Tibetan
།མེ་ལོང་ལྟ་བུར་དངས་པའི་ཤེས་པ་ལ། །སྣང་ཡུལ་མ་འགགས་གཟའ་སྐར་བཞིན་བཀྲ་ཡང༌། །རྣམ་པའི་བློ་ཡིས་གོས་པར་མ་གྱུར་ན། །གཟུང་བའི་ཡུལ་དང་འཛིན་སེམས་འབྲེལ་ཆད་པས། །སོ་སོ་རང་རིག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི། །ཡེ་ཤེས་བླ་མའི་ས་ལ་ད་ལྟ་ཕྱིན། །དེ་ལ་ཡིད་ནང་དུ་སྡུད་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་དགུའི་སེམས་དེ་དག་ཀྱང་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་མ་ཟིན་ན། གནས་སྐབས་སུ་སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་ ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འཐོབ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་ལས་མི་འདའ་བ་ཉིད་ན། སྒོ་ལྔའི་ཞེན་ཡུལ་ཐ་མལ་པ་ཚོགས་དྲུག་གི་ཡུལ་ལ་གྱི་ནར་འཕྱན་པའམ། མིན་ཀྱང་སྒྲ་རྟོག་དང་ཞེན་པའི་ཡུལ་གྱི་ལྟ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའང་བློའི་རྣམ་པ་ཉེ་བར་མ་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའམ་དབུ་མ་ལ་སོགས་པའི་མན་ངག་ཟབ་མོར་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱང་ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་འདུས་མ་བྱས་པའི་དོན་དང་ཤིན་ཏུ་རིང་བའི་ཚུལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཀྱང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དགྲ་བཅོམ་པ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་བོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ན་དེ་ཉིད་དེའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། །སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་དང༌། སྲོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང༌། གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། །ཞེས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་འགྲེས་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་དེའི་ཕྱིར་ན། རྟོག་དང་རྣམ་པར་རྟོག་དང་འདུ་ཤེས་འཛིན་སྤངས་ལ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཡིད་ཀྱིས་འདི་ལ་འཇུག་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་བློ་དང་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་མི་འགྱུར་བ་དང་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གཟིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ རྒྱང་རིང་དུ་སྤངས་པའི་ཚུལ་འཕགས་པ་དཀོན་ཅོག་འབྱུང་གནས་ཀྱི་མདོ་ལས། གང་ན་ཡང་སྟོང་པ་རིག་པ་མེད་ན་ནི། །ནམ་མཁའ་བར་སྣང་བྱ་ཡི་རྗེས་དང་མཚུངས། །གང་ནའང་ངོ་བོ་ཉིད་འགའ་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ནི་ནམ་ཡང་གཞན་གྱི་རྒྱུར་མི་འགྱུར། །གང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མི་རྙེད་པ། །རང་བཞིན་མེད་དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱིས་རྙེད། །རང་བཞིན་མེད་པ་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བསྐྱེད། །རྒྱུ་དེ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པའོ། །ཞེས་དང༌། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་ཚེ་དངོས་དང་དངོས་མེད་དག །བློ་ཡིས་མདུན་ན་མི་གནས་པ། །དེ་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས། །དམིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཞི། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་རིག་པའི་དངས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་རྩལ་སྣང་མ་འགགས་པ་རྒྱ་མཚོ་ལ་གཟའ་སྐར་བཀྲམ་པ་ལྟར་ཡུལ་ཐོག་ཏུ་འཆར་འཆར་འདྲ་བའི་ཆ་དེ་དབང་པོའི་གདངས་མ་འགགས་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་སྣང་ཡང༌། སྣང་དུས་ཉིད་ནས་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པས་གཟུགས་སྟོང་པའོ་ཞེས་བསྟན་ལ། འོན་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་མི་འགག་པས་སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེའི་གཟུང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པའི་ཆ་སྙམ་བྱེད་ཀྱི་བློས་གོས་པ་དེ་ལས་རླུང་གི་རྟས་བསྐྱེད་པའི་འཛིན་ཆ་ཡིན་པས་ཡུལ་དང་མི་ མི་སྦྲེལ། ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་རྗེས་མི་གཅད། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་མི་བལྟ། གོ་ཡུལ་གྱི་དངོས་མེད་ལ་མི་འཛིན་པར་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཆ་ལ་ཤུགས་འབྱུང་གི་དྲན་པས་བསྐྱངས་པས་ཕྱི་ནང་གི་འབྱུང་བའི་སྙིགས་མའང་རང་དག་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ཐལ་འགྱུར་ལས། དངོས་དང་དངོས་མེད་བར་དག་ནས། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་བཞིན་དག་པ་དང༌། །འབྱུང་བའི་རགས་པ་དག་པ་དང༌། །ཡེ་ཤེས་དག་པས་འཕེལ་སྣང་སྟོན། །དེ་ལས་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྟོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་རྒྱལ་བའི་གཤེགས་ཤུལ་ཡེ་ཤེས་བླ་མའི་ས་ལ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་སྐྱེ་མེད་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གར་ཡང་མ་རྟོག་ཅིར་ཡང་མ་བསམས་ཤིག །བཅས་བཅོས་མ་བྱེད་རང་བཞིན་ལྷུག་པར་ཞོག །མ་བཅོས་པ་དེ་སྐྱེ་མེད་རིན་ཅེན་མཛོད། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་གཤེགས་ཤུལ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ད་ནི་རྒྱུ་འབྲས་དག་གྲོལ་ཏུ་འཛིན་པ་འོག་མའི་ལམ་ལྔ་པོ་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལྔར་དོན་བསྡུ་བའི་ཚུལ། མདོར་ན་དབྱིངས་ཀྱི་ལམ་ནི་ཆོས་ཉིད་གཅིག །རིག་པའི་ལམ་ནི་ཤེས་རབ་ཁྱད་ པར་ཅན། །འོད་གསལ་ལམ་ནི་སྒྲོན་མ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཁྲེགས་ཆོད་ལམ་ནི་ཤར་གྲོལ་དུས་མཉམ་སྟེ། །ཐོད་རྒལ་ལམ་ནི་དབྱིངས་དང་རིག་པ་ཡིན། །དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཐ་སྙད་དང་ཤེས་བྱས་མི་ཐུག་པས་ཟབ་པ། བློ་དང་སྙམ་བྱེད་དུ་མ་ལངས་པས་ཞི་བ། ཡོད་མེད་དང་བདེན་རྫུན་ལས་འདས་པས་སྤྲོས་བྲལ། རང་བཞིན་གྱི་གདངས་མ་འགགས་པས་འོད་གསལ། དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་འདུས་མ་བྱས་པ་སྟེ། ཐུབ་པའི་དབང་པོས། ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས། །བདུད་རྩི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཤིག་ཁོ་བོས་རྙེད། །ཅེས་པས་གསལ་ལོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དབྱིངས་དེ་ལ་མན་ངག་གི་རྒྱུད་འདི་ནས་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏེ། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། །སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་ཡུལ་
Chinese
如镜清澈之觉性，显境无碍繁星般闪耀，然若未被分别念所染，所取境与能执心断绝系缚，各别自证无分别之，已至上师智慧之地。然若彼等以摄心入内为主之九次第定之心，亦未以特殊方便所摄持，则虽于暂时间获得天眼与神通等功德，然终不超脱轮回之自性。五门之庸常执着，于六识之境中漂荡，或执着于声念与执着境之见解为殊胜，亦因心之行相未寂灭之故，纵于般若波罗蜜多或中观等甚深口诀妄加诠释，亦与甚深寂灭离戏无为之义相去甚远，较之般若波罗蜜多，世尊云：若有阿罗汉作是念，我已获得阿罗汉果，则彼即执着于我，将执着于有情，执着于命，执着于补特伽罗。是故应将四圣谛结合而修。是故，当舍弃分别、非分别与受想执着，以如虚空般之心趣入此道。是故，心与作意之见解，与无自性之不变法性相违，故证悟圣谛者，已远远舍弃之。圣者宝蕴经云：何处若无空性之觉性，则如虚空之中鸟之足迹。何处亦无丝毫自性存在，则彼永不成为他者之因。何者之自性不可得，无自性者，如何为他者所得？无自性者，他者如何生起？此因乃善逝之教法。入行论云：何时物与非物，不存于心前，彼时无他相，无所缘而寂灭。是故，觉性之清明如镜之功用，显现不灭，如于大海中遍布星辰。
English
In the pristine awareness, clear as a mirror, the field of appearances is unceasing, radiant like stars. Yet, if not veiled by the mind of conceptualization, when the object of grasping and the grasping mind sever their connection, now, one has arrived at the ground of the wisdom of the supreme guru, that is, the individually self-aware, non-conceptual. However, even those nine samādhis whose main focus is gathering the mind inward, if not seized by a special means, although temporarily obtaining qualities such as clairvoyance and extrasensory perception, they will not transcend the nature of samsara. Ordinary attachments of the five senses wander in the realm of the six consciousnesses, or, even if not, holding the views of sound-thought and the object of attachment as supreme, since the aspects of the mind are not pacified, even if one superimposes interpretations on profound instructions such as the Prajñāpāramitā or Madhyamaka, they are very far from the meaning of profound peace, freedom from elaboration, and the unconditioned. Even more than the Prajñāpāramitā, the Bhagavan said: "If an arhat thinks, 'I have attained arhatship,' then that very thought becomes an attachment to self. He will be attached to sentient beings, attached to life, and attached to individuals." Therefore, one should combine and apply the four noble truths. For that reason: "Abandoning thought, non-thought, perception, and grasping, enter into this with a mind like the sky." Therefore, the views of mind and mental activity are contrary to the unchanging nature of reality, which is without inherent existence. Thus, those who have seen the noble truths have abandoned them from afar. In the Ārya Ratnakūṭa Sūtra: "If there is no awareness of emptiness anywhere, it is like the tracks of birds in the sky. If there is no inherent existence anywhere, it will never become the cause of anything else. That whose inherent existence cannot be found, how can it be found by another, since it is without inherent existence? What can be produced by another, since it is without inherent existence? That cause is the teaching of the Sugata." And in the Bodhicaryāvatāra: "When things and non-things do not remain before the mind, then, since there is no other aspect, it is utterly pacified, without an object of focus." Therefore, the clarity of awareness, like the power of a mirror, is unceasing in its manifestation, like stars scattered across the ocean.
Chinese
在镜子中显现般的现象，显现为感官能力未中断的功德，然而，显现之时，其自性为空性，故显示为色即是空。然而，仅在名言上，显现为色并不中断，故显示为空性即是色。如果认为其所取境的形象部分被心所染污，那么由于是由风的驱使所产生的执取部分，因此与境 不相连。不区分有法的事和结果。不观察法性的状态。不执着于所知境的无实，而是各自的觉性智慧，在不分别的方面，由自然产生的忆念所守护，因此内外诸元素的垢染也自净的方式，在归谬论中说：有和无之间清净后，如五根的境一样清净，诸元素的粗重清净，智慧清净而显示增长之相。从中产生耗尽的法性。如是。如此究竟的证悟，是三世诸佛的足迹，前往智慧上师之地的途径，在《无生宝藏》中说：无论何处也不分别，无论何事也不思念。不要造作，保持自然放松。不造作即是无生珍宝藏。是三世诸佛的一切足迹。如是。现在将执着于因果清净解脱的下部五道，自性圆满大圆满，真谛无别法性，超离心识的五道归纳为意义的方式。总而言之，界之道是法性一。觉之道是殊胜智慧。光明之道是两种灯。顿超之道是同时显现解脱。直断之道是界与觉。其中第一方面，界之自性，因名言和所知无法触及而深奥。因智慧和思念未生起而寂静。因超越有无和真假而离戏。因自性的光辉未中断而光明。因三世不变而无为。如来佛说：深寂离戏光明无为法，我已证得如甘露。以此而明示。如是之界，从此诀窍续部中显示具有三种特征。在《自显》中说：法界之智慧，是大空性的境。
English
The appearance of phenomena like reflections in a mirror, appearing as the merit of uninterrupted sensory capacity, yet, at the moment of appearance, its self-nature is emptiness, hence it is shown that form is emptiness. However, merely in name, the appearance as form is not interrupted, hence it is shown that emptiness is form. If one thinks that the aspect of its object of apprehension is tainted by the mind, then since it is the grasping part generated by the horse of wind, it is not connected with the object. It does not distinguish between the cause and effect of the subject. It does not observe the state of the dharma-nature. It does not cling to the non-existence of the object of knowledge, but rather each individual's awareness wisdom, in the aspect of non-discrimination, is protected by the naturally arising mindfulness, so that the impurities of the inner and outer elements also become self-purified. In the reductio ad absurdum, it says: After purity between existence and non-existence, it is as pure as the objects of the five senses, the grossness of the elements is purified, and the wisdom is purified, showing the appearance of increase. From that arises the dharma-nature of exhaustion. Thus it is. Such ultimate realization is the path of the three times' Buddhas, the way to the land of the wisdom guru, in the "Inexhaustible Treasure" it says: Do not discriminate anywhere, do not think about anything. Do not fabricate, leave it naturally relaxed. That which is unfabricated is the inexhaustible treasure. It is the path of all the Buddhas of the three times. Thus it is. Now, the lower five paths, which cling to cause and effect as pure liberation, the spontaneously perfect Great Perfection, the inseparable truth of dharma-nature, the way to summarize the meaning of the five paths beyond conceptual mind. In short, the path of space is the one dharma-nature. The path of awareness is the special wisdom. The path of clear light is the two lamps. The path of trekchö is simultaneous arising and liberation. The path of tögal is space and awareness. Among these, the first aspect, the self-nature of space, is profound because it cannot be touched by names and objects of knowledge. It is peaceful because wisdom and thought have not arisen. It is free from elaboration because it transcends existence and non-existence, truth and falsehood. It is luminous because the radiance of self-nature is uninterrupted. It is unconditioned because it is unchanging in the three times. The Buddha, the Lord of Sages, said: Profound, peaceful, free from elaboration, luminous, unconditioned, I have found a dharma like nectar. This is clearly shown. Such space is shown in this instruction lineage to possess three characteristics. In the "Self-Arisen" it says: The wisdom of the dharma-dhatu is the realm of great emptiness.