Tibetan
་སྐབས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ་འོན་ཀྱང་དེའི་བྱེད་ལས་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པས་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དུས་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཅན་གྱི་རྟོག་དཔྱོད་ཡིན་པ་འོག་ཏུའང་འཆད་པར་འགྱུར་ལ། བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དུས་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཅན་མ་ཡིན་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་མཐའ་མི་འཛིན་པ་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དེ་འཇམ་དཔལ་གྱི་ལྟ་བ་མདོར་བསྟན་པ་ལས། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཕུག་པའི་སེམས། །འགའ་ཡང་བག་ཆགས་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་འབྲོག་དགོན་ཆེན་པོར་ལྷག་མཐོང་གི་ཅ་ཅོ་སྒྲོག་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་དང༌། ཇི་སྙེད་པའི་ཕྱོགས་ལེགས་པར་མ་ཕྱེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཏེ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། ཞི་གནས་ནི་སེམས་ རྩེ་གཅིག་པའོ། །ལྷག་མཐོང་ནི་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །ཞེས་པས་གསལ་ལོ། །དེ་བས་ན་མཐར་གྱིས་ཞི་ལྷག་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་བདག་ཉིད་དབྱེ་བསལ་མེད་པར་མ་ཤེས་ནས་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་གནས་དང༌། དཔྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལྷག་མཐོང་དུ་གཟུང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཞི་གནས་ནི་ཡང་དག་པའི་བསམ་པ་སྟེ་ཞི་བའི་འདུ་ཤེས་ལ་ཡང་མི་གནས་པའོ། །ལྷག་མཐོང་ནི་ལྟ་བ་མཐོང་བ་སྟེ་ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱང་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའོ། །གང་གིས་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའོ། །ཞེས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོ་བ་ནི། གཉིས་པའི་ཕྱོགས་ལ་དབྱེ་བ་གཉིས་གྲུབ་སྟེ། །ཤེས་རབ་ལས་བྱུང་གདམས་ངག་ལས་བྱུང་ངོ༌། །ཤེས་རབ་ལས་བྱུང་སྒྲ་ཡི་རྗེས་མཐུན་པ། །ཐོས་པའི་དོན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཞི་བ་དང༌། །དེ་ལས་དོན་རྟོགས་ལྷག་མཐོང་མཚན་ཉིད་དོ། །མན་ངག་ལས་བྱུང་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ། །སེམས་ནི་གཡོ་བ་མེད་པ་ཞི་གནས་ལ། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ལྷག་མཐོང་སྟེ། །དེ་སྐད་དུ་འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས། ཞི་ གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་གཉིས་ཏེ། ཤེས་རབ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། གདམས་ངག་ལས་བྱུང་བའོ། །ཤེས་རབ་ལས་བྱུང་བ་ནི། མདོ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཞི་གནས་སོ། །དེའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ༌། །གདམས་ངག་ལས་བྱུང་བ་ནི། མན་ངག་གིས་སེམས་མི་གཡོ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཞི་གནས་སོ། །དེའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ༌། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་དང་པོ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཉེར་བསྡོགས་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་དངོས་གཞི་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་མ་རིག་ན། ཕྱིན་སར་སླེབས་ནས་ཀྱང་ལམ་གྱི་རྩོལ་བ་མི་འདོར་བས་དབང་པོ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉིད་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ནའང་གང་ཟག་གི་དབང་པོ་དང་སྦྱར་བའི་ཚུལ། མདོར་ན་རབ་ཀྱིས་ངན་རྟོག་ཆོས་སྐུར་ལྷོངས། །བཟང་ངན་མཉམ་ན་གཉེན་པོ་བརྟེན་མི་དགོས། །འབྲིང་གིས་ངང་དངས་ཟུང་འབྲེལ་ལམ་གོམས་པས། །བཟང་ངན་རྟོག་པ་མཐའ་དག་དབྱིངས་སུ་ནུབ། །ཐ་མས་ཐོག་མར་ཞི་གནས་འབའ་ཞིག་བཙལ། །གང་དམིགས་བརྟན་པ་ཐོབ་ནས་ལྷག་མཐོང་གི ། ཡེ་ཤེས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལ་གོམས་ན། །མཐར་གྱིས་གསེར་གླིང་ས་རྡོ་མི་རྙེད་བཞིན། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྟོག་པ་གང་སྐྱེས་ ཀྱང༌། །སྣང་སེམས་དབྱེར་མེད་གཞི་གྲོལ་ཆེན་པོར་འཆར། །དེ་ཡང་དབང་པོ་རབ་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་པ་གདེངས་སུ་གྱུར་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་ཏེ་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་ངོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཤར་ཡང༌། ཤར་བའི་རང་དུས་དེ་ཉིད་ན་ཆོས་སྐུ་ཟང་མ་ཐལ་དུ་གྲོལ་བས་བཟང་པོས་ཕན་མི་འདོགས། ངན་པས་གནོད་མི་བསྐྱེལ་ན་གཉེན་པོ་བརྟེན་མི་དགོས་ཏེ་ཡུལ་ཐོག་ཏུ་ཤོར་མ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་རིག་པའི་ངང་དུ་ཤར་གྲོལ་དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རང་ཤར་ལས། སྐྱེ་བ་མེད་པས་འགག་པ་མེད། །འཛིན་པ་མེད་པས་རང་སར་གྲོལ། །ཞེས་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། ཇི་བཞིན་མ་བཅོས་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པ་ལ། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྟོག་པ་ཅི་སྐྱེས་ཀྱང༌། །དེ་ཉིད་སྐྱེ་མེད་ངང་དུ་གནས་ཤེས་པས། །བྱ་བཙལ་མཚན་མའི་འདུ་ཤེས་ཀུན་དང་བྲལ། །ཞེས་སོ། །དབང་པོ་འབྲིང་གིས་ལྟ་བ་སྐྱེ་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ངང་མ་ཤོར་བའི་དྭངས་བྱིང་རྒོད་དང་བྲལ་བར་ཉམས་སུ་བླངས་པས་ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཀློང་དུ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་སྤྲིན་ཐིམ་པ་བཞིན་དུ་ནུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་བར་སྣང་ཅུང་ཟད་ སྤྲིན་མེད་ལ། །སྐད་ཅིག་ཏུ་ནི་སྤྲིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣང༌། །བྱུང་ནས་ཞིག་སྟེ་སྤྲིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མེད། །ཐོག་མར་གང་ལས་བྱུང་བ་བརྟག་པར་བྱ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་བྱིང་རྨུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། བྱིང་བ་ནི་བསྒྲིབ་པ་ལུང་མ་བསྟན་དང་ཕྱོགས་ཉེ་ལ། རྨུགས་པ་ནི་གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པས་སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་ཀྱང་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཐ་མ་ནི་སེམས་གཡེང་ཞིང་རྣམ་པར་མི་བསྲུན་པ་སྤྲེའུ་ལྟ་བུ་སྟེ།
Chinese
此时的认识是各别思择的智慧，然而它的作用是周遍一切法性，所以在听闻和思维的智慧之时，是有分别的寻伺，这在下面也会讲到。在修习的智慧之时，因为不是有分别的，所以不执着习气的边际，是各别自证的智慧，如《文殊师利观总说》中说：智慧能穿透深邃之心，丝毫没有习气。如此等等。在寂止的大森林中宣扬胜观的喧嚣，是没有很好区分如所有和尽所有的表现。如圣《宝云经》中说：寂止是心一境性，胜观是如实地对法进行各别思择。这很清楚。因此，最终没有认识到寂止和胜观是本体一味的自性，没有分别，而认为一切安住都是寂止，一切观察都是胜观，这是变成了与如来教法相异的东西。如《菩萨藏经》中说：菩萨的寂止是正确的思维，甚至不住于寂止的观念。胜观是见解的见，甚至不见见解本身。谁这样见，他就是正确地见。因为这与上述经文相违背。各别而言：在二者的方面，成立两种区分：生于智慧和生于口诀。生于智慧，与声音相随顺，对听闻之义一心专注而寂止，由此通达意义，是胜观的特征。生于口诀，随顺意义而行，心不摇动是寂止，认识它的自性是胜观。如此说，如圣《解深密经》中说：寂止和胜观是二者，生于智慧和生于口诀。生于智慧是：忆念十二部经的词句是寂止，通达它的意义是胜观。生于口诀是：以口诀使心不动摇是寂止，通达它的意义是胜观。如此等等。因此，前者是禅定的加行，后者是正行。
English
The awareness at this time is the wisdom of individual discernment, but its function is to pervade all dharmata. Therefore, at the time of hearing and thinking wisdom, it is a conceptual investigation, which will be explained below. At the time of meditation wisdom, because it is non-conceptual, it does not grasp the limits of habit, it is the self-aware wisdom of individual self-awareness, as it is said in the "Summary of Manjushri's View": Wisdom penetrates the deep mind, without any habit. So on. To proclaim the clamor of Vipassanā in the great forest retreat of Śamatha is a manifestation of not distinguishing well between what is and what is not. As it is said in the Noble Jewel Cloud Sutra: Śamatha is one-pointedness of mind, Vipassanā is to individually discern the Dharma as it is. This is clear. Therefore, in the end, not knowing that Śamatha and Vipassanā are of the same essence, without distinction, and taking all abiding as Śamatha and all observation as Vipassanā, is something that has become different from the teachings of the Tathāgata. As it is said in the Bodhisattva Pitaka: The Śamatha of the Bodhisattva is correct thought, not even abiding in the concept of Śamatha. Vipassanā is the seeing of view, not even seeing the view itself. Whoever sees it in this way sees it correctly. Because it contradicts the above scripture. Individually: In terms of the two, two distinctions are established: arising from wisdom and arising from instructions. Arising from wisdom, following the sound, focusing on the meaning of hearing and pacifying, thereby understanding the meaning, is the characteristic of Vipassanā. Arising from instructions, following the meaning, the mind not moving is Śamatha, knowing its nature is Vipassanā. As it is said, as it is said in the Noble Saṃdhinirmocana Sūtra: Śamatha and Vipassanā are two, arising from wisdom and arising from instructions. Arising from wisdom is: remembering the words of the twelve scriptures is Śamatha, understanding its meaning is Vipassanā. Arising from instructions is: making the mind unmoving with instructions is Śamatha, understanding its meaning is Vipassanā. So on. Therefore, the former is the preliminary practice of dhyāna, and the latter is the actual practice.
Chinese
如果不了知是与非的差别，即使到达目的地，也不会舍弃路上的努力，因此无法获得诸根寂静。即使如此，也要结合众生的根器。总而言之，上等根器者将恶念转化为法身，善恶平等则无需依赖对治。中等根器者通过习惯于明空双运之道，所有善恶念头都融入法界。下等根器者首先寻求止观，在所缘上获得稳固后，再修习胜观的智慧，逐渐地就像在金洲找不到泥土和石头一样，无论生起什么心和心所的念头，都会显现为显现和心识无别的原始解脱。也就是说，对于上等根器者来说，觉性已经成熟，无论生起多少轮回的错觉，如分别念和烦恼等，在生起的同时，法身就会自然解脱，善不能增益，恶不能损害，因此无需依赖对治，因为未曾迷失于对境的觉性，生起和解脱同时，正如自生经所说：“无生故无灭，无执故自解脱。”以及《普作王续》中所说：“如实不改诸佛意，心与心所念何生，彼即知住无生性，离诸所作相执着。”对于中等根器者来说，在不失去证悟见解无生性的状态下，修持远离沉掉昏沉，从而在止观双运的如虚空般的定中，所有心和心所的戏论都像云融入虚空一样消失。《三摩地王经》中说：“如虚空中少许无云，刹那间现出云的轮廓，生起后消失，云的轮廓不再有，首先要观察从何处生起，一切诸法都应如是了知。”其中，沉没和昏沉的区别是：沉没接近于无记的遮障，昏沉属于愚痴，因此即使是世亲论师的《声闻地论》中也对此作了区分。下等根器者，心散乱且不调顺，像猴子一样。
English
If the difference between right and wrong is not known, even if one arrives at the destination, one will not abandon the efforts on the path, and therefore one will not attain the pacification of the senses. Even so, one must combine it with the faculties of beings. In short, the superior faculties transform evil thoughts into Dharmakaya, and if good and evil are equal, there is no need to rely on antidotes. The intermediate faculties, by becoming accustomed to the path of union of clarity and emptiness, all good and evil thoughts dissolve into the Dharmadhatu. The inferior faculties first seek calm abiding, and after gaining stability on the object of focus, they then practice the wisdom of insight, gradually like not finding mud and stones in the golden land, no matter what thoughts of mind and mental factors arise, they will appear as the primordial liberation in which appearance and mind are inseparable. That is to say, for those with superior faculties, awareness has matured, and no matter how many illusions of samsara arise, such as conceptual thoughts and afflictions, at the very moment of arising, the Dharmakaya will naturally be liberated, good cannot increase, and evil cannot harm, therefore there is no need to rely on antidotes, because awareness that has not been lost to the object, arising and liberation are simultaneous, as the Self-Arisen Sutra says: "Because there is no birth, there is no death, because there is no grasping, there is self-liberation." And as the All-Creating King Sutra says: "As it is, without alteration, the intention of the Buddhas, whatever thoughts of mind and mental factors arise, knowing that they abide in the unborn nature, free from all actions and clinging to characteristics." For those with intermediate faculties, without losing the state of realizing the view of unbornness, they practice being free from dullness and agitation, so that in the samadhi of union of calm abiding and insight, like the sky, all the elaborations of mind and mental factors disappear like clouds dissolving into the sky. The King of Samadhi Sutra says: "As in the sky, there is little cloud, in an instant the circle of clouds appears, arising and disappearing, the circle of clouds is no more, first one must observe from where it arises, all phenomena should be known in this way." Among them, the difference between sinking and dullness is: sinking is close to the obscuration of the unstated, and dullness belongs to ignorance, therefore even in Vasubandhu's Hearer's Ground, this is distinguished. The inferior ones are those whose minds are scattered and untamed, like monkeys.