Tibetan
ས་ང་མི་རྙེད། །རང་བྱུང་ཡེ་ནས་བཅོས་མེད་ལ། །དཔྱོད་པ་བྱས་པས་ང་མི་མཐོང༌། །ཆོས་སྐུ་ཡེ་ནས་མཐའ་བྲལ་ལ། །ལྟ་བ་བལྟས་པས་ང་མི་མཐོང༌། །ཞེས་སོ། །སེམས་ནི་བློ་དང་འབྲེལ་པས་མུ་བཞིའི་སྤྲོས་པ་གཅོད་པ་དང༌། དེ་ལྟར་བཅད་པའི་ལྟ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བཅས་པས་ངོ་བོ་མི་རྟོག་པར་འཇོག་པས་ལྟེང་ཀའི་ཆུ་བྲན་ལྟར་འཁྱིལ་ཞིང་རྨོངས། རྩལ་རྟོག་དཔྱོད་དུ་སྐྱོང་བས་ཉམས་ལེན་ཆ་གཉིས་སུ་བཏང་ནས་བལྟ་བྱ་ལྟ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་བསྒྲུབ་པས་གཉིས་འཛིན་རང་རྒྱུད་ཅན་གྱི་རིག་པའི་སྒྲོན་མ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྟ་བ་སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་ཡིན། །དྲི་མེད་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །བལྟ་བྱ་ལྟ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །ལྟ་བ་ཉིད་ལ་བལྟ་རུ་མེད། ། ཅི་ཕྱིར་བལྟ་བ་ཡོད་གྱུར་ན། །རིག་པའི་སྒྲོན་མ་མེད་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །ལྟ་བ་འཛིན་པའི་ཆོས་ཉིད་མེད། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། །འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་གསུངས། །འབྲས་བུ་བྱས་མེད་རང་བྱུང་ཉིད། །རྟོག་མེད་ས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཞེས་སོ། །ཡང་རིག་པ་ནི་གནམ་སྟོང་གི་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། གཏིང་གསལ་གྱི་རང་འོད་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཉམས་པ་མེད་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་སྣང་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ཡལ་ལ་མི་འཇུག་པས་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྒྲ་གཅན་འཛིན་གྱི་ཡུམ་ལ་བསྟོད་པ་ལས་ཀྱང༌། སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །མ་སྐྱེས་མི་འགག་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད། །སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་བ། །ཞེས་སོ། །སེམས་ནི་བཅོ་ལྔའི་ཟླ་འོད་ཡུལ་སྣང་ལ་འདྲེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་དྲན་བསམ་གྱི་ཡུལ་ལ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཤར་པས་སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་ལ་སེམས་བྱུང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་འདྲེས་པ་སྟེ། རྩལ་རྫོགས་ལས། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་བག་ཆགས་དངོས་མ་ཡིན། །ཡེ་ཤེས་བག་ཆགས་ཀུན་དང་བྲལ་གྱུར་ཀྱང༌། །སེམས་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་བག་ཆགས་སྡུད་པར་བྱེད། །སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མ་ཕྱེ་ན། །སྣང་བ་ཡུལ་ གྱི་རྩ་བ་མི་ཆོད་པས། །རྐྱེན་བྲལ་ཆོས་ཉིད་དག་ཀྱང་རྟོགས་པར་དཀའ། །ཞེས་སོ། །དེའང་སེམས་ནི་རིག་པའི་རྗེས་འབྲང་ཡིན་ལ། །རིག་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བས་སེམས་ཀྱི་གཞན་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའོ། །ཁ་ཅིག་བདེན་པ་གཟིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བྱར་རུང་པའི་ཕྱིར་རྟོག་དཔྱོད་ནི་ཤེས་བྱ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འཆད་པ་ནི་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཙམ་ལས། །རང་ཐོག་ཏུ་མྱོང་བས་མ་གོས་པའི་གད་རྒྱངས་ཙམ་མོ།
Chinese
我无法找到“我”。 自生本初即无矫饰。 若以分别寻觅，则不见“我”。 法身本初即离边。 若以观视审察，则不见“我”。 心与智相关联，故断除四边戏论，并执着于如此断除之见解，因此，本体不被证悟，如水坑般停滞而愚昧。由于在技巧上运用思辨，将修持分为两部分，并建立能观与所观之因果，因此，会损害具有二取自性的觉性之灯。如《空六法》所说： 见解是心的污垢。 在无垢清净的法性中， 没有能观与所观。 见解本身无可观。 若有见解存在， 觉性之灯则会消失。 因此，在圆满大阿底中， 没有执持见解的法性。 在圆满大阿底瑜伽中， 据说没有可修之果。 果是无作自生。 于无分别之地，如来安住。 又，觉性如虚空中的月亮，即使清澈的自光丝毫未减，但由于智慧的显现不落入意识的歧途，故称为各自自明的觉性智慧。如《赞颂持明母》中所说： 不可言说、不可思议、不可表达的般若波罗蜜多， 不生不灭，是虚空的自性。 是各自自明的智慧所行之境。 心如十五的月光与外境相混，即在忆念思维之境中，生起分别之知识，与五根之境相混，是心所的近取。如《功德圆满》中所说： 心与智慧并非习气之实体。 即使智慧远离一切习气， 心仍会积聚各种习气。 若不区分心与智慧， 则无法断除显现之境的根源。 即使无缘之法性清净，也难以证悟。 此外，心是觉性的追随者，而觉性不随心而行，故不为心所控制。有些人说，由于思辨可以成为证悟真理者之境，因此思辨是所知。这种说法只是向外看，只是未被自身体验所染污的空谈。
English
I cannot find "I." Self-originated, primordially without artifice. If sought with discernment, "I" is not seen. The Dharmakaya is primordially without extremes. If viewed with observation, "I" is not seen. Mind is connected with intellect, therefore it severs the elaborations of the four extremes, and along with holding the view of such severance as supreme, it leaves the essence unperceived, stagnating and ignorant like a pool of water. By cultivating skill in conceptual analysis, practice is divided into two parts, and by establishing the cause and effect of the object of observation and the observer, it harms the lamp of awareness that has self-grasping duality. As it says in the Klong Drugpa: View is the impurity of mind. In the stainless, pure nature of reality, There is no object of observation or observer. View itself has nothing to observe. Why is it that if there is view, The lamp of awareness will disappear? Therefore, in Dzogchen Ati, There is no nature of holding to view. In Dzogchen Ati Yoga, It is said that there is no fruit to be attained. The fruit is unmade, self-originated. In the ground of non-conceptuality, the Thus-Gone dwells. Moreover, awareness is like the moon in the empty sky; even though the clear, intrinsic light is not diminished even slightly, the display of wisdom does not fall into the byways of mental consciousness, and therefore it is called the self-cognizant wisdom of one's own awareness. As it says in the Praise to the Mother of Rahula: The Prajnaparamita, inexpressible, unthinkable, unutterable, Unborn, unceasing, the very nature of space, The sphere of activity of self-cognizant wisdom. Mind is like the light of the fifteenth day moon mixed with the appearance of objects; that is, in the sphere of memory and thought, the knowledge that discriminates arises, mixed with the objects of the five senses, it is the close taking of mental factors. As it says in Tsal Dzog: Mind and wisdom are not the substance of habit. Even though wisdom is separated from all habits, Mind accumulates various habits. If mind and wisdom are not distinguished, The root of the appearance of objects Cannot be severed, and even if the nature of reality free from conditions is pure, it is difficult to realize. Furthermore, mind is the follower of awareness, but awareness does not follow mind, therefore it is not under the control of mind. Some say that since conceptual analysis can be the object of those who see the truth, therefore conceptual analysis is knowable. This explanation is merely looking outward, just empty talk that is not tainted by one's own experience.
Tibetan
།འདིར་ནི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡུལ་དུ་མི་རྟོག་པའི་ཆ་ལ་རང་གནས་ཀྱི་རིག་པ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་ཅིང༌། དེའང་རྣམ་པ་མ་ཡིན་པའི་རིག་པའི་དངས་ཆ་ནས་གསལ་ཆ་མ་འགགས་ཀྱང་དེས་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་རྗེས་སུ་མི་རྟོག །མི་དཔྱོད། མི་འཛིན་པས་རང་ངོ་ལ་ཡུལ་སྣང་མེ་ལོང་གི་ནང་དུ་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་ལྟར་རྫས་གཅིག་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཉིད་ལས་ཡུལ་ནང་རང་མཚན་དུ་མ་གྲུབ་པ་རིག་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ལ། ཡུལ་ལ་འཆར་བའི་ཤེས་པ་ནི་འཁོར་བའི་སེམས་ཡིན་པས་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པའི་ཡུལ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏད་པའི་ཞི་གནས་དང༌། དེ་ལ་དཔྱོད་པའི་ལྷག་མཐོང་གཉིས་ལ་ཟུང་འཇུག་དང་ཟུང་འཇུག་མ་ཡིན་ པའི་ཐ་སྙད་གང་དུ་བསྒྲུབས་ཀྱང་དེར་འཛིན་གྱི་ཡུལ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་ལས་མི་འཕག་གོ །དེ་བས་ན་རིག་པ་ཅར་ཕོག་ཏུ་ངོས་ཟིན་ནས་དེའི་ངང་དུ་གློད་ཤེས་ན་སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་གློ་བུར་བ་རིགས་པའི་གཤིས་ལ་མ་གྲུབ་པས་རང་ཡལ་རྗེས་མེད་དུ་དག་ནས་བག་ཆགས་ཀྱིས་གོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་ཤར་ལས། རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ནི། །རྟག་ཆད་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས། །བརྗོད་མེད་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས། །ཡིན་དང་མིན་པའི་མཐའ་ལས་འདས། །དགག་དང་བསྒྲུབ་པ་མེད་པ་ཉིད། །འཛིན་དང་ཆགས་པའི་མཐའ་ལས་འདས། །དྲི་མེད་འོད་གསལ་ལྷུན་གྲུབ་ཉིད། །ཅེས་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡུལ་ལ་མི་རྟོག་པས། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་གོས་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་རིག་པ་རང་གནས་ཤེས་རབ་སྟེ། །བསམ་གཏན་ཐབས་ལ་མ་བལྟོས་བྱིང་རྒོད་བྲལ། །སེམས་ནི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ལ་རྩེ་གཅིག་པས། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་འབྲེལ། །རིག་པ་ཡུལ་ལ་ཤར་ཀྱང་སྣང་བ་ཡི། །ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་དངུལ་ཆུ་སར་ལྷུང་འདྲ། །སེམས་ནི་གཟུང་འཛིན་ཆ་དང་བཅས་པ་ཡི། །རྣམ་རྟོག་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱོགས་དང་ འདྲེས། །རིག་པས་སེམས་ཉིད་གཞན་དུ་མ་སྤངས་ཀྱང༌། །སེམས་དང་རིག་པ་ལྷན་ཅིག་མི་འདུ་བས། །ཡུལ་དང་རྣམ་པར་རང་དང་རྫས་གཅིག་པའི། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་སྦྲན་ནས་བྲོས། །དེ་ལ་རིག་པ་རང་གནས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པས་རིག་པའི་ངོ་ལ་ཡུལ་སྣང་མི་འགག་ཀྱང༌། རིག་པ་ཉིད་སྣང་ཐོག་ཏུ་མི་འཆོར་བས། བསམ་གཏན་གྱི་ངང་དུ་སེམས་གཅུར་བའི་ཐབས་ལ་མི་ལྟོས་ཤིང༌། དེ་ལྟར་མ་གཅུར་བས་གནས་འགྱུ་ཐམས་ཅད་ལ་རིག་པས་དབང་བྱས་ནས་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་གནོ
Chinese
此處，自生之智慧於境不作意之分，自住之覺性任運而有。彼亦非為異相之覺性清澈，然光明不滅，然其不隨境之自性而作意，不觀察，不執著，於自面，境相如鏡中之影像顯現般，唯是本質一體，境內自相不成立，是覺性之功德。於境顯現之識乃輪迴之心，故不離能取所取之相，故於空性之境一緣專注之止觀，及於彼觀察之勝觀二者，無論安立為雙運與非雙運之名言，然於彼親近受用所執之境，故不超勝世間之禪定。是故，覺性直指而認識，於彼之中放鬆知曉，則心之垢染為突發性，於覺性之體性上不成立，故自滅無跡而清淨，不為習氣所染。自顯現云：覺性自身之顯現，超越常斷二邊，不可言說極清淨之法，超越是與非之邊，無有遮破與安立，超越執著與貪著之邊，無垢光明任運成就。又，《普作王續》云：自生智慧於境不作意故，不染分別之習氣。如是，覺性自住乃智慧，不待禪定方便，離沉掉。心乃於所緣境一緣專注故，與三摩地及所依能依相連。覺性雖於境顯現，然不為顯現所勝，如水銀落於地。心乃具能取所取分，與取分別之方相混。覺性雖未將心捨於他處，然心與覺性不相合，境與相，自與體性一體之煩惱等亦相合而逃。如是，覺性自住之智慧乃殊勝勝觀，故於覺性之面，境相雖不滅，然覺性自身不墮於顯現上，不待於禪定中收攝心之方便，如是不收攝故，於一切住行，覺性皆能作主，故無有沉掉之惱
English
Here, in the aspect of non-conceptualizing the objects of self-originated wisdom, the self-abiding awareness is spontaneously present. Moreover, although the clarity of awareness is not of a different kind and its luminosity is uninterrupted, it does not conceptualize, analyze, or grasp the nature of objects. In its own face, the appearance of objects is like the reflection in a mirror, and the fact that self-characteristics do not arise within the objects, but are of one substance and one essence, is a quality of awareness. The consciousness that arises towards objects is the mind of samsara, and because it cannot transcend the aspect of grasper and grasped, the quiescence that focuses single-pointedly on an empty object, and the insight that analyzes it, no matter what term of union or non-union is applied to them, they do not surpass worldly meditation because they closely enjoy the object of grasping. Therefore, if awareness is recognized directly and one knows how to relax in it, the adventitious stains of the mind, not established in the nature of awareness, will purify themselves without a trace and will not be stained by habitual patterns. As it says in Self-Arisen: The appearance of awareness itself transcends the extremes of permanence and annihilation. The inexpressible, perfectly pure Dharma transcends the extremes of being and non-being. The absence of negation and affirmation transcends the extremes of grasping and attachment. Immaculate, luminous, spontaneously accomplished. And in the All-Creating King Tantra: Because self-originated wisdom does not conceptualize objects, it is not stained by the habitual patterns of conceptualization. Likewise, awareness abiding in itself is wisdom, independent of the means of meditation, free from sinking and excitement. The mind is single-pointedly focused on the object of focus, and is therefore connected to samadhi and the supported and the supporter. Although awareness arises towards objects, it is not overcome by appearances, like mercury falling on the ground. The mind is with the aspect of grasper and grasped, mixed with the side of taking up conceptualization. Although awareness does not abandon the mind to another place, mind and awareness do not coincide, and afflictions, which are of the same substance as objects and appearances, self and essence, also combine and flee. Thus, the wisdom of awareness abiding in itself is a special insight, so although the appearance of objects does not cease in the face of awareness, awareness itself does not fall onto appearances. It does not depend on the means of restraining the mind in meditation, and because it is not restrained in this way, awareness has power over all states of abiding and moving, so there is no disturbance of sinking and excitement.