Tibetan
་གནས་པས་སྟོང་ཉིད་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱིས་མི་ཐུག་པའོ། །དབྱེ་ན་ལྟ་བ་སྒང་དྲིལ་བས་སྤྲོས་བྲལ་གཞི་ལ་ཁྱབ། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་པས་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་དུ་ཤར། རང་བཞིན་སྟོང་གསལ་དུ་ཤར་བས་དགེ་སྡིག་གི་ཕན་གནོད་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་ཅིག་ཅར་ཐོག་བབས་སུ་གྲོལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས། སྣང་བཏགས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་བྱར་མེད་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་དྲན་རྟོག་སྐྱེ་མེད་དུ་དྲིལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཆོས་ཉིད་མེད་པས་སངས་རྒྱས་མིང་དུའང་མ་གྲུབ། རང་བཞིན་འགག་པ་མེད་པས་འཁོར་བ་ཐ་དད་དུ་ཤར། མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མི་གནས་པས་ལྟ་བསྒོམ་ལ་ཚད་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་དུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་གཞི་མེད་དུ་དངས། རང་བཞིན་མ་འགགས་པར་ཤར་ཡང་སྤང་བླང་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ། མཚན་ཉིད་ཡེ་གྲོལ་ཡིན་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁུངས་རྡིབ་པའོ། །དེ་དག་གི་ཚེ་ལྟ་བསྒོམ་གྱི་དྲོད་ཚད་གཏར་ཁ་གེགས་སེལ་གྱི་ཚུལ་དུ་བསལ་བ་ནི། ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་བའི་མཚང་ཤེས། ལྟ་བ་ ཐོབ་པའི་དུས་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་ཐོབ། ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་འཁོར་འདས་རུ་ཤན་ཕྱེད། བསྒོམ་པ་གཡོ་བའི་དུས་རླུང་སེམས་ལ་རང་བྱན་ཚུད། བསྒོམ་པ་ཐོབ་པའི་དུས་སེམས་ལམ་དུ་ཚུད། བསྒོམ་པ་བརྟན་པའི་དུས་རིག་པའི་རྩལ་རྫོགས། སྤྱོད་པ་གཡོ་བའི་དུས་སྤྱོད་པ་ལ་གཟའ་གཏད་མེད། སྤྱོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་འཁྲུལ་སྣང་ཟིལ་གྱིས་ནོན། སྤྱོད་པ་བརྟན་པའི་དུས་སྐུ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཟིན། དེའང་ལྟ་བས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བས་ཆོས་ལ་མ་བརྟེན་ཡང་སངས་རྒྱ། བསྒོམ་པས་འགྱུ་དྲན་གྱི་གེགས་བསལ་བས་དྲན་ཚོར་ཐམས་ཅད་བསམ་གཏན་དུ་ཤར། སྤྱོད་པས་སྣང་བའི་གེགས་བསལ་བས་སྣང་རྐྱེན་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ། དེ་ལྟར་ལྟ་བསྒོམ་སྤྱོད་པ་གསུམ་ཡང་གཅིག་གབ་ནས་གཉིས་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་དང༌། གཉིས་གབ་ནས་གཅིག་མངོན་དུ་ཕྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་གྲགས་པ་ནི་གཟུང་འཛིན་དང༌། ཡུལ་ཤེས་གནད་ལ་བོར་ནས་རིག་པ་ཐེར་ལ་འབྱིན་པའི་མན་ངག་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དབུ་མའི་ལུགས་སུ་རྡོ་རྗེ་གཟེགས་མ་དང༌། ཡོད་མེད་སྐྱེ་འགོག་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ཟབ་པ་མན་ངག་གི་སྡེ་ལ་ལུས་དང་འདྲ་བའི་ཕྱི་སྐོར། མིག་དང་འདྲ་བའི་ནང་སྐོར། སྙིང་དང་འདྲ་བའི་གསང་ སྐོར། ཀུན་རྫོགས་དང་འདྲ་བའི་ཡང་གསང་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ། སྒྲོན་མ་སྣང་བྱེད་ལས། ཕྱི་སྐོར་ལུས་དང་འདྲ་སྟེ་ཐ་སྙད་རྒྱ་ཆེར་བ
Chinese
因此，由于安住于此，无法以名言触及空性。区分而言，见解将一切收摄，周遍于离戏之基。行为无有善恶，三界显现为彻底解脱。自性显现为空明，无有善恶的利害。体性无有文字，无法以各种乘获得证悟，因此根器顿然当下解脱。区分而言有两种：一是显现所诠的见解无有作为；二是将心的念头收摄于无生。第一种是：本体无有法性，甚至未成立佛的名号。自性无有止息，轮回显现为各异。体性不住于一，因此见修行持无有限量。第二种是：本体清净为无生，烦恼于无根中清净。自性虽显现而不止息，却远离取舍的作为。体性是原始解脱，因此轮回与涅槃的根源崩塌。在这些时候，以见修的温度，如放血、遣除障碍的方式来消除，即：见解动摇之时，了知轮回的弱点。获得见解之时，身语获得温暖。见解稳固之时，区分轮回与涅槃。修行动摇之时，风心得以掌控。获得修行之时，心入于道。修行稳固之时，智慧的功用圆满。行为动摇之时，行为无有执着。获得行为之时，错觉被压倒。行为稳固之时，获得三身的温度。因此，以见解消除法性的障碍，即使不依赖于法也能成佛。以修行消除散乱的障碍，一切念头显现为禅定。以行为消除显现的障碍，显现的因缘解脱为法性。如是，见修行为三者，或一隐二显，或二隐一显等名言，是抓住所执与能执，将对境的了知抛弃于要点，而将觉性彻底显露的极深口诀。譬如中观宗的如金刚屑和有无生灭等理证。如此甚深的口诀部类，有如身体般的外圈，如眼睛般的内圈，如心脏般的秘密圈，以及如圆满次第般的极密无上圈。如《灯明能显》中所说：外圈如身体，名言广大。
English
Therefore, because of abiding in this, emptiness cannot be touched by terms. Differentiated, the view gathers everything, pervading the basis free from elaboration. Actions have no good or bad, the three realms appear as completely liberated. Self-nature appears as empty and clear, there is no benefit or harm of good and evil. Characteristics have no letters, various vehicles cannot attain enlightenment, therefore the faculties are liberated in a single instant. Differentiated, there are two: one is that the view of appearance-dependent has no action; the other is that the mind's thoughts are gathered into unborn. The first is: the essence has no dharma nature, even the name of Buddha is not established. Self-nature has no cessation, samsara appears as distinct. Characteristics do not abide in one, therefore view and meditation are limitless. The second is: the essence is pure as unborn, afflictions are purified in the rootless. Self-nature appears without cessation, yet it is free from the effort of abandoning and taking. Characteristics are primordially liberated, therefore the source of samsara and nirvana collapses. At these times, the temperature of view and meditation is eliminated in the manner of bloodletting and eliminating obstacles, that is: when the view wavers, one knows the weakness of samsara. When the view is obtained, the body and speech obtain warmth. When the view is stable, one distinguishes samsara and nirvana. When meditation wavers, the wind-mind is controlled. When meditation is obtained, the mind enters the path. When meditation is stable, the function of wisdom is perfected. When behavior wavers, behavior has no attachment. When behavior is obtained, illusion is overwhelmed. When behavior is stable, one obtains the temperature of the three bodies. Therefore, by eliminating the obstacle of dharma nature with view, one can become a Buddha even without relying on dharma. By eliminating the obstacle of distraction with meditation, all thoughts appear as meditation. By eliminating the obstacle of appearance with behavior, the conditions of appearance are liberated as dharma nature. Thus, the three of view, meditation, and behavior, either one hidden and two manifest, or two hidden and one manifest, etc., are terms that grasp the grasped and the grasper, abandoning the knowledge of the object at the point, and thoroughly revealing awareness, which is an extremely profound instruction. For example, in the Madhyamaka school, like diamond slivers and proofs such as existence and non-existence, arising and cessation. Such profound instruction categories have an outer circle like the body, an inner circle like the eyes, a secret circle like the heart, and a most secret unsurpassed circle like the completion stage. As stated in "Lamp Illuminating": the outer circle is like the body, terms are vast.
Tibetan
སྟན། །ནང་སྐོར་མིག་དང་འདྲ་སྟེ་མཐོང་བ་བརྡ་ཡི་ཆོས། །གསང་སྐོར་སྙིང་དང་འདྲ་སྟེ་དྲན་བྱེད་ཟུངས་ཀྱི་ཆོས། །འདི་ནི་ལུས་ཀུན་རྫོགས་པའི་སྐྱེས་བུ་འདྲ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཕྱི་སྐོར་ནི། ངོ་བོ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མ་གྲུབ་པས་དུག་ལྔ་ལམ་དུ་སློང༌། རང་བཞིན་ལ་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པས་ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱན། མཚན་ཉིད་ལ་འཕྱུགས་པ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའོ། །ནང་སྐོར་ནི། ངོ་བོ་གཟུགས་ཅན་ལས་འདས་པས་ཆོས་ཉིད་ཕྱོགས་རིས་སུ་མ་ཆད། རང་བཞིན་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པས་རྟག་པ་རྒྱུན་གྱི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་ནི་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀ་ལ་ཟུག་པས་རྩ་བ་ལྟར་བྱུང་ལ། རང་ངོ་ཐ་དད་དུ་འདྲིལ་བས་སྡོང་བུ་ལྟ་བུ། རྩལ་སྣང་ཅིར་ཡང་རྒྱས་པས་ཡལ་འདབ་ལྟ་བུ། གསལ་ཆ་འགག་པ་མེད་པས་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ། སྣ་ཚོགས་གཅིག་ཏུ་སྨིན་པས་འབྲས་བུ་ལྟ་བུའོ། །གསང་སྐོར་ནི། ངོ་བོ་གཅིག་ཅར་དུ་ཤེས་པས་ཤེས་རབ་གསུམ་ལ་རག་མ་ལུས། རང་བཞིན་དབུགས་ཆད་ལ་གྲོལ་བས་བར་དོ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བྲལ། མཚན་ཉིད་ཡེ་གྲོལ་ཡིན་པས་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་ འཕེན་པ་ལས་འདས་པའོ། །ཡང་གསང་བླ་ན་མེད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པས་ཚིག་དང་ཐ་སྙད་ལ་མ་ལྟོས། རང་བཞིན་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དུ་མི་གནས། མཚན་ཉིད་སྣང་བཞི་ཡིན་པས་ཚད་ཕེབས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་ལམ་སྣང་དུ་ཤར་ནས་འབྲས་བུ་ཕྱི་དུས་ལ་ལྟོས་མི་འཆའ་བར་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་གདོད་མའི་གཞི་དབྱིངས་སུ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ལྟར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྡེ་གསུམ་གྱི་གསང་དོན་དབྱིངས་ཀྱི་ལ་བཟླ་ཐད་དྲང་དུ་བཤད་ནས་གསུམ་གའང་བསྡུ་ན་ཀློང་དགུར་འདུ་སྟེ། ལྟ་བ་སྤྲོས་བྲལ་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ཀློང༌། སྒོམ་པ་ངང་བཞག་ཡིན་པས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་ཡིན་མིན་མེད་པའི་ཀློང༌། འབྲས་བུ་ཡོངས་གྲུབ་ཡིན་པས་གདོད་ཀྱི་རེ་དོགས་མེད་པའི་ཀློང༌། ངོ་བོ་ལ་རྟག་ཆད་མེད་པས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་གྲུབ་བསལ་མེད་པའི་ཀློང༌། རང་བཞིན་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་འགག་པ་མེད་པའི་ཀློང༌། མཚན་ཉིད་ལ་ཀུན་དཀྲིས་མེད་པས་སྣང་སེམས་ལས་གྲོལ་བའི་ཀློང༌། དབྱིངས་ལ་དུས་གསུམ་མེད་པས་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ཀློང༌། རོལ་པ་ལ་ཅིར་ཡང་འཆར་བས་འགག་མེད་རང་ཤར་གྱི་ཀློང༌། ལྷུན་མཉམ་ལ་ཕྱོགས་རིས་མེད་པས་ཡེ་གྲོལ་ཅོག་བཞག་གི་ཀློང་སྟེ་དགུར་འདུ་ལ། དེ་དག་ཀྱང་ དོན་སྡུད་པའི་དབང་དུ་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད། ཚིག་སྡུད་པའི་དབང་དུ་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིར་གནས་པ་ལེའུ
Chinese
垫子。内圈如眼睛，所见为表法之法。密圈如心脏，所忆为精要之法。此乃身之圆满具足之人。如是说。其中外圈，本体上烦恼未生起，故五毒转为道用。自性上无勤作，故显现皆为法性之庄严。相上无错谬，故法性于何处亦不分别。内圈，本体超越有形，故法性不落于偏颇。自性上无来去，故为常恒之智慧。相乃扎根于轮回与涅槃二者，故如树根般生起。自性各异而融合，故如树干般。力量显现任运增长，故如树枝般。明分不灭，故如花朵般。多种成熟为一，故如果实般。密圈，本体一时顿悟，故不依赖三种智慧。自性气息断绝而解脱，故无须依赖中阴。相为原始解脱，故超越二资粮之牵引。又，无上秘密，本体非为所知，故不依赖言词与名相。自性现量亲见，故法性不住于分别念。相为四种显现，故圆满之三身于道相中显现，不执著于果位延后，而是于此生即与原始之基界融合。如是，大圆满三部之秘密义，于界之拉杂直截了当宣说后，三者若总摄，则归摄为九界。见解为离戏，故本体为无迁变之界。修行为任运自成，故为无分别之是与非之界。果位为圆满成就，故为无初始之希冀与恐惧之界。本体上无常断，故为无能知之成立与破除之界。自性上无理路，故为法性无灭之界。相上无缠缚，故为解脱于显现与心识之界。界上无三时，故为无迁变之界。游舞上任运显现，故为无碍自生之界。任运平等上无偏颇，故为原始解脱当下安住之界，总摄为九界。彼等亦 于意义总摄方面，为显现之藏。于词句总摄方面，安住于六十四百万颂之章节中。
English
Mat. The inner circle is like the eye, what is seen is the Dharma of symbolic expression. The secret circle is like the heart, what is remembered is the Dharma of essential nutrients. This is like a person with a completely perfect body. So it is said. Among them, the outer circle: because afflictions are not established in its essence, the five poisons are transformed into the path. Because there is no effort or striving in its nature, whatever appears is the adornment of the Dharma nature. Because there is no error in its characteristic, the Dharma nature is not divided into anything. The inner circle: because its essence transcends form, the Dharma nature is not cut off into partiality. Because there is no going and coming in its nature, it is the constant and continuous wisdom. Its characteristic is that it penetrates both samsara and nirvana, so it arises like a root. Because its own essence is different and integrated, it is like a trunk. Because its power and appearance expand in any way, it is like a branch. Because its clarity does not cease, it is like a flower. Because various things ripen into one, it is like a fruit. The secret circle: because its essence is known all at once, it does not depend on the three wisdoms. Because its nature is liberated when the breath ceases, it is free from dependence on the bardo. Its characteristic is primordial liberation, so it transcends the attraction of the two accumulations. Furthermore, the unsurpassed secret: because its essence is not an object of knowledge, it does not depend on words and terms. Because its nature is directly seen, the Dharma nature does not abide in conceptual thought. Its characteristic is the four appearances, so the three bodies of perfection appear as the path appearance, and one does not cling to the delay of the fruit, but unites with the primordial ground in this very life. Thus, after the secret meaning of the three sections of the Great Perfection has been directly and plainly explained in the realm of space, if the three are combined, they are included in the nine spaces. Because the view is free from elaboration, the essence is the space of immutability. Because the meditation is natural, it is the space of no judgment of right and wrong. Because the fruit is completely accomplished, it is the space of no primordial hope and fear. Because there is no permanence or annihilation in its essence, it is the space of no establishment or refutation of the knowable. Because there is no reason in its nature, it is the space of the Dharma nature without cessation. Because there is no entanglement in its characteristic, it is the space of liberation from appearance and mind. Because there are no three times in the realm of space, it is the space of immutability. Because anything arises in its play, it is the space of unceasing self-arising. Because there is no partiality in spontaneous equality, it is the space of primordial liberation and immediate abiding, which are combined into nine spaces. These are also in terms of summarizing the meaning, the treasury of manifestation. In terms of summarizing the words, it abides in sixty-four hundred thousand verses in chapters.