Tibetan
་བྲག་བརྗོད་ལས་འདས། །ཞེས་དང༌། བདེ་བ་རབ་འབྱམས་ལས། རྩ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ནི། །བཙལ་བས་མ་རྙེད་དངོས་གཟུང་མེད། །ཡེ་བཞིན་ཇི་བཞིན་སྟོང་བའི་ངང༌། །བརྗོད་བྲལ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ལ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུད་ཤློ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་སུ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱང་བསྡུ་ན་ཀློང་གསུམ་དུ་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཀློང༌། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མཐའ་དག་རུང་བས་ལྟ་བ་ལ་མིན་པ་མེད་པའི་ཀློང༌། གཟའ་གཏད་མེད་པ་ལ་མཚན་ཉིད་མ་གྲུབ་པས་སྤྱོད་པ་ལ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཀློང་ངོ༌། །དེ་བམ་པོར་གཞལ་ན་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་སུམ་བརྒྱར་གནས་པ་འཕྱོང་གསུམ་དུ་འདུ་སྟེ། གནས་ལུགས་གཞི་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པའི་འཕྱོང༌། སྣང་བ་རང་གྲོལ་དུ་འཆར་བའི་འཕྱོང༌། ངོ་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པའི་འཕྱོང་གསུམ་མོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ལ་འཕྱུགས་པ་མེད་པའི་ཚིག་གི་གཟེར་བུ་ལྔ་བཅུ། ཡུལ་སེམས་གཉིས་མེད་དུ་ལ་བཟླ་བའི་དོན་གྱི་གགས་ལྔ་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག །སྣང་སེམས་གཅིག་ཅར་དུ་ཤན་འབྱེད་ པའི་གནད་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། ལྟ་བ་ཐོད་རྒལ་དུ་གདེངས་སྤྱོད་པ་ཁྲི་ཕྲག་ལྔ། སྒོམ་པས་བློ་རྟོག་གཅོད་པའི་གནད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམས་ལ་མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཆིག་སྟོང་ལ་གསུམ་གྱིས་ལྷག་པ་ཡང་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་གདེངས་འཛིན་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་གནད་འཛིན་པ་གསུམ་དུ་འདུ་བ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་གཤིས་ཐོག་ཏུ་བཅར་གྱི་དྲིལ་ན་མན་ངག་གཞན་ལྟར་སྣང་བའི་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བས་རྒྱས་མི་འདེབས་པར། ཡུལ་ཅན་གྱི་རིག་པ་སྤྲོས་བྲལ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གསལ་དངས་ཕྱེད་པའི་ངང་དུ་གཞན་བྱུང་གི་ཤེས་བྱ་མ་སྤངས་རང་གྲོལ་སེམས་ཀྱི་རྩལ་ལམ་རོལ་པ་ཙམ་དུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་གྲགས་པ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དམིགས་པ་ཀུན་ལས་འདས། །རྟོག་པས་དམིགས་པའི་སྟེང་དུ་འཇོག་མི་བྱེད། །ཡུལ་ལས་འདས་པས་རྣམས་ཤེས་བསྲུང་མི་བྱེད། །དངོས་པོ་སྙིང་པོར་གསལ་བས་བསྒོམ་མི་བྱེད། །རྣམ་པ་སྙིང་པོར་གསལ་བས་རེ་དོགས་མེད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་དུ་སྨྲ་བ་ཀློང་སྡེའི་ངོ་བོ་ནི། ཆོས་ཅན་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང་ཡངས་པར་རིག་པ་ རང་སྣང་བའི་རྒྱན་ལྟར་དུ་བཀོད་པ་ལས་ཡིན་མིན་ཕྱོགས་བྲལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ལ་འཆིང་དགྲོལ་མེད། སྣང་ངོ་ལ་ཇི་ལྟར་
Chinese
“超越言语之境。”又如《广大喜乐》中说：“无根之心性，寻之不得，无物可执。本然如是，空性之状态，离言自生之智慧。”如是等等。如是心部之所诠释之经典，有二十二万颂，若归纳之，则可归于三界（ཀློང༌།）。法性于任何处皆不成立，故本体为不可言说之界；于空性一切皆可容纳，故见解为无所不容之界；无所执着，故自性不成立，故行为上为无所是之界。若以书卷衡量，则安住于三百五十千颂，可归纳为三阔（འཕྱོང༌།）：安住于实相基础之阔，显现为自解脱之阔，本体平等无有差别之三阔。彼等亦有不违背法性之五十字句之钉，于境与心二取不二中回转之五百一十一句义之桩，显现与心识同时辨别之二万要点，见解超越顶峰之五万行持，以禅修断除分别念之一千要点等分类，于一千零三部名相经典中，亦可归纳为执持心识之方，执持心识之把握，执持心识之要点三者。彼等若于本性上紧密结合，则不以如其他诀窍般，以对境法性之见解而增广，于有境之觉性，于离戏自生之智慧，于明澈澄净之状态中，不舍弃他生之所知，而仅以自解脱之心识之力量或游舞而圆满，故称之为多种心识之部。如《普作续》中说：“自生智慧超越一切对境，不以分别念安立于对境之上，因超越对境故不守护诸识，因事物于精要中显现故不禅修，因相于精要中显现故无有希冀与恐惧。”如是等等。第二，宣说果位本初解脱之界部之体性为：一切显现为法性之法，于普贤佛母之广阔界中，如觉性自显之庄严般安立，于非是与非否之广大见地中，无有束缚与解脱。于显现上如何
English
"Beyond the realm of words." Also, from the Abundant Bliss it says: "The nature of mind, without root, cannot be found by searching, there is nothing to grasp. Naturally as it is, in the state of emptiness, it is self-born wisdom beyond words." So forth. Thus, the scriptures that express the Mind Class, taught in twenty-two hundred thousand shlokas, can be summarized into three spaces (ཀློང༌།). Since the nature of reality is not established anywhere, the essence is a space beyond expression; since everything is permissible in emptiness, the view is a space without anything that is not; since there is no object of fixation, characteristics are not established, so conduct is a space without anything that is. If measured in folios, it resides in three hundred and fifty thousand, and can be gathered into three expanses (འཕྱོང༌།): the expanse of abiding in the ground of the way things are, the expanse of appearances arising as self-liberation, and the three expanses of essence being equal and without difference. These also include fifty nails of words that do not deviate from the nature of reality, five hundred and eleven stakes of meaning that reverse the duality of object and mind, two ten thousands of key points that distinguish appearance and mind simultaneously, five ten thousands of conduct that elevates the view beyond the peak, and one thousand key points that sever conceptual thoughts through meditation. Among the more than one thousand and three named scriptures, they can also be gathered into three: holding the aspect of mind, holding the confidence of mind, and holding the key points of mind. If these are closely combined on the ground of reality, they do not expand with the view of the nature of reality as an object, as in other instructions. In the state of the awareness of the subject, in the clear and transparent self-born wisdom free from elaboration, without abandoning the knowable that arises from others, it is perfected merely as the power or play of the self-liberated mind, hence it is known as the various Mind Class. As it says in the All-Creating King: "Self-born wisdom is beyond all objects, it does not place conceptual thought on top of objects, because it is beyond objects it does not guard the consciousnesses, because things are clear in essence it does not meditate, because appearances are clear in essence there is no hope or fear." So forth. Second, the essence of the Space Class, which speaks of the fruit as primordial liberation, is: all phenomena that appear as objects are established in the vast space of Samantabhadri, the nature of reality, like the ornaments of self-arising awareness, and in the great view of neither being nor non-being, there is no bondage or liberation. How appearances are
Tibetan
སྣང་ཡང་སྟོང་ངོ་ནས་ཡེ་གྲོལ་ཡིན་པས་རིག་པ་ཉིད་ཕྱི་ཤར་དུ་མི་འདོད་ཅིང་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་ཆོས་ཉིད་ཐམས་ཅད་རང་སྣང་ཙམ་ལས་ཤར་བྱེད་དུ་མ་གྲུབ་པས། སྣང་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གླགས་མ་རྙེད་པས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་སྟོང་རང་ཡལ་དུ་ཆ་ལ་ལ། ཇི་ལྟར་སྣང་ཡང་ནམ་མཁའ་ལ་གཟའ་སྐར་བཀྲམ་པ་བཞིན་རང་སྣང་བཀོད་པའི་རྒྱན་ཙམ་ལས། སེམས་སྡེ་ལྟར་རྩལ་དང་རོལ་པར་རིག་པ་ཤར་བ་མི་འདོད་པས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་གྲུབ་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་ཅན་དུ་མི་བལྟ་བའི་ཡེ་གྲོལ་ཀློང་འབྱམས་ཆེན་པོ་སྟེ་ཀློང་དྲུག་པ་ལས། མཚོན་ཚིག་དུ་མའི་སྤྲོས་དང་བྲལ། །སྔགས་ལས་མ་སྐྱེས་ཡེ་རྫོགས་ཉིད། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཡོངས་སུ་བྲལ། །ལྟ་བསྒོམ་དྲི་མ་ཀུན་དང་བྲལ། །མཐའ་མེད་དབུས་སུ་དམིགས་པ་མེད། །རྣམ་པ་མེད་ཅིང་ཡུལ་རྣམས་མེད། །ལྷ་མེད་སྔགས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། ཆོས་མེད་བཏགས་པ་ཀུན་ལས་འདས། །དགྲ་མེད་བཤེས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །ལུས་མེད་དབང་པོར་སྣང་བ་མེད། །ཆོས་ ནི་བསམ་པས་མི་སྣང་སྟེ། །གང་མེད་གང་དུ་འཛིན་པ་མེད། །ང་མེད་ང་ཡི་འཁོར་ཡང་མེད། །དབྱིངས་མེད་རིག་པའི་སྐུ་ཡང་མེད། །དགེ་མེད་སྡིག་པའི་རྣམ་སྨིན་མེད། །སྲོག་མེད་བཅད་པའི་དམིགས་ཡུལ་མེད། །ཚོགས་མེད་བསགས་པའི་ཡུལ་ཡང་མེད། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །གནས་མེད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །ཐབས་མེད་ཉན་པའི་འཁོར་ཡང་མེད། །ཡུལ་མེད་དུས་གསུམ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །དུས་གསུམ་ཚོགས་པའང་ཡོད་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །དབྱེ་ན་བཞི། ཀློང་ནག་པོ་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བསྟན། ཀློང་ཁྲ་བོ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བས་རོལ་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་དགག་བསྒྲུབ་མེད། ཀློང་དཀར་པོ་སེམས་སུ་སྨྲ་བས་ཕྱི་ནང་གི་སྣང་རིག་སེམས་ཀྱི་རྩལ་དུ་རྫོགས། ཀློང་རབ་འབྱམས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བས་འཁོར་འདས་སུ་མ་ཕྱེ་བའི་ཡུལ་སེམས་གཉིས་མེད་ཀྱི་རིག་པ་ལ་རང་ཐོག་ཏུ་ངོས་ཟིན་པའི་གཟེར་ཐེབས་པའོ། །དེ་དག་སོ་སོ་ལའང་ནང་གསེས་ཐ་དད་པ་ཡོད་ཀྱང་བསྡུ་ན་ལྷུན་གྲུབ་ཡངས་པ་ཆེན་པོའི་ཀློང༌། རང་གསལ་འབད་རྩོལ་བྲལ་བའི་ཀློང༌། བྱས་མེད་གདོད་ནས་གྲུབ་པའི་ཀློང་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདུ་ལ། རང་བཞིན་རྒྱས་པར་སྟོན་པའི་རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་རྒྱུད་རྣམ་གྲངས་སུམ་སྟོང་ལ། ལེའུ་ཆིག་ཁྲི་ཆིག་སྟོང༌། ཤློ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་ དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ངེས་པ་བབས་ལུགས་ཆེན་མོ་ལས་བཤད་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་
Chinese
显现也是空性，从原始解脱的缘故，觉性本身不愿向外显现，心和心所的法性全部是自显现而已，没有成立为显现者。显现方的自性是空性，在胜义谛的真如性上找不到破绽，所以各种显现自然空、自然消逝。无论如何显现，就像虚空中星辰的排列一样，只是自显现的庄严，不像心部那样，觉性不愿显现为力量和游舞，不看作是互相观待成立和有偏袒的原始解脱广大虚空，即第六虚空。远离多种表示词语的戏论。不是从咒语中产生，是原始圆满的自性。完全脱离原因和条件。脱离所有见修行持的垢染。无边，在中心没有执著。没有相状，也没有对境。没有本尊，咒语也不存在。没有法，超越一切施设。没有敌人，朋友也不存在。没有身体，没有显现为根。法不是以思维显现的。没有什么，也没有在何处执著。没有我，也没有我的眷属。没有法界，也没有觉性的身。没有善，也没有罪业的异熟果。没有生命，也没有断除的对境。没有积聚，也没有积累的处所。没有佛，也没有有情。没有处所，连空性也不存在。没有方法，也没有听闻的眷属。没有对境，连三时也不存在。三时的集合也不存在。如是说。如果区分，有四种。黑色虚空说无因，因此显示不依赖因缘的自生智慧。杂色虚空说多种，因此对游舞的法性没有否定和肯定。白色虚空说心，因此内外显现的觉性圆满为心的力量。广大虚空对因果进行颠倒，因此在没有区分轮回和涅槃的境心二元的觉性上，自己当下认识的钉子被钉牢。这些各自也有内在的差别，如果归纳，就是任运成就广大虚空，自明离勤的虚空，无作本来成就的虚空，总共归纳为三种。为了显示自性广大，表达的词句续有三千种，品有一万一千，六十四俱胝颂在决定降临方式大论中宣说，因此是世界的界限。
English
Since appearance is also emptiness, and is primordially liberated, awareness itself does not desire to appear outwardly, and all the dharmata of mind and mental events are merely self-appearances, not established as appearers. Since the emptiness of the aspect of appearance does not find fault with the ultimate reality, various appearances are naturally empty and naturally vanish. However they may appear, like the arrangement of stars in the sky, they are merely ornaments of self-appearance. Unlike the Mind Class, awareness does not desire to appear as power and play, and it is not regarded as mutually dependent and biased. This is the vast expanse of primordial liberation, the sixth expanse. It is free from the elaboration of many indicative words. Not born from mantra, it is the primordially complete nature. All causes and conditions are completely absent. It is free from all the stains of view and meditation. Without end, there is no focus in the center. Without form, and without objects. Without deities, there are no mantras. Without dharma, it transcends all designations. Without enemies, there are no friends. Without a body, there is no appearance as faculties. Dharma is not apparent to thought. Without anything, there is no grasping onto anything. Without me, there are no retinues of me. Without space, there is no body of awareness. Without merit, there is no ripening of sin. Without life, there is no object of cutting. Without accumulation, there is no place of accumulation. Without buddhas, there are no sentient beings. Without a place, there is not even emptiness. Without means, there are no retinues of listeners. Without an object, there is not even the three times. There is no collection of the three times. So it is said. If divided, there are four. The Black Expanse speaks of no cause, thus showing the self-born wisdom that does not depend on causes and conditions. The Variegated Expanse speaks of variety, thus there is no negation or affirmation of the nature of play. The White Expanse speaks of mind, thus the inner and outer appearances of awareness are complete as the power of mind. The Vast Expanse reverses cause and effect, thus the peg of self-recognition is hammered into the awareness of the non-duality of object and mind, which does not distinguish between samsara and nirvana. Each of these also has internal differences, but if summarized, they are the spontaneously accomplished vast expanse, the self-luminous effortless expanse, and the unmade, primordially established expanse, which are summarized into three aspects. To show the vastness of the nature, the expressive words of the tantra number three thousand, the chapters number eleven thousand, and sixty-four crore shlokas are taught in the Great Treatise on the Manner of Certainty Descending, thus it is the boundary of the world.