Tibetan
་དབྱིངས་སུ་བྱེད་ན་འཇིགས་ཚོགས་ལ་བལྟ་བའི་ཕྱོགས་སུ་བསླན་པར་བྱ་སྟེ། དབུ་མ་རྒྱན་ལས། གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་ན། །མྱ་ངན་འདས་པ་འདུས་བྱས་འགྱུར། །དངོས་པོ་འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པ། །འགའ་ཡང་གང་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །མདོར་ན་རྟོག་དཔྱོད་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་དགེ་སྡིག་ཀྱང་ཡོད་ལ། དགེ་སྡིག་ཡོད་ན་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱང་བསླུ་བ་མེད་ པའི་ཕྱིར། བདེན་པ་དབྱེར་མེད་དག་མཉམ་རྒྱུ་འབྲས་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ལམ་དུ་བྱེད་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཏེ། དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཤེས་པས་ཡོད་དང་མེད་ཞིའི་ཕྱིར། །སྡིག་དང་བསོད་ནམས་ལས་འདས་པ། །དེ་ཡི་བདེ་འགྲོ་ངན་འགྲོ་ལས། །དེ་ནི་ཐར་པ་ཁོ་ན་བཞེད། །ཅེས་པའི་རིགས་པ་ཡང་གང་གིས་བཟློག །འདིར་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་འདས་པའི་སེམས་ལ་རྟོག །མ་འོངས་པའི་སེམས་ལ་དཔྱོད། ད་ལྟར་གྱི་སེམས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཅན་གང་ཞིག་གིས་གྲུབ་མཐའི་བློ་ཞེན་དང༌། ལམ་བདེན་འདུས་བྱས་པས་སྤོང་མི་ནུས་པས་ཤེས་བྱ་གཤིས་ཐོག་ཏུ་བཅིངས་པ་དང༌། རྫས་འགལ་ཀྱང་སྟོན་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་གྲགས་སུ་བསྟན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་དཀོན་ཅོག་བརྩེགས་པ་ལས། འོད་སྲུང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྨན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །འོད་སྲུང༌། སེམས་ནི་དཔྱད་དུ་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ། སྣང་བ་མེད་པ། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ། གནས་མེད་པའོ། །འོད་སྲུང༌། སེམས་ནི་ སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་གཟིགས། མི་གཟིགས། གཟིགས་པར་མི་འགྱུར། འོད་སྲུང་སེམས་ནི་ཀུན་ཏུ་བཙལ་ན་མི་རྙེད་དོ། །གང་མ་རྙེད་པ་དེ་ནི་མི་དམིགས་སོ། །གང་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དུས་གསུམ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བཤད་བཞིར་གནས་ཤིང་གང་ལས་མཐའ་བྲལ་དབུ་མའི་མན་ངག་གི་གཏིང་ཕྱིན་པ་ཡིན་པས་ཤེས་བྱ་དང་སྣང་བ་གཉིས་ལྟོས་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་ཚུལ། ཤེས་བྱ་སྣང་བས་མ་བཅིངས་སྟོང་པའི་དངོས། །སྟོང་པ་རང་བཞིན་གསལ་བའི་སྙིང་པོ་ནི། །རིག་པར་བཞུགས་པའི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཁམས། །འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་བཞིན། །དེ་ལ་སྤྱིར་ཤེས་བྱའི་གཤིས་སྣང་བའི་ཡུལ་དང་མ་འདྲེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཉེ་བར་ལེན་པས་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཐལ་བྱུང་གི་སྟོང་རྐྱང་དུ་བལྟ་བ་མ་ཡིན་པར་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ ཅན་ཏེ། ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་ལས་ཀྱང༌། གཟུགས་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། །གཟུགས་ལས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་གཟུགས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གཟུགས་སུ་སྣང་ཙམ་ནས་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་ཞིང༌། ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་སྣང་བ་མི་འགག་པར་སྟོན་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པས་དེ་ལ་མི་གོས་པའི་ཚུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། སྟོང་ཉིད་ཅེས་བྱ་གཟུགས་དང་བྲལ། །གཟུགས་ནི་རྣམ་པ་དང་འབྲེལ་ཡིན། །ཕན་ཚུན་དུ་ནི་འགལ་བ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེ་བས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་ངོ་ལ་སྐྱོན་གྱིས་བྲི་བ་དང་ཡོན་ཏན་གྱིས་གང་བ་གཉིས་ཀ་མེད་པས་ན་མིང་གཞིའི་ཕུང་པོ་གཞན་དག་ལའང་འགྲེ་བའི་ཚུལ། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་བལྟའོ། །ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་བདག་མེད་པར་མ་ཤེས་ན། ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་ཀྱིས་གཞལ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཙམ་ནི་སྣང་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དམ་ལ་བཞག་པས་སྲིད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལས་འདའ་མི་ཤེས་པ་ཅན་ཏེ། འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། སྔོན་བདག་དགོན་པ་ནགས་ཁྲོད་ཅིག་ན་མཆིས་པའི་ཚེ་དགེ་སྦྱོང་ཞིག་ཀྱང་མཆིས་ཏེ། ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་དམིགས་པས་བརྡའ་སྤྲོད་པར་བགྱིད་དེ། ཁ་ཅིག་ནི་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་པས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཁམས་ལ་དམིགས་པས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་དམིགས་པས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་རྣམས་ལ་དམིགས་པས་སོ། །བདག་གིས་ནི་ཆོས་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་བདག་མེད་པར་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་འཚལ་ལགས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་འདིར་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་སྤྲོས་བྲལ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འཆིང་གྲོལ་ལས་འདས་པའི་སྙིང་པོ་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཁམས་མ་ལུས་པ་ཉི་མ་དང་འོད་ཟེར་གྱི་ཚུལ་དུ་གདོད་ནས་ཡེ་རྫོགས་ཆེན་པོ་ལས་མི་འདའ་བ་ནི་སེམས་ཕྱོགས་པ་སྤྱིའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཀུན་བྱེད་ལས། ང་ཡི་རང་བཞིན་སྤྲོས་བྲལ་མི་ཕྱེད་པས། །ཆོས་དབྱིངས་གནས་འདི་ང་ཡིས་བྱས་པ་ཡིན། །བྱང་ཆུབ་ཉིད་ལས་དེ་ན
Chinese
如果将（法）界作为（修持的）道路，就应当转向观察恐惧的集合。如《中观庄严论》中说：如果涅槃是实有的，那么涅槃就成了有为法。不是有为法的事物，无论在哪里都不存在。总而言之，只要有分别念，就有善恶。如果有善恶，那么因果就不会有错谬。因此，对于无法将无别、清净、平等、超越因果的法界作为道路的种种表现。《中观宝鬘论》中说：因为智慧使有和无寂灭，超越了罪恶和功德，从它的善趣和恶趣中，它只接受解脱。这样的道理又有什么可以推翻呢？这里，自性大圆满的不可思议的智慧是对过去之心的执着，是对未来之心的推测。现在的心，任何具有分别意识的人，都无法通过宗派的偏执和有为的道谛来舍弃，因此，所知被束缚在本性上，即使是相违的事物，也与导师亲自公开宣说的伟大经典不相违背。《圣大宝积经》中说：善男子，什么是超越世间的良药？是完全寻求心的精进。善男子，心是不可思议的，不可指示的，没有显现的，没有分别的，没有处所的。善男子，心是诸佛也未曾见，不见，不会见的。善男子，如果到处寻找心，是找不到的。凡是找不到的，就是不可得的。凡是不可得的，就不是过去，不是未来，不是现在。凡不是过去，不是未来，不是现在的，就是完全超越三时的。像这样的实相之法性，安住于自性大圆满的四种解释中，并且是从中通达了无边中观的口诀的精髓，因此，这是从执着所知和显现为相互依存的观点中解脱出来的方式：所知未被显现束缚的空性之物，空性是自性光明的精华，是安住在觉性中的身和智慧界，如不离不散的太阳精华。对此，总的来说
English
If one takes the (Dharma) realm as the path, one should turn to observe the collection of fears. As it says in the Ornament of the Middle Way: If Nirvana is real, then Nirvana becomes a conditioned phenomenon. Things that are not conditioned phenomena do not exist anywhere. In short, as long as there is discrimination, there will be good and evil. If there is good and evil, then cause and effect will not be mistaken. Therefore, for the various manifestations of being unable to take the Dharma realm, which is inseparable, pure, equal, and beyond cause and effect, as the path. The Garland of Precious Gems of the Middle Way says: Because wisdom makes existence and non-existence peaceful, it transcends sin and merit, and from its good and bad destinies, it only accepts liberation. What can overturn such a reason? Here, the inconceivable wisdom of the Great Perfection of Naturalness is the attachment to the past mind and the speculation of the future mind. The present mind, any person with discriminating consciousness, cannot be abandoned by the sectarian attachment and the conditioned path truth, therefore, the knowable is bound to the nature, and even contradictory things do not contradict the great scriptures publicly declared by the teacher himself. The Noble Stack of Jewels Sutra says: O Light-Protected One, what is the medicine that transcends the world? It is the diligence of completely seeking the mind. O Light-Protected One, the mind is inconceivable, unteachable, without appearance, without discrimination, and without place. O Light-Protected One, the mind is not seen, is not seen, and will not be seen by all the Buddhas. O Light-Protected One, if you search everywhere for the mind, you will not find it. Whatever is not found is unattainable. Whatever is unattainable is not past, not future, not present. Whatever is not past, not future, not present is completely beyond the three times. Such a Dharma nature of reality abides in the four explanations of the Great Perfection of Naturalness, and from it, the essence of the oral instructions of the Middle Way, which is free from extremes, is thoroughly understood. Therefore, this is the way to be liberated from the view of clinging to the knowable and the apparent as interdependent: the emptiness of the knowable that is not bound by appearance, emptiness is the essence of self-luminousness, the body and wisdom realm that reside in awareness, like the essence of the sun that is inseparable. In general, to this
Chinese
了知之自性，不杂于显现之境，乃五蕴之邻近取，于自性之相为空性。如是空性之体性，亦非视为断灭之空，乃自性光明之本体。如《般若心经》云：色即是空，空即是色，色不异空，空不异色。如是显现为色之时，自性为空，仅于名言中显现而不灭，然色之相不染污彼之理，如理成聚称：空性离色，色与相连，相互乃违。是故，轮回涅槃之诸法，皆为分别念所增益，于自性上，无有以过失而减少，以功德而增多之二者，故于名言之蕴等其他亦如是比照。此五蕴亦观为自性空。如是。若未能了知五蕴等之体性自性无我，仅以所知能知衡量之空性，为种种显现之境所束缚，不能超越有之法性。如《圣解深密经》云：善现白言：世尊，我昔一时，在阿练若，大树林中，独处静住。尔时有一苾刍，来诣我所。数数请问，数数逼恼，我为彼说，应正理教。彼苾刍者，闻我所说，深生嫌恚，舍我而去。彼苾刍者，作如是言，云何此说，离诸欲贪，清净尸罗，苾刍，于诸法中，随所乐欲，安立假名，施设言论。谓于色中，安立假名，施设言论。乃至识中，安立假名，施设言论。又于眼处，安立假名，施设言论。乃至意处，安立假名，施设言论。又于色处，安立假名，施设言论。乃至法处，安立假名，施设言论。又于眼识界，安立假名，施设言论。乃至意识界，安立假名，施设言论。又于眼触，安立假名，施设言论。乃至意触，安立假名，施设言论。又于眼触为缘所生诸受，安立假名，施设言论。乃至意触为缘所生诸受，安立假名，施设言论。复有苾刍，来诣我所，数数请问，数数逼恼，我为彼说，应正理教。彼苾刍者，闻我所说，欢喜踊跃，叹言善哉！善哉！此是离欲清净尸罗，苾刍，于诸法中，随所乐欲，安立假名，施设言论。谓于色中，安立假名，施设言论。乃至识中，安立假名，施设言论。又于眼处，安立假名，施设言论。乃至意处，安立假名，施设言论。又于色处，安立假名，施设言论。乃至法处，安立假名，施设言论。又于眼识界，安立假名，施设言论。乃至意识界，安立假名，施设言论。又于眼触，安立假名，施设言论。乃至意触，安立假名，施设言论。又于眼触为缘所生诸受，安立假名，施设言论。乃至意触为缘所生诸受。善现，于汝意云何？如是二类苾刍所说，谁随顺我所说法教？世尊，我不见此中有一随顺世尊所说法教。何以故？世尊，如是二类苾刍，俱于色中，安立假名，施设言论。乃至意触为缘所生诸受，安立假名，施设言论。世尊，然彼初苾刍者，安立假名，施设言论已，作如是言，此是色，此是受，此是想，此是行，此是识。此是眼处，此是耳处，此是鼻处，此是舌处，此是身处，此是意处。此是色处，此是声处，此是香处，此是味处，此是触处，此是法处。此是眼识界，此是耳识界，此是鼻识界，此是舌识界，此是身识界，此是意识界。此是眼触，此是耳触，此是鼻触，此是舌触，此是身触，此是意触。此是眼触为缘所生诸受，此是耳触为缘所生诸受，此是鼻触为缘所生诸受，此是舌触为缘所生诸受，此是身触为缘所生诸受，此是意触为缘所生诸受。世尊，以后苾刍者，安立假名，施设言论已，作如是言，唯有假名，唯有言说，于胜义谛，都无所得。善现，如是后苾刍者，随顺我所说法教。是故我说，若诸苾刍，于我所说，随顺而转，彼能获得广大善法。如是，故于此处，自性圆满大道的离戏自生之智慧，超越系缚解脱之精华，具智之本体，身与智慧之法界无余，如日与光芒之理，从本以来不离本初圆满，乃心之趋向总体的宗见之理，如《普贤根本续》云：我之自性离戏不可分，法界此境我所造，菩提性中彼
English
The nature of what is to be known, unmixed with the field of appearance, is the emptiness of inherent nature due to the appropriation of the five aggregates. The characteristic of such emptiness is not to be viewed as a nihilistic void, but as the very nature of self-luminous clarity. As it is said in the Heart Sutra: "Form is emptiness, emptiness is form; emptiness is not other than form, form is not other than emptiness." Thus, although it is shown that as soon as something appears as form, it is empty of its own essence, and that appearance as mere designation does not cease, the way in which the form does not taint it is stated by Dignaga: "Emptiness is said to be separate from form; form is connected with appearance; they are mutually contradictory." Therefore, all phenomena of samsara and nirvana are merely imputed by conceptual thought, and in their own essence, there is neither decrease due to faults nor increase due to qualities. Therefore, the same applies to other aggregates such as name. These five aggregates are also to be viewed as inherently empty. Thus it is. If the characteristics of the five aggregates, etc., are not understood as inherently selfless, then mere emptiness measured by the knowable and the knower is bound by various fields of appearance and cannot transcend the nature of existence. As it is said in the Noble Explanation of the Thought: "Subhuti asked: 'Lord, once when I was dwelling in a solitary forest hermitage, there was also a monk who communicated by focusing on various dharmas. Some focused on the aggregates, some focused on the elements, some focused on the sense bases, and some focused on dependent origination and the close placement of mindfulness. I, however, understood the characteristic of one dharma as selfless, and thus I understood all dharmas in the same way.'" Therefore, here, the essence of the Great Perfection's path, the spontaneously arisen wisdom free from elaboration, the essence of intelligence that transcends bondage and liberation, the entirety of the dharmadhatu of body and wisdom, like the sun and its rays, has never deviated from the Great Perfection from the very beginning. This is the view of the general direction of mind, as stated in the Kunjed Gyalpo: "My nature is free from elaboration, indivisible; this realm of the dharmadhatu is created by me; from the very nature of enlightenment, it"