Tibetan
་དང༌། ཁ་ཅིག་རྒྱུངས་པ་དང་རྟེན་བརྟེན་པ་ལྟ་བུར་འདོད་པ་ལ། དང་པོ་ལྟར་ན་དེར་རླུང་སེམས་འདུས་པས་སྨྱོ་འབོག་འབྱུང་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ནའང་དབུ་མ་ལས་རྩ་འདབ་གྱེས་ཚུལ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གཞག་དང་འགལ་ལོ། །ཞེས་སྲོག་རྩ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་དབུ་མ་གསར་དུ་འཆོས་ཀྱང་གཉིས་ཀས་དགོངས་པ་མ་ལོན་པ་སྟེ་སྲོག་རྩ་རང་རྒྱུད་པ་ལ་རླུང་སེམས་འདུས་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང༌། དེའི་དབྱིངས་སུ་ དམིགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དབུ་མ་ལ་རླུང་སེམས་འདུས་པས་སྨྱོ་འབོག་འབྱུང་བ་ག་ལ་སྲིད། བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོས། རླུང་དང་འགྱུ་བ་རྩལ་ཆེན་སྲོག་པ་རྩར་བཅུད་ནས། །ཐ་མལ་ཤེས་པ་ངང་གིས་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་པས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྟེན་དང་བརྟེན་པའང་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་མཚོན་པ་སྟེ། དབུ་མ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྩ་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་བཞི་དང་ལྡན་པར་བཤད་ལ། འོན་ཀྱང་ཀུན་གཞི་སྲོག་རླུང་དང་བཅས་པའི་རྟེན་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་འདོར་དུའང་མི་རུང་སྟེ། སྲོག་པ་རྩ་བཅད་ན་གནད་འཆད་པ་ཤིན་ཏུ་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གནས་པ་དང༌། ཆོས་ཉིད་དང༌། དོན་དམ་པའི་དབུ་མ་གསུམ་དུ་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ནི་རིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ་རྡོ་རྗེ་གདན་བཞི་ལས། ལུས་སེམས་སྲོག་གི་དབྱུག་པ་ལ། །སྦྱོར་བ་དྲུག་གི་མན་ངག་གནས། །ཐབས་དང་ལྡན་ན་ཤིན་ཏུ་འབར། །ཞེས་པས་ཐབས་ནི་དེའི་ནང་དུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དབུ་མ་བསྒོམས་ནས་དེ་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་དོན་ཡིན་ལ། དེའི་ནང་དུ་བསྒོམ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཀུན་གཞི་སྲོག་རླུང་དང་བཅས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པས་སྲོག་གི་རླུང་སྦྱོང་བའི་དོན་དུ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་ལས། སྲོག་པ་དབྱུག་གུའི་ནང་ན་གནས། །སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མདུད་དང་བཅས། ། ཕྲ་བའི་ཕྲ་བ་ཡང་དག་མཆོག །ཕྱི་རོལ་མ་ཡིན་ནང་མ་ཡིན། །ཞེས་པས་གནས་ཚུལ་གྱི་ངོས་ནས་སྲོག་གི་དབྱུག་གུའམ་སྲོག་འཛིན་པའི་རྩའི་ནང་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྩ་མཚན་ཉིད་བཞི་དང་ལྡན་པ། འོད་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཐོགས་རེག་དང་བྲལ་བ་ཇི་སྲིད་དུ་ལུས་སེམས་དབུགས་གསུམ་གྱི་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་རྩ་དེ་ཉིད་ཡོད་པས་མེད་པའང་མ་ཡིན་ལ། དེ་གསུམ་སོ་སོར་འགྱེས་པའི་ཚེ་རྩ་དེའང་དབུགས་དང་ལྷན་ཅིག་བལྟར་མི་མངོན་པས་དངོས་པོ་ལྟར་ཡོད་པའང་མ་ཡིན་པ་ཅན་གྱི་དབུ་མ་ཡོད་དེ། སམྤུ་ཊི་ལས། རྩ་ཡི་མཛེས་སྤྱི་ལས་བྱུང་བ། །དེ་ནི་རྡུལ་བྲལ་རབ་ཏུ་གྲགས། །དག་པའི་ཤེལ་གྱི་འོད་དང་མཉམ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏི། ཡིད་བཟང་མ། ཀུན་འདར་མ། སྒྲ་གཅན། མུན་པ་མ་སོགས་སུ་གྲགས་ལ། ཁ་ཁ་མུ་ཁ་དང༌། བྱ་རོག་གདོང་དང༌། དུང་ཅན་མ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྩ་ཡིན་ཡང་དབུ་མའི་རྣམ་གྲངས་ཙམ་དུ་བསྡུས་པར་ངེས་པར་བྱའོ། །དོན་དམ་པའི་དབུ་མ་ནི་གང་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཡང་མཐར་གྱི་ཚིག་བླ་དྭགས་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་གནས་པ་སྲོག་གི་དབྱུག་གུ་དང་བཅས་པའི་རྩ་དབུ་མ་རོ་རྐྱང་གི་ཡན་ལག་ཅན་ལ་རྩའི་ འཁོར་ལོ་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལྟར་ན་གསུམ་དུ་ཡོད་དེ། ལྟེ་བ་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་རྩ་འདབ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། མགྲིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྩ་འདབ་བཅུ་དྲུག སྙིང་ག་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྩ་འདབ་བརྒྱད་དོ། །སྐུ་བཞི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་སྦྱར་བའི་དབང་དུ་དེའི་སྟེང་དུ་སྤྱི་བོ་བདེ་ཆེན་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ན་རྩ་འདབ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཡོད་དོ། །སྐུ་ལྔ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་དག་པ་དང་བསྟུན་ན་དེའི་སྟེང་དུ་གསང་གནས་བདེ་སྐྱོང་གི་འཁོར་ལོ་རྩ་འདབ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སོ། །སྦྱང་གཞི་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྔ་མའི་སྟེང་དུ་གཙུག་ཏོར་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྣན་པའོ། །དེ་བས་ན་རྩ་འཁོར་མང་ཉུང་དང༌། དེ་ལ་ཡི་གེ་དགོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་ལ་རྒྱུད་སྡེ་སོ་སོའི་ལུགས་མི་མཐུན་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྩ་དང༌། དབང་པོ་ཐ་དད་པའི་རིམ་པ་ལྟར་འདུལ་བྱེད་ཀྱི་མན་ངག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་གཡོ་བའི་རླུང་དང་བཀོད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཟུང་དུ་འཇུག་པས་གནད་དུ་བསྣུན་པའི་འབྲས་བུ་ལ་མཆོག་དམན་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཚུལ། དཔེར་ན་མཉན་ཡོད་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ཙམ་པར་རྒྱུ་བ་ལ་ཐལ་བྱུང་གི་ལམ་དང༌། འཚེ་དོགས་ཆུང་བའི་སྲང་དང༌། སྟོབས་ པོ་ཆེས་བགྲོད་པའི་རྒྱ་ལམ་སོགས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་ཀྱང་སླེབ་ས་གཅིག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་དུས་འཁོར་བ་ལྟར་ན་འཁོར་ལོ་དྲུག་དང༌། སོ་སོའི་བར་ཏེ་བཅུ་གཉིས་ལ་རླུང་གི་འཕོ་བ་བཅུ་གཉིས་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་བཅུ་གཉིས་ཡོད་པའི་བྱེད་པ་བཅིངས་པ་ན་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་མི་བརྟེན་པར་འཛག་མེད་དུ་ཆིངས་ནས་འཕོ་བ་སྤངས་ཏེ་ལུགས་ལས་ལྡོག་པའི་འགྲོས་གསང་གནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་ཕྱིན་པ་ལས་རླུང་འཕོ་བ་གཅིག་འགག་ཅིང༌། རྟེན་འབྲེལ་གཅིག་འདག ས་དང་པོའི་རྟོགས་པ་སྐྱེ། དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་ལོ་རེ་དང་བར་ཐག་རེའི་གནས་སུ་རླུང་གི་འཕོ་བ་རེ་འགག་ཅིང་རྟེན་འབྲེལ་རེ་དག་ནས་ས་གཉིས་པ་ལ་སོགས་བགྲོད། མཐར་གཙུག་ཏོར་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་ཕྱིན་པའི་ཚེ་འཕོ་བ་བཅུ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་འགག་ཅིང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་བཅུ་གཉིས་པོ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཆད་ནས་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དབང་མདོར་བསྟན་ལས། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་འབྲེལ་བ་ནི། །ཇི་སྲིད་མི་འགྱུར་ཉིད་དུ་འགྱུར། །སེམས་ཀྱི་མི་འགྱུར་ཉིད་ཐོབ་ན། །རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་འབྲེལ་བ་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་རྩ་འཁོར་དྲུག་གི་རང་བཞིན་དོན་སྤྱི་ལ་ དམིགས་པ་རྒྱུད་སྡེ་ཐ་དད་པའི་རྫོགས་རིམ་གྱི་དབྱིངས་འཇལ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དཔལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བའི་གཞུང་དང་བསྟུན་ན། དེ་དང་རྣམ་གྲངས་མཐུན་པའི་རྩ་འདབ་ལ། །སྦྱང་གཞིར་གནས་པའི་རིགས་དྲུག་ས་བོན་རྣམས། །སྦྱོང་བྱེད་རིགས་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམ་དྲུག་དང༌། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་སྦྱངས་པ་ལས། །ཐ་དད་པ་ཡི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གཅིག་དང་དྲུག་འཐོབ་བོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འབྲེལ་བ་བླ་མའི་མོས་གུས་དང༌། རྫོགས་རིམ་གྱི་སྨིན་བྱེད་བསྐྱེད་རིམ་ལམ་དུ་སོང་བ་ལས། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་ནས་རླུང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བས་སྦྱང་གཞི་རིགས་དྲུག་གི་ས་བོན་རྣམས་སྦྱོང་བྱེད་རིགས་པའི་སྐྱེས་བུ་དྲུག་གམ་ཕྱིན་དྲུག་གི་རང་བཞིན་འཁོར་ལོ་དྲུག་ཏུ་རྒྱུ་བའི་རླུང་སེམས་ཐིག་ལེ་དང་བཅས་པ་ལ་གནད་དུ་བསྣུན་ནས་སྦྱངས་པས། འཁོར་ལོ་དྲུག་དང་སོ་སོའི་བར་སྟོངས་ཏེ་བཅུ་གཉིས་སུ་རླུང་དག་པས་ས་བཅུ་གཉིས་བསྒྲོད་ཚུལ་སྔར་བཞིན་ལ་སྦྱངས་འབྲས་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཡེ་ཤེས་དྲུག་འཐོབ་ཅིང༌། མཐར་ཐུག་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ས་བཅུ་གསུམ་པ་རྫོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་སྙིང་ག་ཞི་བའི་འཁོར་ལོ་དང༌། །སྤྱི་གཙུག་ཁྲོ་བོའི་འཁོར་ལོ་རྣམ་གཉིས་ ལ། །ལྷ་དང་རྣམ་གྲངས་མཉམ་པའི་རྩ་འདབ་དང༌། །ཐབས་གྲོལ་སྟེང་འོག་ལམ་གྱི་སྒོ་གཉིས་སུ། །འདོད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྒྱུ་འཕྲུལ་ལུགས། །དེ་ལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་རང་ལུགས་ནི་འཁོར་ལོ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། སྙིང་ག་ཞི་བའི་འཁོར་ལོ་དང༌། སྤྱི་གཙུག་ཁྲོ་བོའི་འཁོར་ལོའོ། །དེ་གཉིས་ལ་རྩ་འདབ་ཀྱང་རགས་པ་ནི་ལྷའི་གྲངས་དང་མཉམ་པ་སྟེ་སྙིང་ག་ན་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་དང༌། དུང་ཁང་ན་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དེ་དམ་པ་རིགས་བརྒྱའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཕྲ་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཀྱང་ཁམས་དང་རླུང་འབབ་པའི་རྩ
Chinese
，有些则认为是管子和所依赖之物。如果按照第一种说法，那里因为风和心识聚集而会发生疯癫；如果按照第二种说法，也与中脉分出脉瓣等结构相违背。因此，即使新创不依赖于命脉的中脉，两者都没有领会到密意，即如果风和心识聚集在自主的命脉上，那还可以，但在其界限中，怎么可能因为风和心识聚集在所缘的法性中脉上而发生疯癫呢？大婆罗门说：“风和流动，大力的命气，注入脉中后，平凡的意识自然停止。”就是这个意思。那样的所依和能依也只是在名言上表达而已，因为中脉是修行产生的脉，所以说是具有四种特征。然而，作为一切基础的命气所依，就是它本身，所以也不能舍弃，因为切断命脉，讲解要点非常容易。因此，认为有住处、法性和胜义中脉三种的观点是合乎道理的，如《金刚座四处》所说：“身心命之杖上，安住六合之口诀，具足方便则极燃。”这里所说的方便，就是在其中修习法性中脉，并以此为要点进行击打的意思，之所以必须在其中修习，是因为依赖于作为一切基础的命气，是为了调理命气，如《智慧明点》所说：“命气安住杖中，具足三十二结，微细之微细，真实殊胜，非外亦非内。”因此，从安住方式的角度来说，在命气之杖或执持命气的脉中，有具足四种特征的法性脉，光明自性，远离触碍，只要身心气息三者的集合存在，脉就存在，所以也不是没有；当三者各自消散时，脉也与气息一同变得不可见，所以也不是像事物一样存在的中脉，如《合集续》所说：“由脉之美总集所生，彼离尘垢极著名，与清净水晶之光同。”就是这个意思。对此，阿瓦都提，意善母，普动母，罗睺，黑暗母
English
and some consider it to be like a tube and what is relied upon. According to the first view, madness occurs there because wind and mind gather; according to the second view, it also contradicts the structure of the central channel branching out into petals, etc. Therefore, even if a new central channel is created that does not depend on the life force channel, neither of them has understood the intention, that is, if wind and mind gather on the autonomous life force channel, that is fine, but in its realm, how could madness occur because wind and mind gather on the Dharma-nature central channel that is the object of focus? The great Brahmin said, "Wind and movement, the great force of the life force, when infused into the channel, ordinary consciousness naturally ceases." That is the meaning. Such a support and what is supported are also only expressed in terms of convention, because the central channel is a channel that arises from meditation, so it is said to have four characteristics. However, the support that includes the life force and wind, which is the basis of everything, is that itself, so it cannot be abandoned, because cutting off the life force channel makes it very easy to explain the key points. Therefore, the view that there are three central channels: the abiding, the Dharma-nature, and the ultimate, is reasonable, as it says in the Four Seats of Vajra: "On the staff of body, mind, and life, the oral instructions of the six unions abide, if endowed with skillful means, it blazes intensely." The skillful means mentioned here means meditating on the Dharma-nature central channel within it and striking it as the key point. The reason why it is necessary to meditate within it is because it relies on the life force and wind that are the basis of everything, so it is for the purpose of training the life force wind, as it says in the Drop of Wisdom: "The life force abides within the staff, with thirty-two knots, the finest of the fine, truly supreme, not outside nor inside." Therefore, from the point of view of the way of abiding, within the staff of life force or the channel that holds the life force, there is the Dharma-nature channel that has four characteristics, the nature of clear light, free from obstruction and contact, as long as the collection of body, mind, and breath exists, the channel exists, so it is not non-existent; when the three disperse separately, the channel also becomes invisible along with the breath, so it is not a central channel that exists like a thing, as it says in the Samputi: "Born from the general beauty of the channels, it is known as being free from dust, equal to the light of pure crystal." That is the meaning. To this, Avadhuti, Mind Good Mother, All Trembling Mother, Rahu, Darkness Mother
Chinese
也被称为支脉。卡卡木卡、乌鸦面、海螺女等，虽然是有形的脉，但也一定要归纳为中脉的名称。究竟的中脉是击中要害的结果的自性。那个自性最终也只是一个虚设的词语，所以称为无自性。从那之上安住着带有命根的脉，中脉是纯粹的独脉，脉轮也如身语意大乐一般有三个：脐轮是化身轮，有六十四脉瓣；喉轮是受用轮，有十六脉瓣；心轮是法轮，有八脉瓣。如果将四身与四智的次第结合，那么在那之上，顶轮是大乐轮，有三十二脉瓣。如果与五身任运成就的清净相结合，那么在那之上，密处是守护快乐轮，有三十二脉瓣。如果从所净和能净的角度来说，那么在前面所说的基础上，加上顶髻虚空界轮。因此，脉轮的多少，以及在上面安放文字等等的名称，各续部的规矩不同，这是因为众生的根器的烦恼、脉和根器各不相同，所以调伏的口诀也同样地宣说。对此，摇动的风和布置菩提心双运，击中要害的结果没有好坏和差别。比如，从舍卫城到瞻波城行走，有荒凉的路、危害小的巷子、大力者行走的宽广大道等各种不同的道路，但到达的地方是一样的。对此，如时轮金刚一般，有六个轮，各自之间有十二个，有十二风的转移，有十二缘起的作用束缚，那么元素的显现不依赖，无漏地束缚后，舍弃转移，从规律中颠倒的行进，从密处到达智慧轮，一个风的转移停止，一个缘起熄灭，生起初地的证悟。同样，在每个轮和间距的地方，一个风的转移停止，
English
It is also known as branch veins. Kakamukha, Crow Face, Conch Woman, etc., although they are physical veins, they must be summarized as names of the central channel. The ultimate central channel is the nature of the result of hitting the key point. That nature is ultimately just a hypothetical word, so it is called no-self-nature. Above that dwells the vein with the life force, the central channel is a pure solitary vein, and the chakras are also like body, speech, mind, and great bliss, there are three: the navel chakra is the emanation body chakra, with sixty-four petals; the throat chakra is the enjoyment body chakra, with sixteen petals; the heart chakra is the dharma body chakra, with eight petals. If the four bodies are combined with the order of the four wisdoms, then above that, the crown chakra is the great bliss chakra, with thirty-two petals. If combined with the spontaneously accomplished purity of the five bodies, then above that, the secret place is the joy-guarding chakra, with thirty-two petals. If viewed from the perspective of what is to be purified and what purifies, then on top of what was said before, add the crown protuberance, the space element chakra. Therefore, the number of chakras, and the names of placing letters on them, etc., the rules of each tantra differ, this is because the afflictions of sentient beings' dispositions, veins, and faculties are different, so the methods of taming are also taught in the same way. Regarding this, the moving wind and the arrangement of bodhicitta are united, and the result of hitting the key point has no good or bad and no difference. For example, traveling from Shravasti to Champa, there are desolate roads, alleys with little harm, wide roads for the powerful to travel, etc., but the place of arrival is the same. Regarding this, like the Kalachakra, there are six wheels, each with twelve in between, there are twelve wind movements, and the actions of the twelve interdependent originations are bound, then the manifestation of the elements does not depend, after being bound without leakage, abandoning the transfer, and proceeding in a reversed manner from the rules, from the secret place to the wisdom wheel, one wind transfer stops, one interdependent origination ceases, and the realization of the first ground arises. Similarly, at each wheel and interval, one wind transfer stops,