Tibetan
་དུ་གནས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་འབྱུང་གནས་སམ་གཞི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མ་ཕམ་མགོན་པོས། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །བཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཅེས་གཞིའི་གཤིས་ལུགས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་བལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པས་མངོན་དུ་བྱས་པ་ལ་དབུ་མའི་ལྟ་བར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས་ཀྱང༌། འོད་སྲུངས། སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་བཙལ་ན་མི་རྙེད་དོ། །གང་མ་རྙེད་པ་དེ་ནི་མི་དམིགས་སོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་རྣམ་དག་པའི། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་བལྟ། །བལྟ་ཞེས་བྱ་བའང་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །ངང་ལས་མ་གཡོས་བསྒོམ་པའི་མཆོག །དེ་ཡི་མདུན་ན་བློ་དང་ནི། །ཡིད་བྱེད་ཐམས་ཅད་གནས་པ་མིན། །དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་བཅོས་མའི་ཆོ་གས་མ་བསླད་པ། གནས་ལུགས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་གཞན་མི་རྟོག་ཀྱང་དམུས་ལོང་ ལྟར་རྐྱེན་མ་ཚོགས་པའམ། གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལྟ་བུ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བས་ཀྱང་ལྡང་བས་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་གནས་ཤིང༌། བདག་མེད་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ལ་འདོད་ཀྱིས། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྟགས་ན་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཡུམ་བར་མ་ལས། གང་གིས་ཅི་ཡང་མ་གཟིགས་པའི་དོན་དེ་གཟིགས་པའོ། །ཞེས་དང༌། དོན་དམ་པར་མཐོང་བ་གང་ཞེ་ན། གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་ལྟ་བའི་ཐ་སྙད་བཞག་པའང༌། འཇུག་པ་ལས། དེ་ཕྱིར་བདག་དང་བདག་གི་སྟོང་ལྟ་བས། །རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱི་མ་གྲུབ་པར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་ཤིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་རྗེས་སུ་བལྟ་བའི་ཚུལ། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་རྣམ་པར་དག་པར་རྗེས་སུ་བལྟའོ། །ཞེས་ཤེར་སྙིང་གི་མདོ་དོན་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱིས། བལྟ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བླ་དྭགས་ལ་དཔྱད་པ་ཞུགས་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ནི་ཡིད་བྱེད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་བློའི་རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་མ་རུང་པར་བྱས་ ཏེ་རང་བཞིན་གྱི་མ་ཡིན་པར་ཀུན་རྫོབ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཅན་གྱི་བཏགས་པའི་སྟོང་བ་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན། དབུ་མའི་ལམ་གྱི་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་ཐུག་པའི་གནས་སྐབས་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་ལ་འདོད་དེ། འོད་སྲུངས་ཀྱིས་ཞུས་པ་ལས། འོད་སྲུངས་གཞན་ཡང་གཟུགས་རྟག་པར་ཡང་སོ་སོར་མི་རྟོག་མི་རྟག་པར་ཡང་སོ་སོར་མི་རྟོག་པ་འདི་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཆོས་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འོད་སྲུངས་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཅིག་གོ །མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཉིས་སོ། །མཐའ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དཔྱད་དུ་མེད་པ་བསྟན་དུ་མེད་པ་རྟེན་མ་ཡིན་པ་སྣང་བ་མ་ཡིན་པ། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་གནས་མེད་པ་སྟེ། འོད་སྲུངས། འདི་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཆོས་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །འོད་སྲུངས་བདག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཅིག་གོ །བདག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཉིས་སོ། །འོད་སྲུངས་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཅིག་གོ །མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཐའ་གཉིས་སོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དཔྱད་དུ་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ། རྟེན་མ་ཡིན་པ། སྣང་བ་མ་ཡིན་པ། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ། གནས་མེད་པ་སྟེ། འོད་སྲུངས་འདི་ནི་དབུ་མའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །ཞེས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་བཀའ་བསྩལ་ཏོ། །དེ་བས་ན་རང་གི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་དབུ་མ་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་མཆོག་ཡིན་ཏེ་འབད་རྩོལ་གྱི་བློ་དང་བྲལ་བའི་ངང་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒོ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་ལས། དབུ་མའི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་འདི་ཡིན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་གང་དུ་འགྲོ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལ་འགྲོ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མཉམ་པའོ། །བཀོད་པ་མཐའ་ཡས་དབུ་མའི་ལམ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་བསྒྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མཉམ་པའོ། །ཞེས་བཀའ་བསྩལ་པས་གནས་འདི་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལས་ཚད་མར་གྱུར་པ་གཞན་མེད་པས་དོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཉེ་བར་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། །ལ་ལ་དག་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་དཔྱད་པ་རྣོན་པོའི་འཛིན་དཔྱད་ཀྱིས་དམ་དུ་བཅིངས་ནས་རང་གི་རང་བཞིན་རྟོག་པའི་ཡིད་བྱེད་སྤངས་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་མེད་དོ་ ཞེས་འདོད་ནས་འདི་སྐད་དུ་བདེན་པར་སྨྲ་བའི་ལུང༌། ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཉིད་ལས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་མེ་བྱུང་ན་གཙུབ་ཤིང་གཙུབས་པའི་མེ་བཞིན་དུ་རྟོག་པའི་ཤིང་བསྲེག་གོ
Chinese
安住于此乃是如来之身和广大智慧的来源或根本。如玛帕姆衮布所说：“此中无有任何需要去除之物，亦无任何需要安立之物。”如此确立了基的自性。又说：“以真实谛观看真实谛，若见真实谛则得解脱。”如此，以个别观察的智慧超越了凡夫的思维范畴而显现，这被安立为中观的见解。如是《宝积经》中也说：“善现，心若完全寻觅则不可得。凡不可得者，则不可缘。”因此，自性清净的，以真实谛观看真实谛。所谓“观看”也是世俗谛，不离本性乃是禅修之最胜。于此之前，心和所有作意皆不住留。其中，自性清净是不为造作所染污的。以其本来的状态，虽然不缘于其他对境，但也不是像盲人一样因缘不具足，也不是像被睡眠所蒙蔽一样。它比无想定还要殊胜，因此在一切行为中，都以如实的瑜伽而安住，并且希求与无我之义相结合。如此，如果以智慧进行观察，则因见到真实的智慧，而成为不见一切法。如《中品般若经》所说：“以何不见任何事物之义，即是见。”又说：“何为胜义谛之见？即是不见一切法。”如此安立观看之名相，如《入中论》所说：“是故观见我及我所空，瑜伽师即能获得解脱。”即以真实的智慧了知一切法皆无自性，并随之解脱之理。五蕴也随之观见为自性空性而清净。这与《心经》的要义相合。虽然如此，如果对“观看”这个词进行分析，那么此时它就变成了远离作意之空性，从而使心的状态变得非常糟糕，成为并非自性，而是由世俗分别识所安立的，具有有支的空性。为什么呢？因为中观道的个别观察
English
Abiding in this is the source or basis of the body and great wisdom of the Tathagatas. As Mapam Gonpo said, "There is nothing to be removed here, nor is there anything to be established." Thus, the nature of the ground is established. It is also said, "Look at the true reality with true reality; if you see the true reality, you will be liberated." Thus, the wisdom of individual discernment transcends the realm of ordinary people's minds and manifests, and this is established as the view of the Middle Way. As it is also said in the Ratnakuta Sutra, "Subhuti, the mind cannot be found if it is completely sought. That which is not found is not perceived." Therefore, the self-nature is pure, and the true reality is viewed with true reality. The so-called "viewing" is also conventional truth; not moving from its own state is the best of meditation. Before it, the mind and all mental activities do not abide. Among them, self-nature purity is not defiled by artificial rituals. In its original state, although it does not perceive other objects, it is not like a blind person because the conditions are not complete, nor is it like being deceived by sleep. It is even more superior than the absorption of non-perception, so in all actions, it abides in yoga as it is, and desires to be combined with the meaning of selflessness. Thus, if one observes with wisdom, one sees the true wisdom and becomes not seeing all dharmas. As the Middle Volume of the Prajnaparamita Sutra says, "Seeing the meaning of not seeing anything is seeing." It also says, "What is the seeing of ultimate truth? It is not seeing all dharmas." Thus, the name of viewing is established. As the Introduction to the Middle Way says, "Therefore, by viewing the emptiness of self and what belongs to self, the yogi will be liberated." That is, with true wisdom, one understands that all dharmas are without self-nature, and follows the path of liberation. The five aggregates are also seen as empty in nature and pure. This is in accordance with the essence of the Heart Sutra. However, if one analyzes the word "viewing," then at that time it becomes emptiness devoid of mental activity, which makes the state of mind very bad, becoming not self-nature, but established by conventional consciousness, and having the limbs of existence. Why? Because the individual observation of the Middle Way
Chinese
所谓的“是”，指的是在最终状态下没有分别识。如月光童子所问：月光童子，此外，对于色，不执着于常，也不执着于无常，这被称为对中道之法的分别。月光童子，所谓“常”，这是一个边。所谓“无常”，这是第二个边。这两个边的中间是什么呢？那是不可思议的，不可指示的，非所依的，非显现的，没有分别识的，无处可住的。月光童子，这就是对中道之法的分别。月光童子，所谓“我”，这是一个边。所谓“无我”，这是第二个边。月光童子，所谓“有”，这是一个边。所谓“无”，这是第二个边。这两个边的中间是什么呢？那是不可思议的，不可指示的，非所依的，非显现的，没有分别识的，无处可住的。月光童子，这就是对中道之法的分别。等等，广为宣说。 因此，不离自性空性大中观的状态，是修行的至高境界，即在远离勤作之心的状态中证得涅槃。从无量门的清净中，中道之路就是通往涅槃的道路。涅槃是没有去处的。因为在那里没有任何去处，所以一切法在涅槃中是平等的。这无限庄严的中道之路，既不是修，也不是不修，因此一切应取的法在涅槃中是平等的。如是宣说，因此在这个境界中，除了如来之外，没有其他可以作为衡量标准的，所以不应稍有疑惑。有些人认为，只要是分别的智慧，就用锐利的分析紧紧抓住，放弃了对自性的分别作意，就没有智慧的光明。 他们这样认为，并如此真实宣说：如果从正确的分别中生起如实了知的火焰，就像钻木取火一样，它会烧毁分别之木。
English
The so-called "is" refers to the absence of discriminating consciousness in the ultimate state. As asked by Moonlight Youth: Moonlight Youth, furthermore, not clinging to permanence or impermanence with regard to form is called discriminating the Middle Way's dharmas. Moonlight Youth, the so-called "permanent" is one extreme. The so-called "impermanent" is the second extreme. What is in the middle of these two extremes? It is that which is inconceivable, un-indicatable, non-reliant, non-manifest, without discriminating consciousness, and without a place to dwell. Moonlight Youth, this is the discrimination of the Middle Way's dharmas. Moonlight Youth, the so-called "self" is one extreme. The so-called "no-self" is the second extreme. Moonlight Youth, the so-called "exists" is one extreme. The so-called "does not exist" is the second extreme. What is in the middle of these two? It is that which is inconceivable, un-indicatable, non-reliant, non-manifest, without discriminating consciousness, and without a place to dwell. Moonlight Youth, this is the discrimination of the Middle Way's dharmas. And so on, extensively proclaimed. Therefore, not moving from the state of the Great Middle Way, which is emptiness of its own nature, is the supreme state of meditation, that is, attaining nirvana in a state free from the mind of effort. From the purification of limitless doors, the Middle Way is the path to nirvana. Nirvana is where there is nowhere to go. Because there is no going there at all, all dharmas are equal in nirvana. This infinitely adorned Middle Way is neither practice nor non-practice, therefore all dharmas to be taken are equal in nirvana. As it was proclaimed, in this state, there is no other measure than the Tathagata himself, so one should not harbor even a little doubt. Some people think that as long as it is discriminating wisdom, they tightly bind it with sharp analytical scrutiny, and if they abandon the attention to discriminating self-nature, there is no light of wisdom. They think this way, and thus speak truthfully: If the fire of knowing as it is arises from correct discrimination, like fire produced by rubbing wood, it will burn the wood of discrimination.