Tibetan
ག་གི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་སོ། །བཞི་པ་ལ་ནང་གསེས་ལྔ་ལས། དང་པོ་ལ་གཉེན་པོའི་ཁྱད་པར་དང་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། སེར་སྣ་ལ་སོགས་རྣམ་རྟོག་གང༌། །ཉོན་མོངས་པ་ཡི་སྒྲིབ་པར་འདོད། །འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང། །དེ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པར་འདོད། །ཅེས་པས་ཉོན་སྒྲིབ་ཀུན་བཏགས་པ་རྣམས་ནི་མཐོང་སྤངས་ཡིན་པས་དེའི་ས་བོན་རྩ་བ་ནས་སྤོང་པའི་གཉེན་པོའི་ཁྱད་པར་ཆོས་བཟོད་བཞི་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་མོ། །ཆོས་ཤེས་བཞི་ནི་རྟེན་གཉེན་པོ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ལམ་མོ། །རྗེས་བཟོད་བཞི་དང་རྗེས་ཤེས་བཞི་ནི་ཐག་བསྲིང་གི་གཉེན་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་ལམ་མོ། །དེའང་སྡུག་བསྔལ། ཀུན་འབྱུང༌། འགོག་པ། ལམ་གྱི་ཆོས་ཤེས་པ་བཞི། བློ་རྫས་གཅིག་གི་ངོ་བོ་བདེན་བཞིའི་ལྡོག་ཆས་བཞིར་ཕྱེ་བ་བཞིན་དུ། རང་རང་གི་རྗེས་བཟོད་དང༌། རྗེས་སུ་ཤེས་པའང་གཅིག་གོ །གཉིས་པ་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ངོ་བོ་དང་རྣམ་གྲངས་གཉིས་ལས། ངོ་བོ་ནི་དབུས་མཐའ་ལས། ཉོན་མོངས་པ་ཡི་སྒྲིབ་པ་དང༌། ། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན། །དེར་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དེ། །དེ་ཟད་ནས་ནི་གྲོལ་བར་འདོད། །ཅེས་པས་རང་ངོའི་མཐོང་སྤངས་ཉོན་སྒྲིབ་དང་ཤེས་སྒྲིབ་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་སེམས་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་བྱེད་པ་གང་མི་དགེ་བའམ། བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་སྒྲིབ་དང༌། འཁོར་གསུམ་ལ་བདེན་ཞེན་དང་བཅས་པའི་དགེ་བ་ཟག་བཅས་སམ། མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ངོ་བོ་གཟུང་བའི་ཡུལ་དང་འཛིན་པ་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་ནི་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཉོན་སྒྲིབ་ཀུན་བརྟགས་རྣམས་ནི་མཐོང་སྤངས་ཡིན་ལ། ལྷན་སྐྱེས་ནི་བསྒོམས་སྤངས་ཉིད་དང༌། ཡང་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་རགས་པ་གང་ཞིག་ནི་མཐོང་སྤངས་ཡིན་ལ། ཕྲ་བ་རྣམས་ནི་བསྒོམས་སྤངས་ཡིན་ནོ། །རྣམ་གྲངས་ནི། སྤྱི་ཙམ་དུ་མཐོང་ལམ་གྱི་གནོད་བྱར་གྱུར་པ་མཐའ་དག་པའི་ཀུན་བརྟགས་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལའང་དབྱེ་བ་དང་སྤོང་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ། ལོག་པར་འཇུག་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། འདོད་ཆགས། ཁོང་ཁྲོ། ང་རྒྱལ། མ་རིག་པ། ཐེ་ཚོམ་སྟེ་ལྔ། གཉིས་པ་ནི། འཇིག་ཚོགས་ལ་བལྟ་བ། མཐར་འཛིན་པའི་བལྟ་བ། ལོག་པར་བལྟ་བ། ལྟ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་བལྟ་བ་ལྔ་སྡོམས་པས་བཅུའོ། །དེ་ལྟར་བལྟ་བ་ལྔས་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ལ་ཞུགས་པ་ན། ལྟ་མིན་ལྔའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཞུགས་ཏེ་བཅུ་བཅུ་ཡོད་པས་བཞི་བཅུ། དེའི་སྟེང་དུ་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་བདེན་པ་བཞི་ལ་ཁོང་ཁྲོ་ལས་གཞན་པའི་དགུ་དགུ་འཇུག་པས། བསམ་གཏན་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག །གཟུགས་མེད་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྣམས་བསྡོམས་པས་དམིགས་པ་དང་ཁམས་དང་ལོག་པར་འཇུག་ཚུལ་གྱི་ཆ་ནས་མཐོང་སྤངས་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་ལས་བཏུས་པར། ཉོན་མོངས་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་གཉིས་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་རིགས་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་སྤོང་ཚུལ་ནི། ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གྱིས་ནི་མཐོང་སྤངས་ཀྱི་ས་བོན་མགོ་ནོན་ཚུལ་དུ་སྤོང་ལ། ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པས་རྩ་འདོན་གྱི་ཚུལ་དུ་སྤོང་ངོ༌། །དེའང་བདེན་བཞི་སོ་སོའི་སྐད་ཅིག་དང་དེའི་སྤང་བྱ་ལ་ལྟོས་ནས་དྲི་མ་རིམ་པའི་གཉེན་པོ་བྱེད་ལ། ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་བར་ ཆད་མེད་པ་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གཉིས་ཆོས་བཟོད་དུ་བྱུང་དུས་མ་མཐོང་བས་ན་མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གི་ཚེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ས་དང་པོར་ཆུད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་གོང་མ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་ལ་འཇུག་གོ །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པས་བདག་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་བདག་དོན་དང་འདྲ་བར་གཞན་དོན་ལའང་འཇུག་པས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཤས་ཆེ་བའོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་དུས་སྐད་ཅིག་ལ་སྟོན་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་དང༌། སྤྱན་དང༌། མངོན་ཤེས་དང༌། རྫུ་འཕྲུལ་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །དེའང་དུས་སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱ་ལ་སངས་རྒྱས་བརྒྱའི་ཞལ་བལྟ་བ་ནས། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་རྒྱལ་པོའི་སྐྱེ་བ་འཛིན་ནུས་པའི་བར་ལེའུ་དྲུག་པར་བཤད་པ་ལྟར་དང་དེ་ནས་འཕགས་པའི་བསྒོམ་ལམ་དུ། ས་བཅུ་རྒྱུན་གྱི་མཐའ་མ་ལ། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་གྱི། །ཤེས་སྒྲིབ་བཅོམ་ནས་མངོན་བྱང་ཆུབ། །དེ་ལས་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་བསྒོམ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ ཉིད་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་རྟེན་ནི་གླིང་གསུམ་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཕོ་མོར་མ་ངེས་པ་འདོད་གཟུགས་ཀྱི་ལྷ་དང་བཅས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་མང་ཞིང༌། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། བསམས་བཞིན་སྲིད་པ་ལེན་པ་དང༌། ཞེས་པས་གཞན་ལའང་སྐྱེ་བར་རུང་ངོ༌། །བསམ་པའི་རྟེན་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པའོ། །རྒྱུ་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་སྦྱོར་མཐོང་ལམ་གསུམ་མོ། །འབྲས་བུ་ནི་མི་སློབ་པའི་ལམ་མོ། །མཚན་ཉིད་ནི་ས་གཉིས་པ་ཡར་བཅད་ས་བཅུ་རྒྱུན་མཐའ་མར་བཅད་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་བསྒོམ་ལམ་གྱི་ཐ་སྙད་བྱ་རུང་དུ་མཚོན། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མཐོང་ལམ་རྫོགས་པའི་རྗེས་ལ་འབྱུང་ཞིང་རང་ལམ་གྱི་དགེ་བས་བསྡུས་པ་གང་ཞིག་ཐེག་ཆེན་མི་སློབ་པའི་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའོ། །མཚན་གཞི་ནི་ས་བཅུའི་རང་བཞིན་གྱི་འཁོར་དུ་གཏོགས་པའི་དགེ་བས་བསྡུས་པ་གང་ཞིག་གོ །དབྱེ་བ་ནི་བགོམ་པའི་ལམ་དེ་ལ་ཆུང་ངུ་དང༌། འབྲིང་དང༌། ཆེན་པོ་གསུམ་ལ་གསུམ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བས་དགུའོ། །དེ་ལ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ནི་ས་གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་སྟེ། ས་དང་པོའི་གནས་སྐབས་པ་དེས་ཇི་སྲིད་དུ་ལྟུང་བའི་འཁྲུལ་པ་ཆ་ཕྲ་བ་རྣམས་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་མི་ནུས་པ་གང་ཞིག་ལ་ས་གཉིས་པ་ལས་ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་ནུས་པའི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའོ། །ས་དེ་ལ་ལྟུང་བའི་འཁྲུལ་པ་ཆ་ཕྲ་བ་ཀུན་ཏུ་མི་སྤྱོད་པའམ། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཤས་ཆེ་ཞིང༌། འཆལ་ཚུལ་གྱི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་མི་ལྡན་པས་དྲི་མ་མེད་པའི་སྒྲ་ཞུགས་པ་སྟེ། རྒྱན་ལས། འཆལ་ཚུལ་རྩོལ་བའི་དྲི་བྲལ་ཕྱིར། །དྲི་མ་མེད་པའི་ས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་སོ། །ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ས་གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ་ནི། ས་གཉིས་པའི་གནས་སྐབས་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐའ་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང༌། ཐོས་པའི་དོན་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པར་མི་ནུས་པ་གང་ཞིག་ས་གསུམ་པ་པས་ཐོས་པས་གཟུང་བ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་པར་བསྒྲུབ་ནུས་པའི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའོ། །དེའང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་དཀའ་ཐུབ་བཟོད་པས་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཤས་ཆེ་ཞིང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་ཐོབ་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཚད་མེད་པས་འོད་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཞུགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ནི། །བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་འོད་བྱེད་པ། །ཞེས་སོ། །ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་ས་བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བ་ནི། ས་གསུམ་པའི་གནས་སྐབས་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ མཐའ་དག་ཐོབ་ཀྱང༌། ཇི་ལྟར་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལན་དུ་མར་གནས་པ་དང༌། ཆོས་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་མི་ནུས་
Chinese
是什么样的自性呢？第四个有五个分支，第一个是所断的差别和对治的差别，其中的第一个是，出自《宝性论》：悭吝等等分别念，被认为是烦恼障，对三轮的分别念，被认为是所知障。因此，烦恼障的遍计所执都是见断，因此从根本上断除其种子的对治差别，四种法忍是无间道，四种法智是所依对治解脱道，四种后忍和四种后智是延长对治的殊胜道。也就是苦、集、灭、道的四种法智，如同一个智慧的体性分为四圣谛的四种差别一样，各自的后忍和后智也是一样的。第二个是所断的差别，分为体性和分类两种，体性出自《中边分别论》：烦恼障和所知障，被显示为两种，在那里一切障碍，灭尽之后被认为是解脱。因此，从自性的角度来说，是从见断的烦恼障和所知障两者的部分中解脱出来的。也就是，凡是不能使心完全寂静的，无论是不善的，还是被遮蔽的无记，悭吝等等的烦恼障，以及对三轮执著为真实的，有漏的善，或者未被遮蔽的无记的体性，所取的对境和能取的有境的分别念，都是所知障。这些之中，烦恼障的遍计所执都是见断，俱生的则是修断，而且所知障的取舍分别念的粗大者是见断，微细者则是修断。分类是，总的来说，凡是成为见道之障碍的一切遍计所执。其中也有分类和断除方式两种，第一个又分为从体性的角度分类，和从错误执着方式的角度分类两种，第一个是贪欲、嗔恚、我慢、无明、怀疑这五种。第二个是，有身见、边执见、邪见、见取见、戒禁取见，总共十种。如此这般观察
English
What are their natures? The fourth has five subdivisions. The first is the difference in antidotes and the difference in what is abandoned. The first of these is from the Ratnagotravibhāga: "Whatever conceptualization is stinginess, etc., is considered an obscuration of affliction. Whatever conceptualization is of the three spheres is considered an obscuration of knowledge." Therefore, all the imputed obscurations of affliction are those to be abandoned by seeing. Therefore, the difference in antidotes that uproot their seeds, the four kṣāntis of dharma, are the path of immediate proximity. The four jñānas of dharma are the dependent antidote, the path of liberation. The four anvayakṣāntis and the four anvayajñānas are the path of superior antidotes that prolong the process. That is, the four jñānas of dharma of suffering, origin, cessation, and path, just as the nature of one intelligence is divided into the four aspects of the four truths, so too are their respective anvayakṣāntis and anvayajñānas the same. The second is the difference in what is abandoned, which has two aspects: nature and classification. The nature is from the Madhyāntavibhāga: "The obscuration of affliction and the obscuration of knowledge are shown as two. There, all obscurations, when exhausted, are considered liberation." Therefore, from the perspective of its own nature, it is liberation from both the affliction obscurations and the knowledge obscurations that are to be abandoned by seeing. That is, whatever does not completely pacify the mind, whether it is unwholesome or obscured and unspecified, the affliction obscurations of stinginess, etc., and the wholesome with outflows that clings to the three spheres as real, or the unspecified nature that is not obscured, the conceptualizations of the object of apprehension and the subject of apprehension, are the knowledge obscurations. Among these, the imputed affliction obscurations are those to be abandoned by seeing, while the innate ones are those to be abandoned by meditation. Furthermore, the gross conceptualizations of subject and object apprehension of the knowledge obscurations are those to be abandoned by seeing, while the subtle ones are those to be abandoned by meditation. The classification is, in general, whatever imputed things are obstacles to the path of seeing. Among these, there are two aspects: classification and the way of abandoning. The first is divided into two: classification from the perspective of nature and classification from the perspective of the way of engaging in error. The first is the five: desire, anger, pride, ignorance, and doubt. The second is the five: view of the transitory collection, view of holding to extremes, wrong view, view of holding views as supreme, and view of holding ethics and discipline as supreme, totaling ten. Thus, observing
Chinese
当进入所欲的苦谛等四谛时，随顺五不正见而入，各有十种，故为四十。在此之上，于上二界的四谛中，除了嗔恚之外，各有九种进入，故禅定者的四谛有三十六。无色界的四谛也有三十六，总计从所缘、界和颠倒的进入方式来说，有见道所断一百一十二种。在《集论》中说：一百一十二种烦恼是见道所断的烦恼之类。第二，断除的方式是：以决择分相似道，以压伏的方式断除见道所断的种子；以法智忍等，以根除的方式断除。也就是，对于四谛各自的刹那和其所断，次第地做对治；对于生起智慧来说，无间道和解脱道二者在法忍生起时未见，故称为见道。如《十地经》中说：菩萨在何时安住于如是性，在那时就进入初地，从那以后次第地完全清净上面的地，而进入如来地。在那时，以证悟法界自他一切普遍存在的差别，以自他平等性的殊胜菩提心，如自己利益一样也利益他人，故布施波罗蜜多最为殊胜。其功德的差别是，能在刹那间示现的功德有一百一十二种，以及眼、神通和无量神变。也就是，从能在一百个刹那间见到一百个佛的容颜，到能执持赡部洲国王的生，如第六品中所说，从那以后在圣者的修道中：十地相续的最后，以金刚喻定的智慧摧毁智障而现证菩提。从那以后剩余的都是修道的体性。身体的所依是不确定三界男女，多生于欲色界的天等。如《经庄严论》中说：思择而取受有等，因此也能生于其他地方。
English
When entering the four noble truths such as the truth of suffering that is desired, following the five non-views, there are ten each, hence forty. On top of that, in the four truths of the two upper realms, other than anger, there are nine each entering, hence the four truths of the meditators have thirty-six. The four truths of the formless realm also have thirty-six, totaling one hundred and twelve to be abandoned by seeing, in terms of the way of entering through objects, realms, and inversions. In the Compendium, it says: One hundred and twelve afflictions are the kinds of afflictions to be abandoned by seeing. Second, the way of abandoning is: with the decisive part of the similar path, the seeds of what is to be abandoned by seeing are abandoned in a way of suppressing them; with the forbearance of knowing the Dharma, etc., they are abandoned in a way of eradicating them. That is, for each moment of the four truths and what is to be abandoned, antidotes are made in sequence; for the arising of wisdom, the two paths of uninterruptedness and liberation are not seen when Dharma-forbearance arises, hence it is called the path of seeing. As it says in the Sutra of the Ten Bhumis: When a Bodhisattva abides in suchness, at that time he enters the first bhumi, and from then on gradually purifies the upper bhumis completely and enters the Tathagata-bhumi. At that time, by realizing the difference that the realm of Dharma pervades everything, self and other, with the supreme Bodhicitta of equality of self and other, benefiting others as one's own benefit, hence the perfection of generosity is the most excellent. The distinction of its qualities is that there are one hundred and twelve kinds of qualities that can be shown in an instant, as well as eyes, clairvoyance, and immeasurable miracles. That is, from being able to see the faces of one hundred Buddhas in one hundred moments, to being able to hold the birth of the king of Jambudvipa, as explained in the sixth chapter, and from then on in the path of meditation of the noble ones: At the end of the ten bhumis continuum, with the wisdom of the Vajra-like Samadhi, destroying the obscurations of knowledge, manifest enlightenment. From then on, the remainder is the nature of the path of meditation. The basis of the body is not certain whether it is a male or female being of the three realms, and there are many births in the desire and form realm gods, etc. As it says in the Ornament of the Sutras: Intentionally taking existence, etc., therefore one can also be born in other places.