Tibetan
ས་ངེས་ཤེས་སྐྱེ་བ་དང༌། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རག་ལས་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བ་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ལ་ངེས་པ་བརྟན་པ་དང༌། །ཐེག་པ་གོང་འོག་དང༌། བདེན་པ་གཉིས་དང་དྲང་དོན་ངེས་དོན་དང་མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀྱི་གནང་བཀག་ལ་གང་ཟག་གཞན་ལ་ཆོས་འགལ་བ་ཤེས་རབ་ཅན་ལ་མི་འགལ་ཞིང་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་བློའི་མཐུ་ཆེ་བ་མཐའ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ཏེ། བུ་ལ་བྱམས་པའི་མ་འདྲ་ཤེས་རབ་ལས། །དེ་འདྲའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་འབྱུང་ཅི་མཚར་གྱི། །བདེ་གཤེགས་སྟོབས་བཅུ་སྟོབས་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་བ། །མཚུངས་མེད་མཆོག་ཏུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དང༌། ། ཡོན་ཏན་ཚོགས་གཞན་མ་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱང༌། །དེ་འདྲའི་ཤེས་རབ་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ཅིང་འབྱུང༌། །ཞེས་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཐ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་དང༌། བཟོ་གནས་དང༌། གཙུག་ལག་དང༌། བདག་ཉིད་བསྲུང་བ་དང༌། ཟས་ནོར་བསྒྲུབ་པ་དང་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་སོགས་པའང་ཤེས་རབ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་འབྱུང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དག་ན་སྒྱུ་རྩལ་གཏེར་མཆོག་དང༌། །གཙུག་ལག་མི་འདྲ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང༌། །ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་བྱེད་བློ་དང་སྔགས་ལ་སོགས། །རྣམ་བཀོད་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐ་དད་དང༌། །རྣམ་གྲངས་རྣམ་མང་རྣམ་ཐར་སྒོ་དག་དང༌། །འཇིག་རྟེན་ཕན་པའི་རྣམ་པ་དེ་དང་དེས། །རྒྱལ་སྲས་མཐུ་ཆེན་རྣམ་པ་སྟོན་བྱེད་པ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་མཐུ་ལས་བྱུང༌། །ཞེས་སོ། །ཤེས་རབ་མེད་ན་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་དང་ཇི་ལྟ་བ་ཤེས་པ་ལྟ་ཞོག །སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་ལ་འབད་ཀྱང་དེ་དག་ཐར་པའི་རྒྱུར་མི་འགྲོ་དག་པར་ཡང་མི་ནུས་ཏེ། ཤེས་རབ་མེད་ན་འབྲས་བུ་དོན་གཉེར་ལ། །སྦྱིན་པ་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་དག་མི་འགྱུར། །ཞེས་དང་ཤེས་རབ་སྣང་བས་མུན་པ་མ་བསལ་ན། །ཚུལ་ཁྲིམས་དག་དང་ལྡན་པར་དེ་མི་འགྱུར། ། ཕལ་ཆེར་ཤེས་རབ་མེད་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་དག །ཉེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཉོན་མོངས་རྙོག་བཅས་འགྱུར། །ཞེས་དང༌། ཤེས་རབ་མེད་ན་སྔོན་གྱི་སྦྱིན་འབྲས་ལས་རྒྱལ་པོ་དང་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཐོབ་སྟེ། གྲགས་པ་ལན་གཅིག་བྱུང་ཡང་དེ་མ་ཐག་ཉམས་ཤིང༌། བསམ་པ་བཟང་ཡང་གཞན་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པའི་མཐུ་ཆུང་བར་འགྱུར་བས་ཐ་ན་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཙམ་ལའང་བསླབ་དགོས་ཏེ། ཤེས་རབ་ལོག་པའི་སྐྱོན་གྱིས་སེམས་སྙོགས་ན། །བཟོད་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་ལ་གནས་མི་མོས། །ལེགས་
Chinese
生起确定的智慧，一切功德都依赖于善知识，对于世间行为的暂时和究竟都从内心深处感到厌离，对缘起有坚定的信念。上下乘、二谛、不了义和了义、经部和密部的开遮，对于其他人来说是相违的法，对于有智慧的人来说并不相违，并且有能力修持，这些都是智慧的功德。如同母亲慈爱孩子一样，没有什么能比得上智慧。如此圆满的产生，有什么可惊奇的呢？善逝的十力是力量中最殊胜的，无与伦比，所有最殊胜的行为，以及其他所有的功德集合，都依赖于这样的智慧作为因。同样，甚至世间的艺术、工巧、学问、保护自己、获取食物和财富以及利益他人等等，也都是有智慧的人才能做到的。在世间，艺术是最珍贵的宝藏，有多少不同的学问啊！完全救护的智慧和咒语等等，各种不同的法，各种各样的差别，各种各样的解脱之门，以及以各种方式利益世间，这些都是伟大的佛子们所展现的，所有这些都来自于智慧的力量。如果没有智慧，不要说了解经教和证悟的法有多少和如何，即使努力行持布施和持戒等波罗蜜多的道，这些也不会成为解脱之因，也不能完全清净。如果没有智慧，在追求果实的时候，布施本身也不会变得清净。如果没有智慧的光芒驱散黑暗，那么持戒也不会变得清净。大多数情况下，因为没有智慧，持戒会被过失所染污，变得烦恼。如果没有智慧，即使因为前世布施的果报而获得了国王和首领等地位，即使获得了一次名声，也会立刻衰败。即使想法很好，也很难利益他人，所以甚至连世间的论典也需要学习。如果智慧颠倒，心就会混乱，那么忍辱的功德就不会安住于此。善
English
The arising of definite wisdom, all qualities depend on the virtuous friend, from the depths of one's heart, feeling weary of the temporary and ultimate aspects of worldly conduct, having firm conviction in dependent origination. The higher and lower vehicles, the two truths, the provisional and definitive meanings, the allowances and prohibitions of the sutras and tantras—what are contradictory teachings to others are not contradictory to the wise, and they have the great power of mind to practice them. All of these are qualities of wisdom. Like a mother's love for her child, there is nothing comparable to wisdom. What wonder that such perfection arises! The ten powers of the Sugata are the most excellent of powers, incomparable, and all the most excellent actions, as well as all other collections of qualities, arise relying on such wisdom as their cause. Similarly, even worldly arts, crafts, sciences, protecting oneself, acquiring food and wealth, and benefiting others, etc., all arise for those who have wisdom. In the world, art is the most precious treasure, and how many different sciences there are! Wisdom and mantras that completely protect, various different dharmas, various kinds of distinctions, various kinds of doors to liberation, and in this and that way benefiting the world—these are what the great sons of the Victorious Ones demonstrate, and all of these arise from the power of wisdom. Without wisdom, let alone knowing how many and what kind of teachings of scripture and realization there are, even if one strives on the path of the perfections, such as generosity and discipline, these will not become causes of liberation, nor can they be completely purified. Without wisdom, when seeking results, generosity itself will not become pure. If the light of wisdom does not dispel darkness, then discipline will not become pure. Mostly, because of the lack of wisdom, discipline becomes tainted by faults and afflicted with defilements. Without wisdom, even if one obtains the position of king or leader, etc., from the fruit of previous generosity, even if one gains fame once, it will immediately decline. Even if one's intention is good, one will have little power to benefit others, so even worldly treatises need to be studied. If wisdom is inverted, the mind will be confused, and the quality of patience will not abide in it. Good.
Tibetan
ཉེས་རྟོག་ལ་མི་དགེའི་ཚུལ་འཆང་ཞིང༌། །ཡོན་ཏན་མེད་པའི་རྒྱལ་ལ་གྲགས་པ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །མདོར་ན་གཏི་མུག་རྨོངས་པའི་མུན་པ་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་རང་བཞིན་དུ་ལྡན་པས་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཉི་མ་མ་ཤར་བར་དུ་མི་ལྡོག་ལ། དེའི་རྐྱེན་ཡང་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་དང༌། ལེ་ལོ་དང༌། སྙོམ་ལས་ཅན་དང༌། གཉིད་ལ་དགའ་བ་དང༌། དྲན་ཤེས་ཉམས་པའི་གཏི་མུག་མི་རྟོག་པའི་བསམ་གཏན་དུ་སྒོམ་པ་དང༌། མི་ཤེས་བཞིན་དུ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང༌། ལོག་ལྟ་ཆེ་བ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུམ་པར་གྱུར་ནས་བློའི་སྲོ་ཤི་ནས་མཁས་པ་བསྟེན་པ་ལ་མི་དགའ་ཞིང༌། དེའི་སྒྲིབ་བྱེད་དུ་ཐོས་བསམ་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པའི་བདུད་ཀྱི་གསང་ཚིག་སྒྲོག་པ་ཡོད་དེ། ལེ་ལོ་སྙོམ་ལས་བསྟེན་ངན་བརྟེན་པ་དང༌། །གཉིད་ཀྱི་དབང་གྱུར་མི་རྟོག་ངང་ཚུལ་དང༌། །ཐུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ལ་མོས་མེད་དང༌། །ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ནོན་པས་དོན་འདྲི་དང༌། །དམའ་སེམས་དག་ལ་ཞེན་པ་བྱུང་བའི་རྒྱུས། །མཁས་པའི་སྐྱེ་བོ་བསྟེན་པར་མ་དད་དང༌། །ལོག་པའི་རྣམ་རྟོག་དུག་ཆེ་ལོག་ལྟ་དག །གཏི་མུག་རྒྱུ་ཡིན་མཁས་པས་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་ཐོག་མར་ཐོས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་བརྟེན་དགོས་པའི་ཚུལ། དེའང་འདི་ན་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་སར། །ཐོས་པ་ལས་བྱུང་ཤེས་རབ་མ་བརྟེན་ནས། །བསམ་དང་བསྒོམ་པའི་ཡོན་ཏན་གནས་མིན་འཁྱམས། །ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་རུ་གསུངས། །དེ་ལ་གང་ཟག་གང་གི་རྒྱུད་འཕགས་པ་ཡིན་ན་ནི་སྔོན་གྱི་གོམས་པའི་སྟོབས་བརྟན་པས་སྐྱེ་བ་དེ་ལ་ཐོས་བསམ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མ་བྱས་ཀྱང་རང་སྟོབས་ཀྱི་རིག་པ་སྲིད་ཀྱི། དེ་ལྟར་སྲིད་ནའང་སོ་སོ་ཡང་དག་པ་རིག་པ་བཞི་དང༌། ལྡན་པ་ས་དགུ་པའི་ཡོན་ཏན་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་འབད་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞོན་ནུ་ནོར་བཟང་གིས། ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་ཚད་བཟུང་མེད་པར་ཤོག །ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་ པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རང་རྒྱུད་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཡིན་པའི་རྟགས་སུ་སེམས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་ཡོད་ཅིང༌། རྨོངས་པའི་ཕྱོགས་འགྲོ་བ་གཞན་དང་གཞན་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ན་དེ་དག་གི་ལེགས་སྨོན་གསོལ་བས་ཕན་པར་མི་འགྱུར་བས་ཐོག་མར་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་འཚོལ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཙམ་པོ་བ་ཁ་བའི་འོག་གི་འབར་འབུར་དང་འདྲ་སྟེ་གནས་མིན་ཏུ་འཁྱམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་དཔའ་བོས། ཐོས་ཉུང་དམུས་ལོང་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་
Chinese
對於罪惡的指責抱持不悅之態，如同無有功德的國王卻享有盛名一般。總之，愚癡蒙昧的黑暗本性存在於所有眾生的相續中，若無智慧的太陽升起，則無法逆轉。而其原因在於惡友、懶惰、懈怠、貪睡、失念的愚癡，將不作意的禪定視為修行，不知卻顯現的傲慢，強烈的邪見，以及對廣大佛法的退縮，導致心智枯竭，不喜親近智者。 阻礙它的，是宣揚聽聞思維毫無意義的魔鬼的秘密語言。懶惰懈怠，依止惡友，受睡眠的支配，處於不作意的狀態，對佛陀的殊勝智慧沒有信心，被邪見的傲慢所壓制而不求教義，由於對低劣的想法產生執著，不相信親近智者，邪惡的念頭如毒藥般強烈，邪見盛行。愚癡是根本原因，智者應當捨棄。因此，首先必須依賴聽聞的功德。也就是說，對於凡夫俗子而言，如果不依賴從聽聞而生的智慧，那麼思維和修行的功德將會迷失方向。聽聞的智慧被稱為一切的根源。如果某個人的相續是高尚的，那麼由於過去習慣的力量堅定，即使今生沒有進行廣大的聽聞思維，也可能會有自生的智慧。即使如此，在未生起四種個別的正確知識，以及具備第九地的功德之前，仍然需要努力。如同青年寶賢祈願：願一切功德皆無有止境。因此，如果自己的相續是凡夫俗子的標誌，心中充滿煩惱，並且在愚癡方面與其他眾生相同，那麼僅僅依靠他們的良好祝願是無濟於事的。因此，首先應當尋求從聽聞而生的智慧。如果不這樣做，那麼思維和修行的智慧就像雪下的火堆一樣，終將迷失方向。正如導師勇士所說：聽聞甚少之人，盲目地修行。
English
Holding an unpleasant attitude towards accusations of wrongdoing is like a king without merits enjoying great fame. In short, the darkness of ignorance and delusion is inherent in the minds of all beings, and it cannot be reversed until the sun of wisdom rises. The causes of this are evil friends, laziness, idleness, fondness for sleep, the ignorance of impaired mindfulness, meditating on non-conceptual contemplation, arrogance that manifests without knowledge, strong wrong views, and shrinking away from the vastness of the Dharma, leading to the exhaustion of the mind and a dislike for associating with the wise. Obstructing it is the proclamation of the devil's secret language that hearing and thinking are meaningless. Laziness and idleness, relying on bad friends, being dominated by sleep, being in a state of non-conceptualization, having no faith in the supreme wisdom of the Buddha, being suppressed by the arrogance of wrong views and not seeking teachings, due to attachment to base thoughts, not believing in associating with the wise, evil thoughts are as strong as poison, and wrong views prevail. Ignorance is the root cause, and the wise should abandon it. Therefore, one must first rely on the merits of hearing. That is to say, for ordinary individuals, if one does not rely on the wisdom that arises from hearing, then the merits of thinking and meditation will wander astray. The wisdom of hearing is said to be the root of everything. If the mindstream of someone is noble, then due to the strength of past habits being firm, even if one does not engage in extensive hearing and thinking in this life, there may be self-arising wisdom. Even if this is the case, one must still strive until the four individual correct knowledges and the qualities of the ninth ground are not born in one's mindstream. Just as the youth Norzang prayed: May all qualities be without measure. Therefore, if the sign of one's own mindstream being that of an ordinary person is that the mind is full of afflictions, and one is similar to other beings in terms of ignorance, then merely relying on their good wishes will not be helpful. Therefore, one should first seek the wisdom that arises from hearing. If one does not do so, then the wisdom of thinking and meditation is like a fire under the snow, and will eventually wander astray. As the teacher Hero said: Those who have little hearing, blindly practice.