Tibetan
ར་བྱའོ། །དེ་ནས་ཐུན་མཚམས་ལ་བབ་པ་ན་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཤིག་སྟེ། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ཏེ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་ཡན་ལག་བདུན་པ་བྱས་ལ་ཕལ་པོ་ཆེ་ལས་འབྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་དུ་བཟང་པོའི་སྤྱོད་པ་སྨོན་ལམ་དུ་གདབ་ཅིང༌། དེ་ཉིད་ལས། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཏིང་འཛིན་རྣམ་ཐར་དང༌། །ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་མི་ཟད་མཛོད་དུ་གྱུར། །ཞེས་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ལའང་དམིགས་པར་བྱའོ། །རྗེས་ཐོབ་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་གསུམ་དང༌། མཉམ་གཞག་ཏུ་བསམ་གཏན་གྱི་ངོ་བོ་ཞི་གནས་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ལྷག་མཐོང་གིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསྒྲུབ་པ་གཉིས་ཀའི་ཆིངས་སུ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅིངས་ན། བསམ་གཏན་དེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་གཙུག་ན་རིན་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས། དེ་བྱམས་པའི་གོ་ཆ་བགོས་ཤིང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གནས་ལ་གནས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ ཉིད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གང་སྦྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་མ་བྲལ་བ། བཟོད་པ་དང་མ་བྲལ་བ། བརྩོན་འགྲུས་དང་མ་བྲལ་བ། བསམ་གཏན་དང་མ་བྲལ་བ། ཤེས་རབ་དང་མ་བྲལ་བ། ཐབས་དང་མ་བྲལ་བ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་རྒྱ་ཆེར་བཀའ་བརྩལ་ཏོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་ལྡན་ཞིང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་དགེ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་བསྒྲུབས་ཀྱང་དམ་པ་དྲུག་དང་ཕྱིན་དྲུག་ཏུ་འབྲེལ་བར་བསྒྲུབ་པས་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ཡིན་ལ། དེའང་འདི་ལྟར་རང་བསམ་གཏན་ལ་གནས་ནས་གཞན་བདེ་བ་ལ་འགོད་པ་ནི། བསམ་གཏན་གྱི་སྦྱིན་པ་ཡིན་པ་ལྟར་གཞན་རྣམས་ལའང་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང༌། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞིའི་སེམས་ཐོབ་ནས་གང་འདོད་ཅིང་མོས་པ་དེར་སྤྲུལ་པ་བཀྱེ་ནས་གཞན་དོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ཏིང་འཛིན་མང་ལྡན་བསམ་གཏན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ། །བསམ་གཏན་བདེ་བ་ཕུལ་གྱིས་གནས་ཤིང་སྙིང་རྗེས་སྐྱེ་བ་དམན་ལ་བསྟེན། ། བསམ་གཏན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད། །བསམ་གཏན་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་ཟིན་པས་འཇིག་རྟེན་དག་ན་མི་ཟད་བཞག །ཅེས་སོ། །ད་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་ཀའི་འབྲས་བུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པ་ནི། ལྷག་པ་ཤེས་རབ་བསླབ་པའི་ངེས་འབྱེད་ནི། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལས་སྐྱེས་ཤིང༌། །དངོས་དང་རྗེས་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བམ། །ཐོས་དང་བསམ་པ་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི། །ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས་ལྷག་མཐོང་ཡང་དག་འགྲུབ། དེ་ལ་ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་བརྗོད་བྱའི་དོན་མ་འཁྲུལ་བར་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ནི་ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་གོམས་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་བྱས་པས་སེམས་ལས་སུ་རུང་ཞིང་སྒྲིབ་པའི་རྙོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་དངོས་སམ། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པས་མ་རྨོངས་པའི་ཤེས་རབ་དང༌། ཐོས་པ་དང༌། བསམ་པ་དང༌། བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང༌། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འདོམས་པར་བྱེད་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ གང་ཡིན་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། ཤེས་རབ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་པས་གཞལ་དུ་མེད་པའང་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་འགྲེལ་ཆུང་ལས། ཐོས་པ་དང༌། བསམ་པ་དང༌། བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་དག་གམ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང༌། དངོས་དང༌། རྗེས་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དག་གིས། ཞེས་འབྱུང་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བརྗོད་དོ། །བྱེད་ལས་ཀྱི་ཆ་ནས་བརྗོད་ན། ཉོན་མོངས་ཚོགས་འདོམས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཤེས། །སྲིད་པའི་གྲོང་ལས་མྱ་ངན་མེད་པར་འདའ། །སྦྱིན་སོགས་རྣམ་པ་དྲུག་པོའང་གོང་ནས་གོང༌། །ཁྱད་ཞུགས་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལ་བརྟེན། །འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པ་དེས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ལ་ནི་དངོས་སུ་འཇོམས་ལ། ལ་ལ་ནི་རྒྱུད་ནས་འཇོམས་པར་བྱེད་ཅིང༌། ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་དང་ཆོས་ཅན་འཁྲུལ་ངོ་ལ་སྣང་བ་མཐའ་དག་པའི་གནས་ལུགས་ཀྱང་མ་ནོར་བར་ཤེས་ལ། དེ་ལྟར་ཤེས་པས་སྲིད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་སྡིག་པ་དང་ཉོན་མོངས་པས་ཤིན་ཏུ་བརྒལ་དཀའ་བའང་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་བརྒལ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ས་ལ་བགྲོད་ནུས་ཤིང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་ལའང་གོང་ནས་གོང་དུ་ ཁྱད་ཞུགས་པའི་ཚུལ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ཕྱི་མ་སྐྱེ། །དམན་དང་མཆོག་ཏུ་གནས་ཕྱིར་དང༌། །རགས་པ་དང་ནི་ཕྲ་བའི་ཕྱིར། །དེ་དག་རིམ་པར་བརྟེན་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་ལྔ་ཀའི་ཡོན་ཏན་དང་འབྲས་བུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་
Chinese
应如是行。此后，当禅修间歇之时，解开跏趺坐。观想十方诸佛和菩萨，顶礼膜拜，行七支供，并念诵出自《华严经》的普贤菩萨行愿。其中也应专注于成就“方便与智慧，禅定与解脱，一切功德之无尽藏”之义。在所有后得位中，以布施等三种福德资粮，以及在入定中，以禅定的自性寂止和智慧的自性胜观来成办智慧资粮，若将二者系于精进波罗蜜多之上，则此禅定能现证具足一切种相之空性。如《圣宝髻经》云：“彼披慈爱之铠甲，安住于大悲之处，修习现证具足一切种相之空性之禅定。何为具足一切种相之空性？即不离布施，不离戒律，不离忍辱，不离精进，不离禅定，不离智慧，不离方便。”等等，广为宣说。因此，具足菩提之支分且能成办一切功德之禅定，无论修习何种善妙之三摩地，皆与六度万行相联，乃是利益有情之禅定。如是，自己安住于禅定，并将他人安置于安乐之中，此乃禅定之布施，于其他亦应如是了知。获得禅定之实地心后，随其所欲与所愿，化现化身以利益他人等等。如是《经庄严论》云：“佛子多禅定，修习一切定，安住禅乐胜，悲悯依劣生。彼以禅定力，安立众生于，三种菩提中，禅智所摄持，世间立不尽。”现在宣说五度波罗蜜多的果
English
Thus should it be done. Thereafter, when the session break arrives, undo the lotus position. Visualize all the Buddhas and Bodhisattvas of the ten directions, prostrate and perform the seven-branch offering, and recite the aspiration of the conduct of the Bodhisattva Samantabhadra from the Avatamsaka Sutra. One should also focus on accomplishing the meaning of "becoming an inexhaustible treasury of means and wisdom, samadhi and liberation, and all qualities." In all post-meditation activities, bind the perfection of diligence as the bond between accumulating the three collections of merit, such as generosity, and in equipoise, accomplishing the collection of wisdom through the nature of meditative quiescence, shamatha, and the nature of wisdom, vipashyana. Then, that samadhi will manifestly accomplish emptiness endowed with all aspects of excellence. As the Noble Jewel Crest Sutra says: "He dons the armor of loving-kindness, abides in the place of great compassion, and practices the samadhi that manifestly accomplishes emptiness endowed with all aspects of excellence. What is emptiness endowed with all aspects of excellence? It is that which is not separate from generosity, not separate from ethics, not separate from patience, not separate from diligence, not separate from samadhi, not separate from wisdom, not separate from means," and so forth, extensively taught. Therefore, the samadhi that possesses the limbs of enlightenment and accomplishes all qualities, no matter what kind of virtuous samadhi is practiced, is connected to the six perfections and is a samadhi that benefits sentient beings. Thus, abiding in one's own samadhi and placing others in happiness is the generosity of samadhi, and others should also understand it in this way. Having obtained the actual mind of samadhi, one emanates emanations to whatever one desires and wishes, and benefits others, and so forth. As the Ornament of the Sutras says: "The sons of the Conquerors, possessing many samadhis, accomplish all forms of samadhi. Abiding supremely in the bliss of samadhi, they rely on inferior beings with compassion. By that very samadhi, they establish all beings in the three enlightenments. Possessed by samadhi and wisdom, they establish the inexhaustible in the world." Now, the fruit of all five perfections
Chinese
宣说般若波罗蜜多，关于增上慧学之决择是：从禅定之修习中产生，或者从实事和随顺产生的智慧，或者从听闻、思维、修习产生的智慧这三种智慧能圆满成就胜观。其中，对于法相论藏的所诠之义无有错乱地善加辨别，是增上慧学的体性，是与决择之分相符顺的。也就是，通过串习禅定的修习，以及完全修习之后，心变得堪能，并且远离了障碍的垢染的真实的智慧，或者随顺于真实的智慧而无有愚昧的智慧，以及依靠听闻、思维、修习的智慧，从而如实了知一切法的实相，并且对于有情相续不颠倒地教诫，凡是这样的分别就是智慧的自性。这样的智慧是声闻等所不具有的，因此也是不可衡量的。如是《释论小疏》中说：“从听闻、思维、修习产生的，或者从禅定的修习，以及实事和随顺产生的智慧。”这样说，智慧的本体是指胜观的真如。从作用方面来说，能断除烦恼之聚，能知晓法与有法，从有之城中能趋入无有忧恼，布施等六种也是从高到高，殊胜融入依靠般若波罗蜜多。像这样，精勤于三种智慧之义，那么对于某些烦恼能直接摧毁，对于某些烦恼能从根本上摧毁，并且对于甚深法性和有法显现的一切现象的实相也能无有错谬地了知。像这样了知之后，对于罪恶和烦恼极其难以超越的有之城市，也能不久超越，从而能够趋入无有忧恼之地，并且对于五种波罗蜜多也是从高到高地殊胜融入的方式。如《宝鬘论》中所说：“以前者为基础而生起后者，因为处于低劣和殊胜，以及因为粗大和细微的缘故，这些是依次依靠的。”像这样，五者的功德和果报都是智慧的
English
Explaining the Prajñāpāramitā, the determination of the higher wisdom training is: It arises from the practice of samādhi, or the wisdom that arises from reality and conformity, or the three wisdoms that arise from hearing, thinking, and meditating, which can perfectly accomplish vipaśyanā. Among them, to clearly distinguish the meaning of the Abhidhamma Piṭaka without confusion is the nature of the higher wisdom training, which is in accordance with the aspect of determination. That is, through familiarizing oneself with the practice of samādhi, and after completely practicing it, the mind becomes workable, and the real wisdom that is free from the defilements of obscurations, or the wisdom that is not ignorant because it conforms to the real wisdom, and relying on the wisdom of hearing, thinking, and meditating, thereby knowing the reality of all dharmas as they are, and teaching sentient beings without reversing the meaning, whatever such distinctions are the nature of wisdom. Such wisdom is not possessed by śrāvakas and others, so it is also immeasurable. As it is said in the Smaller Commentary: "From hearing, thinking, and meditating, or from the practice of samādhi, and the wisdom that arises from reality and conformity." Thus, the essence of wisdom refers to the Suchness of vipaśyanā. From the aspect of function, it can cut off the accumulation of afflictions, it can know the dharma and the dharmic, from the city of existence it can enter into the absence of sorrow, and the six perfections such as generosity are also from higher to higher, with excellence entering into reliance on Prajñāpāramitā. Like this, by striving for the meaning of the three wisdoms, some afflictions can be directly destroyed, and some afflictions can be destroyed from the root, and the reality of all phenomena that appear in the profound nature of dharma and the confused appearance of the dharmic can also be known without error. After knowing in this way, the city of existence, which is extremely difficult to overcome due to sins and afflictions, can also be overcome without delay, thereby being able to enter the land without sorrow, and the five pāramitās are also in a way that excellence enters from higher to higher. As it is said in the Ratnāvalī: "The latter arises based on the former, because it is in the inferior and the superior, and because of the coarse and the subtle, these are relied upon in sequence." Like this, the qualities and fruits of the five are all wisdom.