Tibetan
ང་ཕན་པའི་ཕ་མའམ། ཡིད་ལ་སྡུག་པའི་མཛའ་བཤེས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ན་དེའི་ཡོན་ཏན་དང༌། སྤྱོད་ལམ་དང༌། རྣམ་འགྱུར་དྲན་ནས་སེམས་ཤིན་ཏུ་གདུང་བས་སྡུག་བསྔལ་བའི་དཀའ་ཐུབ་ནི་གཞོན་ནུ་ནོར་བཟང་དྲི་ཟའི་བུ་མོ་ལ་ཆགས་པའི་ཞགས་པས་བཅིངས་པའི་དབང་གིས་ལམ་འཕྲང་འཚེ་བ་ཅན་བགྲོད་པ་ལས་ཀྱང་ལས་ཀྱི་མཐའ་རིང་བ་ཉིད་དེ། དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་ལས། ཡུལ་གྱི་རོ་ལ་གཅགས་པ་ཡི། །ཀུན་རྨོངས་གྱིས་གཟིར་སེམས་ཅན་རྣམས། །ཀྱེ་མ་ཁྱིམ་གྱི་བདེ་ཉིད་ལས། །ཡིད་འབྱུང་ལས་ནི་ཕྱིར་ཕྱོགས་དཀོན། །ཞེས་དང༌། མཛའ་ལ་ཆགས་པའི་རྡུལ་གྱི་ཆ། །གནོད་ཅིང་དགའ་མེད་བཟོད་དཀའ་བ། །ངེས་པར་བཟློག་པར་དཀའ་བ་ཉིད། །ཀུན་ཏུ་རྣམ་འགྱུར་ཉིད་ཀྱིས་བསླད། །ཅེས་དང༌། བདག་བྲལ་རི་དྭགས་མིག་ཅན་དེ། །འཇུག་ངོགས་ངུར་བ་མོ་བཞིན་དུ། །བ་གམ་ཅན་ན་མྱ་ངན་དག །སྒྲོག་ཅིང་མི་ཉལ་ཡོད་དམ་སྙམ། །གང་ཕྱིར་ཆགས་པའི་མེས་གདུངས་པའི། །དཀའ་ཐུབ་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་པར་དཀའ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པས་ཕོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེན་པ་ནི། འདོད་པས་ ཕོངས་དང་དབུལ་བའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས། །བཀྲེས་སྐོམ་དོན་མ་གྲུབ་པའི་རེ་དོགས་ཀྱིས། །གཞན་དབང་ཁོ་ནར་ལུས་ངག་ཆུད་གསོན་པའི། །སྡུག་བསྔལ་ས་ལ་རྒྱུ་བའི་ཡི་དྭགས་དངོས། །ཇི་སྲིད་དུ་ཆོ་ག་ཤེས་པ་དང༌། འདོད་པའི་ཉེས་དམིགས་ལ་ཡིད་འབྱུང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྨོན་པའི་དོན་མ་གྲུབ་པའི་རེ་དོགས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་འཆིང་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ན། བཀྲེན་ཞིང་དམན་པ་རྣམས་ནི་ཟས་གོས་གནས་མལ་ལ་སོགས་པས་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཐག་ཅིང༌། ཕ་མ་དང༌། བུ་ཚ་དང༌། གཉེན་བཤེས་ཀྱ་བསྲུང་མི་ནུས་པའི་སྟེང༌། དཔྱ་དང༌། ཁྲལ་དང༌། ཞོ་ཤས་འཚོ་བས་ལུས་དང་ངག་ཆུད་གསོན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ད་དུང་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་བྱ་བ་ནི་མི་བྱེད་པའི་ཚུལ་སྔ་མ་ལས། རྡོ་ཡིས་མྱུར་དུ་བཅོམ་པ་བཞིན། །སྐྱེ་བོ་སྡུག་ལ་མྱ་ངན་བྱེད། །ཕོངས་པ་དྲག་པོ་དེ་བཟློག་པའི། །བྱ་བ་སླར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །ཞེས་སོ། །ད་ནི་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་ཐམས་ཅན་ཀྱི་རྟེན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ལ་རྟེན་བཅས་ཚོར་བས་རང་བཞིན་ཤེས། འདུ་ཤེས་ལས་དེ་རྒྱུན་ཆགས་འདུ་བྱེད་ཀྱིས། །ཕྱིན་ཆད་ས་བོན་བསྐྲུན་དང་རྣམས་ཤེས་ཀྱིས། །སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཉེ་བར་ལེན། ། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་སྡུག་བསྔལ་རྣམས། །ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་ཀུན་གྱི་རྟེན་དང་སྣོད། །ཀུན་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་བདག་པོར་མཁྱེན་འཚལ་ནས། །ཀུན་འབྱུང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་སྤང་འཚལ་ལོ། །འདི་ལྟར་གཟུགས་སམ་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ནོ། །ཚོར་བས་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་གོ །།འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྲེལ་ནས་རྒྱུན་ཆགས་སོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱིས་ནི་སླད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་པའི་ས་བོན་བསྐྲུན་ནོ། །རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་ལ་ཡིད་འབྱུང་ནས་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཡང་སྲིད་པ་ལ་འབྱུང་ཞིང་སྲེད་པ། དེ་ལ་ཡིད་བདེ་ཞིང་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྷན་ཅིག་པ། སྲིད་པ་ལ་དམིགས་ཤིང་མངོན་པར་དགའ་བ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་མི་དགེ་བའི་ཚོགས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་སྤོང་བར་ བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྤངས་ནས་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་ལམ། །བདེན་པ་བཞི་ཡི་ཤིང་རྟ་ལ་ཞོན་ནས། །འགོག་པ་མངོན་གྱུར་མྱ་ངན་འདས་པའི་ཁམས། །ཐར་པ་མཆོག་གི་གོ་འཕང་ཉིད་དུ་འགྲོ། །ཞེས་སྨོས་ནས། ཀུན་འབྱུང་བ་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐར་པ་སྟེ། ཐར་པ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཉིད་ལ་ལྟོས་དགོས་པས་ན། བཤེས་སྤྲིང་ལས། སྐྱེ་འདི་སྡུག་བསྔལ་སྲེད་པ་ཞེས་བགྱི་བ། །འདི་ནི་དེ་ཡི་ཀུན་འབྱུང་རྒྱ་ཆེན་ཏེ། །འདི་འགོག་པ་ནི་ཐར་པ་ལགས་ཏེ་དེ། །འཐོབ་བགྱིད་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་དེ་བརྒྱད་ལགས། །ཞེས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དང༌། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་ཁ་གསག་དང་ལོག་འཚོ་སྤང་བ་དང༌། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ་དེའང་ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞིའོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དམིགས་པ་མ་བརྗེད་པ། དེའང་ལུས་དང༌། ཚོར་བ་དང༌། སེམས་དང༌། ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ངག་ནི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བཞིའོ། །ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ནི་ལུས་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་སྤོང་བའི་རང་བཞིན་གསུམ་མོ། །ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ནི། གནོད་སེམས་མེད་ ཅིང་དགེ་བའི་རྟོག་པ་དུ་མའོ། །དེ་ལྟར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་མཐོང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་ཁྱིམ་པའི་རྟེན་ལའང་མ་ངེས་ཏེ། སྔ་མ་ལས། དེ་ལྟར་ལགས་པས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི། །འཐོབ་པར་བགྱིད་སླད་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པར་བགྱི། །པང་ན་དཔལ་གནས་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང༌། །ཤེས་པས་ཉོན་མོངས་ཆུ་བོ་ལས་བརྒལ་བགྱིས། །ཞེས་ཁྱིམ་པ་རྒྱལ་སྲིད་ལ་གནས་པ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཤེས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆུ་བོ་ལས་བརྒལ་བས་ན། འཕགས་པའི་ལམ་དེ་ནི་སྐྱེས་བུའི་རྩལ་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱིས། དང་པོ་ནས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ཟིན་པ་ཞིག་གནམ་ནས་བབས་པ་ཡང་མ་ལགས། ལོ་ཏོག་བཞིན་དུ་ས་རུམ་ནས་འཐོན་པ་ཡང་མ་ལགས་པས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ཡང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྟེན་ནས་འབད་དེ་ཉོན་མོངས་པའི་ཆུ་བོ་ལས་བརྒལ་བ་ལ་སྐྲག་པར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་འཕགས་པ་ཀླུའི་དབང་པོས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། གང་དག་ཆོས་མངོན་བགྱིས་པ་དེ་དག་ཀྱང༌། །གནམ་ལས་བབས་པ་མ་ལགས་ལོ་ཐོག་བཞིན། །ས་རུམ་ནས་འཐོན་མ་ལགས་དེ་དག་སྔོན། །ཉོན་མོངས་རག་ལས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བས། །ཞེས་ གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དྲན་པ་ཉེ་བར་མ་བཞག་པ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བར་འཛིན། མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་འཛིན། བདག་མེད་པ་ལ་བདག་གོ་སྙམ་པ་དང༌། མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་ངོ་སྙམ་དུ་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིར་བལྟ་བས་ངན་སོང་དང་འཁོར་བའི་རྒྱུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྔ་མ་ལས། དྲན་པ་ཉེ་བར་མ་བཞག་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིར་ལྟ་བ་ཕུང་ཁྲོལ་བ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་དུ་བལྟ་བའི་བདག་གཅིག་ཀྱང་མེད་ན། ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་སུ་ཞིག་གི་སྤྱོད་སྙམ་ན། དེའི་རང་བཞིན་བདག་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་བཀག་པར་བྱ་བ་ནི། བཤེས་སྤྲིང་ལས། གཟུགས་ནི་བདག་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ་བདག །གཟུགས་དང་མི་ལྡན་གཟུགས་ལ་བདག་གནས་མིན། །བདག་ལ་གཟུགས་མི་གནས་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ། །ཕུང་པོ་ལྷག་མ་བཞི་ཡང་སྟོང་རྟོགས་བགྱིས། །ཞེས་པས། བདག་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ནར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་དཔྱད་ པར་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྐྱོང་བྱེད་མ་ཧེ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། སྐྱོང་བྱེད་ནེའུ་གསིང་ལ་འདུག་པ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྟེང་ན་གནས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ།
Chinese
如果与有恩的父母或者心爱的朋友分离，回忆起他们的功德、行为和仪态，内心极度悲痛，这种痛苦的苦行，比因爱恋年轻的诺桑天女而被绳索束缚，行走在充满险阻的道路上还要更加漫长。如《如意藤》中所说：“迷恋世间享乐者，为愚昧所困众生们，唉呀，比起家庭安乐，生起出离心更难。”又说：“贪恋友谊的微尘，有害无乐难以忍受，必定难以逆转，总是被各种变化所迷惑。”又说：“那失去伴侣的鹿眼女子，是否像栖息在岩壁上的雌鸟一样，在屋檐下悲鸣，无法安睡呢？因为被贪恋之火所焚烧的苦行，痛苦难以忍受。”如是宣说。被欲望所困的痛苦逼迫是：欲望 贫乏困顿的众生们，因饥渴和愿望无法实现的期望与恐惧，完全受制于人，身体和语言苟延残喘的痛苦，是游走于大地上的真实饿鬼。只要懂得仪轨，并且没有对欲望的过患生起厌离心，那么期望之事无法实现的期望与恐惧束缚世间是自然规律。贫穷和卑贱的人们，在食物、衣物、住所等方面极其困顿，甚至无法保护父母、子女和亲友，还要缴纳赋税、租金和徭役来维持生计，承受着身体和语言苟延残喘的痛苦，却仍然不放弃与此背道而驰的行为，就像之前所说：“如被石头迅速击碎般，人们为痛苦而悲伤，却不再次做那能摆脱强烈贫困的行为。”现在为了说明所有这些痛苦的所依是近取五蕴，所以说：色蕴以形体为所依，受蕴了知自性，想蕴由此持续不断，行蕴由此在未来创造种子，识蕴由此领受痛苦的近取。这五蕴是所有痛苦的来源、所依和容器，是所有痛苦的因果之主。
English
If one is separated from kind parents or beloved friends, recalling their virtues, conduct, and demeanor, the asceticism of suffering with extreme grief in the heart is even longer than walking on a dangerous path bound by the rope of attachment to the young Norzang Gandharva's daughter. As it says in the Wish-Fulfilling Vine: "Those who are attached to the pleasures of the world, beings afflicted by ignorance, alas, it is more difficult to generate renunciation than to be content with the comfort of home." It also says: "The dust of attachment to friends, is harmful, joyless, and difficult to endure, it is certainly difficult to reverse, and is always deceived by various changes." It also says: "That deer-eyed woman who has lost her mate, is she like a female bird perched on a rock wall, wailing under the eaves, unable to sleep? Because the asceticism burned by the fire of attachment, the suffering is difficult to endure." Thus it is said. The suffering of being afflicted by desire is: Desire Those who are poor and destitute, due to hunger and thirst and the hope and fear of unfulfilled desires, are completely controlled by others, and the suffering of their bodies and speech lingering on is the actual hungry ghost wandering on the earth. As long as one knows the rituals and has not developed aversion to the faults of desire, then the hope and fear of unfulfilled desires binding the world is the natural law. The poor and lowly are extremely distressed in terms of food, clothing, and shelter, and cannot even protect their parents, children, and relatives. They also have to pay taxes, rent, and labor to make a living, enduring the suffering of their bodies and speech lingering on, but still do not abandon the actions that go against this, as it was said before: "Like being quickly shattered by a stone, people grieve for suffering, but do not do again the actions that can get rid of the intense poverty." Now, in order to show that the basis of all these sufferings is the five aggregates of appropriation, it is said: The form aggregate relies on form, the feeling aggregate knows its nature, the perception aggregate continues from this, the formation aggregate creates seeds in the future, and the consciousness aggregate takes the appropriation of suffering. These five aggregates are the source, basis, and container of all sufferings, and are the masters of the cause and effect of all sufferings.
Chinese
了知之后，应当断除业和烦恼的集起。如此，色或者执著于色，是所有痛苦的根源。感受则对它的自性进行分别。意识则像线一样连接而持续不断。行则创造未来所有痛苦的种子。识则对一切进行执取。如是，《中观经》中说： 善于观察者，取蕴五者，因其具有漏洞，是所有痛苦的处所，是所有痛苦的根源，是所有痛苦的来源。 因此，对取蕴五者的自性，即生之苦的真理，对轮回的自性生起厌离心后，集起之真理也产生于对存在的渴求和贪恋，对它感到快乐和欢喜的贪欲相伴随，专注于存在并显现欢喜，应当断除由业和烦恼所生的所有不善之集合。 如此断除后，中士之道，乘坐四谛之车，证悟灭谛，涅槃之境，到达解脱至高之果位。 如是说： 断除集起即是解脱，解脱必须依赖于道谛，因此，《亲友书》中说： 此生称为痛苦和贪欲，这是它广大的集起，断除此即是解脱，获得它的方法是八支圣道。 也就是正见，无漏的智慧；正命，断除谄媚和邪命；正勤，即精进，也就是四正断；正念，不忘失所缘，也就是身、受、心、法四念住；正定，即四禅；正语，即四种善业道；正业，即断除身不善业道的三种自性；正思惟，即无害心且众多的善思惟。 如此，通过证悟这四圣谛，就能获得涅槃。
English
Having understood, one should abandon the accumulation of karma and afflictions. Thus, form or clinging to form is the root of all suffering. Feeling discriminates its nature. Consciousness connects like a thread and continues. Volition creates the seeds of all future suffering. Cognition takes hold of everything. As it is said in the Madhyamaka Sutra: "O, well-observing one, the five aggregates of clinging, because they are with outflows, are the place of all suffering, the root of all suffering, the source of all suffering." Therefore, regarding the nature of the five aggregates of clinging, the truth of the suffering of birth, having generated aversion to the nature of samsara, the truth of accumulation also arises from craving and attachment to existence, accompanied by desire that feels pleasure and joy in it, focusing on existence and manifesting joy, one should abandon all the collections of non-virtue born from karma and afflictions. Having abandoned in this way, the path of the middling person, riding the chariot of the four truths, realizing the cessation, the realm of Nirvana, one goes to the supreme state of liberation. As it is said: The cessation of accumulation is liberation, liberation must rely on the path truth, therefore, in the Letter to a Friend it is said: This life is called suffering and craving, this is its vast accumulation, the cessation of this is liberation, the method to attain it is the eightfold noble path. That is, right view, the wisdom without outflows; right livelihood, abandoning flattery and wrong livelihood; right effort, which is diligence, that is, the four right abandonments; right mindfulness, not forgetting the object of focus, that is, the four mindfulnesses of body, feeling, mind, and phenomena; right concentration, which is the four dhyanas; right speech, which is the four virtuous paths of action; right action, which is the three natures of abandoning the non-virtuous paths of action of the body; right thought, which is harmless mind and many virtuous thoughts. Thus, by realizing these four noble truths, one can attain Nirvana.
Chinese
能够获得成就，也不一定非要是居家之人才行。如前文所说：既然如此，为了获得殊胜的四圣谛，应当恒常精进。住在房舍，拥有财富的居家之人，也能通过智慧超越烦恼之河。因此，安住于王位的居家之人，如具身（Gzugs can snying po）等，也能通过了解四圣谛而超越烦恼之河。所以，殊胜的道是依靠个人的努力来成就的。并非一开始就具备了全部的知识，从天而降，也不是像庄稼一样从地里长出来的。因此，即使是凡夫俗子，也要依止善知识，努力超越烦恼之河，不要害怕。这是圣者龙树所开示的。如是说：那些证悟了正法的人，也不是像庄稼一样从天而降，也不是从地里长出来的，他们以前也是被烦恼所困扰的凡夫俗子。 如是宣说的。虽然如此，但那些没有忆念正念的人，会将痛苦执着为快乐，将无常执着为常，将无我执着为有我，将不净执着为清净，以这四种颠倒见，造作堕入恶趣和轮回的因。如前文所说：没有忆念正念的人，会产生四种颠倒见，这是毁灭的根源。 既然没有如此看待的“我”，那么谁来承受善业和恶业的果报呢？如果说它的自性就是“我”，是色等蕴的体性，这是应该遮止的。亲友书（Bshe sprin）中说：色不是我。我与色不相应，我不在色中，色不在我中。其余四蕴也应如是了知为空性。因此，“我”不是色等蕴的体性，因为和色等蕴一样，终将成为无常。如果说“我”是不同于色等蕴的其他事物，那么对此需要进行三种观察：是像拥有水牛的牧童一样，与色等蕴相伴而存在吗？还是像住在草丛中的猫鼬一样，存在于色等蕴之上？