Tibetan
ཚལ་བ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། ། མཁས་པ་སུ་ཞིག་མགར་བ་ལྟར། །ཚིག་པ་ལ་ནི་ཡང་བསྲེག་བཞིན། །ཞེས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མནར་བ་གང་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བསྣོན་པ་མི་སྟེར་བལ་གསུངས་པས་མཚོན་ནོ། །དེ་ནས་ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་སྙོམས་ལྡན་འདུ་བའི་རྫིང་བུ་ནི། །རྙོག་པ་ཅན་བགྱིད་ན་བའི་ཚོར་བ་ཡིས། །ཕུང་པོ་ལྔ་ཡི་ཉེར་ལེན་དུབ་བྱས་ཏེ། །འཚོ་བའི་བརྟན་པ་བྲལ་བའི་དོགས་པས་སྐྲག །འདི་ལྟར་འབྱུང་བ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ལུས་ཅན་ལ་རླུང་དང༌། མཁྲིས་པ་དང། བད་ཀན་ཏེ། དེ་དག་ཆ་མ་མཉམ་པའམ་འདུས་པའམ་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྡན་ཏེ་འདྲེས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ནི་འདུ་བ་སྙོམས་པའི་ལུས་ཀྱི་རྫིང་བུ་རྙོག་མར་བྱེད་པོའོ། །དེ་ལ་ན་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་ལ་ན་ཚའི་སྡུག་བསྔལ། ཚོར་བས་དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་དུ་ཤེས་པ། འདུ་ཤེས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆགས། འདུ་བྱེད་ནི་ནད་གཅིག་བཅོས་པས་གཅིག་ཤོས་འདུ་བྱེད། རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཟུག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱངས་ནས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་སྡུག་བསྔལ། དེས་སེམས་འཁྲུགས་པས་དགའ་བའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གནས་འགྱུར། ན་བ་ནི་ངེས་པར་འཆི་བའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའོ་སྙམ་པའི་འཇིགས་པ་ཆེ་བ་སྟེ། ལས་བརྒྱ་པའི་སྟོད་འགྲེལ་ལས། ན་བས་ གདུངས་བའི་ལུས་ཅན་ནི། །དམྱལ་བའི་ཚོར་བ་དེ་འདྲ་སྟེ། །ཞེས་སོ། །འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། སྲིད་པ་འདི་ན་སྲོག་གི་རིན་ཐང་ལ། །ཐུག་པ་མེད་པས་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །རྣམ་པར་གཏུགས་པའི་སྐྱེས་བུ་གཉེན་འདུན་དང༌། །ལོངས་སྤྱོད་ལས་ཐལ་ས་ཚུགས་མེད་པར་འགྲོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་ཡོད་དགུ་སྤུངས་ཀྱང་སྲོག་གི་རིན་ཐང་ལ་ཐུག་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེ་འང་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ནི་ནམ་ཡང་ཐར་པ་མེད་པས། མལ་གྱི་མཐའ་མར་ནི་ཉལ། སྐྱས་ཆེན་པོ་འདེགས་པའི་དུས་ལ་ནི་བབ། མངའ་རིས་དང༌། ལོངས་སྤྱོད། གནས་ཁང་དང༌། གཉེན་གྲོགས། བུ་ཚ་དང༌། འཁོར་འདབ་དང༌། ཟས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཇི་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་ཁྱེར་དབང་ནི་མེད། རྗེས་སུ་ནི་མི་འབྲང༌། བློས་ཐོངས་པ་ནི་མེད། ཕྱི་མ་ལ་ནི་མི་དབང༌། ཉེ་དུའི་ཚོགས་ཀྱི་བསྐོར་ཡང་གནད་གཅོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་དེ་ནི་རང་གཅིག་པུས་མྱོང༌། སྙིང་མི་དགའ་བཞིན་པའི་ངང་ལ་དྲན་པ་ནི་ཉམས། འདུ་ཤེས་ནི་འཁྲུལ། དབུགས་ནི་ཆད། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གང་དུའང་མི་ཐེ་བའི་བར་མ་དོ། མགོན་དང་སྐྱབས་མེད་པ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོས་སྤངས་པ། མིང་
Chinese
ཚལ་བ། 就像有人说：“痛苦本身就是痛苦，哪位智者会像铁匠一样，在燃烧的火焰上再次燃烧呢？” 这表明，不要给那些已经被痛苦折磨的人们再增加痛苦。接下来，为了展示生病的痛苦，（经中说：）“自身平衡的聚合之池，被生病的感受搅浑浊，五蕴的近取疲惫不堪，害怕失去生命的稳定而恐惧。” 像这样，由四大组成的有情众生，其中的风、胆汁和痰，当它们不平衡、聚集、互相依存或混合时产生的疾病，会使聚合平衡的身体之池变得浑浊。所谓的生病，是指身体上的疾病痛苦，感受上认识到那是痛苦，意识的联系中断，行蕴是治疗一种疾病又引发另一种疾病，识蕴体验到疼痛的本质，导致五取蕴痛苦。这使心烦意乱，所有令人愉悦的事物都颠倒错乱。生病是必定走向死亡的前兆，因此感到极大的恐惧。正如《业百篇》的上释中说：“被疾病折磨的身体，就像地狱的感受一样。”死亡的痛苦是：在这个世间，生命的价值是无法估量的，因此死亡的痛苦，使那些执着的众生，与亲友和享乐分离，毫无立足之地地离去。即使堆积了世间所有的财富，也无法估量生命的价值。因为，永远无法从死亡的痛苦中解脱。只能躺在床的尽头，面临着抬起巨大尸体的时刻。无论拥有多少领地、享乐、住所、亲友、子女、眷属、食物和衣物等等，也无法带走哪怕是一点点。不会跟随，不会放弃，无法掌控来世。即使被亲友围绕，也只能独自承受那剧烈的痛苦。在不情愿的状态下，记忆衰退，意识混乱，呼吸停止。既不属于六道轮回中的任何一道，处于中阴界，没有保护和庇护，被色蕴抛弃，只剩下名
English
Tsalwa. Just as it is said, "Suffering itself is suffering; which wise person would, like a blacksmith, burn again on the burning flames?" This indicates that one should not add suffering to those who are already tormented by suffering. Next, to show the suffering of illness, (the scripture says:) "The pool of the aggregates, which is naturally balanced, is made turbid by the feeling of illness; the five aggregates of clinging are exhausted, and one is afraid of losing the stability of life." Like this, for sentient beings composed of the four elements, the diseases that arise from the imbalance, aggregation, interdependence, or mixture of wind, bile, and phlegm make the pool of the body, which is balanced in its aggregates, turbid. What is called illness is the suffering of disease in the body, the feeling of recognizing it as suffering, the interruption of the connection of consciousness, the action of curing one disease and causing another, the experience of the essence of pain by consciousness, which causes the suffering of the five aggregates of clinging. This disturbs the mind, and all pleasurable things are turned upside down. Illness is a great fear, thinking that it is definitely a precursor to death. As it is said in the upper commentary of the Hundred Deeds of Karma, "A body tormented by illness is like the feeling of hell." The suffering of death is: In this world, the value of life is immeasurable, therefore the suffering of death separates those clinging beings from relatives, friends, and pleasures, and they depart without any foothold. Even if all the wealth of the world is piled up, it cannot measure the value of life. Because one can never be liberated from the suffering of death. One can only lie at the end of the bed, facing the moment of lifting the huge corpse. No matter how much one has of territories, pleasures, dwellings, relatives, friends, children, retinues, food, clothing, and so on, one cannot take even a small part. It does not follow, it is not given up, one cannot control the next life. Even surrounded by a gathering of relatives, one can only endure that intense suffering alone. In an unwilling state, memory fades, consciousness is confused, and breath stops. Not belonging to any of the six realms of existence, one is in the bardo, without protection or refuge, abandoned by the aggregate of form, leaving only the name.
Tibetan
བཞི་འདུས་པའི་ཕུང་པོ། ཡིད་ལུས་བག་ཆགས་ཀྱི་བྱད་གཟུགས། ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ། སྣང་བ་མཐའ་དག་འཇིགས་སྐྲག་ཏུ་འཆར་བའི་ཚེ། གཅེས་པར་བསྐྱངས་པའི་ལུས་ནི་ཐ་གུས་འཆིང༌། རྡོག་པས་བརྫི། དུར་ཁྲོད་ཉམས་མི་དགའ་བར་འགྲོ་ཞིང་འཚོག །འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་ལྡན་ཀྱང་དྲི་ཟ་བའི་དུས་ལ་ནི་བབ། ཉེ་དུའི་ཚོགས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་ཀྱང་མི་བས་ནོར་ལ་འཕངས། དུས་དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ནི་ལས་དང་བག་ཆགས་གཉིས་པོ་ལས་མ་མཆིས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱོ་བར་མི་བྱེད། དེ་སྐད་དུ་ཀ་ནིས་ཀའི་འཕྲིན་ཡིག་ལས། འཆི་བདག་གིས་ནི་དྲངས་པ་ན། །དགེ་དང་སྡིག་པ་མ་གཏོགས་པ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་ལོག་ནས། །འགའ་ཡང་ཁྱོད་རྗེས་མི་འབྲང་བར། །མཁྱེན་པར་མཛོད་ལ་ལེགས་པར་སྤྱོད། །ཅེས་དང༌། ཀུན་ལ་སྲོག་ནི་འཕངས་པ་སྟེ། །ཀུན་ལ་གསོན་པ་སྡུག་པ་ལགས། །ཐམས་ཅད་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། །ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱིས་གདུངས། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་དགྲ་མི་སྡུག་པ་དང་འཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། མི་སྡུག་ཡུལ་དང་ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །ཕོ་ཉས་རྣམ་པར་གཟིར་ཞིང་སྨད་པ་རྣམས། །བདེ་བའི་འབབ་སྟེགས་ཞིག་པའི་ངལ་གསོ་ལྟར། ། དབུགས་འབྱིན་ཐོབ་པ་མེད་པས་ལྷག་པར་ཉེན། །འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་གོམས་ཤིང༌། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱི་བླང་དོར་དང་དམ་པའི་མགོན་གྱིས་ཟིན་པ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་པས་གནོད་པ་ལ་གོམས་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་ལས། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་བློ་གྲོས་ཀྱི། །ཉམ་ཆུང་གྱུར་ཀྱང་མགོན་མེད་པ། །བྱ་བ་མ་ཡིན་བྱེད་པ་ལ། །གདོན་མི་ཟ་བར་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་རང་གཞན་གྱི་བདེ་འབྲས་འཇོམས་པ་འབའ་ཞིག་ལ་བརྩོན་ན། བྱིས་པའི་གྲོགས་དང་ཡུལ་གྱི་ཉེས་དམིགས་ལ་བརྟེན་པ་བདག་ཅག་ལ་བཟོད་པའི་དཀའ་ཐུབ་ནི་མེད། མཁས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསྲུང་པའི་ཆོ་ག་ལ་ནི་མི་མཁས་པས། སྐྱེ་བོ་གཞན་དང་གཞན་དག་གིས་བལྟར་མངོན་པའམ་མི་མངོན་པར་དགྲ་བཞིན་དུ་བལྟས་ནས་ལུས་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་དང༌། སྲོག་ལ་མ་རུངས་པར་བྱེད་པས་ལུས་སེམས་ལ་གདུང་བ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་ནི་དཔེར་ན་ཁུར་གྱིས་ནོན་པའི་སྐྱེས་བུའི་ངལ་སྟེགས་ཞིག་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་གཉེན་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ། བྱམས་སྡུག་འདུ་འབྲལ་གསར་པར་བཀོད་པ་ཡི། །གདུང་བས་ཉམས་པའི་དཀའ་ཐུབ་གཟུགས་གྱུར་ན། །ནོར་བཟང་དྲི་ཟ་མོ་ཡི་དབང་གྱུར་པའི། །ལམ་འཕྲང་འཚེ་ བས་བཀབ་ལས་ལས་མཐའ་རིང༌། །བདག་ཉིད་ལ་བྱམས་ཤི 【处理错误】 [ { "original_tibetan": "བཞི་འདུས་པའི་ཕུང་པོ།", "chinese_translation": "四种聚合的痛苦。", "english_translation": "The aggregate of four sufferings." }, { "original_tibetan": "ཡིད་ལུས་བག་ཆགས་ཀྱི་བྱད་གཟུགས། ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ། སྣང་བ་མཐའ་དག་འཇིགས་སྐྲག་ཏུ་འཆར་བའི་ཚེ། གཅེས་པར་བསྐྱངས་པའི་ལུས་ནི་ཐ་གུས་འཆིང༌། རྡོག་པས་བརྫི། དུར་ཁྲོད་ཉམས་མི་དགའ་བར་འགྲོ་ཞིང་འཚོག །འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་ལྡན་ཀྱང་དྲི་ཟ་བའི་དུས་ལ་ནི་བབ། ཉེ་དུའི་ཚོགས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་ཀྱང་མི་བས་ནོར་ལ་འཕངས། དུས་དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ནི་ལས་དང་བག་ཆགས་གཉིས་པོ་ལས་མ་མཆིས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱོ་བར་མི་བྱེད། དེ་སྐད་དུ་ཀ་ནིས་ཀའི་འཕྲིན་ཡིག་ལས། འཆི་བདག་གིས་ནི་དྲངས་པ་ན། །དགེ་དང་སྡིག་པ་མ་གཏོགས་པ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་ལོག་ནས། །འགའ་ཡང་ཁྱོད་རྗེས་མི་འབྲང་བར། །མཁྱེན་པར་མཛོད་ལ་ལེགས་པར་སྤྱོད། །ཅེས་དང༌། ཀུན་ལ་སྲོག་ནི་འཕངས་པ་སྟེ། །ཀུན་ལ་གསོན་པ་སྡུག་པ་ལགས། །ཐམས་ཅད་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། །ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱིས་གདུངས། །ཞེས་སོ། །", "chinese_translation": "意、身、习气的形相，一切感受皆是痛苦，所有显现都呈现为恐惧之时，珍爱守护的身体被绳索捆绑，被脚踩踏，不乐意地前往尸林聚集。即使拥有轮王的享受，也到了被啃噬的时候。亲属眷属令人痛苦，人们却将财物视为珍宝。那时，唯一相随的只有业和习气，为何不感到厌倦？如卡尼什卡的信中说：死主牵引之时，除了善与恶，一切众生都将离去，无人追随你，请知晓并善加利用。又说：一切都珍视生命，一切都觉得活着是痛苦。一切皆具死亡之法，一切都为痛苦所折磨。", "english_translation": "The appearance of mind, body, and habitual imprints. All feelings are suffering. When all appearances arise as fear, the cherished and protected body is bound by ropes, trampled by feet, and unwillingly goes to the charnel ground to gather. Even if one possesses the enjoyment of a Chakravartin, the time for being devoured arrives. Relatives and kin cause suffering, yet people cherish wealth. At that time, only karma and habitual imprints follow, why not feel weary? As it says in Kanishka's letter: When the Lord of Death leads, except for virtue and vice, all beings will turn back, and no one will follow you. Know this and act well. And: Everyone cherishes life, everyone feels that living is suffering. All are subject to death, all are tormented by suffering." }, { "original_tibetan": "དེ་ནས་དགྲ་མི་སྡུག་པ་དང་འཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། མི་སྡུག་ཡུལ་དང་ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །ཕོ་ཉས་རྣམ་པར་གཟིར་ཞིང་སྨད་པ་རྣམས། །བདེ་བའི་འབབ་སྟེགས་ཞིག་པའི་ངལ་གསོ་ལྟར། །\nདབུགས་འབྱིན་ཐོབ་པ་མེད་པས་ལྷག་པར་ཉེན། །འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་གོམས་ཤིང༌། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་ཀྱི་བླང་དོར་དང་དམ་པའི་མགོན་གྱིས་ཟིན་པ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་པས་གནོད་པ་ལ་གོམས་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་ལས། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་བློ་གྲོས་ཀྱི། །ཉམ་ཆུང་གྱུར་ཀྱང་མགོན་མེད་པ། །བྱ་བ་མ་ཡིན་བྱེད་པ་ལ། །གདོན་མི་ཟ་བར་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་རང་གཞན་གྱི་བདེ་འབྲས་འཇོམས་པ་འབའ་ཞིག་ལ་བརྩོན་ན། བྱིས་པའི་གྲོགས་དང་ཡུལ་གྱི་ཉེས་དམིགས་ལ་བརྟེན་པ་བདག་ཅག་ལ་བཟོད་པའི་དཀའ་ཐུབ་ནི་མེད། མཁས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསྲུང་པའི་ཆོ་ག་ལ་ནི་མི་མཁས་པས། སྐྱེ་བོ་གཞན་དང་གཞན་དག་གིས་བལྟར་མངོན་པའམ་མི་མངོན་པར་དགྲ་བཞིན་དུ་བལྟས་ནས་ལུས་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་དང༌། སྲོག་ལ་མ་རུངས་པར་བྱེད་པས་ལུས་སེམས་ལ་གདུང་བ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་ནི་དཔེར་ན་ཁུར་གྱིས་ནོན་པའི་སྐྱེས་བུའི་ངལ་སྟེགས་ཞིག་པ་བཞིན་ནོ། །", "chinese_translation": "接下来是不喜的怨敌相遇之苦。与不悦之境相遇的痛苦，被使者折磨和贬低的人们，如同安乐的歇脚处崩塌，无法喘息，更加危险。如此，众生的本性是习惯于不应做之事，因羞耻和惭愧的取舍以及圣者的护佑极其稀少，所以习惯于损害是自然规律。如前所说：此世间，智慧弱小且无依怙者，从事不应做之事，无疑会被鬼怪吞噬。仅仅致力于摧毁自他的安乐果实，依赖孩童的伙伴和地方的过失，我们没有忍受的苦行。对于智者的智慧守护之仪轨，不智者，无论显现或不显现，都被其他人视为敌人，对身体、享受和生命进行摧残，从而在身心上产生巨大的痛苦，譬如被重负压垮的人，歇脚处崩塌一般。", "english_translation": "Next is the suffering of encountering unpleasant enemies. The suffering of encountering unpleasant places, those tormented and degraded by messengers, are like a resting place of ease collapsing, making it even more dangerous as they cannot catch their breath. Thus, the nature of sentient beings is to be accustomed to what should not be done. Because shame and the discernment of what to accept and reject, as well as the protection of holy beings, are extremely rare, it is natural to be accustomed to harm. As it was said before: In this world, those with weak intellect and without protectors, engaging in what should not be done, will undoubtedly be devoured by demons. Striving only to destroy the fruits of happiness for oneself and others, relying on childish companions and the faults of the place, we do not have the asceticism to endure. To the wise protection of wisdom, the unwise, whether appearing or not appearing, are regarded as enemies by others, causing harm to body, enjoyment, and life, thus creating great suffering in body and mind, like a resting place collapsing for a person burdened with heavy loads." }, { "original_tibetan": "ཡང་གཉེན་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ། བྱམས་སྡུག་འདུ་འབྲལ་གསར་པར་བཀོད་པ་ཡི། །གདུང་བས་ཉམས་པའི་དཀའ་ཐུབ་གཟུགས་གྱུར་ན། །ནོར་བཟང་དྲི་ཟ་མོ་ཡི་དབང་གྱུར་པའི། །ལམ་འཕྲང་འཚེ་\nབས་བཀབ་ལས་ལས་མཐའ་རིང༌། །བདག་ཉིད་ལ་བྱམས་ཤི", "chinese_translation": "再者，是与亲人分离的痛苦。爱恋的聚合与分离，被重新安排，因悲痛而衰弱的苦行化为形象，如同美好的财富落入乾闼婆女之手，充满伤害的道路漫长而无尽头。爱自己……", "english_translation": "Furthermore, there is the suffering of separation from loved ones. The gathering and separation of affection are newly arranged, and the asceticism weakened by grief takes form, like fine wealth falling into the hands of a Gandharva woman, the path filled with harm is long and endless. Loving oneself..." } ] ============================================================