Tibetan
། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བསྟན་བཅོས་ལ་ཡིད་མི་རྟོན་ཞིང༌། མདོ་སྡེའི་ཕྱོགས་ལས་ལམ་བསྒྲུབ་པར་མ་ཟད། ཤེས་ རབ་ཟབ་པས་ཡང་དག་པའི་སྟོང་ཉིད་དང་ཉེ་བ་ཡིན་ལ། དེའང་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་བྱེད་པས། ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་རྒྱས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་འདྲ་ཡང༌། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་འཕགས་ཏེ། དེའང་ཆ་དང་བཅས་པའི་རྡུལ་ཕྲན། གཙོ་བོ་སེམས་ཀྱི་གཞི། འཁོར་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་གཞི། ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ཕུང་པོའི་གཞི། འདུས་མ་བྱས་རྟག་པའི་གཞི། སྣང་བ་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་དང་ལྔ་པོ་གཙོ་བོས་ཁེགས་ལ། ཆ་མེད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་མ་ཁེགས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཕྱོགས་ཕྱེད་གཟུང་ཡུལ་རགས་པའི་སྣང་བ་རྡུལ་ཕྲན་འདབ་ཆགས་རེག་ལ་མ་འབྱར་བས་བརྩམས་པ་དེའང་ཆ་མེད་དུ་རྟོགས་པས་བྱེ་བྲག་པ་ལས་འཕགས་ཏེ། དོན་གྱི་ལྟར་མེད་པས་རྡུལ་ཕྲན་ཁས་མ་བླངས་པ་དང་མཚུངས་སོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི། བཤད་མཛོད་ཆེན་མོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ལ། ཡོད་པར་ཞེན་པ་ལ་གོམས་པ་ཤས་ཆེ་ཞིང་མཚན་མར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ལམ་དམན་པ་སྟེ། དེའང་རགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་འདི་གཡག་ རྔ་དང་ནེའུ་གསེང་ལྟར་འདོད་པས། སྣང་དུས་ན་ཚོགས་པ་གཅིག་པ་ལྟར་ཏེ། དོན་དམ་པར་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་ལྡན་སིལ་བུར་འདོད་ལ། ཤེས་པའི་རྒྱུན་ཀུན་རྫོབ་སྐད་ཅིག་དོན་དམ་ཆ་མེད་པ་བུམ་ཆུ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལས། རགས་སྣང་རྡུལ་ཕྲན་བསྐོར་བ་དང་བཅས་པར་འདོད་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་རྡུལ་ཕྲན་དང༌། སྐད་ཅིག་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པས་སྔ་མ་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་དམན་ནོ། །དེ་ཡང་བདེན་པ་བཞིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་སྤང་བླང་དུ་ཤེས་ནས། རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་བ། འགོག་པ། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་བཞི་ལ་དམིགས་ནས། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་བྱ། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བྱ། ལམ་བསྟེན་བྱ། འགོག་པ་ཐོབ་བྱའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ལས་སྤང་བྱ་དང༌། སྟོང་པ་དང༌། བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྣམ་པས། ལམ། རིག་པ། བསྒྲུབ་པ། ངེས་པར་འབྱིན་པས། འགོག་པ། ཞི་བ། གྱ་ནོམ་པ། བདག་མེད་པའི་ངང་ཚུལ་བསྒོམ་པས། ཁམས་གསུམ་གྱི་མཐོང་བ་དང༌། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་བཞི་བརྒྱ་དང་བཅུ་བཞི་སྤངས། ཟད་པ་དང༌།
Chinese
两种毗婆沙宗中，第一种是：不依赖论典，不仅从经部的方面修道，而且智慧深邃，接近真实空性。也就是，将所缘境设定为四谛，以十二种了知来缘取，从而断除八十八种微细烦恼，想要领悟殊胜智慧的意义。对此，虽然人无我相同，但在法界方面，比毗婆沙宗高出一筹。也就是，有分的微尘，作为主要的心之基础，作为随心所生之基础，作为非相应的行蕴之基础，作为无为常恒之基础，以及显现色法之基础这五者，主要都被遮破了，唯独没有遮破无分微尘。因此，法界宗执取一半，粗大显现的对境，由微尘相连但不互相粘连而构成，也因此认识到是无分的，所以比毗婆沙宗更高明。因为在意义上没有依据，所以和不承认微尘相同。毗婆沙宗是：追随《大毗婆沙论》，更多地习惯于执着有，并且执着相状，因此道路低劣。也就是，将粗大的世俗谛视为牦牛尾和新绿，显现时似乎是一个整体，但在胜义谛中，则认为是具有分、分散的微尘。了知的相续，世俗是刹那，胜义是无分，如同瓶中的水。从蕴、界、处来说，认为是粗大的显现，是微尘环绕而成。虽然承认人无我，但因为承认法之我，即微尘和刹那存在，所以比前者低劣一筹。也就是，了知以四谛所摄之法为因果取舍后，缘取因之集谛、灭谛、以及四种缘起之相，以了知苦谛应知、集谛应断、道谛应修、灭谛应证的方式来知晓，并且以苦谛应断、空性、无我的方式来证悟。道，即理、修、决定出离。灭，即寂静、殊胜、无我的体性，通过修习，断除三界见道和修道所断的四百一十四种烦恼，证得灭尽。
English
Among the two Vaibhashika schools, the first is: not relying on treatises, not only practicing the path from the perspective of the Sutra Pitaka, but also having profound wisdom, close to the true emptiness. That is, setting the object of focus as the Four Noble Truths, using twelve kinds of knowledge to apprehend them, thereby abandoning eighty-eight subtle afflictions, and wanting to understand the meaning of supreme wisdom. In this regard, although the selflessness of the person is the same, in terms of the realm of phenomena, it is superior to the Vaibhashika school by one aspect. That is, the part-containing atoms, the basis of the main mind, the basis of arising from the mind, the basis of non-associated compositional aggregates, the basis of unconditioned permanence, and the basis of the appearance of form, these five are mainly refuted, but only the partless atom is not refuted. Therefore, the Dharmadhatu school takes half, the coarse appearance of the object, composed of atoms connected but not adhering to each other, and therefore recognizes it as partless, so it is more advanced than the Vaibhashika school. Because there is no basis in meaning, it is the same as not admitting atoms. The Vaibhashika school is: following the Great Vaibhasha, more accustomed to clinging to existence, and clinging to characteristics, therefore the path is inferior. That is, the coarse conventional truth is regarded as a yak's tail and new green, appearing as a whole at the time of appearance, but in the ultimate truth, it is considered to be divided and scattered atoms. The continuum of knowledge, conventional is momentary, ultimate is partless, like water in a vase. From the aggregates, realms, and sources, it is considered to be a coarse appearance, surrounded by atoms. Although it admits the selflessness of the person, because it admits the self of phenomena, that is, the existence of atoms and moments, it is inferior to the former by one aspect. That is, after knowing the phenomena contained in the Four Noble Truths as cause and effect to be abandoned and adopted, focusing on the cause of the origin, the cessation, and the four aspects of conditions, knowing in the way that suffering should be known, the origin should be abandoned, the path should be cultivated, and the cessation should be attained, and realizing in the way that suffering should be abandoned, emptiness, and selflessness. The path, that is, reason, practice, and definite departure. Cessation, that is, the nature of peace, excellence, and selflessness, through cultivation, abandoning the four hundred and fourteen afflictions to be abandoned by the seeing and cultivation paths of the three realms, and attaining cessation.
Tibetan
མི་སྐྱེ་བ་ ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་མངོན་དུ་རྟོགས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པའོ། །གྲུབ་མཐའ་གཉིས་ཀའང་ལམ་བསྒོམ་དུས་ལམ་ལྔ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པས་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ན། དུག་གསུམ་སྤྱིའི་གཉེན་པོར་བདག་མེད་པ་དང་སྒྱུ་མ་བསྒོམས་ལ། སོ་སོའི་གཉེན་པོར། འདོད་ཆགས་ལ་མི་གཙང་བའི་རྫས་བརྒྱད་དང༌། ཀེང་རུས་བསྒོམས་ལ། ཞེ་སྡང་ལ་བྱམས་པ་དང༌། གཏི་མུག་ལ་རྟེན་འབྲེལ་འབྱུང་ལྡོག་བསྒོམ་ཞིང༌། རྣམ་རྟོག་གི་གཉེན་པོར་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་བགྲང་གཞི་གཞལ་དུ་བསྒོམ་མོ། །དེའི་བདག་མེད་བསྒོམ་པའང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་འགགས་པའི་འགོག་པ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་པའི་དོན་བསྒོམ་ཞིང༌། བྱིེང་རྨུགས་གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོར་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་མར་མེ་ལ་སེམས་གཏོད་པའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས། དབང་པོ་རྟུལ་འབྲིང་ཡིན་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ན་ཚེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ལ། རྣོན་པོ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ཅིག་ལམ་ལྔ་སྔོན་སོང་གི་ཚོགས་མང་དུ་བསགས་པའི་རྟེན་ལ་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ལམ་ལྔ་རྫོགས་པར་འདོད་པའོ། །དེའང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནས། རང་ལམ་དེ་བློ་ཆུང་བ་དང༌། འབྲིང་དང༌། ཆེ་བས་ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་འགྲུབ་པར་འདོད་ཀྱིས། སྔགས་ཀྱི་ལམ་ལྟ་ཅི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མི་འདོད་ཅིང་བློར་མི་ཆུད་པས་ན་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དེས་རིགས་ཅན་གསུམ་གྱི་ཐེག་པ་རྣམ་པར་བཞག་པའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ངོ་བོ་ནི། བསེ་རུ་དང་ཚོགས་སྤྱོད་ཆེ་ཆུང་གི་དབྱེ་བས་ཚོགས་བསྐལ་ཆེན་བརྒྱ་ནས་མི་ཚེ་བཅོ་ལྔ་ཡན་ཆད་ཀྱི་བསྡུས་པ་བསགས་པའི་རྟེན་དེ་ཉིད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་སྐལ་བ་མེད་པར་རིགས་ནས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལ་ཐོས་བསམ་མཁས་པར་བྱས་ཏེ། སྨོན་ལམ་རྣམ་པ་གསུམ་བཏབ་པ་ལ་བརྟེན། སྐྱེ་བ་དེའི་འོག་ཏུ་སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་ནས་སློབ་དཔོན་ལ་མ་བརྟེན་པར་སྲིད་པ་ཐ་མའི་ཚེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་བདག་མེད་ཕྱེད་དང་གཉིས་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །ངེས་ཚིག་ནི་སེམས་ཅན་མང་པོའི་དོན་དུ་སེམས་མི་བསྐྱེད་པར་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་སངས་རྒྱས་སུ་འདོད་པའོ། །དགོས་པ་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བའི་བྱང་ཆུབ་འབྲིང་ཐོབ་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་དགྲ་བཅོམ་གཉིས་སོ། །དབྱེ་ན་ནེ་ཙོ་ལྟར་ཁྱུས་འཚོ་བ་དང༌། བསེ་རུ་ལྟར་གཅིག་པུར་ གནས་པ་གཉིས་ལས། ནེ་ཙོ་ལྟ་བུ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་ལྡོག
Chinese
不生。 想要现证智慧的殊胜智慧而解脱。两种宗派在修道时，都以生起五道次第而努力。对于三种毒的共同对治，修无我和幻化；对于各自的对治，对于贪欲，修不净的八种物质和骨骼；对于嗔恨，修慈爱；对于愚痴，修缘起生灭；对于分别念的对治，修数呼吸。修彼无我，也修止息境和有境的止灭，不缘任何事物之义。对于昏沉愚痴的对治，于头顶置灯明心。如此行持，根器钝中，若具大精进，则于此生获得果报。利根和某些菩萨，认为在积累了五道前行的众多资粮的所依上，于一座上圆满五道。其中，从小乘声闻乘，以自道是小、中、大根器，而成就声闻、缘觉、 佛陀三种菩提。何谈密咒之道，连大乘之名也不喜，也不入于心。因此，我等导师具足善巧方便和大悲心，安立了三种根器的乘。缘觉乘的体性是，以犀牛角和聚落行持大小的差别，从积累了一百大劫的资粮到十五人寿以上的资粮的所依上，没有获得菩提的机缘，从种姓上，精通声闻的律藏，依靠发三种愿，于此生之后，生于没有佛和声闻的世界，不依赖于导师，于有边际之生现证之方便，是证悟二分之一个无我的自性。词义是不为众多有情发心，而欲独自成佛。必要是获得脱离轮回的中等菩提。果是二阿罗汉。分则有如鹦鹉般群居，如犀牛角般独处两种。如鹦鹉般是缘起顺逆。
English
Non-arising. Wanting to realize the supreme wisdom of knowledge and be liberated. Both schools diligently practice the five paths in order when meditating on the path. As a general antidote to the three poisons, meditate on selflessness and illusion; as specific antidotes, for desire, meditate on the eight impure substances and skeletons; for hatred, meditate on love; for ignorance, meditate on the arising and ceasing of dependent origination; and as an antidote to conceptual thought, meditate on counting the breath. Meditating on that selflessness also means meditating on the cessation of the object and the subject, not focusing on anything. As an antidote to drowsiness and ignorance, place a lamp on the crown of the head and focus the mind on it. By doing so, even if the faculties are dull or mediocre, if one has great diligence, one will obtain the result in this very life. Keen individuals and some Bodhisattvas believe that on the basis of accumulating many collections of the five preliminary paths, they can perfect the five paths in one sitting. From the Hearer's Vehicle, one achieves the three enlightenments of Hearer, Solitary Realizer, and Buddha, because one's own path is of small, medium, and great capacity. Not to mention the path of mantra, they do not even like the name "Great Vehicle" and it does not enter their minds. Therefore, our teacher, who possesses skillful means and great compassion, established the three vehicles for the three types of individuals. The nature of the Solitary Realizer's Vehicle is that, based on the difference between rhinoceros horns and the size of the community practice, from the basis of accumulating merit for a hundred great eons to the accumulation of fifteen human lifetimes or more, there is no opportunity to attain enlightenment. From the lineage, having become skilled in studying and contemplating the Hearer's Vinaya, relying on making three kinds of aspirations, after that life, one is born in a world without Buddhas or Hearers, and without relying on a teacher, the means to realize the final existence is the nature of realizing one and a half selflessnesses. The definition is not generating the mind for the sake of many sentient beings, but wanting to become a Buddha alone. The purpose is to obtain the intermediate enlightenment that liberates from samsara. The result is two Arhats. The divisions are two: living in flocks like parrots, and living alone like rhinoceros horns. Like parrots, it is dependent origination in forward and reverse order.