Tibetan
མི་འདོད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དེའི་མོད་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་ན། སྡིག་པའི་ལས་རྣམས་སྤྱད་པ་འགའ་ཡང་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་སྡིག་པའི་ལས་ཀྱི་དེའི་མོད་ཁོ་ན་ལ་མཚོན་བཞིན་དུ་གཅོད་པར་མི་བྱེད་ཀྱང༌། འོན་ཀྱང་འཆི་བའི་དུས་ལ་བབ་ན་སྡིག་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སློབ་དཔོན་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཀྲལ་ལོ། །ཡང༌། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ལ་གནས་པར་འཕགས་པའི་ལམ་མི་སྐྱེ་བར་སྟོན་པ་ནི། རྙེད་ ལ་བརྐམ་ཞིང་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་སྲེད། །སྙན་པ་ལྷུར་ལེན་བསྟོད་ན་ཁེངས་འགྱུར་ལ། །གང་ལས་ཅིག་ཤོས་བཞི་ཡིས་སྨ་བབ་པའི། །བྱིས་པ་འདི་དག་འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱིས་བསླུས། །འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་དམ་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་སུ་གྲགས་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། རྙེད་པའི་ཆོས་ལ་བརྐམ། བདེ་བའི་ཆོས་ལ་སྲེད། སྙན་པའི་ཆོས་ལྷུར་ལེན། བསྟོད་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཁེངས་པར་འགྱུར་ལ། དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མ་རྙེད་པ་དང༌། མི་བདེ་བ་དང༌། མི་སྙན་པ་དང༌། སྨད་པ་སྟེ་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཆོས་བཞིས་ཡིད་མི་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་བསླུ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་བརྒྱད་དོ། །དེའང་འཕགས་པའི་བསྟན་བཅོས་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པས་ཚིག་དོན་གྱི་དབྱིངས་འཇལ་ན་བཤེས་སྤྲིང་ལས། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ་རྙེད་དང་མ་རྙེད་དང༌། །བདེ་དང་མི་བདེ་སྙན་དང་མི་སྙན་དང༌། །བསྟོད་སྨད་ཅེས་བགྱི་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་པོ། །བདག་གི་ཡིད་ཡུལ་མིན་པར་མགོ་སྙོམས་མཛོད། །ཅེས་པའི་དོན་འགྲེལ་པས་འདིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྙེད་པ་མ་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་བདེ་བ་དང་མི་བདེ་བ་ལ་ཡིན་གྱིས། རྙེད་ པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འཕགས་པ་རྣམས་ལའང་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དམིགས་པའི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡིན་པར་རིགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་མི་སྙན་པ་དང་སྨད་པ་ནི་ལྐོག་དང་ལྐོག་མ་ཡིན་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་རིགས་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་སྟེ། དོན་བསྡུ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ལས་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་བྱུང་ན་ཡིད་བདེ་བ་དང༌། མི་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིས་ཡིད་མི་བདེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མགོ་མ་སྙོམས་ན་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བླང་དོར་ཕྲ་ཞིབ་ཀྱང་མི་ནུས་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་འབའ་ཞིག་ལ་གནས་པ་དེ་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྟོན་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བཅུ་གསུམ་པོ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་བྱ་བ་ངན་པ་ལ་ཆགས་པས་ཀྱང་ངན་སོང་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཅེས་སྟོན་པ་ནི། རིགས་གཟུགས་དབང་ཐང་ལ་སོགས་འཕངས་བསྟོད་ཅིང༌། །སྙོམ་ལས་འཕྱེ་བོའི་ཕག་ཏུ་ཡིབས་པ་དང༌། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མ་རུངས་སློང་བ་རྣམས། །དཀའ་ཐུབ་དཔལ་ལ་སྡང་བའི་སྲིན་པོར་འགྱུར། །བརྐམ་ཆགས་སེམས་ཀྱི་ནུས་པ་བརྟན་པོ་ཡིས། །ཟིལ་གྱིས་ནོན་པའི་གཡོ་སྒྱུའི་འཁྲི་ཤིང་གིས། ། གཞན་དག་རྨོངས་བྱས་བདག་ཉིད་བསྲུངས་ན་ཡང༌། །གནོད་ཆེན་དེ་ནི་རང་གི་ཁོང་དུ་ཞུགས། །ཞེས་ཚིག་གི་རྒྱན་བསྡེབ་པ་ལ་དོན་བསྐོར་ནས་བཤད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་རིགས་ཀྱིས་རྒྱགས་པ་དང༌། གཟུགས་ཀྱིས་རྒྱགས་པ་དང༌། དབང་ཐང་གིས་རྒྱགས་པ་དང༌། ཐོས་པས་རྒྱགས་པ་དང༌། ལང་ཚོས་རྒྱགས་པ་སྟེ་རྣམ་པ་ལྔ་བོ་མགོ་འཕང་བསྟོད་ཅིང༌། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྙོམ་ལས་སམ། ལེ་ལོའི་གདོན་འཕྱེ་བོ་ལྟ་བུའི་ཉམས་བག་ཏུ་ཉལ་བ་དང༌། ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་མ་ཐོབ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་ཐོབ་བོ་སྙམ་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང༌། དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་དཔལ་ལ་སྡང་བའི་སྲིན་པོ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གཉིས་ཡིན་ལ། བརྐམ་པ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་མི་མཐུན་པར་རང་གི་ཕུན་ཚོགས་ལ་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་དང༌། ཆགས་པ་ནི་བདག་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སྲེད་པ་དང༌། དེ་དག་གིས་སེམས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ནས་བསམ་པ་རབ་ཏུ་མི་བརྟན་པ་གྱ་གྱུའི་འདུ་ཤེས་དང་འགྲོགས་པའི་གཡོ་དང༌། གཞན་བསླུ་བ་ལ་གོམས་པ་ནི་སྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཏེ་ལྟར་བཅུ་གསུམ་པོས་བདག་ཉིད་བསྲུངས་ཤིང་ཕ་རོལ་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་ལ་གྲགས་ཀྱང༌། དེ་ནི་དུག་ལྡན་གྱི་བཟའ་བ་ ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་ལ་གནོད་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་དགྲ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱ་བའི་ཚུལ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། སེར་སྣ་གཡོ་སྒྱུ་ཆགས་དང་སྙོམ་ལས་དང༌། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་དང༌། །རིགས་དང་གཟུགས་དང་ཐོས་པ་ལང་ཚོ་དང༌། །དབང་ཐང་ཆེ་བས་རྒྱགས་པ་དགྲ་བཞིན་གཟིགས། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་དགེ་སྡིག་སོ་སོའི་རྣམ་སྨིན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་ལས་ཀྱང་ལྷག་པར་འཕེལ་ཆེ་བར་སྟོན་པ་ནི། འཁོར་བར་འདུ་བྱེད་དཀར་ནག་ལས་འབྲས་གཉིས། །ས་བོན་ཉུང་ངུ་ལས་ཀྱང་འབྲས་བུའི་གཟུགས། །སྦོམ་པོར་བསྐྱེད་པ་མི་དབང་ང་ལས་ནུ། །སྲན་རྡོག་བདུན་ལས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་བཞིན། །གང་ཞིག་ས་བོན་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་པའི་ཤིང༌། །ཨ་ཤྭ་
Chinese
如果变成不悦意的事，如果心想为什么不立刻成熟呢？“罪恶的业行，有些也…”等等说了。这样说，虽然不以罪恶的业的当下就截断，但是，一旦死亡的时间到来，罪恶的业的果报就会显现，这样说的。大学者智者解释说。 另外，安住在世间法上，圣道不会生起，这样显示的是：贪求利养，唯一贪爱安乐，专心致志于悦耳之语，受到赞扬就变得骄傲，由于其中一方，另一方的四种（不获利养、不乐、不悦耳、诽谤）就会降临，这些孩童被世间八法所欺骗。 像这样，世间虽然不是殊胜的法，但是有八种被称为世间法：贪求利养之法，贪爱安乐之法，专心致志于悦耳之法，因赞扬之法而变得骄傲，与此不相符的，不获利养，不乐，不悦耳，诽谤，这另一方的四法会使心不悦意，这八法是欺骗孩童的法。 那么，如果以圣者的论著及其释论来衡量词义的范围，那么《亲友书》中说：“世间智者，得与不得，乐与不乐，悦耳与不悦耳，赞扬与诽谤，称为世间八法，请您不要让它们成为我的意念对象。” 这句话的意思是，解释者说，这里的世间法是指以获得或未获得等等为对境的，心的快乐和不快乐，而不是指获得等等，因为圣者们也拥有这些。 因此，应该理解为，由于对境的缘故，世间法有八种。 其中，不悦耳和诽谤，应该从隐蔽和非隐蔽的差别来理解。 也就是说，总结来说，如果从这八种世间法所产生的分别念，产生获得等等四种，就感到心悦意，而没有不获得等等四种使心不悦意，如果没有达到这种平衡，那么对于因果的取舍，细微之处也无法做到，安住在仅仅是世间法上，就不会生起圣道，这样显示的。
English
If it turns into something undesirable, if you think, 'Why doesn't it ripen immediately?' It is said, 'Some of the sinful deeds...' etc. It is said that although it does not cut off as if it were only at the moment of sinful deeds, however, when the time of death comes, the fruit of sinful deeds will manifest. This is what the great scholar Lodro Chenpo explained. Furthermore, it is shown that the noble path does not arise when one abides in worldly dharmas: Craving for gain and only desiring pleasure, Taking pleasantness to heart and becoming arrogant when praised, From which the other four bring blame, These children are deceived by worldly dharmas. In this way, although it is not a sacred dharma in the world, there are eight things that are known as worldly dharmas: craving for the dharma of gain, desiring the dharma of pleasure, taking the dharma of pleasantness to heart, becoming arrogant by the dharma of praise, and the opposite of that, not gaining, not being happy, not being pleasant, and being blamed, the other four dharmas make the mind unhappy, these eight dharmas are the dharmas that deceive children. Then, if we measure the scope of the meaning of the words with the commentary on the noble scriptures, then in the Letter to a Friend it says: 'The world knows gain and no gain, pleasure and displeasure, pleasant and unpleasant, praise and blame, these are called the eight worldly dharmas, please do not let them be the object of my mind.' The meaning of this sentence is explained by the commentator that the worldly dharma here refers to the happiness and unhappiness of the mind that is directed towards gaining or not gaining etc., and not to gaining etc., because the noble ones also have these. Therefore, it should be understood that due to the object, there are eight kinds of worldly dharmas. Among them, unpleasantness and blame should be understood from the difference between hidden and non-hidden. That is to say, to sum up, if the four kinds of discrimination arising from these eight worldly dharmas, such as gaining, arise, then the mind feels happy, and there are no four kinds of not gaining etc. that make the mind unhappy, if this balance is not achieved, then the subtle details of what to take and what to leave in terms of cause and effect cannot be done, and abiding only in worldly dharmas, the noble path will not arise, this is what is shown.
Chinese
此外，对于世间的十三种事物，如果执着并沉迷于恶行，也会导致堕入恶道，对此进行阐述如下： 种姓容貌与权势等，高抬炫耀自矜夸， 懈怠懒惰如鬼魅，潜藏其中难自拔， 未得谓得增上慢，生起骄慢诸恶法， 彼等堪为苦行敌，是为嗔恚罗刹魔。 悭吝贪着心力坚，以此能将诸念胜， 狡诈虚诳如藤蔓，缠绕束缚难解脱， 欺瞒他人护自身，世间凡夫皆如此， 然此大害入自身，如敌侵入当提防。 这是以词藻修饰，含义回环的说法。例如，以种姓自满，以容貌自满，以权势自满，以博学自满，以青春自满，这五种骄慢高抬炫耀。与精进相违的懈怠，如同懒惰的鬼魅般潜藏其中。特别是，对于尚未获得的殊胜之法，未得谓得，生起增上慢。嗔恚罗刹是苦行之敌，即贪欲和嗔恨。悭吝与布施相违，执着于自身的圆满。贪着是对自身和受用生起贪恋。这些烦恼使心受到控制，念头极不稳定，与虚假的认知相伴随的欺骗，以及习惯于欺骗他人就是虚诳。因此，这十三种事物，虽然被世人认为是保护自己、迷惑他人的手段，是世间普遍的行为，但实际上，就像吞下有毒的食物一样，对自身造成极大的危害，应当像对待敌人一样警惕。 《亲友书》中说：悭吝虚诳与贪着，懈怠以及增上慢， 贪欲嗔恨诸烦恼，种姓容貌与博学， 青春以及大权势，以此骄慢如视敌。 如是宣说。此外，善恶各自的异熟果，比外在的因果更为强大，对此进行阐述如下： 轮回之中善与恶，有为之法因与果， 微少种子亦能生，广大果实大丈夫， 七粒豆子转轮王，亦能从中次第生， 何者种子芥子许，
English
Furthermore, it is taught that clinging to the thirteen worldly things and indulging in evil deeds also leads to bad destinies: Boasting of lineage, form, power, and so on, Hiding in the guise of laziness, Arrogance and conceit that provoke evil, They become demons who hate the glory of asceticism. With the firm power of a greedy and attached mind, Overwhelmed by the clinging vines of deceit, Even if one deceives others and protects oneself, That great harm enters one's own being. This is an explanation that combines the embellishment of words with the circling of meaning. For example, being arrogant with lineage, being arrogant with form, being arrogant with power, being arrogant with learning, and being arrogant with youth—these five kinds of arrogance are praised and extolled. Laziness, the opposite of diligence, or lying in the guise of a lazy demon. In particular, the arrogance of thinking that one has attained what has not been attained. The demons who hate the glory of asceticism are desire and hatred. Stinginess is the opposite of generosity, clinging to one's own perfections. Attachment is craving for oneself and one's possessions. When these overwhelm the mind, thoughts become unstable, accompanied by deceptive perceptions, and being accustomed to deceiving others is deception. Thus, although these thirteen things are known as the characteristics of worldly conduct, protecting oneself and deluding others, they are like swallowing poisonous food, Causing great harm to oneself, so they should be regarded as enemies. As it is said in the Letter to a Friend: Stinginess, deceit, attachment, and laziness, Arrogance, desire, and hatred, Arrogance of lineage, form, learning, and youth, And arrogance of great power—regard them as enemies. As it is said. Furthermore, it is taught that the ripening of good and evil is even greater than external cause and effect: In samsara, the results of white and black actions, Even from a small seed, the form of the fruit, A great man can produce a large one. Like four wheel-turning kings from seven beans. Whatever seed is the size of a mustard seed,