Tibetan
་དོ། །ཁྱད་པར་བླ་ན་མེད་པའི་ཐོད་རྒལ་ནི། །རིག་གདྭངས་མངོན་སུམ་མཐོང་བས་གོལ་ས་ཉུང༌། །ཕྱི་འབྱུང་ས་རྡོ་རི་བྲག་ཡུལ་སྣང་གི །རྡོས་བཅས་དྲི་མ་ཟད་པའི་འབྱུང་ཆེན་གྱི། །ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་ཆེན་པོར་དྭངས་པའི་ལམ། །མངོན་དུ་བྱེད་པས་ནང་འབྱུང་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱིས། །རྡུལ་ཕྲན་ཉིད་ལས་དྭངས་པར་མ་ནུས་པའང༌། །འཕོ་བ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེའི་སྐུར་སྨིན་ནས། །གཞན་དོན་འཁོར་བ་མ་སྟོང་བར་དུ་མཛད། །དེ་ཕྱིར་རང་གི་སྡེ་པས་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི། །ལྟ་བསྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ཀུན་དང་ཁྱད་ཞུགས་པའི། །མཚན་ཉིད་ལེགས་པར་ཕྱེད་པ་མན་ངག་ཡིན། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་བདག་འཛིན་གློ་བུར་རྐྱེན། །ཆོས་དབྱིངས་དག་པའི་ཀློང་དུ་མ་ནུབ་བར། །གློ་བུར་རྐྱེན་གྱིས་བསླུ་བའི་རྟོག་ཚོགས་ཆོས། །ཐ་མར་རང་ལུགས་སྲིད་པའི་བདག་པོ་ཡི། །དང་པོའི་ལས་ཅན་རྣམས་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར། །ཞི་ གནས་ལྷག་མཐོང་ངོ་བོ་གཅིག་པ་དང༌། །སོ་སོ་བ་ཡི་འཁྲིད་ཚུལ་རྣམ་གཉིས་ལས། །དང་པོའི་ཕྱོགས་ལ་གནས་ཆའི་བསམ་གཏན་དང༌། །གསལ་ཆའི་ཤེས་རབ་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་ལས། །གཉིས་པ་མིན་པའི་མཐའ་བྲལ་དོན་ལ་བཞག །གཉིས་པའི་ཕྱོགས་ལའང་དབྱེ་བ་གཉིས་གྲུབ་སྟེ། །ཤེས་རབ་ལས་དང་གདམས་ངག་ལས་བྱུང་ངོ༌། །ཤེས་རབ་ལས་བྱུང་སྒྲ་ཡིས་རྗེས་མཐུན་པ། །ཐོས་པའི་དོན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཞི་བ་དང༌། །དེ་ལས་དོན་རྟོགས་ལྷག་མཐོང་མཚན་ཉིད་དོ། །མན་ངག་ལས་བྱུང་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ། །སེམས་ནི་གཡོ་བ་མེད་པ་ཞི་གནས་ལ། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ལྷག་མཐོང་སྟེ། །མདོར་ན་རབ་ཀྱིས་ངན་རྟོག་ཆོས་སྐུར་ལྷོངས། །བཟང་ངན་མཉམ་ན་གཉེན་པོ་བསྟེན་མི་དགོས། །འབྲིང་གིས་ངང་དྭངས་ཟུང་འབྲེལ་ལམ་གོམས་པས། །བཟང་ངན་རྟོག་པ་མཐའ་དག་དབྱིངས་སུ་ནུབ། །ཐ་མས་ཐོག་མར་ཞི་གནས་འབའ་ཞིག་བཙལ། །གང་དམིགས་བརྟན་པ་ཐོབ་ནས་ལྷག་མཐོང་གི ། ཡེ་ཤེས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལ་གོམས་ན། །མཐར་གྱིས་གསེར་གླིང་ས་རྡོ་མི་རྙེད་བཞིན། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྟོག་པ་གང་སྐྱེས་ཀྱང༌། །སྣང་སེམས་དབྱེར་མེད་གཞི་གྲོལ་ཆེན་པོར་འཆར། །ཐབས་ཀྱིས་མཆོག་ཏུ་རྟོག་པ་གང་ཤར་ཡང༌། །དགག་པར་ མི་བྱ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད། །རྗེས་སུ་མི་འབྲང་ངང་ལས་མ་གཡོས་ན། །ལྷ་ཡི་མིག་དང་སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་སོགས། །དབང་པོ་དྭངས་པའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་འཐོབ། །རྟོག་པ་ཡུལ་དང་འབྲེལ་ན་ཐ་མལ་ཏེ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུར་དྭངས་པའི་ཤེས་པ་ལ། །སྣང་ཡུལ་མ་འགགས་གཟའ་སྐར་བཞིན་བཀྲ་ཡང༌། །རྣམ་པའི་བློ་ཡིས་གོས་པར་མ
Chinese
。尤其是无上的妥噶，以亲眼见到觉性明朗，而少有错谬之处。外在显现的土地、石头、山、岩石、国土景象，以粗重的、垢染耗尽的大种，成为智慧光明清澈的道路。显现的内在生起彻却，连微尘都无法超越的清澈，转化为大迁转金刚身，为了利益他众直到轮回空尽。因此，以自己的宗派用思辨的见、修、行、果，都融入了殊胜的特点，善于分辨其特征是窍诀。虽然如此，我执是突发的因缘，在法界清净的虚空中未消失之前，突发因缘所迷惑的分别念，最终成为轮回的主人，对于最初的业力者来说是障碍。寂止与胜观本体相同，以及各自不同的引导方式有两种。第一种方面是安住部分的禅定，和明晰部分的智慧，寂止与胜观双运，安住在非二元的离边之义上。第二种方面也有两种分类，由智慧而生和由窍诀而生。由智慧而生是与声音相符顺的，专注于听闻之义的寂止，由此通达意义是胜观的特征。由窍诀而生是随顺意义的，心不摇动是寂止，它的自性是知是胜观。总之，上等者将恶念转化为法身，好坏平等则无需对治。中等者以自性清净双运的道路串习，好坏念头全部融入法界。下等者首先仅仅寻求寂止，无论专注什么，获得稳固之后，再串习胜观的智慧分别，最终就像金洲找不到泥土石头一样，无论生起什么心和心所念头，显现与心无别，显现为原始解脱。以方便来说，无论生起什么念头，不要遮止，也不要造作，不随逐，不从自性中动摇，就能获得天眼、天眼通和神通等，根识清净的一切功德。念头与对境相连则是庸常，在如明镜般清澈的觉性中，显现的对境不间断，像星星一样闪耀，但不会被分别的智慧所染污。
English
Especially, the unsurpassed Tögal is less prone to error because of directly seeing the clarity of awareness. The external appearances of earth, stones, mountains, rocks, and lands, with their coarse and exhausted impurities of the great elements, become the path of clear and luminous wisdom. By manifesting the inner arising Trekchö, which even the smallest particles cannot surpass in clarity, it transforms into the great transference Vajra Body, working for the benefit of others until samsara is empty. Therefore, the key instruction is to clearly distinguish the characteristics of one's own school, whose view, meditation, conduct, and result are all imbued with exceptional qualities through intellectual analysis. Although this is so, until the adventitious condition of self-grasping subsides in the expanse of pure Dharmadhatu, the conceptual thoughts that deceive through adventitious conditions ultimately become the masters of samsara, obscuring those with initial karma. Śamatha (calm abiding) and vipaśyanā (insight) have two ways of being taught: as being of the same essence and as being distinct. In the first approach, dhyana (meditation) focuses on the aspect of abiding, and prajñā (wisdom) focuses on the aspect of clarity, uniting śamatha and vipaśyanā, and resting in the non-dual meaning free from extremes. In the second approach, there are also two divisions: arising from wisdom and arising from key instructions. Arising from wisdom, one aligns with the sound, focusing single-pointedly on the meaning of what is heard in śamatha, and from that, understanding the meaning is the characteristic of vipaśyanā. Arising from key instructions, one follows the meaning, where the mind is unwavering in śamatha, and its nature of knowing is vipaśyanā. In short, the superior transforms bad thoughts into Dharmakaya. If good and bad are equal, there is no need to apply antidotes. The intermediate, through familiarizing oneself with the path of co-emergent purity, causes all good and bad thoughts to dissolve into the expanse. The inferior initially seeks only śamatha. Once stability is attained in whatever is focused upon, and one becomes accustomed to individually examining the wisdom of vipaśyanā, eventually, like finding no earth or stones on the Golden Isle, whatever thoughts, whether mental or cognitive, arise, appearance and mind are inseparable, manifesting as great primordial liberation. In terms of skillful means, whatever thoughts arise, there is no need to reject or create anything. If one does not follow after them and does not waver from the natural state, one will attain all the qualities of purified senses, such as the divine eye, clairvoyance, and so forth. If thoughts are connected to objects, they are ordinary. In the wisdom that is clear like a mirror, the objects of appearance are unceasing, shining like stars, yet they are not stained by conceptual mind.
Tibetan
་གྱུར་ན། །གཟུང་བའི་ཡུལ་དང་འཛིན་སེམས་འབྲེལ་ཆད་པས། །སོ་སོ་རང་རིག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི། །ཡེ་ཤེས་བླ་མའི་ས་ལ་ད་ལྟ་ཕྱིན། །མདོར་ན་དབྱིངས་ཀྱི་ལམ་ནི་ཆོས་ཉིད་གཅིག །རིག་པའི་ལམ་ནི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན། །འོད་གསལ་ལམ་ནི་སྒྲོན་མ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཁྲེགས་ཆོད་ལམ་ནི་ཤར་གྲོལ་དུས་མཉམ་སྟེ། །ཐོད་རྒལ་ལམ་ནི་དབྱིངས་དང་རིག་པ་ཡིན། །འདི་དག་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡི། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ལམ་ལྔར་མཁྱེན་འཚལ་ནས། །མ་རིག་གྲོགས་དང་འཁྲུལ་པའི་བསླུ་བྲིད་ཀྱིས། །མཐའ་མེད་འཁོར་བའི་འབྲོག་དགོན་འཇིགས་རུང་བར། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་འདུ་བྱེད་ལྕགས་སྒྲོག་གིས། །དེ་རིང་ཕན་ཆད་བཅིངས་ལ་སྐྱོ་བའི་སེམས། །བསྐྱེད་ནས་ཞི་བ་དམ་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ། །མྱ་ངན་འདའ་བའི་ལམ་མཆོག་བསྙེན་པར་མཛོད། །ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ ཆེའི་མཛོད་དགའ་བའི་ཆར་ཞེས་བྱ་བ་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཚོམས་ཏེ་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པའོ།། །། ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པ། དེ་ལྟར་གཞི་ལམ་མཚན་ཉིད་ལེགས་རྟོགས་ནས། །མཐར་ཕྱིན་འབྲས་བུ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ནི། །གཞན་ལས་མ་བྱུང་ཀུན་གཞིའི་རྙོག་པ་དྭངས། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཆོས་དབྱིངས་ཞི་བ་ཡིན། །གང་དུ་གཞི་ལས་གཞི་སྣང་གཡོས་པ་ཡི། །བདག་འཛིན་བག་ཆགས་ཤེས་བྱའི་ཆ་འཛིན་པའི། །ཚོགས་བརྒྱད་ཉེར་ལེན་སྤྲིན་དང་འདྲ་བ་རྣམས། །རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉི་མ་ནི། །སྒྲིབ་པ་མེད་པ་རང་བཞིན་འོད་དུ་གསལ། །གློ་བུར་དྲི་མ་ཆ་དང་བཅས་སྤངས་པ། །དག་པ་གཉིས་ལྡན་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་དངོས། །གདོད་མའི་སངས་རྒྱས་སྨོན་པ་མེད་པའི་དབྱིངས། །ཉ་རྒྱས་ཟླ་བ་སྤྲོས་པ་ཕྱིར་གསལ་ཅན། །སྟོང་གི་ཆ་ལ་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པ་ལྟར། །ཀུན་ཏུ་མི་རྟོག་ཆོས་ཉིད་འཕོ་འགྱུར་མེད། །དབྱིངས་ཀྱི་རྟག་པ་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེའི་སྐུ། །རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ལྡན་ཞི་བའི་དབྱིངས། །སྟོབས་སོགས་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ཀུན་ཆུབ་ཀྱང༌། །སྣང་ཆ་ངོ་བོར་མ་འདྲེས་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི། །ཆ་ནས་གཞལ་བ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་སྐུ། །ཤེས་བྱའི་ཡུལ་ལ་བློ་ཡི་འཇུག་པ་ཞི། །ཤེས་བྱེད་བློ་ལ་འཛིན་པའི་ཀུན་རྫོབ་སྤངས། །སོ་སོ་རང་རིག་རྟག་ཆད་མཐར་མ་ལྷུང༌། །ཐིམ་ལ་ མ་རྨུགས་ཕྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །མཁྱེན་ཆ་འགགས་མེད་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རྟེན། །ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང༌། །གང་ལ་ཞི་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད། །སོ་སོ་རང་གི་རིག་བྱ་རྒྱལ་བའི་ཁམས། །གཅིག་དང་དུ་མར་མ་ཡིན་
Chinese
如果转变，所取的对境和能取的心识断绝关联，各自自证无分别的智慧，现在到达上师的境界。总而言之，法界的道是法性一味，觉性的道是智慧殊胜，光明道是明灯两种，顿超道是现证解脱同时，脱噶道是法界和觉性。这些自性大圆满的，通用的和不通用的五种道要知道，无明作伴和错乱的欺骗，无边轮回的荒野寂静处是可怕的，以业和烦恼、行作的铁链，从今天开始对束缚生起厌离之心，生起后前往寂静神圣的城市，趣入涅槃的殊胜道。名为功德珍宝藏喜雨中，开显自性大圆满的不共道之品，第十二章完毕。 第十三章 如此基础道体性善为了知，究竟果位身和智慧，不是从他处而来，阿赖耶的垢染清净，心和心所法界寂静。何处从基础中基础显现动摇的，我执习气所知之分执着的，八识取蕴如云般的，完全清净的智慧太阳，无有遮障自性光明照耀。连同暂时的垢染部分一同舍弃，具足二种清净菩提殊胜之体性。原始佛陀无有希愿的法界，如满月般向外明显。如同空性的部分融入法界般，恒常不分别法性无有迁变。法界的常恒不变金刚身，具足一切相的最胜寂静法界。力量等功德如海般完全证悟，但显现部分和体性不杂，从断证的，部分衡量现证菩提身。所知境上心的行境寂灭，能知心上执着的世俗舍弃。各自自证不断常边，不堕入，融入时，不昏昧，微细的智慧是，知晓部分无有阻碍身和智慧之所依。以极度等持者所见。于何处寂静称为法身。各自自证的觉性是胜者的界，不是一和多。
English
If transformed, the object of grasping and the grasping mind cease to be related, and the self-aware, non-conceptual wisdom now reaches the state of the supreme guru. In short, the path of space is the single nature of reality, the path of awareness is distinguished by wisdom, the path of clear light is the two lamps, the path of trekchö is the simultaneous arising and liberation, and the path of tögal is space and awareness. Knowing these five uncommon paths of the Great Perfection of Naturalness, with ignorance as a companion and the deception of delusion, in the terrifying wilderness hermitages of endless samsara, with the iron chains of karma, afflictions, and formations, from today onward, generate a mind of weariness with bondage, and having generated it, approach the supreme path of nirvana in the peaceful, sacred city. From the "Treasury of Qualities, the Rain of Joy," the chapter on explaining the uncommon paths of the Great Perfection of Naturalness, the twelfth chapter is complete. Chapter Thirteen Thus, having well understood the basis, path, and characteristics, the ultimate fruit is the body and wisdom, which do not come from elsewhere, the impurities of the alaya are purified, and the mind and mental events are the peace of the dharmadhatu. Wherever the appearances of the basis arise from the basis, the habitual tendencies of self-grasping, the grasping of aspects of knowable objects, the eight consciousnesses and appropriation, which are like clouds, are the sun of completely pure wisdom, shining with unobstructed, natural light. Having abandoned the adventitious stains along with their parts, it is the supreme essence of enlightenment, possessing two purities. The realm of the primordial Buddha, without aspiration, is like the full moon, clearly manifest outward. Just as the part of emptiness merges into space, it is always non-conceptual, and the nature of reality is unchanging. The unchanging vajra body of the realm, the supreme peaceful realm possessing all aspects. Although the ocean of qualities such as strength is fully realized, the appearing aspect is not mixed with the essence, and the manifest enlightenment body is measured from the part of abandonment and realization. The activity of the mind ceases in the realm of knowable objects, and the conventional truth of grasping in the knowing mind is abandoned. The self-aware, self-cognizance does not fall into the extremes of permanence or annihilation, and when merging, it is not obscured. The subtle wisdom is the basis of the body and wisdom, with unobstructed knowledge. It is seen by those who are in perfect equipoise. That which is peaceful is called the Dharmakaya. The self-aware, self-cognizant awareness is the realm of the victors, which is neither one nor many.