Tibetan
་བ་འཁྲུལ་སྣང་ཉག་གཅིག་ཏུ་འཇོག་ཅིང་། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་སྣང་བཞི་ལའང་མུ་སྟེགས་ཉི་མ་བལྟ་བའི་ལུགས་ཞེས་ཆོས་ལ་སྡང་ (༣༩༢)བའི་རྩ་ལྟུང་སོགས་ལ་བག་ཚབ་མེད་པར་འཇུག་པའི་བཤེས་གཉེན་སྤྱང་ཀི་དང་བྱི་ལའི་སྡེ་ཚོགས་དག་གིས། རང་ཉིད་དགའ་བའི་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་སྟོང་གཟུགས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་རྒྱུད་ནས་ཆུ་འདྲེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པས་བློ་གྲོས་ཐུར་ཁུང་ཐུག་པའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་མེད་པར་འདོད་པ་ནི་ལོག་པར་བལྟ་བའོ་ཞེས་སྒྱུ་མའི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་མཐར་ཐུག་གི་བསྒྲུབ་བྱར་བྱེད་ཅིང་དོན་དམ་པར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་སྣང་ཡང་། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་ཁམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པས་འཁྲུལ་སྣང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུའང་མི་འཇོག་པས་ཟླ་བའི་ཆོས་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོས་ཉ་གང་བལྟར་ཡར་འཕེལ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཉམས་གོང་འཕེལ་གྱི་སྣང་བས་སྐུ་གསུམ་ལམ་སྣང་དུ་རྩལ་རྫོགས་པར་བྱེད། ད་ལྟར་སྣང་བའང་རིག་གདངས་ཕྱིར་ཤར་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་དོན་དམ་དུའང་མི་འཛིན་པ་གནམ་སྟོང་གི་ཟླ་བའང་ངོ་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པར་འགྲིབ་པ་ལྟར་སྙིང་པོའི་རང་གདངས་ཕྱིར་སྣང་བ་ཟད་དགོས་པའི་ (༣༩༣)གནད་ཀྱིས་རིག་པ་གཡོ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཕྲ་བ་དང་བཅས་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་བློ་ཟད་ཆོས་ཟད་ཀྱི་སྣང་བ་གདོད་མའི་ནང་དབྱིངས་སུ་བཙན་ས་ཟིན་པར་འདོད་པས་གྲུབ་མཐའ་བློས་བཀོད་པར་ཤེས་ནས་རྩོད་པ་ཆོས་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དང་དུ་ཞི་བར་བྱ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཟད་སར་ཕྱིན་པ་དང་། །རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡང་འཇིག །འདི་དུས་བླ་མའི་མན་ངག་ནུབ། །ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་མཐའ་སྟོངས་པས། །ཆོས་སྐུའི་སྣང་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་པས། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །མདོར་ན་གང་ཡང་གནས་པ་མེད། །སོང་མེད་འོངས་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་དབུ་མ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཞག་པར་བྱའོ།། །།བཞི་པ་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ནི། རྩ་རྒྱུད་ལས། ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ནི། །ཉམས་ཀྱི་སྣང་བ་སྟོངས་ནས་ནི། །ལུས་ཟད་དབང་པོའི་ཡུལ་ཡང་ཟད། །རྟོག་ཚོགས་འཁྲུལ་པ་ལས་གྲོལ་ནས། །བརྗོད་གཞིའི་ཚིག་དང་བྲལ་བའོ། །ཞེས་རྣལ་ (༣༩༤)འབྱོར་ཆེན་པོའི་གཞུང་མན་ཆད་དུའང་ཐབས་སྣང་བའི་ཆ་ལ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་མུ་མེད་པར་བཀོད་པ་ཉིད་སླར་ངེས་པར་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ཤེས་རབ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྡུ་བ་བཞིན། འདིར་གནད་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་རླུང་གི་གཡོ་བ་ཡེ་ཤེས་སུ་འཕེལ། ཆོས་ཉིད་དུ་དག་པའི་མཐུ་ལས་ཕྱི་འབྱུང་ཡུལ་གྱི་འཁྲུལ་སྣང་གི་ཆ་དང་ནང་འཁྲུལ་རྟོག་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་བག་ཆགས་རང་འགགས། གསང་བ་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་གང་དུའང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པ་ལ་ཟད་པའི་བརྡར་བཏགས་པ་སྟེ། དོན་དམ་པར་གནམ་སྟོང་གི་ཟླ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཆེར་སོང་བ་དང་། ཆུང་ངུར་སོང་བ་གང་ཡང་མེད་པས་རང་གདངས་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པ་ཤེལ་འོད་ནང་དུ་ནུབ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་དུ་ཟད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཟད་ལུགས་གཉིས་ཀྱི། རིམ་གྱིས་ཟད་པ་ནི་སྣང་བ་བཞི་ཚད་དུ་ཕྱིན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །བློ་མཚོ་གཅིག་ཅར་བ་རེ་ཙམ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་མཐོང་བ་ཉིད་གོམས་སུ་བཅུག་ (༣༩༥)པ་ལས། གོང་འཕེལ་དང་ཚད་ཕེབས་ཀྱི་རིམ་པ་ལ་མ་ལྟོས་བར་ཟད་པའང་ཡོད་དོ། །ཇི་ལྟར་ནའང་དེའི་ཚེ་རྡོས་བཅས་དེངས་པས་འབྱུང་བའི་དགྲས་མི་ཚུགས། ཉོན་མོངས་པ་དེངས་པས་དྲན་པ་དང་དྲན་གཞི་ཝལ་པོ་རྗེས་མེད་དུ་སོང་། སྣང་བ་དེངས་པས་འགྲོ་བ་དང་། འདུག་པ་དང་། ཉི་ཟླའི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་རང་ཡལ་རྗེས་མེད་དུ་སོང་ནས་འདི་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཙམ་དུའང་མ་གྲུབ་པས་གཟུགས་སྣང་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་དུས་ན་ཐོབ་པ་གཉིས་འབྱུང་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་ལ་དབང་ཐོབ་པས་འཕོ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུར་བཞེངས་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་ན་སྣང་བ་རིམ་གྱིས་ཟད་དུས་ལག་སོར་ལྔ་འོད་ཀྱིས་དཀྲིགས་པར་སྣང་བ་ལ་ཤེས་པ་གཏད་པས་སྣང་བ་རང་ལོག་ནས་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཆུ་ཟླ་དང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་མཐོང་ལ། རང་ལུས་ཀྱང་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཟང་ཐལ་བ་ཙམ་དུ་རང་གིས་མཐོང་ལ་གཞན་གྱི་མིག་མ་དག་པས་དེ་ལྟར་མི་མཐོང་བའི་ (༣༩༦)ཚུལ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨའི་སྐུ་ལ་བཙན་པོས་ཕྱག་གིས་བཏུད་པས་སྟན་ལ་རེག་པའི་ལོ་རྒྱུས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྡུལ་ཕྲན་དེངས་པ་འོད་དུ་གསལ་བས་སྐྱེ་འཇུག་གཉིས་ལ་དབང་ཐོབ་པ་ཐོད་རྒལ་ཁོ་ནའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་ལ། །ཁྲེགས་ཆོད་ལ་ལུས་རྡུལ་ཕྲན་དང་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་དེངས་ནས་ཀ་དག་གི་སར་གྲོལ་བ་ཙམ་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་དེ་ཙམ་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱང་དངོས་དང་རྒྱུད་ནས་རིགས་དྲུག་སོ་སོའི་གནས་སུ་དོན་མཛད་ཅིང་། ཁྱད་པར་དུ་མིའི་འགྲོ་བ་སྨོན་ལམ་མཐུན་པ་སུམ་སྟོང་ལྷག་མེད་དུ་གྲོལ་བར་མཛད་ནས་སླར
Chinese
将显现执为唯一的错觉，对于大圆满的四种显现，也以如同外道观日之方式，对于憎恨佛法（392）的根本堕罪等毫不顾忌地行持的恶友豺狼和野猫之辈，对于自己喜欢的时轮等空相的显现，以从续部引水之方式，因为了知隐蔽，所以智慧穷途末路。有些人认为佛没有身和智慧是邪见，将幻身等作为究竟的所成，虽然显现为执着实有的两种，但我们认为如来藏的功德是色身，所以不将显现执为一方，如同月亮的自性以圆满的方式增上，以功德增上的显现，使三身在道上显现而圆满。现在显现也只是觉性光芒外射的影像，并非自性，所以也不执着为实有，如同天空中的月亮也无法改变其盈亏一样，以心性的自光外显必须耗尽的（393）要点，使觉性与能动的细微风相结合而极其清净，认为无念无法的显现稳固地占据原始的内界，了知宗派是分别念所造作，所以对于辩论，应当以不可思议的法性来息灭，因为诸法已到达穷尽之处，自己的宗派也已毁灭，此时上师的口诀已衰败，见修行果已空尽，所以法身的显现不存在，身和智慧的相续已断绝，所以既没有佛也没有众生，总之没有任何事物存在，既没有过去也没有未来。如是安立于中观不住的见解之上。第四，法性穷尽的显现：根本续部中说：法性穷尽的显现是，体验的显现消失后，身体耗尽，根的对境也耗尽，从分别念的错乱中解脱后，远离言说的对境。如是瑜伽（394）大士的论典以下，对于方便显现的部分，无边地安立生起次第，同样必须将圆满次第摄集于智慧空性之中，此处要点是
English
They hold appearances as a single illusion. Regarding the four appearances of the Great Perfection, they act without any regard for the root downfalls of hating the Dharma (392), like heretics looking at the sun. These groups of evil friends, jackals and wildcats, secretly draw water from the tantras for the appearances of empty forms such as the Wheel of Time that they enjoy. Because their understanding is obscured, their wisdom reaches a dead end. Some people think that it is a wrong view to believe that the Buddha does not have a body and wisdom. They consider the illusory body and so on as the ultimate accomplishment, and they appear to be attached to the two aspects of reality. However, we believe that the qualities of the Sugata-garbha are the form body, so we do not hold appearances as one-sided. Like the nature of the moon increasing in fullness, the qualities of increasing merit make the three bodies appear on the path and become complete. The current appearance is only an image of the outward radiance of awareness, not its essence, so we do not hold it as real. Just as the moon in the empty sky cannot be changed in its waxing and waning, the essential point is that the outward appearance of the heart's radiance must be exhausted (393). The subtle winds that move awareness are combined and become extremely pure. We believe that the appearance of no thought and no Dharma firmly occupies the primordial inner space. Knowing that sects are created by conceptual thought, we should pacify disputes with the inconceivable nature of reality. Because all phenomena have reached their end, and one's own sect has also been destroyed, at this time the guru's instructions have declined, and the limits of view, meditation, and conduct have been exhausted, so the appearance of the Dharmakaya does not exist. The continuity of body and wisdom has been cut off, so there is neither Buddha nor sentient beings. In short, nothing exists, there is neither past nor future. Thus, it should be established on the view of the Middle Way that does not abide. Fourth, the appearance of the exhaustion of reality: In the root tantra it says: The appearance of the exhaustion of reality is when the appearance of experience disappears, the body is exhausted, and the objects of the senses are also exhausted. After being liberated from the confusion of conceptual thoughts, one is separated from the object of speech. Thus, even in the treatises of the great yogis (394), the generation stage is endlessly established in the aspect of skillful means appearance, just as the completion stage must be gathered into the wisdom of emptiness. Here, the key point is
Chinese
依靠三种方式，风的运动增长为智慧。从法性清净的力量中，外境显现的错觉部分和内在错觉的分别念以及心和心所的习气自然停止。所有秘密光明之显现也融入法性中无法言说的界中，这被标记为耗尽的象征。实际上，就像晴空中没有月亮一样，虽然显现为空性，但自己的本性既没有变大，也没有变小，因此自生的光辉融入界中，就像水晶光芒融入自身一样。像这样，耗尽的自性有两种耗尽的方式。逐渐耗尽是指四种显现达到极致的状态。像智慧之海一样，一次性地，仅仅是习惯于见到显现的景象（395），也有不依赖于增长和达到极致的次第而耗尽的情况。无论如何，那时粗重的微尘清净，无法被地、水、火、风的敌人所胜。烦恼清净，念头和念头的基础完全消失。显现清净，行走、安住、日月之显现等等自然消失，甚至连“是这样的”都无法成立，因此所有色相都被称为涅槃。那时会出现两种获得，如下所示：如果获得出生的自在，则会显现为大迁转之身，利益众生。当显现逐渐耗尽时，如果将意识专注于五根手指被光芒缠绕的显现上，显现就会自然返回，容器和内容，所依和能依，都会像水中的月亮和梦境一样被看到。自己也会看到自己的身体像镜子中的影像一样显现，但没有自性，只是空空如也。但由于其他人的眼睛不纯净，所以看不到这种情况（396），就像莲花生大师的身体被国王用手触摸时，却碰到了垫子的故事一样。像这样，微尘清净，显现为光明，获得生起和进入两种自在，这是妥噶独有的特点。而对于且却来说，身体的微尘和心都清净为法性，仅仅是在原始清净的境地中解脱而已。在那时，也会从直接和间接的方式，在不可思议的范围内，于六道各自的处所利益众生。特别是，与愿力一致的人类众生三千多人全部获得解脱，然后
English
Through reliance on the three aspects, the movement of wind increases into wisdom. Through the power of purity in the nature of reality, the illusory appearances of external phenomena and the habitual tendencies of internal illusory thoughts, minds, and mental factors naturally cease. All appearances of secret luminosity also dissolve into the realm of the nature of reality, which is inexpressible in any way, and this is designated as a sign of exhaustion. In reality, just as there is nothing in the empty sky like a moon, although it appears as emptiness, one's own nature neither becomes larger nor smaller, so one's own radiance dissolves into the realm, like crystal light dissolving into itself. In this way, the nature of exhaustion has two ways of exhaustion. Gradual exhaustion refers to the state where the four appearances have reached their limit. Like an ocean of intelligence, just once, merely becoming accustomed to seeing the appearance of manifest phenomena (395), there is also exhaustion without relying on the stages of increase and reaching the limit. In any case, at that time, the coarse particles are purified, and one cannot be overcome by the enemies of the elements. Afflictions are purified, and thoughts and the basis of thoughts completely disappear without a trace. Appearances are purified, and going, staying, and the appearances of the sun and moon, etc., naturally vanish without a trace, and even "it is like this" cannot be established, so all forms are called nirvana. At that time, two attainments occur, as follows: If one attains mastery over birth, one arises as the body of great transference and benefits sentient beings. When appearances gradually exhaust, if one directs awareness to the appearance of the five fingers being entwined by light, the appearance will naturally revert, and the container and contents, the basis and what depends on it, will be seen like a moon in water and a dream. One will also see one's own body appearing like a reflection in a mirror, but without self-nature, just empty. But because the eyes of others are impure, they do not see it in this way (396), like the story of how when the king touched the body of the great teacher Padmasambhava with his hand, he touched the cushion. In this way, the purification of particles, appearing as light, and the attainment of mastery over both arising and entering, is a unique characteristic of Tögal. For Trekchö, the particles of the body and the mind are purified into the nature of reality, and there is only liberation in the state of original purity. At that time, inconceivable activities also benefit beings in the respective realms of the six classes from both direct and indirect means. In particular, more than three thousand human beings who were in accord with aspirations were all liberated, and then