Tibetan
དག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང་། །སྐྱེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དགག་བྱའི་འབྲས་བུ་ལ་དཔྱད་ནས་འགོག་པ་སྟེ། །འདི་ལྟར་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཆོས་ཅན་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐལ། རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་ཡོད་མེད་སྐྱེ་བ་གསུམ་ཀས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའང་ཀ་བ་དག་ཀ་བའི་དངོས་པོ་ཡོད་དུས་གྲུབ་ན་ཀ་བ་ (༣༠༣)གྲུབ་ཟིན་པས་མི་འཐད་ལ། །མེད་དུས་གྲུབ་ན་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་འབྱུང་མི་སྲིད་དེ་རི་བོང་གི་རྭ་ལས་གྲུབ་པའི་རྫས་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ལུང་སྔ་མ་ལས། །མེད་དམ་ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཡང་། །རྐྱེན་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །མེད་ན་གང་གི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར། །ཡོད་ན་རྐྱེན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་ལས་དཔྱད་ནས་འགོག་པ་སྟེ། ཤེས་བྱ་ཙམ་ཆོས་ཅན། །དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། །དོན་བྱེད་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་དོན་དམ་པར་གཅིག་ལས་ཅིག་ཤོས་དང་གཅིག་ལས་དུ་མ་དང་། དུ་མ་ལས་དུ་མ་དང་། དུ་མ་ལས་གཅིག་སྐྱེ་བའི་མུ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་སྟོང་པའོ། །དེ་ཡང་ནམ་མཁའ་དངོས་པོར་གདགས་པ་བཞིན་ནོ། །བདེན་གཉིས་འཇུག་པ་ལས། དུ་མས་དངོས་པོ་གཅིག་མི་བྱེད། །དུ་མས་དུ་མ་བྱེད་མ་ཡིན། །གཅིག་གིས་དུ་མའི་དངོས་མི་བྱེད། །གཅིག་གིས་གཅིག་ཉིད་བྱེད་པའང་མིན། །ཞེས་སོ། །བཞི་བ་ལ་གཉིས་ཏེ་མ་ཡིན་དགག་གཏན་ཚིགས་སུ་བཀོད་པ་རྟེན་འབྲེལ་ཆེན་པོ་རང་གི་དངོས་པོར་དཔྱད་ནས་འགོག་པ་དང་། མེད་དགག་གཏན་ཚིགས་སུ་བཀོད་པ་གཅིག་དང་དུ་བྲལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། སྣང་ཙམ་པ་ཆོས་ཅན། དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པར་ཐལ་ (༣༠༤)ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བ་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་སྐྱེ་འགགས་ལ་སོགས་པའི་མཐའ་བརྒྱད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས་བདེན་པས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བའི་ཕྱིར་ཆུ་ཟླ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མ་སྐྱེས། དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་དང་། རྩ་ཤེ་ལས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་མ་གཏོགས་པའི། །ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་སྟོང་པ་མ་གཏོགས་པའི། །ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དོན་དུ་སྣང་བ་ཆོས་ཅན། དངོས་པོར་མེད་པར་ཐལ། །གཅིག་གམ་དུ་མ་དང་བྲལ་བས་ཁྱབ་པ་གང་ཞིག་བདེན་པའི་དངོས་པོས་སྟོང་པས་ཁྱབ་སྟེ། སློབ་དཔོན་འཕགས་པས། ཇི་ལྟར་སྐད་ཅིག་མཐའ་ཡོད་ལྟར། །ཐོག་མ་སུས་ཀྱང་བཏགས་པར་གྱིས། །སྐད་ཅིག་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་སྐད་ཅིག་ལ་གནས་མིན། །ཞེས་དང་། རྩོད་བཟློག་ལས་ཀྱང་། །དགག་བྱ་ཅི་ཡང་མེད་པས་ན། །ངས་ནི་ཅི་ཡང་མི་འགོག་གོ། དེ་ཕྱིར་འགོགས་པ་བྱེད་དོ་ཞེས། །སྐུར་བ་དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་གདགས། ཅེས་སོ། །འོ་ན་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཇི་ལྟར་སྙམ་ན། ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་བློ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ངོར་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱོར་བ་ཙམ་ལས། བདེན་གཉིས་ཡང་དག་པ་ན་གཅིག་གམ་གཉིས་སུ་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། གཅིག་ན་ཀུན་རྫོབ་སྤང་ (༣༠༥)བ་བཞིན་དོན་དམ་ཡང་དེ་ཐལ་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་དྲི་བཅས་སུ་སོང་བཞིན་དོན་དམ་ཡང་དེ་ལྟར་ཐལ་བས་གནོད་དོ། །ཐ་དད་ན་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཤེར་ཕྱིན་ལས། གཟུགས་སྟོང་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། །གཟུགས་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་གཟུགས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དེ་དག་གི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་ནི་ཁས་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཉིད་ཀྱིས། གལ་ཏེ་ངས་དམ་བཅའ་འགའ་ཡོད། །དེ་ཚེ་ང་ལ་སྐྱོན་འདི་ཡོད། །ང་ལ་དམ་བཅའ་མེད་པས་ན། །ང་ནི་སྐྱོན་མེད་ཁོ་ན་ཡིན། །ཞེས་དང་། འཕགས་པ་ལྷས་ཀྱང་། ཡོད་དང་མེད་དང་ཡོད་མེད་ཅེས། །གང་ལ་ཕྱོགས་ནི་ཡོད་མིན་ལ། །དེ་ལ་ཡུན་ནི་རིང་པོར་ཡང་། །ཀླན་ཀ་བརྗོད་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་མིན་དབྱེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་གཞིལ་བའི་ཐབས་སུ་འགྱུར་བ་རང་རང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། འཕགས་བོད་གང་ནའང་རང་རང་གི་འདོད་ཞེན་གྱིས་སྦྱར་བ་གང་ཞིག་བློ་དམན་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་ཅིག་ཤོས་ལ་ལྟོས་ནས་གྲུབ་ཀྱི། དེ་ཐམས་ཅད་ཚད་ཐུབ་ཏུ་སྟོང་བཅད་ན། རྒྱལ་བསྟན་རིན་པོ་ཆེ་སྙོགས་པར་གྱུར་བ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བའི་དགག་བཞག་ (༣༠༦)གི་ལུགས་ཀྱང་མང་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་སྟེ་ངན་འགྲོའི་གཡངས་ལ་གོམ་པ་འཇོག་གོ། དེ་བས་ན་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཉམས་འོག་ཏུ་ཚུད་པར་བྱས་ནས། དེ་དག་ལས་འཆོས་སྐྱོབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཉིས་ལྡན་དངོས་དང་། དངོས་འདྲ་དང་། དེ་ལས་ལྡོག་པའི་དངོས་མིན་གྱི། མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ལེགས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་། ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ཡིས་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བཅིལ་བར་བྱེད་དོ། །ཉོན་མོངས་མེད་པར་གྱུར་བ་ལ་བདུད་ཀྱི་གླགས་མི་རྙེད་དོ། །སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་འདིར་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། འདིར་མཐར་ཐུག་ཏུ་གང་བཟུང་ན་གཤིས
Chinese
不是从彼生，不是从他生。不是从二生，不是无因生。任何事物无论在哪里，都永远不会产生。这是第一种。第二种是，通过考察所要否定的结果来否定。例如，显现为各种各样的法，是无实体的，因为从因产生果，无论是有还是没有，都是空性的。如果柱子在柱子的实体存在时成立，那么柱子（303）就已经成立了，这不合理。如果柱子在不存在时成立，那么不可能从不存在中产生存在，就像永远不可能从兔子的角中产生事物一样。正如之前的经文所说：对于无或有的意义，因都不是合适的，如果无，成为谁的因？如果存在，因又做什么？这是第三种，从因果二者来考察而否定。仅仅是所知，不是实体，因为没有成立为有作用。这样显现的事物，在胜义谛中，无论是从一产生一，还是从一产生多，还是从多产生多，还是从多产生一，这四种方式的产生都是空性的。就像虚空被认为是实体一样。《入二谛论》中说：众多不能产生一个事物，众多也不能产生众多。一个不能产生众多的事物，一个也不能产生一个自身。这是第四种，分为两种：以非是之否定作为论式，即以伟大的缘起作为自己的实体来考察而否定；以及以是无之否定作为论式，即远离一和多。第一种是，仅仅显现的事物，不是实体（304），因为依赖和关系而产生的现象，也远离生灭等八边，因此以真实自性空性，就像水中的月亮一样。正如所说：凡是从因缘所生，即非生，因为其没有生的自性。以及《根本慧论》中说：除了依赖和关系而产生的，没有其他法存在。因此，除了空性，没有其他法存在。这是第二种，显现为有意义的事物，不是实体，因为凡是与一或多相离，就遍及于空于真实实体。如圣天论师说：就像刹那有边际一样，谁能设定其最初？三个刹那的
English
It is not born from that, not born from another. Not born from two, not born without a cause. Any object, wherever it may be, never arises. This is the first. The second is to negate by examining the result to be negated. For example, phenomena that appear in various ways are without substance, because the arising of a result from a cause, whether existent or nonexistent, is empty. If a pillar is established when the substance of the pillar exists, then the pillar (303) is already established, which is unreasonable. If it is established when it does not exist, then it is impossible for existence to arise from nonexistence, just as it is never possible for a substance to arise from a rabbit's horn. As the previous scripture says: For the meaning of nonexistence or existence, a cause is not suitable, for if it is nonexistent, what does it cause? If it exists, what does the cause do? This is the third, negating by examining both cause and result. Merely knowable things are not substantial, because they are not established as functional. Thus, phenomena that appear, in ultimate truth, whether one arises from one, or many arise from one, or many arise from many, or one arises from many, the arising in these four ways is empty. Just as space is considered a substance. In the Entering the Two Truths it says: Many do not produce one thing, many do not produce many. One does not produce many things, one does not produce one itself. This is the fourth, divided into two: negating by considering the non-affirmative reason as a thesis, that is, by examining the great dependent arising as its own entity; and negating by considering the negative reason as a thesis, that is, being separate from one and many. The first is that merely appearing phenomena are not substantial (304), because the phenomena that arise dependently and relationally are also separate from the eight extremes such as arising and ceasing, and therefore are empty of true nature, like the moon in water. As it is said: Whatever arises from conditions is unborn, because it has no nature of arising. And in the Root Wisdom it says: Apart from dependent arising, there are no phenomena. Therefore, apart from emptiness, there are no phenomena. The second is that phenomena that appear as meaningful are not substantial, because whatever is separate from one or many is pervaded by being empty of true substance. As the teacher Aryadeva says: Just as an instant has an end, who can set its beginning? The three instants of
Chinese
之自性故。世间刹那不住。如是及于诤对论中亦云。以无任何应破故。我亦任何皆不遮。是故谓作遮止者。此乃汝之虚构也。若然，二谛之安立如何耶？于此岸见之具慧者前，唯依名言而施设耳。然于真实二谛中，不能许为一或二。若一，如舍弃世俗般，胜义亦成彼之过失，且如世俗成具垢般，胜义亦成如是之过失故有害。若异，亦不应理。如般若波罗蜜多经云：色空性。空性色。色异于空性非有。空性异于色亦非有。是故。彼等义故，导师乃离一切承许者。即彼云：若我具有若干宗。尔时我即具有此过。以我无有宗故。我乃唯无过者。圣天亦云：有与无及有无。于谁方分皆非有。于彼纵经长久时。亦不能说为争端。如是之智慧，乃为区分法与非法及摧毁烦恼之方便，以所谓自宗等显示之。于圣地印度及藏地任何处，凡以各自之欲执所系缚者，乃由劣慧者互相观待而成立。若彼一切皆以量成立而断除，则圣教珍宝将成纷争之因，且愤怒之诤论(306)方式亦多，故众多有情将堕入宗派之偏颇，而于恶趣之悬崖迈步。是故，当使一切宗派之体性皆入于衰损后，由彼等之中，具有调伏守护二功德之实事，及似实事，与彼相违之非实事之。体性如是如实善作之智慧，亦将依于听闻而生起，且彼将摧毁一切烦恼之蕴。于无有烦恼者，魔亦不得其便。由所谓修生之智慧在此等显示之。于此究竟应取何者为习性耶？
English
Because of its self-nature. The world does not abide for an instant. Similarly, in the Refutation of Disputes, it is said: Since there is nothing to be refuted, I do not refute anything. Therefore, to say that I make refutations is your fabrication. If so, how is the establishment of the two truths? In the presence of those with wisdom who see this shore, it is merely applied based on conventions. However, in the true two truths, one cannot be accepted as one or two. If one, like abandoning the conventional, the ultimate would also become that fault, and like the conventional becoming tainted, the ultimate would also become such a fault, so it is harmful. If different, it is also not reasonable. As the Perfection of Wisdom Sutra says: Form is emptiness. Emptiness is form. Emptiness is not other than form. Form is not other than emptiness. Therefore, because of those meanings, the teacher is free from all commitments. He himself said: If I have some tenets, then I have this fault. Because I have no tenets, I am only without fault. Aryadeva also said: Existence and non-existence, and existence and non-existence, to whom no side exists, even after a long time, it is not possible to speak of disputes. Such wisdom is the means to distinguish between Dharma and non-Dharma and to destroy afflictions, as shown by what is called one's own tradition. In any place in India and Tibet, whatever is bound by one's own desires and attachments is established by inferior wisdom depending on each other. If all of them are cut off by being established by valid cognition, then the precious teachings of the Buddha will become a cause of contention, and the ways of angry disputes (306) will also be many, so many beings will fall into sectarian bias and step into the abyss of bad destinies. Therefore, when all the characteristics of established tenets are made to fall into decline, from among them, the reality that has the two qualities of taming and protecting, and the similar reality, and the non-reality that is contrary to it. The wisdom that makes the nature as it is, well and truly, will also arise from hearing, and it will destroy all the aggregates of afflictions. For those who are without afflictions, the demons cannot find an opportunity. The wisdom arising from meditation is shown here by what is called this. What should be ultimately taken as a habit here?