Tibetan
་བ་གཅོད་པའོ། །གཉིས་པ་སྤྱོད་པ་ནི། ཉན་རང་གཉིས་ཚོགས་ལམ་གྱི་བར་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ཐོས་བསམ་བྱས་པ་ལས། རང་སངས་རྒྱས་ནི། ། (༢༨༩)རིགས་སྟོབས་ཀྱིས་དབེན་པར་དགའ་བའི་འདུ་འཛི་སྤངས་ཏེ་བསྒོམ་པས་རང་གི་བྱང་ཆུབ་གྲུབ་པའོ། །གསུམ་པ་གྲུབ་འབྲས་ནི། ནེ་ཚོ་ལྟར་ཚོགས་ན་སྤྱོད་པ་དབང་པོ་རྟུལ་ཞིང་ཡོན་ཏན་ཆུང་བ་མང་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྒོམས་པས་ཚེ་གསུམ་ན་འབྲས་བུ་ཐོབ་རུང་སྟེ། མྱུར་བ་སྲིད་པ་གསུམ་གྱིས་ཐར། །ཞེས་སོ། །བསེ་རུ་ལྟ་བུ་ནི། དབང་རྣོན་ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་གཅིག་པུར་གནས་སོ་དེ་ནི་ཚོགས་བསྐལ་པ་བརྒྱས་འབྲས་བུ་གྲུབ་སྟེ། །བསེ་རུ་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཡི་རྒྱུས། །ཞེས་སོ། །དེས་ནི་ཚོགས་ལམ་གྱི་རྟེན་ལ་ཚོགས་བསགས་ནས། སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ལམ་ལྔ་མངོན་དུ་བྱེད་པས་ན་དབང་པོ་རྣོན་པོར་བཞག་ལ་སྔ་མས་དེ་ལྟར་མི་ནུས་ཏེ། མཛོད་ལས། སྟོན་དང་བསེ་རུ་བྱང་ཆུབ་པ། །བསམ་གཏན་མཐའ་རྟེན་གཅིག་ལ་ཀུན། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་དང་རང་སངས་རྒྱས་དབང་རྟུལ་གཉིས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས། སྟོང་གསུམ་ལས་གཉིས་ཚུན་ཆད་མཐོང་ལ། བསེ་རུ་ལྟ་བུས་ནི། གསུམ་མཐོང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གྲངས་མེད་གཟིགས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། །དགྲ་བཅོམ་བསེ་རུ་སྟོན་རྣམ་ཀྱིས། །སྟོང་གཉིས་གསུམ་དང་གྲངས་མེད་མཐོང་། །ཞེས་སོ།། ༈ །།ཐེག་ཆེན་དབུ་སེམས་གཉིས་ལས་དང་པོ་ (༢༩༠)སྟོན་པའི་ཕྱིར་གཟུང་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྩ་བཤད་དང་མཐའ་དཔྱད་གཉིས་ལས་དང་པོ་ནི། འདི་ལྟར་གཟུང་བ་ཆོས་དང་འཛིན་པ་གང་ཟག་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉིད་དེ་གང་དེ་ལས་གཞན་དུ་ཆོས་རྣམས་གཉིས་སུ་མེད་ཀྱི་ཤིས་པ་ནི་དོན་དམ་བདེན་པ་རུ་འདོད་པ་སེམས་ཙམ་པ་ཡི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང་། དགག་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། དེའང་ཕྱི་དོན་མེད་ཀྱང་བདེན་གྲུབ་ཁས་ལེན་ཅིང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་རང་རིག་རང་གསལ་དོན་དམ་དུ་འདོད་པས་ན་རྣམ་རིག་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དབྱེ་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུད་ཀྱི་དབང་པོའི་མངོན་གསུམ་ལ་སྣང་བའི་གཟུགས་རགས་པར་སྣང་བ་འདི་དག་སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་རྣམ་བདེན་པ་དང་། མ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་རྣམ་རྫུན་པའོ། །དེ་ལ་གཞིའི་རྣམ་བཞག་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀུན་བརྟག གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་གསུམ་དུ་འདུ་བར་འདོད་ཅིང་། དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཆད་པའི་ཀུན
Chinese
是断除之义。第二，行持方面：声闻和独觉二者在资粮道之间，依止善知识听闻思惟，而独觉佛：（289）喜爱远离种姓势力，舍弃喧嚣，通过禅修成就自己的菩提。第三，成就之果：如蜂群般聚集，行持迟钝，功德微小者众多，一同禅修，或许三世能得果，最快也要三有才能解脱。如是说。如犀牛角般者：根利功德大，独自安住，那要历经百劫才能成就果位。如犀牛角历经百劫之因。如是说。因此，在资粮道的所依上积聚资粮，于一个座上现证五道，因此安立为根器利者，而前者不能如此。俱舍论中说：声闻和犀牛角菩提，皆于一个禅定之边而得。如是说。而且，声闻阿罗汉和独觉钝根二者的神通，能见三千世界中的二千。如犀牛角般者，能见三千世界。佛能见无量。彼论中说：阿罗汉、犀牛角、声闻等，能见二千、三千和无量。༈。大乘中观和唯识二者，为了宣说前者，故说能取所取等。根本释和边际考察二者，第一者是：如此，显现为所取法和能取人二者的对境和有境，都是世俗谛，因为除了那之外，诸法没有二取，认为这是胜义谛，是唯识宗的宗义。第二，分为述说宗义和破斥二者。第一是：虽然没有外境，但也承认真实成立，并且认为能取所取二取的智慧是自证自明，是胜义谛，因此也称为唯识宗。如果区分，则对于各自异生相续中的根识现量所显现的粗大色法，认为如所显现般成立的是实有宗，不成立的是假有宗。其中，基的相状分为境和有境二者。第一是：认为一切所知都可归纳为遍计所执、依他起、圆成实三种。第一种又分为两种，即自相中断的遍
English
That is the meaning of cutting off. Second, regarding conduct: The Shravakas and Pratyekabuddhas, between the accumulation path, rely on spiritual friends to listen and contemplate, while the Pratyekabuddhas: (289) Delight in being separated from the power of lineage, abandoning clamor, and achieving their own Bodhi through meditation. Third, the result of achievement: Gathering like a swarm of bees, practicing with dull faculties and small merits, many together, perhaps the result can be obtained in three lifetimes, the fastest being liberation through the three realms of existence. So it is said. Like a rhinoceros horn: Those with sharp faculties and great merits, dwelling alone, that is, it takes a hundred kalpas to achieve the result. Like the cause of a rhinoceros horn through a hundred kalpas. So it is said. Therefore, accumulating merit on the basis of the accumulation path, realizing the five paths on one seat, therefore establishing them as those with sharp faculties, while the former cannot do so. The Abhidharmakosha says: The Shravakas and Pratyekabuddhas' Bodhi, all are obtained at the edge of one meditation. So it is said. Moreover, the supernormal powers of the Shravaka Arhats and the Pratyekabuddhas with dull faculties can see up to two thousand out of the three thousand worlds. Like a rhinoceros horn, they can see the three thousand worlds. Buddhas can see immeasurable. That same text says: Arhats, rhinoceros horns, Shravakas, etc., can see two thousand, three thousand, and immeasurable. ༈. Of the two, Mahayana Madhyamaka and Yogacara, in order to explain the former, the apprehended and apprehender are spoken of, etc. Of the root explanation and the marginal examination, the first is: Thus, the objects and subjects that appear as the apprehended Dharma and the apprehender person are all relative truth, because apart from that, the Dharmas do not have dualistic grasping, and considering this to be the ultimate truth is the tenet of the Mind-Only school. Second, it is divided into stating the tenet and refuting it. The first is: Although there is no external object, they also acknowledge true establishment, and they consider the wisdom of non-duality of the apprehended and apprehender to be self-aware and self-illuminating, to be the ultimate truth, therefore it is also called the Mind-Only school. If divided, then for the coarse form that appears to the root consciousness of each individual being's continuum, those who believe that it is established as it appears are the Real Aspectarians, and those who do not believe it is the False Aspectarians. Among them, the basis of the arrangement is divided into object and subject. The first is: They believe that all knowable things can be summarized into the three: the completely imputed, the other-powered, and the thoroughly established. The first is further divided into two, namely, the completely imputed with broken characteristics.
Tibetan
་བརྟག་ནི། རི་བོང་གི་རྭ་ལྟར་མི་སྲིད་བཞིན་དུ་བློས་བརྟག་པ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་ལྟ་བུའོ། །རིག་པའི་དབང་ཕྱུག་གིས། རྣམ་པར་རྟོག་པས་བརྟག་པའི་དོན། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ (༢༩༡)ངོ་བོ་ཉིད། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་གྱི་དབང་། །དེ་ཡིས་སྟོང་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ། །ཞེས་སོ། །རྣམ་གྲངས་ཀུན་བརྟག་ནི། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ལ་སོ་སོར་ཐ་སྙད་གདགས་པའོ། །གཞན་དབང་ལ་དག་མ་དག་གཉིས་ཏེ། སྔ་མ་འཕགས་པའི་གཟིགས་ངོར་གྲུབ་པ་དང་། ཕྱི་མ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པའི་ལུགས་སོ། །ཡོངས་གྲུབ་ལའང་གཉིས་ཏེ། །གཞི་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཡོངས་གྲུབ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ལམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡོངས་གྲུབ་ནི། སེམས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཀུན་བརྟག་བདེན་མེད་དང་གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་བཞེད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་པས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་བརྟག་དང་གཞན་དབང་གཉིས་སུ་འདུས་ཤིང་། །དོན་དམ་བདེན་པ་དང་། ཡོངས་གྲུབ་དོན་གཅིག་ཏུ་འདོད་ལ། །ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད། ཡོངས་གྲུབ་མཚན་ཉིད་པ་དང་། གང་ཟག་གི་བདག་མེད། ཀུན་བརྟག་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི་ཚོགས་བརྒྱད་ཁས་ལེན་པ་དག་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི་ངོ་བོ་མ་སྒྲིབ་ལུང་མ་བསྟན་དུ་འགྱུར་བའི་གཙོ་བོ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཅན་ནོ། །དེ་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ལའང་ཡོད་པས་བསྒྲིབ་ལུང་མ་བསྟན་ (༢༩༢)ཡིན་ལ། །དགེ་རྩ་ཆད་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པས་དགེ་བ་མིན། །ཁམས་གོང་མའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པས་མི་དགེ་བའང་མིན་ནོ། །ཉོན་ཡིད་ནི་དམིགས་ཡུལ་ཀུན་གཞི་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པར་རང་སེམས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ངོ་བོ་བསྒྲིབ་ལུང་མ་བསྟན་པ་ཞིག་ལ་འདོད་དོ། །ལམ་གྱི་རྣམ་བཞག་ནི། དེ་ཡང་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱིས་སྟོང་བ་དང་། ཀུན་བརྟག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྣམས་ཡིན་ལ། དེ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་གསུམ་གྱི་ཚོགས་དང་འབྲེལ་བར་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ་ལམ་ལྔ་ས་བཅུ་རིམ་གྱིས་བགྲོད་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཤེས་སྒྲིབ་ཟད་པར་སྤངས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་པར་འདོད་དོ། །འབྲས་བུ་ནི། ལྷག་བཅས་ལྷག་མེད་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཏེ་གསུམ་དང་། སངས་རྒྱས་སྐུ་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་དང་། ཆོས་སྐུ་ལ་སྤངས་པའི་བདག་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་དང་། རྟོག
Chinese
考察是：如同兔角一般不可能存在，以分别心考察的，如人我和法我一般。理自在说：以分别而考察之义，是周遍所计的（291）自性。分别是依他起，由此圆成实。如是说。周遍计所执是：从色到一切智之间的法，各自安立名言。依他起有清净与不清净两种，前者于圣者之现见前成立，后者是世间人的共同显现中成立的规矩。圆成实也有两种：基不变异的圆成实是真如，道不错谬的圆成实是：心不分别的智慧。周遍计所执无实有和依他起圆成实二者，被认为是真实成立。以世俗谛所摄的一切法，都包含在周遍计所执和依他起二者之中。胜义谛和圆成实被认为是意义相同。法无我，是圆成实的体性，人无我，被认为是周遍计所执。第二，是承认八识者，阿赖耶识是本体无覆无记的主要的心识。它在阿罗汉的相续中也存在，因此是无覆无记（292）。在断绝善根者的相续中存在，因此不是善。在上界相续中存在，因此也不是不善。染污意是，以所缘境阿赖耶为对境，具有自心显现的行相，被认为是本体无覆无记。道的体性是：也就是，人我空，即人远离了自立自主的实有；以及能取所取异体空，和周遍计所执以自性成立的法无我。以这些为对境，与三大阿僧祇劫的资粮相结合而修持，次第经历五道十地，断尽人我执的烦恼障和法我执的所知障，被认为是证得菩提。果是：有余依、无余依、无住涅槃这三种，以及佛陀三身的体性，法身是断除之自性，自性身，以及证悟。
English
Examination is: Like a rabbit's horn, it is impossible to exist, and what is examined by discrimination is like the self of person and the self of phenomena. The Lord of Reasoning said: The meaning of examination by discrimination is the nature of the thoroughly imputed (291). Discrimination is dependent on others, and emptiness is completely established by it. So it is said. The enumeration of the thoroughly imputed is: Individually assigning terms to phenomena from form to omniscience. Dependence on others has two types, pure and impure. The former is established in the presence of the vision of the noble ones, and the latter is the rule established in the common appearance of worldly people. There are also two types of the thoroughly established: The thoroughly established that is the unchanging basis is suchness, and the thoroughly established that is the path without error is the wisdom of non-discriminating mind. The thoroughly imputed non-reality and the dependence on others, the two thoroughly established, are considered to be truly established. All phenomena included in the conventional truth are included in the thoroughly imputed and the dependence on others. The ultimate truth and the thoroughly established are considered to be the same in meaning. The selflessness of phenomena is the nature of the thoroughly established, and the selflessness of person is considered to be the thoroughly imputed. Second, those who accept the eight consciousnesses, the alaya consciousness is the main consciousness whose essence is unobscured and unspecified. It also exists in the continuum of the Arhat, so it is unobscured and unspecified (292). It exists in the continuum of those who have cut off the root of virtue, so it is not virtuous. It exists in the continuum of the higher realms, so it is also not non-virtuous. The afflicted mind is considered to be one whose object is the alaya, with the aspect of self-appearing mind, and whose essence is unobscured and unspecified. The nature of the path is: That is, the selflessness of person, that is, the person is free from self-sufficient and independent reality; and the emptiness of the duality of grasper and grasped as different entities, and the selflessness of phenomena, which is the thoroughly imputed as established by its own nature. Focusing on these, practicing in conjunction with the accumulation of the three immeasurable kalpas, gradually traversing the five paths and ten bhumis, completely abandoning the afflictive obscurations of the self-grasping of person and the cognitive obscurations of the self-grasping of phenomena, is considered to be the attainment of enlightenment. The result is: the three types of nirvana with remainder, without remainder, and without abiding, as well as the nature of the three bodies of the Buddha, the dharmakaya is the nature of abandonment, the svabhavikakaya, and the realization.