Tibetan
་བསྟན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། དེ་དག་ཀུན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་། དངོས་བསྟན་དང་རྗེས་དཔག་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བམ། ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ལྷག་མཐོང་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །བྱེད་ལས་ནི་ཉོན་མོངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་མཐའ་དག་འཇོམ་པ་དང་། རྒྱུ་འབྲས་བསླུ་བ་མེད་པ་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པ་དང་། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཏེ་ཡུལ་སེམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་བཞིན་པར་ཤེས་པ་དང་། སྟོན་པ་དང་བསྟན་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་ངེས་ཤེས་སྐྱེ་བ་དང་། །ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རགས་ལས་པ་དང་། དྲང་ངེས་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་བློ་གྲོས་ཕྱོགས་རེ་བ་ཅན་ལ་འགལ་བ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཀློང་ཤོང་ཆེ་བས་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ (༢༦༠)སྲིད་པའི་གྲོང་ལས་མྱ་ངན་མེད་པར་འདའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་སོགས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་དྲུག་པོའང་རིམ་པར་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་ཞུགས་ཤིང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ལྷག་མ་ལྔ་ལ་ཁྱབ་ཅིང་ཁྱབ་བྱ་དེ་དག་ཀྱང་འདི་ལ་བརྟེན་པ་ནི། སྡུད་པ་ལས། ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལྔ་བྱང་ཆུབ་ཡོན་ཏན་ཇི་སྙེད་པ། དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལ་བརྟེན། །ཞེས་དང་སློབ་དཔོན་འཕགས་པས། །མཐོང་དང་མ་མཐོང་ཡོན་ཏན་འདི། །ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཡིན། །དེ་ལྟར་གཉིས་ཀ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བར་བྱ། །ཞེས་དང་སློབ་དཔོན་དཔའ་བོས། སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་འདི་དག་ནི། །ཤེས་རབ་མགོན་བཅས་ལྷག་པར་མཐུ་ལྡན་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་ཐོག་མར་ཐོས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་བརྟེན་དགོས་པའི་ཚུལ་དེའང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། །དེའང་འདི་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ལ་གནས་པར་ཐོས་པ་ལས་བྱུར་བའི་ཤེས་རབ་ནན་ཏན་མ་བསྟེན་ན། བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་ཡོན་ཏན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བས་ན་གནས་མིན་པར་འཁྱམས་པ་སྟེ་དེས་ན་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ས་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཇི་སྙེད་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་རུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་དཔའ་བོས་ཐོས་ (༢༦༡)ཉུང་དམུས་ལོང་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་མི་ཤེས། དེ་མེད་དེ་ཀོས་ཅི་ཞིག་བསམ་པར་བྱ། །དེ་བས་ཐོས་ལ་བརྩོན་བྱ་དེ་རྒྱུ་ལ། །བསམ་བཞིན་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཡངས་པ་འབྱུང་། །ཞེས་དང་། མགོན་པོ་བྱམས་པས། ཤེས་རབ་མཆོག་ཡིན་དེའི་གཞི་ནི། །ཐོས་པ་དེ་ཕྱི
Chinese
是教法的等持。那些都从一切的结合中产生，或者从直接指示和推测中产生的智慧，或者从听闻、思维和禅修中产生的智慧，以这三种方式，如实地成就胜观。作用由“烦恼”等来表示。如果有人问：修习智慧有什么功德？答：能摧毁一切烦恼的集合，能确定因果不虚，能如实地了解法与有法，即境与心的实况，能从内心深处对导师和教法的功德生起定解，一切功德都依赖于善知识，对于具有片面智慧的人来说，正确定位了正说与不了义说之间的矛盾，由于智慧的容量大，没有不一致之处，（260）能从有生之城中无忧地度过。布施等六度也依次从上到上越来越殊胜，智慧度遍及剩余的五度，并且所遍及的那些也依赖于此，如《摄颂》中说：五度以及菩提的功德有多少，那些都依赖于智慧度。导师圣天说：可见与不可见的这些功德，一切的根本是智慧，因此为了成办二者，应当完全受持智慧。导师英雄说：布施等的这些福德，有了智慧的护佑，会更加具有力量。因此，首先必须依赖听闻的功德，其方式也由“也”等来表示。也就是说，如果安住在凡夫地的听闻所生的智慧没有精勤地依止，那么思维和禅修的功德一点也不会产生，因此会游荡于非处，所以听闻的智慧是地道功德一切的因，这是遍知者所说的。如导师英雄所说：（261）听闻少的人就像瞎子一样，不知道如何禅修，没有听闻，又用什么来思维呢？因此应当精勤听闻，这是因，如理思维，就会产生广大的禅修智慧。慈氏怙主说：智慧是殊胜的，它的基础是听闻，因此
English
are the samadhi of the teachings. Those all arise from the combination of everything, or the wisdom arising from direct instruction and inference, or the wisdom arising from listening, thinking, and meditating. In these three ways, vipassanā is truly accomplished. The function is indicated by "afflictions" and so on. If someone asks, "What are the benefits of practicing wisdom?" The answer is: it can destroy all collections of afflictions, it can ascertain that cause and effect are infallible, it can truly understand the nature of phenomena and entities, that is, the reality of objects and mind, it can generate definite understanding from the depths of the heart about the qualities of the teacher and the teachings, all qualities depend on the virtuous friend, and for those with one-sided wisdom, the correct positioning of definitive and provisional statements resolves contradictions. Because the capacity of wisdom is great, there is no inconsistency, (260) it enables one to pass from the city of existence without sorrow. The six perfections, such as generosity, also become increasingly superior in order from top to top, and the perfection of wisdom pervades the remaining five perfections, and those that are pervaded also depend on this. As it is said in the Compendium: The five perfections and all the qualities of enlightenment, all of those depend on the perfection of wisdom. The teacher Āryadeva says: These visible and invisible qualities, the root of all is wisdom, therefore, in order to accomplish both, one should completely uphold wisdom. The teacher Vīra says: These merits of generosity and so on, with the protection of wisdom, will become even more powerful. Therefore, one must first rely on the benefits of listening, and the way in which this is done is also indicated by "also" and so on. That is to say, if the wisdom arising from listening, which is based on the ground of ordinary beings, is not diligently relied upon, then the qualities of thinking and meditating will not arise at all, and therefore one will wander in the wrong place. Therefore, the wisdom of listening is the cause of all the qualities of the grounds and paths, as the Omniscient One has said. As the teacher Vīra says: (261) One who has little listening is like a blind person, not knowing how to meditate. Without listening, what can one think about? Therefore, one should diligently listen, this is the cause. If one thinks properly, then vast meditative wisdom will arise. Lord Maitreya says: Wisdom is supreme, its basis is listening, therefore
Tibetan
ར་ཐོས་པ་མཆོག ཅེས་དང་། བསླབ་བཏུས་ལས། བཟོད་བྱ་ཐོས་པ་བཙལ་བར་བྱ། །དེ་ནས་ནགས་སུ་གནས་པར་བྱ། །མཉམ་པར་བཞག་ལ་བརྩོན་བྱ་ཞིང་། །ཞེས་སོ། །གང་ཐོས་པར་བྱ་ན་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། །དེ་ཡང་གཞལ་བྱ་འཇལ་བྱེད་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ཚུལ་གཞལ་བྱའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། གཞལ་བྱའི་ཆོས་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང་དེས་བསྟན་བྱ་ལམ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་ཅི་རིགས་པ་ལ་འཇལ་བྱེད་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས། དྲང་ངེས་གཉིས་དང་ལྡེམ་དགོངས་རྣམ་པ་བཞིར་གཞལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཆོས་རྣམ་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་བ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་གསུམ་དུ་གནས་པ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ལ་ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་སྣང་ཚོད་ཙམ་གྱི་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་རིག་པས་གཞལ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་ (༢༦༢)སྒྲོ་བཏགས་པ་གང་ཞིག་དྲང་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཉིས་པོས་དྲངས་ངེས་གང་ལ་ཡིད་རྟོན་མི་རྟོན། འདི་ལྟར་དོན་ལ་རྟོན་གྱིས་ཚིག་འབྲུ་ལ་མི་རྟོན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་རྟོན་པ་དང་། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་རྟོན་གྱིས་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་མི་རྟོན་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ལ་རྟོན་གྱིས་གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་པའོ། །ཚུལ་དེ་དག་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ནི་གསུང་རབ་ལ་བལྟ་བའི་ལྡེ་མིག་ཡིན་ནོ། །རྗོད་བྱེད་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་གསལ་བར་བྱས་པ་དང་། བརྗོད་བྱ་ངེས་པའི་དོན་གྱི་དགོངས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགོངས་དང་ལྡེམ་པོ་གཉིས་སུ་བཤད་པ་ལས། དང་པོ་དགོངས་པ་ཅན་ལ་ནི་བསྟན་བཤད་གཉིས་ལས་དང་པོ་ཅུང་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆེད་དུ་བྱ་བ་གང་ཞིག་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཅགས་ནས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་པར་ཅུང་ཟད་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ་བཤད་དུ་ཡང་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་རྣམས་རེ་ཞིག་ཁ་དྲང་བ། གཅིག་པུའི་སླད་དུའང་མ་ཡིན་པར་དགོས་ཆེད་ཁྱད་པར་བ་དང་བཅས་ནས་དགོངས་པ་རྣམ་བཞིར་སྟོན་པ་སྟེ། གཉིས་པ་སོ་སོ་བཤད་པ་ནི། མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། དང་པོ་མཉམ་པ་ཉིད་དགོངས་འགལ་པའང་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། ཚུ་རོལ་མཐོང་ (༢༦༣)བ་ཅན་གྱི་སྣང་ངོར་འཁོར་འདས་དང་བཟང་ངན་དང་བླང་དོར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་འགལ་བར་གནས་པ་དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་བྱང་པའི་བར་དུ་གཅིག་དང་ཐ་དད་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། འཕགས་ཚུལ་བ
Chinese
ར་ཐོས་པ་མཆོག（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思），如是说。《学集论》中说：应寻求可忍受的听闻，之后应住在森林中，应精勤于等持。如是说。应听闻的是经和证的二法。那也是以能衡量和所衡量确定之理，以“所衡量”等显示。所衡量的法是十二部经，以及它所显示的五道功德，以能衡量三慧，衡量正直和确定二者以及四种隐秘意趣。那也是，一切法的自性是真如，解脱之门空性，无相，无愿三者安住是确定的意义，为了法性世俗显现的道路，以分别识衡量后，一切法存在，这是这个，这是那个（262），凡是假立的，是正直的道路。如是二者，正直和确定，应信任和不信任什么？如此，应信任意义，不信任词句，应信任智慧，不信任分别识，应信任确定意义的经部，不信任正直意义的经部，应信任法性，不信任补特伽罗。为了知晓那些道理，那是观看经藏的钥匙。为了阐明那些能诠的自性，以及为了了知所诠确定意义的意趣，宣说了意趣和隐秘二者。其中，首先对于有密意者，宣说了教和证二者，首先是稍微等。对于所要做的事，设定目标，不按照字面意思，稍微假立而宣说也是有的。那也是，对于所调伏的境，暂时说实话，不是仅仅为了一个目的，而是以特殊的必要，显示四种意趣。第二，分别宣说，以“平等”等显示。首先，平等性意趣，也将相违的显示为一，对于此岸可见（263）者的显现，轮回涅槃和善恶以及取舍的体性，极为相违地存在，那也是，一切法的实相，自性清净之间，无有一和异，是平等性，圣者之
English
Ra thos pa mchog, it is said. In the Compendium of Trainings, it says: One should seek hearing that can be endured. Then one should dwell in the forest. One should strive in meditative equipoise. Thus it is said. What is to be heard are the two dharmas of scripture and realization. That is also shown by how to ascertain what is to be measured by the measurer, by "what is to be measured," and so on. The dharma to be measured is the twelve branches of scripture, and the qualities of the five paths that it indicates, as appropriate, are measured by the three wisdoms. It is measured into two, direct and definitive, and four types of hidden intentions. That is also, the nature of all dharmas is suchness, and the door to liberation, emptiness, signlessness, and wishlessness, the three that abide, are the definitive meaning. Because one enters the path of mere appearance of conventional truths, having measured with discriminating consciousness, all dharmas are existent, this is this and that is that (262), whatever is fabricated is the direct path. Thus, with the two, what should one trust and not trust in direct and definitive? Thus, rely on the meaning, do not rely on the words; rely on wisdom, do not rely on discriminating consciousness; rely on the sutras of definitive meaning, do not rely on the sutras of direct meaning; rely on the nature of dharma, do not rely on the individual. In order to know those ways, that is the key to looking at the scriptures. In order to clarify the nature of those expressers, and in order to realize the intention of the expressed definitive meaning, intention and hiddenness are explained as two. Among them, first, for those with intention, the two, teaching and explanation, are explained, first being a little, and so on. Whatever is to be done, having set the goal, not according to the literal meaning, but slightly fabricating and explaining is also possible. That is also, for the objects to be tamed, temporarily telling the truth, not just for one purpose, but with special necessities, showing the four intentions. Second, explaining separately is shown by "equality" and so on. First, the intention of equality, also showing the contradictory as one, for the appearance of those who see this shore (263), the nature of samsara and nirvana, good and bad, and what to take and reject, exists in extreme contradiction, that is also, the reality of all dharmas, between the naturally pure, without one and different, is equality, the noble way of