Tibetan
པ་སྟེ། །ཞེས་སོ། །རྒྱ་མཚོ་རླུང་གིས་རྐྱེན་དང་བྲལ་བ་ལ་གཟའ་སྐར་གཅལ་དུ་བཀྲམ་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་ཆུ་ལ་དེར་འཛིན་མེད་ཅིང་གཟའ་སྐར་རང་མལ་ནས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་ཡུལ་སྣང་མ་འགགས་ཀྱང་རིག་པ་ཟང་ཐལ་དུ་སོང་བས་འཆིང་བ་མེད་དོ། །གཉིས་པ་རིག་པ་ཅོག་བཞག་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། དམ་པའི་དོན་ནི་བློ་བྲལ་ནས། །དབང་པོ་གཅིག་ཆར་གྲོལ་བ་ན། །རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཞིག་ནས། །གང་ལ་ཞེན་དང་འཛིན་མེད་པར། །ཡང་དག་ཆོས་ཉིད་རོ་མྱོང་ནས། །ཁམས་གསུམ་ལྡོག་པའི་རྟེན་མེད་པར། །མཁའ་ལ་མཁའ་ཉིད་ཐིམ་པར་ལྟར། །རྣལ་འབྱོར་མཆོག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་རང་རིག་ཀློང་ཡང་ཆེན་པོ་ཕྱི་ནང་མཐའ་དབུས་མེད་པར་གསལ་བ་དེ་ཐ་སྙད་ལས་འདས་ཤིང་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་པའི་ཟག་པ་ཟད་དོ། །གསུམ་པ་སྣང་བ་ཅོག་བཞག་ནི། རིན་ཆེན་སྤུངས་པ་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་དུས་སུ། །ང་ལ་ཡོན་ཏན་རང་སྣང་བས། །འདི་ལ་བླངས་དང་དོར་མི་བྱ། །ཞེས་ཡུལ་ལྔའི་སྣང་བ་ཚོན་རིས་མ་འདྲེས་པ་ལྟར་རིག་པའི་དངས་མེ་ལོང་ལྟ་བུར་ཤར་བ་ཆེད་དུ་མི་སྡུད། གཉེན་པོས་མི་དགག །རང་ས་རུ་མི་ (༥༣༨)སྐྱིལ་བར་ཅིར་སྣང་རྒྱ་ཡན་དུ་བསྒྱུར་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་འདའ་བ་མེད་དོ། །བཞི་པ་རི་བོ་ཅོག་བཞག་ནི་ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། རི་བོ་ཅོག་བཞག་ལྟ་བ་གསང་བ་ཉིད། །ཐེ་ཚོམ་མ་ཡིན་འགྱུ་བ་ངང་གིས་མེད། །ཅེས་པས། དགོངས་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་གནས་ནས་རི་བོ་ལྟ་བུར་མི་གཡོ་བའི་གདེངས་རྙེད་པའི་ཚེ། རྐྱེན་སྣང་སྣ་ཚོགས་རླུང་ལྟ་བུའི་མི་གཡོ་བའོ། །དེ་ལྟའི་གོམ་པ་ཚད་དུ་འཁྱོལ་བའི་རྟགས་ཚད་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལྟའི་ཉམས་སུ་སུས་བླངས་པས། །རྟགས་དང་ཚད་ནི་འདི་ལྟར་སྟེ། །ལུས་ནི་ཡང་ཞིང་ཟང་ཐལ་སྣང་། །ས་ལ་རེག་མེད་ཐོག་མེད་དང་། །ངག་གི་ནུས་རྫོགས་གཏམ་ཟུང་ཟད། །སེམས་ནི་འཕོ་བར་ནུས་པའོ། །མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་དང་ལྕེ། །ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཀུན་ཟད་དེ། །རང་བཞིན་མེད་པར་གྱུར་བར་ཚད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟགས་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་སོ་སོར་བཤད་ན། ལུས་རྟགས་རྫོགས་པས་བར་དོར་ས་ཐོབ་ལ། ལུས་ལ་ངག་གི་རྟགས་རྫོགས་ན་སྤྲུལ་པའི་ཞིང་དང་། དེ་གཉིས་གཅིག་ཤོས་ཀྱི་སྟེང་དུ་སེམས་རྟགས་རྫོགས་ན་བར་དོ་ལ་སྐད་གཅིག་གསུམ་གྱིས་གྲོལ་ལ་གསུམ་ཀ་རྫོགས་ན་རང་དོན་མཐར་ཕྱིན་ཡང་སྙིང་རྗེའི་གཞན་དོན་ལ་དགོངས་ནས་ཚེ་ལོ་བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་མཐར་གྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ལ། ལུས་དང་ (༥༣༩)སེམས་ཀྱི་རྟགས་ལྡན་ལོ་བཅུ་ནས་འོད་ལུས་སུ་འགྲོ་ཞིང་། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཀའི་རྟགས་དང་ལྡན་ཡང་རྟེན་དེས་གཞན་དོན་མི་འབྱུང་བ་རྣམས་ལོ་གཉིས་ནས་བར་དོའི་འགྲོ་བ་སུམ་སྟོང་དུས་གཅིག་དུ་གྲོལ་བར་བྱས་ནས་འབྱུང་བ་རང་སར་དེངས་པ་ཡིན་པའི་ཚུལ་སྐུ་གདུངས་འབར་བ་ལས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་གྲོལ་ལུགས་མྱུར་བུ་ལ་ཐ་དད་པ་ལས་རྟེན་དེ་ཉིད་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་ཞིང་ཁམས་དམ་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ནི་ཕུང་པོའི་ཟག་པ་དེངས་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང་། འོད་དང་། སྒྲ་དང་། སྐུ་དང་། གདུང་དང་། ས་གཡོ་བའི་རྟགས་ལྔ་དང་བཅས་ཏེ་གཤེགས་པ་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཕུང་པོའི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལའང་ཀ་དག་ཁྲེད་ཆོད་དུ་གྲོལ་བ་ནམ་མཁའ་དང་མཁའ་འགྲོའི་འཆི་ལུགས། ལྷུན་གྲུབ་ཐོད་རྒལ་དུ་གྲོལ་བ་མེ་དཔུང་དང་རིག་འཛིན་གྱི་འཆི་ལུགས་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། དབྱིངས་ལ་སྒྲིབས་བྱེད་རླུང་སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའང་དག་པས་ནང་དབྱིངས་ཟད་སར་ཕྱིན་པས་ཕྱིའི་ལུས་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲན་དུ་དེངས་པའི་མོད་ལ། བུམ་ནང་གི་ནམ་མཁའ་བུམ་པ་ཆགས་པའི་དུས་ན་ཕྱིས་ནམ་མཁའ་དང་འདྲེས་པ་ལྟར་རང་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ (༥༤༠)ཕུང་པོས་བཟུང་བའི་རིག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འདྲེས་པས། དབྱིངས་རིག་དག་མཉམ་ཐ་དད་མེད་པར་སངས་རྒྱས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། མཁའ་འགྲོ་མ་དང་བརྫུས་སྐྱེས་འཆི་བའི་དུས་རོ་སུས་ཀྱང་མི་མཐོང་བ་ལྟར་རྟེན་ལུས་དང་བརྟེན་པ་རིགས་པ་འདྲེས་པ་ད་ལྟ་རང་ཡོད་འཕྲོ་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་ལྟར་མི་མངོན་པ་དེངས་པའི་མོད་ལ་རིག་པའང་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་དཔག་ཆེན་གྱི་མདའ་འཕངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གསུམ་པ་ནི། རླུང་སེམས་ཀྱི་བསླད་པ་དེངས་ནས་རིག་པའི་ཐིམ་ལུགས་དང་གྲོལ་བའི་དབྱིངས་གཅིག་ཀྱང་། བསྲེག་བྱ་བུད་ཤིང་ཚིག་ནས་བསྲེགས་བྱེད་ཀྱི་མེ་ཕུང་ཀྱང་མི་གནས་པ་ལྟར་ནང་འབྱུང་ཟད་པའི་རྡོས་པོ་འོད་ཕུང་དུ་ཡལ་ལོ། །བཞི་པ་ནི། རིག་འཛིན་རྣམས་ས་ནས་སར་འཕགས་པའི་ཚེ་ནམ་མཁའ་ལ་སྒྲ་དང་འོད་དུ་བཅས་པས་སོང་སྟེ་ཞིང་ཁམས་གཞན་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་གཞན་དོན་བྱེད་པ་ལྟར་རྣམ་སྨིན་བག་ཆགས་སྐྱེས་ཀྱི་ལུས་འོད་ལུས་སུ་དེངས་ནས་གཞན་བསྟན་པ་ལ་བཞག་པའི་དོན་དུ་སྐྱེས་བུ་ཀུན་གྱིས་མཐོང་བར་བཞུགས་པའོ། །ཚུལ་དེ་ཡང་། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། གང་ཞིག་མཁའ་འགྲོའི་འཆི་ལུགས་དང་། །དེ་བཞིན་རིག་འཛིན་འཆི་ལུགས་དང་། །མེ་དཔུང་ལྟ་བུ་རང
Chinese
是也。如是说。犹如海面无风，星辰罗列，然水无执着，星辰亦不离本位，境相虽不绝，然觉性已空明通彻，故无系缚。二、觉性放下：于《超越心识》中云：“圣者之义离心识，诸根一时皆解脱，自之宗派尽消逝，于何不贪亦无执，如实品尝真如味，三界轮转无所依，如虚空融入虚空，瑜伽之最亦如是。”如是自明觉性广大无边，内外无界限，其显现已超越言诠，三界轮转之垢亦已灭尽。三、显现放下：于《珍宝堆积》中云：“有法显现为相时，我之功德自显现，于此不取亦不舍。”如是五境之显现，如未混杂之彩虹，觉性之明犹如镜中之影，不特意收集，亦不以对治遮止，不于自位安住，而将所显现者广大任运，无有超越法性之境。四、山王放下：于《无字》中云：“山王放下乃秘密之见，非是疑惑，动摇自然无。”如是，于意安住于法性之境，如山王般不动摇，获得坚定之时，种种境相如风般不动摇。如是，若能达到此等次第之证量，于《超越心识》中云：“如是证悟由谁取，其相与量如下述：身轻且明空通彻，不触地面亦无始，语之能力皆圆满，言语成双亦止息，心能随意而转变，眼耳鼻舌与身根，一切皆已然止息，成为无自性之量。”如是，若分别阐述三种相之差别，身相圆满则于中阴获得地，于身之上语之相圆满则得化身刹土，若于二者之上心相圆满，则于中阴以三刹那解脱，若三者皆圆满，则自利已达究竟，然以大悲顾及他利，加持寿命百千万劫，最终现证圆满菩提。身与（５３９）心之相具足，则可于十年
English
It is so. It is said so. Like the stars scattered on the sea when it is free from the wind, the water has no attachment to them, and the stars do not move from their positions. Although the appearance of the environment does not cease, the awareness has become completely clear and unobstructed, so there is no bondage. Second, letting go of awareness: In the "Transcending Mind" it says: "The meaning of the holy one is free from mind, When all the senses are liberated at once, When one's own established views disappear, Without attachment or grasping to anything, Truly tasting the nature of reality, Without relying on the turning of the three realms, Like space dissolving into space, The supreme yoga is also like that." Thus, the self-aware expanse is vast and without boundaries, clear without inner or outer limits. That which appears has transcended words, and the defilements of the three realms have been exhausted. Third, letting go of appearances: In the "Heap of Jewels" it says: "When phenomena appear as signs, My qualities appear naturally to me, Do not take or reject them." Thus, the appearances of the five objects, like unmixed colors, the clarity of awareness shines like a mirror, not intentionally collected, nor prevented by antidotes, not abiding in its own place, but transforming whatever appears into vast spontaneity, without exceeding the state of dharmata. Fourth, letting go of the mountain king: In the "Without Letters" it says: "Letting go of the mountain king is the secret view, It is not doubt, movement is naturally absent." Thus, when the intention abides in the state of dharmata, like a mountain king unmoving, gaining confidence, the various appearances of conditions are unmoving like the wind. Thus, if one can attain the measure of realization of these stages, in the "Transcending Mind" it says: "Who has taken such experience? The signs and measures are as follows: The body is light and clear and unobstructed, Not touching the ground and without beginning, The power of speech is complete, dualistic speech ceases, The mind is able to transform at will, The eyes, ears, nose, tongue, and body senses, All have ceased, The measure of becoming without self-nature." Thus, if we separately explain the differences of the three signs, the completion of the body sign obtains ground in the bardo, the completion of the speech sign on the body obtains a nirmanakaya pure land, if the mind sign is completed on top of the two, then liberation in the bardo in three instants, if all three are completed, then one's own benefit has reached its end, but with great compassion considering the benefit of others, blessing the life span for hundreds of millions of kalpas, finally manifesting perfect enlightenment. Possessing the signs of body and (539) mind, one can in ten years
Chinese
从……起转化为光身，虽具有身语意三者的征兆，但由于该所依不能成办他利，故从两年起，中阴众生三千同时获得解脱，并且四大复归本位之理，在身躯燃烧的火焰中宣说了。如是解脱之方式，就快速而言虽有差别，但该所依本身于原始之本性清净刹土之城市中入灭者，乃因五蕴之垢染得以清净，故而证得圆满正等觉，并伴有光、声、身、舍利、地动五种瑞相而逝去，称为现证菩提。此外，对于具有五蕴垢染者而言，也有以本来清净立断方式解脱的虚空与空行之死法，以及以任运顿超方式解脱的火焰与持明之死法四种。第一种是，由于遮蔽虚空之风心的垢染也已彻底清净，故内虚空已达穷尽之地，外身也于顷刻间化为微尘。犹如瓶内之虚空于瓶子形成之时，后来与虚空相融一般，以五蕴所执之觉性真如融入自性法界，故虚空与觉性清净平等无别而证得菩提。第二种是，如空行母与化生者死亡之时，尸体无人得见一般，所依之身与能依之理智相融，如今自身所余之身躯如微尘般不可见，于顷刻间消散，觉性也融入虚空不再返回，犹如射出巨箭一般。第三种是，风心之染污得以清净，觉性之融入方式与解脱之虚空虽为一体，但犹如可焚烧之木柴燃尽后，能焚烧之火焰也不复存在一般，内五大耗尽，粗重之身便化为光蕴消逝。第四种是，持明者从地至地提升之时，伴随着虚空中之声音与光芒而去，于其他刹土以不可思议之神变利益他众，如是成熟习气所生之身转化为光身，为了安立他人，为了众生都能见到而安住。此理亦如《日月和合经》中所说：何为空行之死法，如是持明之死法，如火焰一般自
English
From... onwards, it transforms into a light body. Although it possesses the signs of body, speech, and mind, it cannot accomplish the benefit of others due to its basis. Therefore, from two years onwards, three thousand beings in the bardo are liberated simultaneously, and the elements return to their original state. The manner in which the body burns is described in the flames. The way of liberation is different in terms of speed, but those who pass away in the city of the pure realm of primordial nature itself, because the defilements of the five aggregates are purified, attain perfect and complete enlightenment, and depart with the five auspicious signs of light, sound, body, relics, and earth tremors, are called manifesting perfect enlightenment. Furthermore, for those who still have the defilements of the five aggregates, there are four ways of dying: the death of space and dakinis, which is liberation through the original purity of trekchö; and the death of flames and vidyadharas, which is liberation through spontaneous leap-over tögal. The first is that because even the subtle defilements of wind-mind that obscure space are completely purified, the inner space has reached the point of exhaustion, and the outer body also instantly transforms into dust. Just as the space inside a vase merges with space when the vase is formed, the suchness of awareness held by the five aggregates merges with the nature of the dharmadhatu. Therefore, space and awareness are pure, equal, and inseparable, and enlightenment is attained. The second is that just as no one sees the corpse when a dakini or an emanation dies, the dependent body and the supporting intellect merge. The remaining body, like invisible dust particles, disappears in an instant, and awareness also dissolves into space and does not return, like a great arrow shot. The third is that although the defilement of wind-mind is purified, and the way awareness dissolves and the space of liberation are one, just as the firewood that can be burned is exhausted and the fire that can burn no longer exists, the inner elements are exhausted, and the gross body transforms into a mass of light and vanishes. The fourth is that when vidyadharas rise from ground to ground, they go with sound and light in the sky, and benefit others in other realms with inconceivable miracles. Thus, the body born of the ripening habit is transformed into a light body, and for the sake of establishing others, they remain visible to all beings. This principle is also as stated in the "Sun and Moon Conjunction Sutra": What is the death of a dakini? Likewise, the death of a vidyadhara, like a flame,