Tibetan
འི་ཕྱིར་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་དང་པོ། །མཚན་ཉིད་རྡུལ་ཙམ་མ་གྲུབ་པས་ན་བློ་ཡི་བརྗོད་པས་ཐུགས་པ་སྤངས་པ་གཉིས་པ། ཐོབ་བྱའི་འབྲས་བུ་གཞན་ལ་སྨོན་པ་མེད་ལ་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་རྫོགས་པ་གསུམ་པའོ། །དེ་ལྟའི་རིག་པའང་ཤེས་བྱའི་ཡུལ་ལ་མི་གནས་པས། ང་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་གཉིས་དང་བྲལ་བ། དེ་ལས་སྒོམ་བྱེད་དང་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་མེད་ (༥༣༠)དེ་གཤིས་མ་བཅོས་པར་རྣལ་མར་བཞག་ན་རིག་པ་ཡེ་ཤེས། །ཚོགས་བརྒྱད་ཀྱི་སྦུབས་ནས་འཐོན་ཏེ་རྗེན་པར་མཐོང་ངོ། །དེ་ལྟའི་ཆོས་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་དུས་ན། མ་རིག་པ་འཛིན་པས་སྲིད་པར་འཁྲིད་མི་ནུས་ཏེ། སྤྲིན་གྱི་རྗེས་སུ་ནམ་མཁའ་མི་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ། །བརྗོད་བྱ་གཏིང་ཟབ་པ་རྣམས་སུ་སོ་སོར་རང་རིག་ཆ་དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་གྲགས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། མི་རྟོག་པའི་ཕུང་པོ་འདི་ལྟར་སྟེ། བསམ་གཏན་ཐམས་ཅད་འདུས་པས་ན་ཏིང་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་། རིག་པ་ཉིད་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། དེ་ཉིད་དོན་སྐྱེ་མེད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། དྲི་མ་རྣམས་སྔོན་དུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟའི་དོན་ལ་རང་བྱང་ཆུབ་ཚེ་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་དང་བདག་དུ་ཞེན་པ་རྣམས། བྱེད་པོས་མ་བྱས་ཤིང་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཐུ་བརྟས་པ་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཞི་དང་རྩ་བ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པ་ལས་རེ་ཞིག་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་ཚུལ་སྣང་ཡང་། སྐྱེས་པ་ཙམ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྫོགས་ནས་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཡོད་མི་དགོས་སོ། །དེ་ཙ་ན་ཀློག་པ་དང་འཛིན་པ་དང་བསྒོམ་པ་དང་བསྟན་བཅོས་བརྩམ་པ་དང་། དེའི་དོན་ལ་སེམས་པ་ལ་སོགས་མཐའ་དག་པ་བློ་ (༥༣༡)ཡིས་བྱས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཀུན་རྫོབ་ཆུའི་རི་མོ་ལྟ་བུར་ཞིག་པར་གྱུར་བའི་ཚེ་ན་ཕྱི་སྣང་བ་ནང་རང་ལུས་གསང་བ་སེམས་སུ་འདུས་པའི་ཚོགས་པ་གསུམ་པོ་རྡོས་བཅས་ལས་འདས་ཏེ་སྟོང་གསལ་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པས་སྣང་བའི་ཆོས་ཟད། རི་བྲག་དང་རྩིག་པ་ལ་ཐོག་པ་མེད། སེམས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ལ་གནས་པས་སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་ཅིང་། ཡང་སྲིད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། འཕགས་པའི་བདེན་པ་མཐོང་བ་རྒྱལ་བའི་སྲས། །རྟོགས་པ་ཁོངས་སུ་ཆུད་ན་ནམ་ཡང་བདེ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་སྟོང་པ་དག་མཉམ་ཀ་དག་གི་ས་ལ་གྲོལ་ན་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བཞིའི་རྡུལ་ཕྲན་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་སྦྱངས་ཏེ་ན་བུན་ཡལ་བ་ལྟར་ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་ཏེ་གཤེགས་སོ། །རིག་པ་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་འཁྱིལ་ཚེ་ཡིད་སྨོན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་རིན་ཆེན་སྤུངས་པ་ལས། །མི་སྣང་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཡིས། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་དག་ནས། །ཐམས་ཅད་ཟང་མ་ཐལ་བྱུང་དུ། །སྟོང་གསལ་ཆེན་པོའི་རིགས་སུ་འགྱུར། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་བཞི། །སོ་སོའི་ནུས་པ་མི་སྣང་བ། །ན་བུན་བཞིན་ (༥༣༢)དུ་མཁའ་ལ་དེངས། །ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་གཞན་དོན་དུ་གྱུར་ན་རྡུལ་ཕྲན་དུ་དེངས་པ་དེ་དག་རིང་བསྲེལ་དུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་འཇོག་པའང་ཡོད་ལ། རྟོགས་པའི་ཚད་དུ་ཕྱིན་ནས་གཞན་དོན་གྱི་རྣམ་གཡེངས་མེད་པའི་རླུང་སེམས་རང་མལ་དུ་དེངས་སུ་བཅུག་པ་རྣམས་རྡུལ་ཕྲན་དུ་ཅུང་མ་ཕྱིན་ཡང་ཕུང་པོ་ཆུང་ཞིང་ལྕིད་ཤིན་ཏུ་ཡང་བ་ལ་སོགས་འབྱུང་སྟེ། རིག་པ་ཟང་ཐལ་ལ་གོམ་པ་ཀ་དག་ལ་ཐིམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཀ་ནས་དག་པ་དྲི་མ་ཟད། །ཐོག་མར་བྱུང་བས་རྒྱུད་པ་ཟད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་སྣང་བ་ཟད་པར་བྱེད་པ་ཐོད་རྒལ་གྱི་མན་ངག་སྟོན་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐེག་རིམ་དགུའི་ཡང་རྩེ་ནང་གསེས་སེམས་ཀློང་གཉིས་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་མ་ཟད་མན་ངག་ཁྲེགས་ཆོད་ལས་ཀྱང་ཟབ་པ་བླ་ན་མེད་པའི་ལམ་ཐོད་རྒལ་ནི། རིག་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ནས་ལྷ་སྐུའི་བར་དུ་རྩལ་རྫོགས་ཤིང་སྨིན་པའི་འོད་གསལ་གྱི་གོ་མ་འགགས་པའི་གདངས་ཇི་བཞིན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་གོལ་ས་ཉུང་བ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། འདི་ནི་རང་ཡུལ་བསྟན་པ་ལས། །འཁོར་རྐྱེན་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པར། །ཟང་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བྱུང་དུ། །ཡུལ་དང་ཤེས་པའི་སྣང་ཆ་ལ། །ཐད་ཀ་སོ་སོའི་གཞི་ལས་གྲོལ། །ཞེས། ཕྱི་འབྱུང་ས་རྡོ་རི་བྲག་ (༥༣༣)སོགས་ཡུལ་སྣང་གི་དངོས་པོ་རྡོས་བཅས་དང་ནང་དུ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་ཟད་པར་བྱེད་པས་ན་འབྱུང་ཆེན་གྱི་སྣང་བ་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་ཆེན་པོར་དངས་པར་བྱེད་པ་མི་སློབ་པའི་ལམ་འབྲས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་འདིས་ནི་གང་ཞིག་ནང་གི་འབྱུང་ཁམས་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱིས་སྦྱངས་པ་ཚད་དུ་ཕྱིན་ན་ལུས་རྡུལ་ཕྲན་ཉིད་ལས་དངས་པར་འགྲོ་བ་ཡོད་མོད་ཀྱང་འོད་ལུས་ཀྱིས་འཁོར་བ་མ་སྟོང་བར་བཞུགས་ནས་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་བསམ་ལས་འ
Chinese
为此，是超越思虑言说的第一。因为自性连微尘许也不成立，所以是舍弃了以心智言说的第二。对于所要获得的果实没有其他的希求，并且在各自自证的智慧上圆满了所有功德，这是第三。像这样的觉性也不安住于所知的境上，远离了我与我所执着的有情和法两种我执。从中没有能修者和所修，（530）那样的本性不加改造地如实安住就是觉性智慧。从八识的壳中出来而赤裸裸地见到。像这样的法性，在自性不改变的时候，无明的执着不能牵引到有，就像天空不随云彩而去一样。在所说甚深之处，各自自证的那个部分也称作五蕴。如《日月和合经》中说：不可思议的蕴如下：因为聚集了一切禅定，所以是禅定的蕴；觉性本身因为没有染污，所以是解脱智慧的蕴；它本身因为显现为无生，所以是智慧的蕴；因为垢染先前已经清净，所以是戒律的蕴；因为超越了一切清净，所以是解脱的蕴。如是说。对于这样的意义，当自性现前菩提时，对外境和我的执着等，不是作者所作，而是由心之分别念的力量增长所成，因此，从没有丝毫基础和根本之处，暂时一切显现为生起的方式，但仅仅是生起，就圆满而解脱，不需要其他的智慧证悟。那时，阅读、受持、修习、造论，以及思维其意义等等，一切由心（531）所作的宗派，都像世俗水中的纹路一样坏灭的时候，外在显现、内在自身、秘密心意融为一体的三种聚合，超越了有实，证悟为空明如水中月，从而显现的法灭尽，山岩和墙壁没有阻碍。心安住于圣谛，从而获得眼和神通等，并且从轮回中解脱出来。《狮子力圆满经》中说：见到圣谛的佛子，证悟的
English
For this reason, it is the first, transcending thought and expression. Because its nature is not established even as a particle, it is the second, abandoning expression through the intellect. There is no other desire for the fruit to be obtained, and all qualities are perfected in the self-aware wisdom of each individual, this is the third. Such awareness does not abide in the realm of the knowable, it is free from the two kinds of self-grasping, the self of the person and the self of phenomena, which grasp at "I" and "mine." From that, there is no meditator or object of meditation (530). If that nature is left uncorrected and naturally abiding, it is awareness-wisdom. Emerging from the sheath of the eight consciousnesses, it is seen nakedly. When such dharmata, the nature of reality, does not change its own essence, the clinging of ignorance cannot lead one into existence, just as the sky does not follow the clouds. In the profound depths of what is expressed, that aspect of self-awareness is also called the five skandhas. As it says in the *Union of Sun and Moon*: "The inconceivable skandhas are as follows: Because all samadhi is gathered, it is the skandha of samadhi; because awareness itself is without defilement, it is the skandha of liberation-wisdom; because it appears as unborn, it is the skandha of wisdom; because impurities have been purified from the beginning, it is the skandha of morality; because it transcends all purity, it is the skandha of liberation." Thus it is said. Regarding such meaning, when self-arisen bodhi is present, the clinging to external objects and self, etc., are not made by an agent, but are produced from the increased power of mental discrimination. Therefore, from where there is not even a particle of basis or root, temporarily everything appears as the way of arising, but merely arising, it is perfected and liberated, and there is no need for another realization of wisdom. At that time, reading, holding, practicing, composing treatises, and thinking about their meaning, etc., all the tenets made by the mind (531), when they are destroyed like ripples in mundane water, the three aggregates of outer appearance, inner self, and secret mind, having transcended solidity, are realized as empty and clear like a moon in water, thereby the phenomena of appearance are exhausted, mountains, rocks, and walls are no obstacle. Because the mind abides in the noble truth, one obtains eyes and clairvoyance, etc., and liberation from rebirth. In the *Lion's Perfect Strength* it says: "The son of the Victorious One who sees the noble truth, the realization of"
Chinese
完全领悟则恒常安乐。如是说。又，若于空性、等性、原始清净之地解脱，则身体四大之微尘亦被智慧之火焚烧，如雾消散般，于虚空之界，伴随巨大神变而逝。觉性融入法身界时，即是无有希求之佛陀。又，如《宝积经》云：不显现、无有证悟者，一切显现自清净，一切纯粹顿生中，转为空明大种性。地水火风四大，各自能力不显现，如雾般于空中升腾。如是说。若为利他，则将升腾为微尘者加持为舍利而安放。若证悟达到极致，且无有利他之散乱，则令风心于自处升腾，彼等虽未完全化为微尘，然亦会出现身躯矮小且重量极轻等现象。此乃觉性通彻，于原始清净之步伐中融入所生。如《摩尼宝鬘》云：从始清净垢染尽，最初生起故相续尽。如是说。第二，宣说令显现灭尽之妥噶诀窍之差别等。于九乘之顶峰，于内续心部与界部二者中亦超胜，不仅如此，较之诀窍切却亦更为深奥，无上之道妥噶者，乃觉性金刚链至天身之间，功用圆满成熟之光明之门无有阻碍，如实亲见，故而歧途甚少。如《顿超》云：此乃指示自地，非为入于轮涅之缘起，于纯粹自性中顿然生起，于境与识之显现分上，直接从各自之基中解脱。如是说。外在显现之地石山岩（533）等境相之事物与内在烦恼之垢染皆灭尽，故而令大种之显现清净为智慧大光明，此乃不学之道的果显现，以此，若何人内在之界以切却修习达到极致，则身体自微尘中清净而去亦有可能，然以光身于轮回未空之际住留，事业之神变不可思议。
English
If fully comprehended, there is always happiness. Thus it is said. Moreover, if one is liberated in the realm of emptiness, equality, and primordial purity, then even the particles of the four elements of the body are purified by the fire of wisdom, and like a dissipating mist, they depart into the expanse of the sky with great miraculous powers. When awareness dissolves into the realm of the Dharmakaya, that is the very Buddha without aspirations. Furthermore, as it is said in the Ratnapungpa (Heap of Jewels): "Without appearance, without realization, all appearances are self-purified, everything is purely spontaneous, transformed into the lineage of great emptiness and clarity. The four elements of earth, water, fire, and wind, their respective powers are invisible, rising into the sky like mist." Thus it is said. If it is for the benefit of others, then those that rise as particles are blessed as relics and placed. If the realization reaches its limit, and there is no distraction for the benefit of others, then those who allow the wind-mind to rise in its own place, even if they do not completely turn into particles, will still appear with small bodies and very light weight, etc. This arises from the thoroughness of awareness and its absorption into the steps of primordial purity. As it is said in the Garland of Pearls: "From the beginning, purity, defilements are exhausted, because it arises first, the continuum is exhausted." Thus it is said. Secondly, the distinction of teaching the instructions of Tögal, which cause appearances to cease, and so on, is spoken of. At the pinnacle of the nine vehicles, it is superior to both the inner series of mind and space, and not only that, but it is also deeper than the instructions of Trekchö. The unsurpassed path of Tögal is the unobstructed radiance of awareness, the Vajra Chain, perfected and matured from the deity's form, seeing it directly, so there are few wrong paths. As it is said in the Thalgyur (Transformation): "This is the teaching of one's own land, not entering into the causes of samsara and nirvana, spontaneously arising in pure nature, on the appearances of objects and consciousness, directly liberated from their respective bases." Thus it is said. External appearances such as earth, stones, mountains, and rocks (533), and the defilements of internal afflictions are all exhausted, so the appearance of the great elements is purified into the great light of wisdom. This is the manifestation of the fruit of the path of no learning. By this, if someone's inner elements are trained to the extreme with Trekchö, then it is possible for the body to be purified from the particles themselves, but remaining in the light body until samsara is empty, the miraculous powers of the activities are inconceivable.