Tibetan
་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། འཆིང་བྱེད་ (༥༢༤)གཞན་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་ལ་ལྟོས་བཞག་མེད་དེ་ཆུའི་རི་མོའམ། སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་བཞིན་རང་གི་རང་གྲོལ་ཏེ་རྐྱེན་ལ་རག་མ་ལུས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། མཐོང་བའི་ཡུལ་དང་མིག་ཤེས་གཉིས་གཅེར་གྱིས་ཟུག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་རང་ལ་གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སྤྲོས་པ་ཆོད། ཤེས་པས་ཡུལ་མི་འཛིན། སྣང་བས་ཤེས་པར་མི་གོས་ཏེ། སྣང་ཐོག་ཏུ་གྲོལ་བ་ཡིན་པས་གཉེན་པོར་ལྟོས་པ་དང་གྲོལ་གཞི་གཞན་ཀུན་དང་བྲལ་བའོ། །བཞི་པ་ནི། དོན་དེ་ལ་གཅིག་དང་དུ་མ་ཞེས་བྱ་བར་ཐ་སྙད་གདགས་པས་མི་ཐུག་སྟེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཡོད་མཐའ་ལས་གྲོལ། འགགས་པ་མེད་པས་མེད་མཐའ་ལས་གྲོལ། །གཉིས་ཀའི་བར་དུ་མི་གནས་པས་དབུས་མཐའ་ལས་གྲོལ་བའོ། །ལྔ་པ་ནི། འདི་ལྟར་ཆོས་ཉིད་གདག་གཞིའི་མཚན་མ་མ་གྲུབ་པས་ན་གཅིག་པོར་རིག་པར་གྲོལ་བས་མཚན་ཉིད་མེད་ཀྱང་ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་ཀྱིས་བཞག་པའི་གྲུབ་མཐའི་བློ་ཡུལ་གྱི་སྦུབས་ནས་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་རྗེན་པར་བུད་པའི་ཐིག་ལེ་ཉག་ཅིག་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ་སྔ་མ་བཞི་པོའང་མཐར་ཐུག་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པའི་ཆོས་ཉིད་གཅིག་ཏུ་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱ་གྲོལ་ཡེ་འབྱམས་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལ་བཟླ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། (༥༢༥)ལྟ་བ་ཡང་དག་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སེམས་ལས་འདས་པའི་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། འོག་མར་མ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་ལ་རྟོགས་པ་རྣམས་ནི་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་གཞི་ལས་འདས་ཏེ་སོ་སོར་རང་རིག་པར་གྲོལ་ཞིང་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་དེ་ཉིད་ངང་དུ་གཉིད་དང་རྨི་ལམ་བཞིན་འཁོར་བར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པས་དབྱེ་ན་ཀུན་གཞི་ཆུ་ལྟ་བུ་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཆུ་བུར་ཇི་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཚུལ་དཔེའི་སྒོ་ནས་སྟོན་ན་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སྐབས་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་མེད་ཙམ་དུ་སེམས་རིག་གཉིས་མཚུངས་པར་སྙམ་ནའང་། འབྱེད་ཆོས་ནི་རིག་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཟང་ཐལ་གྱིས་གསལ་ལ། སེམས་ནི་ལྡིང་ཀའི་ཆུ་བྲན་ལྟ་བུར་འཁྱིལ་ཞིང་རྨོངས་པའོ། །ཡང་རིག་པ་གནམ་སྟོང་གི་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་ཕྱི་རོལ་དུ་འབྲེལ་ཆད་ཀྱང་གཏིང་གསལ་གྱི་གདངས་མི་འགགས་པ་དང་འདྲ་ལ། སེམས་ནི་བཅོ་ལྔའི་ཟླ་བ་ཡུལ་དང་འདྲེས་པ་དང་མཚུངས་ཏེ་ཚོགས་དྲུག་གི་སྣང་བ་ལ་བགས་ཀྱིས་འདྲེས་པས་སོ། །ཁ་གཏིང་མེད་པར་དངས་ལ་མཐའ་དབུས་བྲལ་བས་ཡུལ་མེད་པར་རིག་པའི་ཡོན་
Chinese
是也。第二是，束缚(524)于他处无有之故，无需依赖对治，如水中之纹或蛇之结，自性自解脱，不依赖于因缘。第三是，所见之境与眼识二者赤裸相触之刹那，最初自身显现为色之戏论断绝。识不执境，显现不染识，以于显现当下解脱之故，远离对治之依赖与一切他之解脱所依。第四是，于彼义，施设一与多之名言亦不相符，何以故？以无生故，解脱有边。以无灭故，解脱无边。不住于二者之间故，解脱中边。第五是，如是法性，以无有可施设之相故，于一中解脱而证悟，虽无相，然从由能知所知所安立之宗派的思维境地之壳中，个个自证之智慧通彻赤裸而出之明点唯一的智慧，如是称之，前四者最终亦了个个自证之觉性法性解脱为一之相，若知之，则轮回涅槃一切法皆成广大解脱，广大遍满，将融入空性之中。 (525) 见解，此名为超越正确分别之习气之心的觉性。以下未曾宣说之故，是自性大圆满之特点，而证悟者们超越不授记之基，于个个自证中解脱，未证悟之有情们则于彼性中如睡眠与梦般流转于轮回。若以相来区分，则阿赖耶识如水，有情们如水泡一般。若以譬喻之方式来宣说其理，则于入定之时，虽觉心与觉性二者于无分别之时相同。然区分之法则是，觉性无自性而通彻光明，心则如漩涡之水般盘旋而愚昧。又，觉性如虚空之月，虽与外境断绝，然清澈之光芒不灭，心则如十五之月与境相混，与六识之显现逐渐混合之故。无有内外而清澈，远离边与中，故是无境之觉性之功德。
English
It is so. Secondly, because there is no other binding (524) elsewhere, there is no need to rely on an antidote; like a drawing in water or a snake's knot, it is self-liberated and does not depend on conditions. Thirdly, the moment the seen object and eye consciousness nakedly touch, the elaboration of the appearance of form in oneself is cut off. Consciousness does not grasp the object, and appearance does not stain consciousness. Because it is liberated in the moment of appearance, it is free from reliance on antidotes and all other bases of liberation. Fourthly, it is not appropriate to apply the terms "one" and "many" to that meaning. Why? Because it is unborn, it is liberated from the extreme of existence. Because it is unceasing, it is liberated from the extreme of non-existence. Because it does not abide between the two, it is liberated from the extreme of the middle. Fifthly, in this way, because the characteristics of the basis of the nature of reality are not established, it is liberated into awareness as one. Although it is without characteristics, it is called the wisdom of a single thigle that emerges nakedly and thoroughly from the shell of the mental realm of the philosophical tenets established by the knowable and the knower, the wisdom of individual self-awareness. If one knows that the characteristics of the previous four also ultimately dissolve into one nature of individual self-awareness, then all phenomena of samsara and nirvana will become a vast expanse of liberation, and will be absorbed into emptiness. (525) This view, called awareness that transcends the mind of the habitual patterns of correct discrimination, is a special characteristic of the Great Perfection of intrinsic nature because it has not been proclaimed below. Those who have realized it are liberated into individual self-awareness, transcending the basis of non-indication, while sentient beings who have not realized it wander in samsara like sleep and dreams in that very nature. If distinguished by aspects, the alaya is like water, and sentient beings are like bubbles. If its nature is shown by way of example, then although mind and awareness seem the same at the time of non-discrimination during meditative equipoise, the distinguishing factor is that awareness is clear and unobstructed without intrinsic nature, while mind is swirling and deluded like a whirlpool. Again, awareness is like the moon in the empty sky, cut off from external objects, yet its clear radiance does not cease. Mind is like the fifteenth-day moon, mixed with objects, gradually mixing with the appearances of the six aggregates. It is clear without inside or outside, and free from beginning and end, so it is the quality of awareness without an object.
Tibetan
ཏན་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དྲུག་དང་ཀུན་ནས་འདྲེས་པ་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་བཞིན་རིག་པ་ནི་ (༥༢༦)ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གདོད་མ་ནས་གནས་ཤིང་མི་འགྱུར་བའི་ཤེས་རབ་སྟེ། བསམ་གཏན་གྱི་ངང་དུ་སེམས་གཅུན་པའི་ཐབས་ལ་མ་ལྟོས་ཤིང་བྱིང་རྒོད་བྲལ་བའོ། །སེམས་ནི་དམིགས་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་ཡུལ་ལ་རྩེ་གཅིག་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྟེན་དང་བརྟེན་པར་འབྲེལ་ཞིང་། རིག་པ་ཡུལ་སྟེང་འོག་བར་མཚམས་མེད་པར་ཁྱབ་བརྡལ་ལ་ཤར་ཀྱང་། སྣང་བ་ཡི་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་དཔེར་ན་དངུལ་ཆུ་སར་ལྟུང་ཀྱང་རྡུལ་གྱིས་མི་གོས་པ་དང་འདྲ་ལ། སེམས་ནི་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཆ་དང་བཅས་པ་ཡི། རྣམ་རྟོག་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱོགས་དང་འདྲེས་སོ། །རིག་པས་སེམས་ཉིད་གཞན་དུ་མ་སྤང་མོད་ཀྱང་། སེམས་དང་རིག་པ་ལྷན་ཅིག་མི་འདུ་བས་ན། ཡུལ་ལྔ་དང་དེར་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་ཤར་བ་རང་དང་རྫས་གཅིག་པའི་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱང་ལྷན་གཅིག་དུ་སྤྲན་ནས་བྲོས་པ་ལྟར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལྟར་བྲོས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་བཙོན་ར་ལས་ངེས་པར་འབྱིན་ཏེ་འཚང་རྒྱ་བ་ནི་མན་ངག་སྡེ་བ་ཡི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཏེ་གཞན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ཉན་རང་གི་སྤོངས་ཞིང་བྱང་སེམས་ཀྱིས་གཉེན་པོས་འདུལ་ཏེ། སྔགས་སྤྱིར་ལམ་དུ་གཏོང་ལ་རྫོགས་ཆེན་སེམས་སྡེར་གནས་ལུགས་ཀྱི་གཤིས་ཐོག་དུ་གྲོལ་བར་འདོད་ཅིང་ཀློང་སྡེར་སྤང་གཉེན་ (༥༢༧)གཉིས་ཆོས་ཉིད་གཅིག་དུ་དག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། མན་ངག་གི་ལུགས་འདིར་སྤྲོས་བྲལ་རིག་པའི་ཀློང་ན་ལྟ་བའི་རང་ཚུགས་འཛིན་པ་ཞིག་པ་འདི་ཨེ་མ་ཧོ་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའོ། །ཞེས་སོ། །སེམས་རིག་གི་དཔེ་དེ་བཞིན་དུ། ཀུན་གཞི་དང་ནི་ཆོས་སྐུ་གཉིས་ཀྱང་ཀ་དག་གི་དབྱིངས་སུ་གཅིག་ཀྱང་འབྱེད་ཆོས་ཆོས་སྐུ་རྟོག་མེད་རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་ཞིང་། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ནི་དེ་ཡི་སྒྲིབ་ཆ་སྟེ། །དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོའི་ཁར་གྲུ་པ་བགྲོད་པ་བཞིན་དུ་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀར་ལྡིང་ངོ། །གཞི་དེ་ཉིད་ནས་འཁྲུལ་བ་དང་གྲོལ་བ་ཆོས་ཉིད་གཅིག་དུ་ཟད་ཀྱང་། གཉིད་དུ་སོང་དང་དེ་ལས་སད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་འགྲོ་དྲུག་འཁྲུལ་བའི་དབང་པོ་ཉམས་པའི་གཉིད་འཐུག་པའི་དུས་བཞིན་ལ། གྲོལ་བའི་སངས་རྒྱས་ནི་དེ་ལས་སད་པའི་གནས་སྐབས་དང་འདྲའོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ཁས་འཆེ་བའི་གཟུགས་བརྙན་འགའ་ཞིག་གིས་གཞི་ཐོག་གྲོལ་སྐད་སྨྲ་བ་སོགས་ལ་དགོངས་ནས་ཐོག་མའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། །དེ་ཡང་ཐོག་མའི་འཁོར་འདས་གང་དུའང་ངེས་པ་མེད་པའི་གཞི་
Chinese
确实是这样。与六境完全混合的是心的特点。同样，觉性是（526）法界自性，从原始以来就存在且不变的智慧。不依赖于禅定中调伏心的方法，并且远离沉没和掉举。心是对任何所缘境都专注一境的等持，与能依和所依相关联。觉性虽然无有上下内外地遍布显现，却不被显现的威力所压倒，譬如水银落入土中也不会被灰尘沾染一样。心是具有能取和所取之分的，与分别念亲近的方面相混合。虽然觉性并没有将心本身舍弃到别处，但是由于心和觉性不能同时并存，因此，显现为五境和对境执着的，与自性本体相同的烦恼，也像一起逃跑一样。这样逃跑就能必定从烦恼的监狱中解脱而证得菩提，这是心髓部的特殊之处。其他宗派中，烦恼的集合由声闻缘觉所断除，由菩萨以对治来调伏，密宗普遍将烦恼转化为道用，而大圆满心部认为在实相的本性中解脱，龙钦部则认为断除和对治（527）二者在法性中成为一体而清净。而在心髓部的这个宗派中，在离戏觉性的虚空中，持有见解的自性，这真是太稀奇太奇妙了！如此说道。心和觉性的比喻是这样的：阿赖耶识和法身二者，在原始清净的法界中虽然是一体，但区分它们的法是，法身犹如无分别的海洋，阿赖耶识的染污是它的遮蔽。譬如在海洋上航行船只一样，在轮回和涅槃二者中漂浮。虽然从那个基本身迷失和解脱在法性上是同一，就像睡着和从睡眠中醒来一样。也就是说，就像六道众生迷乱的根基衰弱，沉睡在深厚的睡眠中一样，解脱的佛陀就像从睡眠中醒来的状态一样。一些自称是大圆满的人，考虑到说“基上解脱”等言论，所以才说了“初始”等等。也就是说，初始的基，既不属于轮回也不属于涅槃
English
Indeed, it is so. The distinction of mind is that it is completely mixed with the six objects. Likewise, awareness is (526) the nature of the Dharmadhatu, the wisdom that has existed from the beginning and does not change. It does not rely on the method of subduing the mind in meditation, and it is free from sinking and agitation. Mind is the samadhi that focuses on any object of focus, and it is related to the dependent and the depended upon. Although awareness appears pervasively without upper, lower, or intermediate boundaries, it is not overwhelmed by the power of appearances, just as mercury falling on the ground is not stained by dust. Mind is that which possesses the aspects of grasper and grasped, and it is mixed with the aspect of closely associating with conceptual thoughts. Although awareness does not abandon mind itself to another place, because mind and awareness cannot coexist, the afflictions that manifest as the five objects and the clinging to them, which are of the same nature and essence, also become like fleeing together. Fleeing in this way will surely liberate one from the prison of afflictions and attain enlightenment, which is the special characteristic of the Mind Series. In other schools, the collection of afflictions is abandoned by the Hearers and Solitary Realizers, and subdued by Bodhisattvas through antidotes. Mantra generally transforms afflictions into the path, while the Great Perfection Mind Series believes in liberation in the nature of reality, and the Longchen Series believes that abandonment and antidote (527) become one in the nature of reality and are purified. In this school of the Mind Series, holding the self-nature of view in the expanse of non-conceptual awareness is truly amazing and wonderful! Thus it is said. The analogy of mind and awareness is like this: the Alaya and the Dharmakaya, although one in the realm of primordial purity, the Dharma that distinguishes them is that the Dharmakaya is like an ocean of non-discrimination, and the defilement of the Alaya is its obscuration. Just as a boat sails on the ocean, it floats in both samsara and nirvana. Although from that very basis, delusion and liberation are the same in nature, it is like falling asleep and waking up from sleep. That is to say, just as the basis of delusion of the six realms is weakened, and they are asleep in deep sleep, the liberated Buddha is like the state of awakening from sleep. Some who claim to be Great Perfection practitioners, considering the words "liberation on the basis" and so on, spoke of "initial" and so on. That is to say, the initial basis is neither definitely samsara nor nirvana.