Tibetan
བྱ་བྲལ་ཀློང་གི་སྡེ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དོན་གསུམ་པ་དེ་དག་ཀུན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མན་ངག་གི་སྡེ་ལ་གསུམ། འོག་མ་གཉིས་ལས་འཕགས་ཚུལ། ངོ་བོ། དབྱེ་བ། དང་པོ་ནི། སེམས་སྡེ་སེམས་ཡིན་ལ། ལ་ལས་སེམས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་ཏོ། །ཀློང་སྡེ་ཆོས་ཉིད་ལ་འཛིན་པས་ཡིད་དཔྱོད་དུ་སོང་བ་ལས་སེམས་ཀློང་གཉིས་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱིས་ནོར་ས་མང་བ། མན་ངག་གི་སྡེས་གནས་ལུགས་རང་གསལ་དུ་བྱེད་པས་གོལ་འཕྱུགས་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ། དེ་ལྟར་གཏན་ལ་མ་ཕབ་ན། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་རྣམས་དང་ནི། །ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་མེད་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་ངེས་གསང་སྙིང་པོ་འདི། །མུན་པ་ལས་ནི་མར་མེའམ། །བ་གླང་རྣམས་ལས་གླང་ཆེན་ནམ། །གཅན་གཟན་རྣམས་ལས་སེང་གེའམ། །རྐང་ཐང་རྣམས་ལས་རྟ་པ་བཞིན། །ཀུན་གྱི་ནང་ནས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ངོ་བོ་ནི། ཡིན་སྙམ་ཡིད་དཔྱོད་དུ་མ་ལུས་པར་གནད་ལ་ཕེབས་པའི་མེ་བཙལ་ལྟ་བུའོ། །དབྱེ་ན་གསུམ། ཁ་འཐོར། ཁ་གཏམ། རྒྱུད་རང་གཞུང་དུ་གསུངས་པའོ། །དང་པོ་ངོ་བོ་ནི་བློ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ་བའི་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་སྐད་ཅིག་ལ་འཆར་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས། གཞག་པ་ལམ་གྱི་མཐའ་གཅོད་པའི་ངང་མང་དང་། གྲོལ་བ་ སྟོོབསདག་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་བའི་མན་ངག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྟོང་པ་ཁྱབ་ཆེ་བས་བྱ་བ་ཀུན་ཏུ་གྲོལ་བའི་ལམ་ལ་ལྟོས་པ་བྲལ་བས། སྤྲོས་གཞིའི་ཁྱུད་སྤྲོས་གཞི་ཚིག་ཙམ་དུའང་མ་གྲུབ་པས་སྤྲོ་བྱེད་མིང་ཚིག་ཏུ་མི་སྲིད་ཅིང་། བརྗོད་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་མེད། ལམ་ཁྱད་དེ་ལྟར་རང་ངོ་སྤྲོས་བྲལ་ལམ་དུ་ཤར་བ་ན་བྱ་བ་རྒྱུ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས་མྱང་འདས་རང་ས་ན་གྲོལ་བར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཉིད་གནས་པའི་ཆ་ནས་སེམས་ལ་འཕོ་འགྱུར་བྲལ་བས་གཞི་བྱས། སྐུ་གསུམ་ལམ་གྱི་སྣང་བར་ཤར་ཚེ་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་ལ། འབྲས་བུ་གཤིས་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ། །ཁ་གཏམ་གྱི་ཚུལ་དུ་གསུངས་པའི་ངོ་བོ་བློ་བྲལ་མ་འཁྲུལ་བ། རང་བཞིན་རྣམ་རྟོག་ཁུངས་སྟོར་བ། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་དངོས་བཟུང་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་གཉིས། གླེན་པ་ཡེངས་ལ་བོར་བའི་ཁ་གཏམ་ནི། རྩ་གནད་ཀྱིས་རླུང་། རླུང་གནད་ཀྱིས་སེམས་ཆོས་ཉིད་དུ་ཞི་བས་ཡེ་ཤེས་ཁུངས་ནས་དོན། སྒོ་གསུམ་འབྲེལ་ཐག་ཆོད་པའི་གནད་ཀྱིས་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གླེང་བ་ཆད་པའི་མན་ངག་གོ། །ཁར་ཕོག་ཏུ་མེད་པའི་ཁ་གཏམ་ནི། དབྱིངས་ཀློང་ཡངས་པའི་ངོ་ནས་གང་ཡང་མ་ཤོང་བ་མེད་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་རྩི་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པས་ངོ་བོ་འགྱུར་བ་རྩ་བ་དང་། དབྱིངས་ལ་བྱ་རྩོལ་མེད་པས་རང་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ངོས་བཟུང་བའོ། །གསུམ་པ་རྒྱུད་རང་གཞུང་དུ་གསུངས་པའི་མན་ངག་གི་ངོ་བོ་བཀའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱུང་སར་གྱུར་བ། ཁྱད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བཙུན་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་འཁོར་འདས་མེད་པས་སྤང་བླང་གི་ལྟོས་ཚད་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་སྒྲ་ཚིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་སྟོང་ཉིད་རྩོད་ གཞི་དང་བྲལ་བའོ། །དབྱེ་ན་བཞི་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་ལྟ་བ་དགོངས་དྲིལ་གྱི་ངོ་བོ་སྤྲོས་མེད་གཞི་ལ་ཁྱབ་པས། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་དུ་ཤར། རང་བཞིན་སྟོང་གསལ་དུ་ཤར་བས་དགེ་བས་ཕན་མ་བཏགས། སྡིག་པས་གནོད་མ་བསྐྱལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་སྤྲོས་པ་མེད་པས་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ་བས་དབང་པོ་ཅིག་ཅར་གྲོལ་བའི་གནད་དོ། །དབྱེ་ན་གཉིས། སྣང་བརྟགས་ལྟ་བར་འདོད་པ་བྱར་མེད་པ་དང་། སེམས་རྟོག་ལྟ་བར་ཀུན་ནས་སློང་བ་གཉིས་སོ། །དང་པོའི་ངོ་བོ་ནི་དེ་ལ་ཆོས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་མིང་དུའང་མ་གྲུབ། རང་བཞིན་རྩལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་བ་ཐ་དད་དུ་ཤར། མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས་ལྟ་སྒོམ་ལ་ཚད་པོ། །སེམས་རྟོག་ལྟ་བར་དྲིལ་བའི་ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་དུ་དག་པས་ཉོན་མོངས་པ་གཞི་མེད་དུ་དེངས། རང་བཞིན་མ་འགགས་པར་ཤར་བས་སྤང་བླང་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ། མཚན་ཉིད་ཡེ་གྲོལ་དུ་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཁུངས་རྡིབ་པའོ། །གཉིས་པ་གཏམ་བགེགས་སེལ་བའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཤིས་བསྟན་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་མཚམས་བྱེད། རང་བཞིན་འཕྱུགས་མེད་ཀྱི་གཞི་ཐེངས་པས་བློ་མ་བའི་སྡེ་བ་མེད། མཚན་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་མེད་པས་འཁྲུལ་བ་རང་ཐོག་ཏུ་བསལ་བའོ། །འདི་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་སུ་ཡོད་པའི། དང་པོ་ལྟ་སྒོམ་དྲོད་ཚད་ཀྱི་གེགས་བསལ་བ་ནི། ལྟ་བའི་དྲོད་འཁོར་འདས་གཉིས་རོ་མཉམ་དུ་འདྲེས་པས་གནས་ལུགས་ལ་རིས་མེད། དེའང་ལྟ་བ་གཡོ་བའི་དུས་འཁོར་བའི་མཚང་ངོས་ཟིན་པ་དྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་པའི་དུས་ལུས་ངག་ལ་དྲོད་ཐོབ་པ་མེ་འབར་བ་ལ་ཞུན་མར་བླུགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བ་བརྟན་པའི་དུས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཤན་ཕྱེད་པ་དམག་མི་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ།
Chinese
已经讲述了无为法界部。第三个意义，在所有这些之中最为殊胜的是大圆满窍诀部，分为三部分：比下两者更为殊胜的方式、本体、分类。第一，心部是心，有些人执着于心方面的意念。界部执着于法性，因此落入意念，心和界二者容易被所知障迷惑。窍诀部使本来面目自然显现，因此以没有错谬的关键而最为殊胜，如《广大布置》中所说：“如是未确定，与执意念者，有何差别亦全无，是故此胜秘密，如暗中之明灯，如牛中之巨象，如猛兽中之狮子，如徒步中之骑者，于一切中极超胜。”第二，本体是：不像认为的那样完全停留在意念上，而是像找到火一样切中要害。分类有三种：零散语、口头语、经续自身所说。第一种的本体是：不离心的广大智慧，依靠不作任何努力的关键而瞬间显现。分类有两种：安立，是断定道之边际的众多状态；解脱，是清净力之道显现的窍诀。第一种是：空性广大，因此在一切事物中解脱，不依赖道路。由于能生之因，即能生之词也未成立，因此不可能有能生之名言，无言之法性没有文字。当道路的殊胜之处如此显现为自性离戏之道时，凭借无因之理，轮回从根拔起，涅槃在自性之地解脱。第二种是：从法性安住的角度来说，心没有变动，以此为基础。当三身显现为道路的景象时，没有不解脱的。在果到达本性之地时，被认为是与法性母相遇。以口头语的方式所说的本体是：不离心，不迷惑，自性分别念失去来源，特征是无二，远离实执。分类有两种：愚者在散乱中遗忘的口头语是：以脉的关键使风，以风的关键使心寂灭于法性，因此智慧从根源上领会意义。三门关联断绝的关键是
English
The division of the Unfabricated Expanse has been explained. The third meaning, most excellent among all those, is the Great Perfection Instruction Division, which has three aspects: how it is superior to the lower two, its essence, and its divisions. First, the Mind Division is mind, and some hold to the conceptual mind of the mind aspect. The Expanse Division holds to the nature of reality, thus falling into conceptual thought, so the Mind and Expanse Divisions have many places where they err due to the obscuration of knowledge. The Instruction Division makes the natural state self-luminous, so it is most excellent due to the key point of being without error. As it says in the Great Array: "If it is not determined in that way, what difference is there between those who hold to conceptual thought? Therefore, this definitive secret essence is like a lamp in the darkness, like a great elephant among cows, like a lion among wild beasts, like a horseman among pedestrians, it is most excellent among all." Second, the essence is: not remaining entirely in conceptual thought as if thinking it is, but like finding fire, hitting the key point. The divisions are three: scattered words, spoken words, and what is spoken in the tantras themselves. The essence of the first is: great wisdom that is free from mind, arising in an instant by relying on the key point of being free from effort. The divisions are two: establishing, which is the many states of cutting off the extremes of the path; and liberation, which is the instruction of the path of pure power becoming manifest. The first is: because emptiness is all-pervasive, it is free from depending on the path of liberation in all things. Since the basis of elaboration, even the mere word of the basis of elaboration, is not established, it is impossible to have elaborating names and words, and the nature of reality, which is beyond expression, has no letters. When the excellence of the path thus arises as the self-nature free from elaboration, it is believed that by the reason of causeless action, samsara is overturned from its depths and nirvana is liberated in its own place. The second is: from the aspect of the nature of reality abiding, the mind is free from change, and this is the basis. When the three kayas arise as the appearance of the path, there is nothing that is not liberated. It is believed that when the result arrives at its intrinsic nature, it meets with the Mother of Reality. The essence of what is spoken in the manner of spoken words is: free from mind, unconfused, the self-nature of conceptual thought loses its source, and the characteristic is non-duality, free from grasping at things. The divisions are two: the spoken words that a fool forgets in distraction are: by the key point of the channels, the wind; by the key point of the wind, the mind is pacified into the nature of reality, so wisdom understands the meaning from its source. The key point of severing the connection of the three doors is
Chinese
念头于自身消解，是断绝佛与众生之谈论的口诀。不落言筌之语，乃是：从法界虚空之面，无所不容，故能衡量轮涅之遍布；法性空性无可执取，故本体转变是根本；法界无有作为，故能认识自住之本觉。三、经续中自宗所说口诀之本体，是成为一切教言之源，尤其是法性所庄严。自性中无有轮涅，故能衡量取舍之对待；法性未成立于言语文字，故空性远离争论之基。若分，则有四种。第一，见解融会之本体，是无戏论周遍于基。故业无有善恶，三界显现为彻底解脱。自性显现为空明，故善不加利益，恶不降危害，无有佛与众生。体性上无有名词语句文字之戏论，故不以各种乘之法成佛，是根识一时解脱之要诀。若分，则有二。欲将显现执为见解之无作，与从心念策发为见解二者。第一之本体，是彼无有法，故佛之名亦不成立。自性如妙力般显现，故轮回显现为各异。体性不确定为一，故能衡量见修行。融摄于心念之见解的本体，是于无生中清净，故烦恼于无根中消散。自性不间断显现，故远离取舍作为。体性显现为本来解脱，故轮涅之源崩溃。第二，遣除言语障碍之本体，是显示法性之本性，故能区分轮涅之界限。自性无谬误之基稳固，故无有愚昧者之群体。体性上无有事物，故错乱于自身消除。此有二分，第一，遣除见修暖相之障碍，乃是：见解之暖相，轮涅二者味同胶泥般混合，故对安住之法无有偏颇。彼亦是见解动摇之时，认识轮回之过失，如认识盗贼一般。获得见解之时，身语获得暖相，如火燃烧时倾注油脂一般。见解稳固之时，分辨轮涅之差别，如军队战胜敌人一般。
English
The instruction of thoughts dissolving in their own place is the instruction of ceasing to discuss buddhas and sentient beings. The words that do not fall into verbal traps are: From the face of the vast expanse of the dharmadhatu, there is nothing that is not contained, so it is possible to measure the pervasiveness of samsara and nirvana; since the emptiness of dharmata is without grasping, the essence of transformation is the root; since there is no activity in the dharmadhatu, it is possible to recognize the self-abiding jnana. Third, the essence of the instructions spoken in the tantras themselves is the source of all teachings, especially adorned by dharmata. Since there is no samsara and nirvana in self-nature, it is possible to measure the relativity of acceptance and rejection; since dharmata is not established in words and letters, emptiness is free from the basis of debate. If divided, there are four types. First, the essence of the view of condensing the intention is that non-elaboration pervades the ground. Therefore, there is no good or bad in karma, and the three realms appear as completely liberated. Since self-nature appears as empty and clear, goodness does not add benefit, and evil does not bring harm, there are no buddhas and sentient beings. Since there is no elaboration of names, words, and letters in the characteristics, one does not attain buddhahood through the teachings of various vehicles, which is the key to the simultaneous liberation of the senses. If divided, there are two types: the desire to regard appearances as views without action, and the mind that arises from all sides as views. The essence of the first is that there is no dharma in it, so even the name of buddha is not established. Since self-nature appears as power, samsara appears as different. Since the characteristics are not fixed as one, it is possible to measure view and meditation. The essence of the view condensed in the mind is that it is pure in unbornness, so afflictions dissipate without a basis. Since self-nature appears without interruption, it is free from acceptance and rejection. Since the characteristics appear as primordially liberated, the source of samsara and nirvana collapses. Second, the essence of dispelling the obstacles of speech is that it shows the nature of dharmata, so it can distinguish the boundaries of samsara and nirvana. Since the basis of self-nature without error is stable, there is no group of foolish ones. Since there are no objects in the characteristics, confusion is eliminated in itself. There are two divisions to this. First, dispelling the obstacles of the warmth of view and meditation is: the warmth of view, samsara and nirvana are mixed together like glue, so there is no bias towards the abiding reality. Also, when the view is shaken, recognizing the faults of samsara is like recognizing a thief. When the view is obtained, the body and speech obtain warmth, like pouring oil on a burning fire. When the view is stable, distinguishing the difference between samsara and nirvana is like an army defeating an enemy.