Tibetan
ཤེགས་སྙིང་པོ་ལས། །རིག་དང་མ་རིག་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས། །འཁྲུལ་གྲོལ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་། །མེད་པའི་སྟོང་པ་རིས་མེད་དུ། །འདོད་པ་ཐ་ཆད་རྒྱང་འཕེན་པའི། །གྲུབ་མཐའ་ཉིད་དང་ཅི་ཡིས་ཁྱད། །དེ་ཕྱིར་རིག་པའི་གཤིག་ལུགས་ལ། །འཁོར་འདས་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ཡོད་པ། །ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་སྨྲ། །དེ་བཞིན་གསང་བའི་སྙིང་པོ་ལས། །སེམས་ཉིད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན། །སངས་རྒྱས་གཞན་ནས་མ་འཚོལ་ཞིག། ཅེས་པའི་དོན་ལྟར་གང་དུ་ན། །སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་སྤངས་ཤིང་། །ཡོན་ཏན་ མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཚེ། །རང་སེམས་ཁོ་ན་སངས་རྒྱས་ཕྱིར། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ག་ཤེད་ནས། །དངོས་པོར་རང་ཚན་ཅན་ཉིད་ཀྱི། །སངས་རྒྱས་ལོགས་སུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྔ་ཕྱི་སུ་ཡིས་འཇོག། འོན་ཀྱང་རྫོགས་སྨིན་སྦྱངས་གསུམ་གྱི། །ཚུལ་བསྟན་རྟགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ལ། །ཐོག་མཐའ་སྔ་ཕྱིའི་ཆོས་བཤད་པ། །དེ་ནི་ཐུན་མོང་དྲང་བའི་དོན། །ཡིན་གྱི་ངེས་པའི་དོན་མ་ཡིན། །དེ་ཡི་ངེས་ཚིག་སྔར་བཤད་པས། །ཡང་ཡང་སྨྲ་བར་མི་བྱའོ། །འོན་ཏེ་འོད་གསལ་དབྱིངས་ཀྱི་དང་། །བཅིང་གྲོལ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །གྲོལ་དེ་དོན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཆེ། །རང་རིག་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ལ། །རྣལ་མའི་དགོངས་པར་མི་འཛིན་པར། །སྔ་ཕྱི་རྟགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ལ། །གུང་དུ་བཟུང་ནས་ཐོབ་བྱར་སེམས། །དེ་ལ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་མེད་དེ། །ཅི་ཕྱིར་མདོ་རྒྱུད་རྒྱ་མཚོ་ནས། །རང་སེམས་རྟོགས་པ་སངས་རྒྱས་སུ། །བཤད་པའི་ཆོས་དང་འགལ་བ་ཅན། །འདི་ནི་ཡང་དག་ངེས་པའི་ལུང་། །དེ་ཕྱིར་འཁོར་འདས་གང་དུ་ཡང་། །འབྱེད་པ་མེད་པའི་གཞི་ཐོག་ནས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས་རང་གི་ཆོས། །རང་ངོ་ཤེས་ནས་གྲོལ་བ་དང་། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རང་གིས་རང་། །མ་རིག་རྒྱུ་ལས་འཁྲུལ་བའི་ཚུལ། །གཉིད་དང་མངོན་སུམ་ལྟ་བུ་སྟེ། །དེ་ལ་རྫས་གཉིས་ཡོད་མིན་པའི། །རང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ་བའོ།། །།དྲི་བ་སུམ་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་པར། །སེམས་ཞེས་དྲན་བསམ་རིག་པའི་རྩལ། །སྣ་ཚོགས་འཆར་གཞིར་གྱུར་བ་འདི། །དང་པོ་སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་ཞེས། །འཁོར་འདས་ལམ་གསུམ་མ་གྲུབ་པའི། །ཡེ་ཐོག་དང་པོའི་གནས་ལུགས་རང་། །གནས་ཡུལ་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་གནས། །ཞེས་དྲི་ལན་དུ་འདི་སྐད་བརྗོད། །འཁོར་འདས་ལམ་གསུམ་མ་གྲུབ་པའི། །ཡེ་ཐོག་དང་པོའི་གནས་ལུགས་ལ། ཀུན་གཞི་འདུས་མ་བྱས་སུ་འདོད། །དེ་ཡང་ རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནས། །མཐར་འཛིན་གུང་དུ་བཅད་པའི་གཞི། །བདུན་གྱི་རང་བཞིན་ལོང་བ་ཡིས། །གླང་པོའི་གནས་ལུགས་བཤ
Chinese
出自《谢氏心髓》：以觉与无觉这二者，作为解脱与迷乱之体性，于无有之空性中，将断灭之欲念远远抛弃，与此种见解又有何差别？因此，内道佛教徒宣称，在觉性的剖析方法中，具有轮回与涅槃二者的门径。同样，如《秘密藏续》所说：“心性即是圆满之佛，勿于他处寻觅佛。”按照此意义，无论于何处，当一切障碍完全断除，功德显现之时，唯有自心即是佛，除此之外，又于何处存在具有实体之独立的佛陀呢？对此，又应以何者作为先后之区分呢？然而，对于以圆满、成熟、清净这三者之方式所显示的、作为表征之佛陀，宣说具有始末、先后之法，这乃是共同的引导之义，而非究竟之义。其究竟之义已于前述，故不应反复赘述。然而，对于光明法界之自性，以及无有束缚与解脱之法性，解脱即是究竟之佛。对于无有迁变之自明觉性，若不执持为真实的见解，反而将先后之表征之佛陀，执为中心并认为是可以获得的，那么对此而言，便不存在解脱之道。为何与经续如海中所说之“证悟自心即是佛”之教法相违背呢？此乃是真实确定的教证。因此，在轮回与涅槃皆无有分别之基础上，普贤王如来因自识自性而获得解脱，而众生则因无明之因而产生迷乱，犹如睡眠与显现一般。对此，应了知其无有二元实体之自性。于第三十八个问题中，所谓心，即是记忆、思维、觉知之能力，是各种显现之基础。最初的众生与佛陀，在轮回、涅槃、道这三者尚未成立之时，最初本有的状态，其所处之境、体性又是如何安住的呢？对此，回答如下：在轮回、涅槃、道这三者尚未成立之时，最初本有的状态，被认为是阿赖耶未造作。其中，在《大圆满》中，将执着视为中心而断除之基础，七种自性犹如盲人摸象般地描述了象的状态。
English
From the Sheath Essence: With the two, awareness and unawareness, as the nature of delusion and liberation, in the emptiness without distinctions, what difference is there with the view that completely rejects the desire for annihilation? Therefore, the inner Buddhists say that in the method of dissecting awareness, there is a gateway to both samsara and nirvana. Similarly, as the Secret Essence Tantra says, "The nature of mind is the perfect Buddha; do not seek the Buddha from elsewhere." According to this meaning, wherever all obscurations are completely removed and qualities are manifested, one's own mind alone is the Buddha. Other than that, where else is there an independent Buddha with inherent existence? To this, who should be designated as earlier or later? However, for the Buddha who is shown as a sign of accomplishment, maturation, and purification, the teaching of the Dharma with beginning, end, earlier, and later is a common guiding meaning, not a definitive meaning. Its definitive meaning has been explained before, so it should not be repeated again and again. However, for the nature of the clear light realm and the nature of Dharma without bondage and liberation, liberation is the ultimate Buddha. If one does not hold the unchanging self-awareness as the true view, but instead holds the Buddha as a sign of earlier and later as the center and thinks that it can be obtained, then there is no path to liberation. Why does it contradict the teachings in the ocean of sutras and tantras that "realizing one's own mind is the Buddha"? This is a true and certain scriptural statement. Therefore, on the basis where there is no distinction between samsara and nirvana, Kuntuzangpo (（藏文：ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ།）Samantabhadra) attained liberation by recognizing his own Dharma, and sentient beings are deluded by the cause of ignorance, like sleep and manifestation. To this, one should know its nature without dualistic entities. In the thirty-eighth question, the so-called mind is the ability of memory, thought, and awareness, which is the basis of various manifestations. The first sentient beings and Buddhas, when the three paths of samsara, nirvana, and the path have not been established, what is the state of the original beginning, and how does its place and nature abide? To this, the answer is as follows: When the three paths of samsara, nirvana, and the path have not been established, the original state is considered to be the alaya (（藏文：ཀུན་གཞི་，梵文天城体：ālaya，梵文罗马拟音：ālaya，汉语字面意思：阿赖耶）) that is not created. Among them, in the Great Perfection, the basis for cutting off attachment as the center, the seven natures describe the state of the elephant like blind people touching an elephant.
Tibetan
ད་པ་ལྟར། །སྐྱོན་ཅན་ཉིད་དུ་རྣམ་གཞག་ནས། །རང་ལུགས་བླ་ན་མེད་པའི་གཞི། །བྱེ་བྲག་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ནི། །ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་ཞེས། །གཞི་གཅིག་ལ་ནི་ལྡོག་པའི་ཆོས། །རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཀོད་བྱས་པའི། །གནས་ཚུལ་བརྗོད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཀ་དག་གི། །ཆ་ནས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་གདངས། །ཞལ་ཕྱག་མཚན་མར་མ་གྱུར་ཀྱང་། །གཏིང་གསལ་འཆར་བའི་གཞིར་བཞུགས་པས། །ཡེ་གདངས་སྣང་བའི་ངོ་མ་དོར། །ཐུགས་རྗེའི་ཆ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །མཁྱེན་པའི་འཆར་གཞི་མ་འགགས་པའི། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོར་བཞུགས་པ་དེའི། །རྩལ་ཉིད་ཡུལ་ལ་མངོན་ཤར་ཚེ། །རིག་པ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ཆ། །བཅོམ་ནས་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཐོབ་ལ། །འཁྲུལ་ན་ཡུལ་གྱི་རྗེས་འབྲངས་ཏེ། །མ་དག་འཁོར་བའི་སྒོ་འབྱེད་ཕྱིར། །འཁོར་འདས་གཉིས་ཀའི་གཞི་རུ་གྲགས། །དེ་སྐད་དུ་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། །ཐོག་མའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་དང་། །ཐུགས་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གནས། །དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྐུར་གནས་པས། །ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་སྤྲུལ་པའི་ཆར། །མ་ཕྱེ་འབྱེད་པ་མེད་པའི་གནས། །ཁམས་ལས་གྲུབ་པ་ཉིད་ལ་ཡང་། །སྐུ་མདོག་ལ་སོགས་བློ་ཡུལ་མེད། །རང་བཞིན་འཆར་བྱེད་འོད་ཀྱི་ཚུལ། །དཀར་དམར་སེར་དང་ལྗང་མཐིང་ནི། །མཚན་མ་རིས་ཅན་མ་ཡིན་པར། །རིས་མེད་ཤེས་བྱའི་བབས་ལ་གྲུབ། །ཐུགས་རྗེ་འཆར་བ་སྣ་ཚོགས་ལས། །འདི་འདྲ་གཅིག་ཏུ་ངེས་མེད་པས། །སྣ་ཚོགས་སྣང་ཕྱིར་གཞི་ཞེས་བྱ། །ཞེས་སོང་བྱེ་ན་སྟོང་པའི་ཆ། །ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་དང། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་གསལ་བའི་ཆ། ཐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་སྟེ། །ལྡོག་པ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས། །དང་པོ་ལྟར་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། །རྒྱུད་རྒྱལ་ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། །ང་ལ་སྐྱེ་དང་འཆི་མེད་པས། །འགག་མེད་ཆོས་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །ང་ལ་ཕྱི་དང་ནང་མེད་པས། །གསལ་བའི་ཆོས་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །ང་ལ་སྟོང་དང་དངོས་མེད་པས། །སྣང་བའི་ཆོས་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །ང་ལ་དམིགས་པའི་ཡུལ་མེད་པས། །མཐོང་བའི་ཆོས་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །ང་ལ་ལུས་དང་སེམས་མེད་པས། །རང་སྣང་ཆོས་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །ང་ལ་བདག་དང་གཞན་མེད་པས། །རིག་པའི་ཆོས་ལྔ་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །ང་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མེད་པས། །བསམ་གཏན་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །ང་ལ་ཕྱོགས་དང་རིས་མེད་པས། །གསང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །ང་ལ་སྣང་བ་འགག་མེད་པས། །དབྱིངས་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །ཞེས་པས་རང་ངོས་སྟོངས་པར་བསྟན། །
Chinese
因此，从将过失视为真实的角度出发， 将自宗无上的基，视为一种差别， 即本体、自性、大悲， 在一个基上，安立为反体的法，三种形态， 像这样陈述状态： 也就是说，从本体原始清净的角度， 没有成立为实有， 自性是任运成就大乐， 即使没有变成面容、手印等相， 也安住于深邃明澈显现的基中， 没有舍弃原始乐空不二的体性。 从大悲的角度，智慧的 显现之基没有止息， 安住于大自在的体性中， 当其力量显现于对境时， 断除未被预言的无明之分， 获得解脱之法。 如果迷惑，则追随对境， 为了开启不净轮回之门， 被称为轮回与涅槃二者的基。 如是说，在理证中， 初始的本体、自性和 大悲，以三种形态存在。 也就是说，本体安住于法身上， 在法报化三身中， 没有分开，没有分别之处， 即使是从界中成就， 身色等也不在思维的范畴。 自性是显现的，光明的形态， 白色、红色、黄色、绿色、蓝色， 不是具有特征的， 而是成立为无别所知之境。 大悲显现为多种多样， 因此，不能确定为唯一， 因为显现多种，所以称为基。 如是，如果详细分析，空性的部分， 是从本体的角度宣说， 以及其自性光明的方面， 是从方便的角度宣说。 从两种反体的差别来看， 如果像第一种那样， 从续部之王无字中， 我没有生和死， 无灭之法完全具足。 我没有外和内， 明澈之法完全具足。 我没有空和实， 显现之法完全具足。 我没有能指的对境， 见之法完全具足。 我没有身和心， 自显之法完全具足。 我没有自和他， 五种智慧之法完全具足。 我没有造作之因， 大禅定完全具足。 我没有方和界限， 秘密智慧完全具足。 我没有显现和止灭， 法界的三种法完全具足。 因此，显示了自性空性。
English
Therefore, from the perspective of establishing faults as real, Considering the unsurpassed ground of our own tradition as a distinction, Namely, essence, nature, and compassion, On one ground, establishing contradictory dharmas, in three forms, Like this, stating the situation: That is to say, from the aspect of the essence of primordial purity, It is not established as a real entity, The nature is the resonance of great spontaneous accomplishment, Even if it has not become faces, hands, and symbols, It abides in the ground of deep, clear manifestation, Without abandoning the essence of primordial bliss and emptiness. From the aspect of compassion, the basis of wisdom's Manifestation has not ceased, It abides in the nature of great sovereignty, When its power manifests in the object, Cutting off the part of ignorance that has not been prophesied, Obtaining the dharma of liberation. If confused, it follows the object, In order to open the door of impure samsara, It is known as the basis of both samsara and nirvana. As it is said, in the Prasangika, The initial essence, nature, and Compassion exist in three forms. That is to say, the essence abides in the Dharmakaya, In the Dharmakaya, Sambhogakaya, and Nirmanakaya, There is no separation, no distinction, Even if it is accomplished from the realm, Body color and so on are not within the scope of thought. Nature is the manifesting, the form of light, White, red, yellow, green, and blue, Are not characterized by features, But are established as the realm of undifferentiated knowable objects. Compassion manifests in various ways, Therefore, it cannot be determined as unique, Because it manifests in various ways, it is called the ground. Thus, if analyzed in detail, the part of emptiness, Is explained from the aspect of essence, And its nature, the aspect of clarity, Is explained from the aspect of means. From the difference of the two opposites, If it is like the first, From the king of tantras, the unwritten, I have no birth and death, The unceasing dharma is completely fulfilled. I have no outer and inner, The clear dharma is completely fulfilled. I have no emptiness and reality, The manifesting dharma is completely fulfilled. I have no object of focus, The dharma of seeing is completely fulfilled. I have no body and mind, The self-manifesting dharma is completely fulfilled. I have no self and other, The five dharmas of wisdom are completely fulfilled. I have no cause of action, The great meditation is completely fulfilled. I have no direction and limit, The secret wisdom is completely fulfilled. I have no manifestation and cessation, The three dharmas of the Dharmadhatu are completely fulfilled. Therefore, it shows the emptiness of self-nature.