Tibetan
དཔའ་བཙས་མ་ཐག་པ་ནས་ཚད་མེད་བཞིའི་ལམ་དུ་ཕྱོགས་པ་ལ་རིངས་པ་སྟོན་ཕྱིར་ཕྱོགས་བཞིར་གོམ་པ་བདུན་བདུན་འདོར་བའི་ཤུལ་ནས་ལྷས་ཕུལ་བའི་པདོྨའི་ གེ་སར་ཀྱང་ལྷམ་མེར་གསལ་ལོ་ཞེས་གྲགས་སོ། །གང་གི་ཚེ་ལུམྦིའི་ཚལ་དུ་མེ་ཏོག་རྣམས་རང་ཁ་བྱེ། གཅུང་དགའ་ལ་སོགས་པའི་ཤཱཀྱ་གཞོན་ནུ་ལྔ་བརྒྱ་དང་། སྔགས་ལྡན་ལ་སོགས་པ་བཞོན་པའི་མཆོག་ལྔ་བརྒྱའང་བཅས། ས་ཆེན་པོ་འདི་རབ་ཏུ་གཡོས་ཤིང་འོད་ཟེར་གྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པས། ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་བཞི་པོ་དག་རང་རང་ལ་བུ་བཅས་པའི་རྟགས་སུ་རློམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ཀུན་གྱི་བཤེས་གཉེན་དང་། །སྲིན་བུ་གོ་ཆ་ལ་སོགས་པར་ཡི་གེ་དང་། རྩིས་དང་། ཞང་པོ་བཟང་ལེན་ལས་གླང་པོའི་གཉར་ཞོན་པ་སོགས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་གནས་མང་པོ་ལ་མཐའ་གཏུགས་པའི་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་མཛད་ཅིང་ཕོ་བྲང་དུ་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཡབ་ཀྱིས་ལག་ན་བེ་ཅོན་ལ་སོགས་པའི་ཤཱཀྱའི་རིགས་གསུམ་གྱི་བུ་མོ་བཙུན་མོར་བྱིན་ཞེས་བསྒོ་བ་ལ། ལྷ་བདག་ཅག་གི་རིགས་ནི་གྱད་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཤེས་པ་ལ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེར་ཡབ་ངོ་གནག་པར་གྱུར་བ་ལ་གཞོན་ནུས་སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་འཕོང་དང་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་གནས་ལ་བདག་ལ་འགྲན་པར་སྤོབས་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །ཞེས་རྔོ་ཐོགས་པར་ཞལ་གྱིས་འཆེས་ནས་ཤཱཀྱ་གཏུམ་པོ་གཟུ་ལུམས་ཅན་དག་དང་སྒྱུ་རྩལ་འགྲན་པར་དྲིལ་བསྒྲགས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་ཆས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཡངས་པ་ཅན་ནས་གཞོན་ནུ་ལ་འབུལ་དུ་ལྷགས་པའི་གླང་པོ་ཆེར་ལྷས་བྱིན་ཤིན་ཏུའང་ཕྲག་དོག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཐལ་མོ་བསྣུན་པ་ཙམ་གྱི་མཐུས་བསད་དོ། །དེ་གཅུང་དགའ་བོས་སྒོ་ཁང་ནས་ཕྱི་རོལ་དུ་སྟོབས་ཀྱིས་བོར་རོ། །གཉིས་ཀའི་མཐུ་སད་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤིང་རྟ་ལས་མ་བབས་བཞིན་དུ་ཞབས་ཀྱི་མཐེ་བོས་མཇུག་མ་ནས་བཟུང་སྟེར་བ་བདུན་འདས་པའི་ལྗོངས་སུ་དོར་བ་ལ་ལྷས་བསྟོད་ཅིང་བསྔགས་སོ། །དེ་ནས་ཏཱ་ལའི་ལྗོན་པ་དང་། ལྕགས་ཀྱི་ཕ་གུ་དང་། སླ་ང་རྣམས་བདུན་བདུན་དུ་བརྩེགས་པ་ལ་ཉག་ཕྲན་གྱི་སྦྱོར་བས་གཅོད་ཚབས་འགྲན་པ་ལ་ ཞུགས་པ་ན། ལྷས་བྱིན་གྱིས་ནི་གསུམ། གཅུང་དགའ་བོས་ལྔ། གཞོན་ནུས་ཐམས་ཅད་ལས་ཕྱིར་ཐལ་བའི་ས་ནས་མདའ་ཆུ་ཁྲོན་པ་སྐྱེས་བྱ་བ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཆུ་མིག་ཀྱང་བྱུང་ངོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལང་ཚོའི་སྟོབས་ཀྱི་སྒྱེལ་འགྲན་པ་དང་། གླང་པོའི་གཉར་ཞོན་པ་དང་། ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོར་ངང་པ་ལྟར་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་སྒྱུ་རྩལ་དྲུག
Chinese
据说，刚一诞生，为了显示迅速趋向四无量之路，在四个方向走了七步，从脚印处显现出天神供养的莲花花蕊。当他在蓝毗尼花园时，花朵自然开放。还有弟弟难陀等五百释迦族青年，以及善护等五百 श्रेष्ठ（梵文天城体：श्रेष्ठ，梵文罗马拟音：śreṣṭha，汉语字面意思： श्रेष्ठ）乘骑。这片大地剧烈震动，充满巨大的光芒，四个边境小国的国王都认为自己有了儿子。之后，他跟随一切的善知识，以及昆虫盔甲等学习文字、算术，并从尚波桑林那里学习骑象等等，掌握了许多技艺，住在宫殿里。当时，父亲告诫说，要将手持棍棒等的三个释迦族姓氏的女儿作为妃子赐予他。王子说：我们天神的种姓在于懂得如何摔跤，而不是其他。父亲脸色变得难看，王子说：在三界之中，没有谁能在力量和技艺方面与我匹敌。他发誓要证明自己的能力，于是宣布与释迦族那些粗暴傲慢的人进行技艺比赛，然后前往城外。当时，从广严城来向王子供奉的大象，提婆达多因为极度嫉妒，仅用拍手就杀死了它。难陀用力量将它从门房扔到外面。为了展示两人的力量，菩提萨埵没有下车，而是用脚趾抓住象尾，将它扔到七多罗树之外的地方，天神们赞叹不已。之后，他们开始比赛，将七棵多罗树、铁环和水罐堆叠起来，然后用细小的箭矢射穿。提婆达多射穿了三棵，难陀射穿了五棵，王子射穿了全部，从箭矢落下的地方涌出了一口名为“箭水泉”的八功德水泉。同样，还有比试青春的力量摔跤、骑象、像天鹅一样在巨大的河流中行走等等六种技艺。
English
It is said that as soon as he was born, in order to show his swift progress towards the path of the four immeasurables, he took seven steps in each of the four directions, and from the footprints, the lotus stamens offered by the gods appeared distinctly. When he was in the Lumbini Garden, the flowers opened naturally. There were also five hundred Shakya youths, including his younger brother Nanda, and five hundred excellent riders, including Sngags-ldan. This great earth shook violently and was filled with great light, so the four border kingdoms each assumed that they had a son. Then, he followed all the spiritual friends, and learned writing, arithmetic from insect armor, and riding elephants from Shangpo Sanglen, mastering many arts, and resided in the palace. At that time, his father instructed that daughters from the three Shakya clans, holding clubs and other weapons, should be given to him as consorts. The prince said, "Our lineage of gods lies in knowing how to wrestle, not in anything else." Thereupon, his father's face darkened, and the prince said, "In the three realms, there is no one who dares to compete with me in strength and skill." He vowed to prove his ability, and proclaimed a contest of skills with the violent and arrogant Shakyas, and then set out to the outside of the city. At that time, the elephant that had come from Vaishali to offer to the prince was killed by Devadatta with just a clap of his hands, out of extreme jealousy. Nanda threw it with force from the gatehouse to the outside. To demonstrate the power of both, the Bodhisattva, without dismounting from the chariot, grabbed the tail with his toe and threw it into the land beyond seven Tala trees, and the gods praised and extolled him. Then, they began to compete, stacking seven Tala trees, iron rings, and water jars, and then cutting through them with thin arrows. Devadatta shot through three, Nanda shot through five, and the prince shot through all of them, and from the place where the arrow fell, a spring of water with eight qualities, called 'Arrow Water Spring,' emerged. Similarly, there were six arts, including competing in wrestling with youthful strength, riding elephants, and walking like a swan in a great river.
Tibetan
་ཅུ་རྩ་བཞིའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གྱད་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ལ་སུས་ཀྱང་སྤོབས་པར་མ་གྱུར་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པའི་དབང་པོ་ནི་རཻ་ཞིག་དེ་དང་ངང་ཚུལ་མཐུན་པར་འཇུག་པས་སྐྱེས་བུ་འདུལ་ཞིང་། དབང་པོ་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་བའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྤང་ཕྱིར། བུད་མེད་ཀྱི་སྐྱོན་ལྔ་དང་བྲལ་ཞིང་། ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པས་འཚོམ་དང་། གྲགས་འཛིན་མ། རི་དྭགས་སྐྱེས་ཏེ་རང་རང་ལ་འཁོར་ཉི་ཁྲི་ཉི་ཁྲིའི་ཚོགས་དང་བཅས་བཙུན་མོའི་མཆོག་དྲུག་ཁྲི་ཁབ་ཏུ་བཞེས་ནས་འདོད་ཡོན་གྱི་སྣང་བ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའང་ཡང་དག་སློང་བ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་ནས་སྲིད་པའི་ཁ་ལོ་ཆོས་སུ་བསྒྱུར་བ་ནི། སིལ་སྙན་གྱི་སྒྲ་ལས་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་མཐུ་རབ་ཏུ་སད་པར་བསྐུལ་བས། འདུན་པས་ཤིང་རྟའི་ཁ་ལོ་བ་བྱས་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཕྱོགས་བཞིར་སྐྱོ་སངས་ལ་གཤེགས་པ་ན། སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་མཚན་ཉིད་བཞི་གཟིགས་པས་ཐུགས་རབ་ཏུ་སྐྱོ་སྟ་འདི་སྐད་དུ། རྒ་དང་ན་དང་འཆི་འགྱུར་བ། །གལ་ཏེ་འདི་གསུམ་ཡོད་མིན་ན། །བདག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཡིད་འོང་བའི། །ཡུལ་རྣམས་ལ་ནི་དགའ་བར་བྱེད། །ཅེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་རྟག་པ་མ་ཡིན་པ། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་འགྲོགས་ཤིང་། ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་འཁྱུད་པ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཕྱི་བཞིན་འཕྲེང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་འང་ཐུགས་བྱུང་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་དམ་བཅས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཟས་གཙང་མའི་ཚོགས་རྣམས་ནི་གཞོན་ནུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་གིས་དོགས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཁོང་ ཡུག་སྤྱན་པབ་དང་མེལ་ཚེས་སྲུང་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་པས་གཤེགས་སུ་མ་སྟེར་བའི་ནུབ་ཐ་མ་ལ། ཡབ་ལ་ཕྱག་གིས་ནི་བཏུད། ཐ་ཚིག་གིས་གཅུད་དེ་ཕ་མས་མ་གནང་བའི་མཐའ་བསལ། ཆིབས་སྔགས་ལྡན་གྱི་སྟེང་ན་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་སྲི་ཞུ་དང་བཅས་ཏེ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ནས་གཤེགས་སོ། །དེར་མཆོད་རྟེན་རྣམ་དག་གི་དྲུང་དུ་ཉིད་ཀྱི་དབུ་སྐྲ་ཉིད་ཀྱིས་དོར་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རྟགས་མ་ཡིན་པ་དོར། ཤ་ནའི་གོས་དང་ངུར་སྨྲིག་བརྗེས་ནས་གསོལ། ཡངས་པ་ཅན་དང་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་རྟོག་གེ་བ་གདམས་ངག་ཆེ་བར་གྲགས་པ་རིང་འབུར་དང་ལྷག་སྤྱོད་གཉིས་ལས་ཅི་ཡང་མེད་པ་དང་། སྲིད་རྩེའི་ཏིང་འཛིན་སློབ་དཔོན་གྱི་གོ་འཕང་དེ་སྲིད་ནི་མངོན་དུ་མཛད་ཀྱང་། ཏིང་འཛིན་དང་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ནི་སྲིད་པའི་ཉེས་དམིགས་ལས་གྲོལ་བའི་ལམ་མ་ཡིན་པར་མཁྱེན་ནས་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་ནི་རཉྫ་ནའི
Chinese
在所有六十四处圣地，没有人能像菩萨那样勇敢地持有金刚杵。世间智者之王以与瑞希克相似的方式调伏众生。为了避免受他人控制的过错，他远离了女人的五种过失，具备八种功德，娶了拥有各自两万眷属的六万名最优秀的妃子，如幻般享受着欲妙的显现。如此行事也是为了真正地发起，将存在的缰绳转变为佛法。从琵琶的声音中，唤醒了前世愿力的力量。以欲望为车夫，前往城市的四个方向，看到了生老病死的四种景象，心中极度悲伤，说道：衰老、疾病和死亡会发生，如果这三者不存在，我也会非常高兴地享受这些令人愉悦的地方。因此，圆满的富裕也不是永恒的，伴随着变化的痛苦，被普遍的有为法所束缚，痛苦之上的痛苦如链条般相连的法性，让他非常伤心，并发誓一定要出离。那时，净饭王的眷属们因为担心王子出家，努力守护着城市的内部和城门，不让他离开。在最后的夜晚，他向父亲致敬，用誓言约束，消除了父母不允许的界限。乘坐着骏马贡扎，在四大天王的侍奉下，从虚空中离去。在那里，在清净的佛塔前，他亲自剃掉了头发，舍弃了出家之外的标志。换上了夏纳的衣服和袈裟。在广严城（Vaisali）和王舍城（Rajgir），他发现那些被称为拥有伟大窍诀的逻辑学家除了长鼻和过度行为之外一无所有。虽然他已经证得了有顶天的禅定导师的果位，但他明白那些禅定和行为并不是从有寂的过患中解脱的道路，于是前往了尼连禅河。
English
In all sixty-four sacred places, no one dared to hold the vajra like the Bodhisattva. The Lord of Worldly Knowledge, in a manner similar to Ṛṣika, tames beings. In order to avoid the faults of being controlled by others, he was free from the five faults of women and possessed eight qualities. He married sixty thousand of the most excellent consorts, each with twenty thousand attendants, and enjoyed the appearance of desirable qualities as if they were illusions. Acting in this way was also to truly initiate and transform the reins of existence into Dharma. From the sound of the lute, the power of previous aspirations was awakened. With desire as the charioteer, he went to the four directions of the city and saw the four signs of birth, old age, sickness, and death. His heart was deeply saddened, and he said: Aging, sickness, and death will occur. If these three did not exist, I would also happily enjoy these delightful places. Therefore, perfect prosperity is also not permanent, accompanied by the suffering of change, bound by pervasive conditioned phenomena, and the nature of suffering upon suffering linked like a chain caused him great sorrow, and he vowed to renounce. At that time, the entourage of Śuddhodana, fearing that the young man would renounce, diligently guarded the interior and gates of the city, not allowing him to leave. On the final night, he bowed to his father and bound him with vows, eliminating the boundaries that his parents did not allow. Riding on the horse Kanthaka, accompanied by the service of the Four Great Kings, he departed from the expanse of the sky. There, in front of the pure stupa, he cut off his hair himself, abandoning the signs other than renunciation. He exchanged and wore the clothes of Śāna and the robes of a renunciant. In Vaiśālī and Rājagṛha, he found that those logicians who were said to possess great esoteric instructions had nothing more than long noses and excessive behavior. Although he had attained the rank of a teacher of the samādhi of the peak of existence, he knew that those samādhis and practices were not the path to liberation from the faults of existence, and so he went to the great river Nairañjanā.