Tibetan
ཞོས་བསྙེན་བཀུར་ལུས་ཀྱི་རེག་བྱས་གཡོགས། ༈ །བུ་ཆུང་ན་ལས་བདག་ཉིད་འཆི་བར་འདམས། ༣༠༩ །སྡིག་སྡུག་གཏམ་ངན་མཐའ་དག་བསྲན་ནུས་པའི། །དྲིན་དང་རིམ་གྲོ་ ཁྱད་དུ་གསོད་བྱེད་ན། །དེ་ལས་ཆོ་ག་འཁྲུགས་བ་སུ་ཞིག་ཡོད། ༈ །ས་འདི་རིར་བཅས་བདག་གི་ཁུར་མ་ཡིན། ༣༡༠ །བྱས་པ་མི་གཟོའི་ཁུར་ཆེན་དུག་ལྡན་གྱི། །བཟའ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་སྐྱེ་བོ་བཞིན། །དེ་ཕྱིར་ཕ་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཀུན། ༈ །མ་རུ་གྱུར་ནས་ཕན་གཏགས་དམ་པའི་དྲིན། ༣༡༡ །དྲན་པས་བྱམས་སོགས་བཞི་པོ་གོང་འཕེལ་ཞིང་། །བྱས་པ་ཤེས་དང་དྲིན་དུ་གཟོ་བ་ཡི། །སྐྱེས་བུ་གང་ལ་འཕགས་པའི་ནོར་གྱིས་བསྙེན། ༈ །སྨོན་སེམས་སྟོན་ཀའི་ཟླ་བ་གསར་པ་ལ། ༣༡༢ །སྒྲ་གཅན་གདོང་བས་ཐ་བའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །ནག་པོའི་ཆོས་བཞི་རིང་དུ་བསྐྲད་པར་བྱ། ༈ །མཆོད་འོས་བསླུ་དང་གཞན་གྱི་བསོད་ནམས་ལ། ༈ །ཐེ་ཚོམ་བསྐྱེད་ནས་འགྱོད་པའི་གནས་ལ་སྦྱར། ༣༡༣ །དམ་པ་རྣམས་ལ་བསྐུར་ཞིང་མི་སྙན་སྒྲོག །གཡོ་དང་སྒྱུས་སྤྱོད་གཞན་དག་མགོ་བོ་བསྐོར། ༈ །ཆོས་བཞི་གང་རུང་ཉམས་མྱང་སྨོན་སེམས་ཤོར། །འགྱོད་དང་གཉེན་པོས་མ་སླེབས་ཐུན་ཚོད་འདས། ༣༡༤ །དེ་ཡི་མོད་ལ་སེམས་བསྐྱེད་འཆོར་བ་ཡིན། ༈ །གཉེན་པོར་ཆེ་བ་དཀར་པོའི་ཆོས་བཞི་ནི། །སྲོག་ལ་བབས་ཀྱང་བསམས་བཞིན་བརྫུན་མི་སྨྲ། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ལ་སྟོན་པར་གུས་ཤིང་བསྔགས། ༣༡༥ །གཡོ་སྒྱུ་མེད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གཉེར། །མཐའ་དག་བྱང་ཆུབ་ལམ་ལ་དཀྲི་བའོ། །བརྟན་བྱའི་སྒོ་ནས་བསྲུང་བའི་འདུ་ཤེས་བཞི། །དགེ་བའི་བཤེས་ལ་སངས་རྒྱས་འདུ་ཤེས་དང་། ༣༡༦ །དེས་བསྟན་ཆོས་ལ་ལམ་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་། །དེ་ བསྒྲུབ་རྣམས་ལ་གྲོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་བུ་གཅིག་འདུ་ཤེས་ཏེ། ༈ །འདི་དག་སྨོན་པའི་བསླབ་བྱ་ཡང་དག་གོ ༣༡༦ ༈ །འཇུག་པའི་བསླབ་བྱ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ལས། །དང་པོ་ལྔ་ནི་བསོད་ནམས་དམ་པའི་ཚོགས། །ཕྱི་མ་གཅིག་ནི་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་ཆེན་ཏེ། །གཉིས་ལ་མ་བསྟེན་སངས་རྒྱས་ཡོད་མ་ཡིན། ༣༡༨ །ཐབས་སྟོབས་སྨོན་ལམ་ཡེ་ཤེས་བསྣན་བས་བཅུ། ༈ །བློ་སྟོབས་མཐུ་ཡིས་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱལ་སྲས་གསུམ། །རང་དོན་སྔོན་བྱས་འགྲོ་བ་སྒྲོལ་འདོད་པ། །རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའི་འདོད་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་དང་། ༣༡༩ །རང་དང་འགྲོ་བ་སྟབས་གཅིག་སྒྲོལ་འདོད་པ། །གྲུ་པ་ལྟ་བུ་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་སེམས། །འགྲོ་བ་སྔོན་བསྒྲལ་རྗེས་ལ་ཞི་འདོད་པ། །སྐྱོང་བྱེད་ལྟ་བུའི་དཔེ་མེད་སེམས་བསྐྱེད་དེ། ༣༢༠ །རྟུལ་པོ
Chinese
以轻蔑的侍奉，用身体的接触来役使。（309）对于能够忍受一切罪恶、痛苦和恶语的人来说，如果轻视恩德和侍奉，还有什么比这更扰乱仪轨的呢？（310）这片连同山脉的大地，不是我的负担。不报恩的沉重负担，就像吞下毒药的人一样。因此，无边无际的一切众生，（311）都曾做过我的母亲，并施予恩惠，要忆念她们，使慈爱等四者增长。对于知恩图报的人，要用殊胜的财物来侍奉。愿心如同秋季的新月，（312）被罗睺吞噬般的不利因素，要长久地驱逐四种黑法。对于应供养者进行欺骗，以及对于他人的福德，（313）产生怀疑，并将之置于后悔之处。诋毁圣者们，宣扬不悦耳之语，以虚伪和欺骗行事，蒙蔽他人。如果体验到任何一种黑法，愿心就会丧失，（314）如果后悔和对治没有及时赶到，那么立刻就会失去菩提心。作为对治，四种白法是：即使面临生命危险，也要有意识地不说谎；对于王子们，要恭敬地示现和赞叹；（315）以无有虚伪之心，关怀一切众生，并将一切都引导到菩提道上。以稳固之门来守护的四种认知是：将善知识视为佛陀，（316）将他所开示的法视为道路，将修持者视为道友，将一切众生视为独子。这些是发愿的正确学处。（316）进入的学处是六度波罗蜜，前五度是殊胜福德的积聚，（318）后一度是广大智慧的积聚，不依靠这两者，就不会有佛陀。加上方便、力量、愿望和智慧，就成为十度。以智慧、力量和威力来成办的三种王子是：首先为自己谋利，然后希望救度众生，如国王般的具有大愿的菩提心；（319）希望同时救度自己和众生，如船夫般的殊胜智慧之心；首先救度众生，然后希望获得寂静，如牧童般的无与伦比的菩提心。（320）愚钝者
English
To serve with contempt, to employ with bodily contact. (309) For one who can endure all sins, sufferings, and evil words, if one despises kindness and service, what could be more disruptive to the ritual than that? (310) This earth, together with the mountains, is not my burden. The heavy burden of ingratitude is like a person who has swallowed poison. Therefore, all sentient beings, without limit, (311) have been my mothers and have bestowed kindness. Remember them, and increase the four immeasurables such as loving-kindness. To those who know and repay kindness, serve them with excellent wealth. May the aspiration be like the new moon in autumn, (312) and may the unfavorable factors, like Rahu devouring it, be driven away for a long time, along with the four black dharmas. To deceive those who are worthy of offerings, and to doubt the merit of others, (313) placing it in a state of regret. To slander the holy ones, to proclaim unpleasant words, to act with deceit and trickery, and to deceive others. If any of the four black dharmas are experienced, the aspiration is lost, (314) and if regret and remedy do not arrive in time, then bodhicitta is lost immediately. As remedies, the four white dharmas are: even if life is at stake, do not knowingly lie; to the princes, show respect and praise; (315) with a heart free of deceit, care for all sentient beings, and lead all to the path of enlightenment. The four recognitions to be protected through the gate of stability are: to regard the virtuous friend as the Buddha, (316) to regard the dharma he teaches as the path, to regard those who practice it as companions, and to regard all sentient beings as one's only child. These are the correct trainings for aspiration. (316) The trainings for entering are the six perfections. The first five are the accumulation of excellent merit, (318) and the last one is the great accumulation of wisdom. Without relying on these two, there is no Buddha. Adding skillful means, power, aspiration, and wisdom, there are ten. The three princes who accomplish with wisdom, power, and might are: first seeking one's own benefit, then wishing to liberate beings, like a king with great aspiration for bodhicitta; (319) wishing to liberate oneself and beings simultaneously, like a boatman with excellent wisdom; first liberating beings, then wishing to attain peace, like a shepherd with unparalleled bodhicitta. (320) The dull-witted
Tibetan
ས་གྲངས་མེད་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང་། །འབྲིང་པོས་བདུན་དང་རྣོན་པོས་གསུམ་ན་གྲོལ། ༈ །སྦྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཆགས་པ་མེད་པ་སྟེ། །དབྱེ་ན་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་མི་འཇིགས་གསུམ། ༣༢༡ ཟང་ཟིང་ལའང་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། །གཏང་དང་གཏོང་བ་ཆེ་དང་ཤིན་ཏུ་གཏོང་། །གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་ཟས་གོས་ཤིང་རྟ་དང་། །གླང་པོ་ཡུལ་ཁམས་གཞན་ལ་བྱིན་པའོ། ༣༢༢ ༈ །གཏོང་བ་ཆེན་པོ་བུ་དང་བུ་མོ་དང་། །ཁྱིམ་ཐབས་གཏོང་མིན་ཤིན་ཏུ་གཏོང་བ་ནི། །བྱ་དཀའི་གནས་ཏེ་མགོ་དང་ཡན་ལག་གཏོང་། ༈ །འདི་ན་ཐོག་མར་གོམས་སུ་འཇུག་པ་རྣམས། ༣༢༣ །སེར་སྣས་བསྡམས་པའི་སྐྱེས་བུའི་ལག་པ་ནི། །གཅིག་ནས་གཅིག་ཤོས་སྦྱིན་པར་བསམ་པའི་སེམས། ། ཡང་ཡང་སྤོས་པས་ཚོད་མ་ལ་སོགས་ལ། །བརྐམ་ཆགས་འཇིག་པ་སྟོབས་སུ་གྱུར་ལ་བསླབ། ༣༢༤ ༈ །མི་འཇིགས་སྦྱིན་པ་གཞན་གྱི་སྲོག་བསྲུང་དང་། །འཇིགས་པའི་ཡུལ་བསྒྲལ་དབུགས་འབྱིན་གནས་ལ་དགོད། ༈ །མི་ནུས་བཞིན་དུ་བ་བཅོལ་ཆོ་ག་ཡི། །རྣམ་པར་སྦྱར་བའི་སྦྱིན་པའང་སྨད་པ་སྟེ། ༣༢༥ །སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་མ་དག་པར། །ལུས་དང་སྲོག་གཏོང་བསླབ་བཏུས་ཉིད་ལས་བཀག ༈ །ཁ་ན་མ་ཐོས་བསྐྲུན་པའི་སྦྱིན་པ་ཡང་། །གནས་མིན་སྨད་པའི་གནས་ཏེ་བདོག་པ་ལ། ༣༢༦ །ཞེན་པ་བཏང་བ་སྦྱིན་པའི་ཚད་དུ་བཞེད། ༈ །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་དངོས། །མོས་པས་སྤྱོད་ལ་ཇི་བཞིན་འདོམས་པར་དཀའ། །རང་གི་ཉོན་མོངས་བསལ་བའི་ཆོ་ག་དང་། ༣༡༧ །བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་གསུང་རབ་བཀླག་པ་ཡིས། །དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་གྲོལ་སྨོན་ལམ་གདབ། ༈ །རང་རྒྱུད་གྲོལ་ནས་འགྲོ་བའི་སྐལ་བ་དང་། །རང་བཞིན་འཚམ་པས་གཞན་དོན་གཙོ་བོར་བྱ། ༣༢༨ ༈ །ཚུལ་ཁྲིམས་ངོ་བོ་མི་མཐུན་སྡོམ་པ་ཡིན། །དབྱེ་ན་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་དང་དགེ་ཆོས་སྡུད། །སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད། །སྒོ་གསུམ་མི་དགེ་སྡོམ་པ་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ། ༣༢༩ །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལྡན་དགེ་ཆོས་སྡུད། །གཞན་ལ་ཕན་གདགས་སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་ཡིན། ༈ །ནང་གསེས་སོ་སོ་ཐར་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཁྱད་པར་བཞི་ཡི་སྒོ་ནས་འཕགས་པ་སྟེ། ༣༣༠ །སོ་ཐར་གཞན་གནོད་གཞི་བཅས་ལྡོག་པ་ཙམ། ། བྱང་སེམས་དེ་ཡི་སྟེང་དུ་ཕན་འདོགས་བསྣོན། །སོ་ཐར་སྤང་པ་བདུན་བསྡུས་ལུས་ངག་གཙོ། །བྱང་སེམས་སྤང་བ་བཅུ་ཀ་གཙོ་བོར་བྱེད། ༣༣༡ ༈ །ཁྱད་པར་བསླབ་པའི་གནས་ནི་སོ་ཐར་སྐབས། །གཞན་གྱི་དོན་དུ་བཅས་པ་མི་འདྲལ་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་གྱི་དོན་འགྱུར་ན། །ལུས་ངག་གཉིས་ཀྱི་
Chinese
地有无数三十三，中等七和利根三解脱。 施舍的体性是没有执着，分有法施、财施、无畏施三种。321 财施也有三种，即施舍、大施舍和极施舍。 所谓施舍，就是把食物、衣服、车乘、象、国土施给他人。322 大施舍是施舍儿子和女儿，极施舍是施舍家庭，是难行之处，即施舍头和肢体。 在此首先要习惯的，323 对于被悭吝束缚的人的手，从一边到另一边，生起施舍的念头。 通过反复移动，对于蔬菜等，贪恋毁灭，变为力量而学习。324 无畏施是守护他人的生命，从恐怖的境地中解脱，在呼吸之处安住。 无能为力却委托仪轨的，胡乱拼凑的施舍也是被呵责的。325 在慈悲心极不纯净的情况下，施舍身体和生命，《学集论》中禁止。 没有听说过的创造性的施舍也是，不是处所，是被呵责的处所，对于财物，326 舍弃执着，被认为是施舍的尺度。 法施实际上有三种，以信心行持，如实教诫困难。 消除自己烦恼的仪轨和，317 以慈爱和悲悯读诵经典，使清净方面的相续解脱，立下愿望。 自己相续解脱后，与众生的根器和，自性相符，以利他为主。328 戒律的体性是不相容的律仪，分有断恶律仪和摄善法，利益有情三种。 以三门断除不善，是断恶律仪。329 具足六度波罗蜜多，是摄善法，利益他人，是饶益有情。 内中从别解脱到菩提心，以四种差别而超胜。330 别解脱仅仅是断除以损害他人的根本。 菩提心在那之上增加了利益。 别解脱包含七种舍弃，以身语为主。 菩提心十种舍弃都作为主要。331 特别是学习的处所，在别解脱时，不违背为他人制定的。 菩提萨埵如果为了他人，身语二者的
English
The earth has countless thirty-three, the medium seven and the sharp three are liberated. The nature of generosity is without attachment, divided into three: Dharma giving, material giving, and fearlessness giving. 321 Material giving also has three aspects: giving, great giving, and extreme giving. So-called giving is giving food, clothing, vehicles, elephants, and lands to others. 322 Great giving is giving sons and daughters, and extreme giving is giving up one's family, which is a difficult thing to do, namely giving up one's head and limbs. Here, one must first become accustomed to, 323 For the hand of a person bound by stinginess, from one side to the other, the thought of giving arises. By repeatedly moving, for vegetables and so on, greed is destroyed, transformed into strength, and learned. 324 Fearless giving is protecting the lives of others, liberating them from fearful situations, and abiding in places where breath is released. To entrust rituals when one is incapable, and to haphazardly piece together giving is also condemned. 325 When the thought of compassion is extremely impure, giving away one's body and life is prohibited in the Compendium of Trainings. Creative giving that has not been heard of is also, not a place, but a place to be condemned, for possessions, 326 Relinquishing attachment is considered the measure of giving. Dharma giving actually has three aspects, practicing with faith, and truthfully teaching is difficult. The ritual of eliminating one's own afflictions and, 317 By reading scriptures with love and compassion, liberating the continuum of the white side, and making aspirations. After one's own continuum is liberated, in accordance with the faculties and nature of beings, prioritize benefiting others. 328 The nature of ethics is incompatible vows, divided into abandoning evil conduct, gathering virtuous dharmas, and benefiting sentient beings. Abandoning non-virtue with the three doors is abandoning evil conduct. 329 Possessing the six perfections is gathering virtuous dharmas, benefiting others is benefiting sentient beings. Within that, from individual liberation to bodhicitta, it is superior through four distinctions. 330 Individual liberation is merely abandoning the root of harming others. Bodhicitta adds benefiting on top of that. Individual liberation encompasses seven abandonments, with body and speech as the main focus. Bodhicitta takes all ten abandonments as the main focus. 331 In particular, the place of learning, in the case of individual liberation, does not violate what is established for others. If a Bodhisattva is for the sake of others, the body and speech of the two