Tibetan
། འདི་ནི་རླུང་ཁམས་ཆེན་པོ་སྟེ། །རྣམ་ཤེས་གསུམ་གྱི་བཞོན་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེའང་བྱེད་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རླུང་བཅུར་དབྱེ་བ་ནི་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་ལ། འདིར་ནི་བཞི་པོའི་བྱེད་ལས་འདོད་རྒྱལ་དུ་བཤད་ན། ཐོག་མར་སྐྱེ་སྲིད་འཛིན་པའི་དུས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རླུང་ལ་ཞོན་ཏེ་མངལ་དུ་ཞུགས་པ་གང་ཞིག་ཁུ་ཁྲག་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པར་གྱུར་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་བརྒྱལ་ལོ། །དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གི་བདག་ཉིད་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་སྲོག་གི་རླུང་ནས་བརྩམས་ཏེ་རླུང་བཅུ་རིམ་གྱིས་སྐྱེས་པས་ལུས་རྒྱས་པར་བྱེད་ལ། རྒྱས་པ་དེ་རྒྱུ་བའི་རླུང་གིས་ཇི་སྲིད་གསོན་པའི་བར་དུ་རུལ་མྱགས་སུ་མི་འགྱུར་བའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ ལྡང་བ་དང་འཇུག་པའི་སྒོས་དྲན་བསམ་དང་ཚོར་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པས། ལམ་དུས་སུ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལས་ཀྱང་དེས་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་འཆི་བའི་དུས་སུ་ནི་རླུང་དེ་དག་འགགས་པས་སྲིད་པ་དེ་ཉིད་ཞིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་སྤྱིར་རླུང་བཅུ་པོ་རང་རང་གི་གནས་ནས་རང་རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་རླུང་རྒྱུ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་མོད་ཀྱིས། རེ་ཞིག་སྲོག་རྩོལ་རྒྱུ་བའི་དབྱེ་བས་འཇུག་པ་དང་། གནས་པ་དང་། ལྡང་རྒྱུའི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་དབྱེ་བས་བཞག་པ་ནི་རྒྱུད་ལས། གསུམ་ཉིད་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ། །རྣམ་གསུམ་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་གནས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་སྲོག་གི་རྒྱུ་བ་ནི། སྣ་སྒོ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། སྣ་ཡི་སྒོ་ཡི་རྒྱུན་ལས་ནི། །སྲོག་དང་རྩོལ་བའི་རྒྱུ་བདག །དུས་ཀུན་ཏུ་ནི་རྒྱུ་བ་ནི། །སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་བཤད། །ཅེས་སོ། །རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གི་བདག་ཉིད་དེ། མཐར་ཐུག་དེ་ལ་རྒྱུ་བ་མེད་པའི་ཆ་ནས་གནས་པ་ཉིད་དུ་བཤད་ཀྱང་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལས་ཕྱེད་བཅས་སོ་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་སུ་རྒྱུ་བར་བསྟན་པ་བཞིན་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང་། ཐུན་བཞིའི་མཚམས་སུ་རྒྱུ་བར་བཤད་དོ། །ནམ་མཁའི་རླུང་ནི་ད་ལྟ་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྒྱུ་ཞིང་། དངོས་སུ་རྒྱུ་བ་ནི་འཆི་བའི་གནས་སྐབས་ཁོ་ན་སྟེ་དེངས་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་ཕྲེང་བ་ལས། ད་ལྟ་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྒྱུ། །ཞེས་སོགས་པས་བསྟན་ནོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ནི་དྷུ་ཏིའི་མར་སྣའི་ཨ་ཐུང་གི་དབུས་ན་གནས་པ་ལས། དེ་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་དབང་ལས་སྲོག་དང་རྩོལ་བ་གཉིས་སུ་བྱུང་། དེ་འཁོར་ལོ་བཞིའི་རྩ་འདབ་རྣམས་ལས་རིམ་པ་བཞིན་ནང་གི་ཡུལ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལ་སོགས་པར་འབྱུང་སྟེ། སྲོག་གི་རླུང་གི་དབང་བྱས་པས་སྣ་སྒོ་ལ་རྒྱུ་ བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་ཕྱི་ནང་གནད་གཅིག་པ་ཡིན་པས་ཕྱི་རོལ་དུ་དབྱུག་གུའམ་ཆུ་ཚོད་བྱ་བ་དང་། འཕོ་བ་བཅུ་གཉིས་དང་། ཉིན་ཞག་དང་། ཆོས་ཞག་དང་། ཁྱིམ་ཞག་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་ལྟར། ནང་དུའང་ཉིན་ཞག་གཅིག་ལ་དབུགས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱའི་གྲངས་ངེས་ཅན་དུ་རྒྱུ་སྟེ། ཉི་ཁྲི་དང་ནི་ཆིག་སྟོང་དང་། དེ་བཞིན་གྲངས་ནི་བརྒྱ་ཕྲག་དྲུག །ཉིན་དང་མཚན་མོ་ངེས་པར་རྒྱུ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་བ་དེ་གཟུང་བས་ལམ་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ན། དཔེར་ན་རླུང་བཅིངས་པས་ག་པུར་སྡོད་པ་བཞིན་སྣ་སྒོར་རྒྱུ་བའི་སྲོག་གི་རླུང་བཅིངས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟིན་ནས་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ་ཞིང་། དེ་ཐབས་དང་མན་ངག་གིས་ཟིན་པའི་ཚེ་འབྱུང་འཇུག་གནས་གསུམ་པ་གྲངས་པ་ཡང་རྡོ་རྗེའི་བཟླས་པར་གྱུར་ནས་སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བྱེད། ཟད་པར་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་མཐའ་ཡས་པ་དང་། ཕྲིན་ལས་རྣམ་པ་བཞི་འགྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་། མཐར་གྱིས་ལས་རླུང་ཐམས་ཅད་འགགས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་མངོན་དུ་བྱས་པའི་དུས་ན་ས་དང་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་ཆིག་རྫོགས་སུ་འགྱུར་བས་ན་ཐབས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་འགྱུ་བ་དེ་ལྡང་བ་དང་། འཇུག་པ་དང་། གནས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་བསྡོམ་པ་བཞིས་ལམ་དུ་བྱ་བ་ལ་སྲོག་རྩོལ་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ལྡང་བ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཕྱིར་དབྱུང་བའི་མན་ངག་གསུམ་ནི། རྩོལ་བ་བཞག་སྟེ་སྲོག་ནས་བཏང་བ། ཤེད་སྐྱེད་དེ་གཉིས་ཀ་ནས་བཏང་བ། སྒྲ་དང་བཅས་ཏེ་ཁ་སྒོ་ནས་བཏང་བའོ། །འཇུག་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་དགང་བའི་མན་ངག་གཉིས་ནི། རྩོལ་བ་བཞག་ཏེ་སྲོག་ནས་དགང་བ། །སྒྲ་བཅས་མ་ཡིན་པ་ཁ་ནས་དགང་བའོ། །གནས་པ་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་ཐུར་སེལ་གྱི་སྟོད་ དུ་སྲོག་སྤུབ་ལ་སྦྱར་ནས་རོ་རྐྱང་གི་རླུང་དབུ་མར་འཛུད་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཡི་གེའི་འགྲོས་ཐིམ་སྟེ་རྣམ་གྲངས་བདུན་པོ་གནད་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒོམ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་རླུང་གི་གནད་བཞི་དང་བསྟུན་ནས་ནད་དུ་འཁོར་ལོ་ལམ་བརྟེན་པ་སྲུང་ཤིང་གི་འཁྲུལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་ལྔའམ། རྩ་གསུམ་དང་འཁོར་ལོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་པ་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་། བཞི་དང་། ལྔའམ་དྲུག་ལ་སོགས་པའི་རྩའི་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་སྡེ་སོ་སོའི་རང་ལུགས་དང་བསྟུན་ལ་ཐིག་ལེའི་འཐབ་མོ་དང་། རྣལ་འབྱོར་བཞི་ལ་སོགས་པ་མྱུར་བ་བདུན་གྱི་མན་ངག
Chinese
这是伟大的风界，是三识的坐骑。如是说。从作用的角度分为十风，这将在下文阐述。此处若将四者的作用作随意的解说，那么首先在受生之时，识乘风进入母胎，依于精血而住，识也因此昏厥。彼时，安住的是智慧风的自性。之后，从命风开始，十风次第产生，使身体增长。增长的身体，由遍行风使其在有生之年不腐烂。而且，以升起和进入的方式，产生各种各样的忆念、思维和感觉。所以在道位时，瑜伽之业也由此而作，而在死亡之时，这些风停止，所以称为彼有坏灭。而且，通常十风从各自的位置行持各自的作用，都是风运行的自性。但暂时以命勤运行的差别，以及进入、安住、升起运行的三种结合来区分安立，如续部所说：三者即是结合三种，以三种差别而安住。如是说。其中，命的运行唯有鼻孔，即从鼻孔的通道中，是命和勤奋运行的主宰，恒时运行，被称为命。如是说。识风是智慧风的自性，究竟而言，从它没有运行的角度来说，说是安住，但如时轮中所说，在二分之三十二的界限中运行一样，金刚鬘中也说，在四时分的界限中运行。虚空风现在以遍布的方式运行，实际运行唯有死亡之时，即以伸展的方式。如是鬘中说：现在以遍布的方式运行。等等所示。其中，智慧风安住在中脉灯芯的中央，它由能取所取的二脉的力量，而生出命和勤奋二者。它从四个脉轮的脉瓣中，次第显现内部的二十种境。
English
This is the great wind element, the mount of the three consciousnesses. Thus it is said. The division into ten winds from the perspective of function will be explained below. Here, if the functions of the four are explained arbitrarily, then initially, at the time of conception, consciousness rides the wind and enters the womb, dwelling in dependence on sperm and blood, and consciousness also faints. At that time, the nature of the wisdom wind abides. Thereafter, starting from the life wind, the ten winds gradually arise, causing the body to grow. That growth is maintained by the pervasive wind, which prevents it from decaying as long as it lives. Moreover, by way of rising and entering, it generates various kinds of memories, thoughts, and feelings. Therefore, during the path, yogic actions are also performed by it, and at the time of death, when those winds cease, it is called the destruction of existence itself. Moreover, generally, the ten winds, each performing its own function from its own place, are all of the nature of wind movement. But for the moment, the distinction is made by the difference of life and effort movement, and the three combinations of entering, abiding, and rising movement are established by division, as the tantra says: The three are the three combinations, abiding by the three divisions. Thus it is said. Among these, the movement of life is only through the nostrils, that is, from the channel of the nostrils, it is the master of the movement of life and effort, constantly moving, and is called life. Thus it is said. The consciousness wind is the nature of the wisdom wind, and ultimately, from the point of view that it does not move, it is said to abide, but as it is shown to move in the Kalachakra at the boundary of thirty-two halves, so also the Vajramala says that it moves at the boundary of the four time divisions. The space wind now moves in a pervasive manner, and actual movement is only at the time of death, that is, in an extending manner. Thus the garland says: Now it moves in a pervasive manner. And so on. Among these, the wisdom wind abides in the center of the wick of the central channel, and from it, by the power of the two channels of grasping and being grasped, the two, life and effort, arise. It gradually manifests the twenty internal realms from the petals of the four chakras.
Chinese
在《根本四句》等中提到，由于控制了命气，它才在鼻孔中运行。既然内外要点相同，那么就像外部有木棍或时钟，以及十二变、日夜、法日、家日等的区分一样，内部一天一夜也有二万一千六百次呼吸的固定次数运行，即二万和一千，以及六百之数，日夜必定运行。如此运行，如何通过把握它而成为道呢？例如，就像风被束缚住，樟脑丸停留一样，通过束缚在鼻孔中运行的命气，就能抓住分别识，从而产生无分别的禅定。当它被方法和口诀抓住时，产生、进入、住留这三种状态的计数，也转变为金刚念诵，从而消除障碍。通过消除等禅定的无量门，成就四种事业，最终当所有业气停止，显现出智慧气时，所有地和道的功德都圆满具足，因此称为方便道。如此二万一千六百次运行，通过升起、进入、住留和全部合集这四种方式来作为道，称为命力抑制。其中，将升起作为道，有三种呼出的口诀：停止努力，从命门放出；增加力量，从两个鼻孔放出；带着声音，从口中放出。将进入作为道，有两种充满的口诀：停止努力，从命门充满；不带声音，从口中充满。将住留作为道，精通于将命气与下泄之顶端结合，并将独存之气注入中脉的方法，通过字母的次第融入，依靠四要点来修持七种分类。如此，顺应风的四要点，以脉轮为基础来治疗疾病，有守护轮等五种，或者以三脉和五脉轮为基础，有一、二、四、五或六种等的脉瑜伽，顺应各自续部的自宗，以及明点的战斗和四瑜伽等七种快速的口诀。
English
It is mentioned in the Root Four Verses and others that it runs through the nostrils due to the control of the life force. Since the key points of the outer and inner are the same, just as there are distinctions in the outer world such as sticks or clocks, as well as the twelve transformations, day and night, Dharma days, and house days, so too, internally, there is a fixed number of 21,600 breaths in one day and night, that is, twenty thousand and one thousand, as well as the number six hundred, which definitely run day and night. How does this running become the path by grasping it? For example, just as camphor stays when the wind is bound, by binding the life force that runs in the nostrils, one can grasp the discriminating consciousness, thereby generating non-discriminating samadhi. When it is grasped by method and mantra, the counting of the three states of arising, entering, and abiding also transforms into Vajra recitation, thereby eliminating obscurations. Through the limitless gates of samadhi such as elimination, the four activities are accomplished, and ultimately, when all karmic winds cease and the wisdom wind manifests, all the qualities of the ground and path are completely fulfilled, therefore it is called the path of means. Thus, the 21,600 runs are used as the path through the four ways of rising, entering, abiding, and total collection, which is called life-force suppression. Among them, taking rising as the path, there are three exhalation instructions: stopping effort and releasing from the life gate; increasing strength and releasing from both nostrils; releasing from the mouth with sound. Taking entering as the path, there are two filling instructions: stopping effort and filling from the life gate; filling from the mouth without sound. Taking abiding as the path, one is skilled in the method of combining the life force with the top of the downward cleansing and injecting the solitary wind into the central channel, dissolving through the sequence of letters, and meditating based on the four key points for the seven categories. Thus, in accordance with the four key points of the wind, basing the chakras on the treatment of diseases, there are five such as the protective wheel, or basing on the three channels and five chakras, there are one, two, four, five, or six types of channel yoga, in accordance with the self-tradition of each tantra section, as well as the battle of bindus and the seven quick instructions such as the four yogas.