Tibetan
སྣང་བ་གང་ཡང་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་འདྲར་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །འདི་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱས་འདེབས་པའི་དྲན་འདུན་གཙོ་ཆེའོ། །དེ་ལ་སྤྱི་དོན་མ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་དང་། དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་གཉིས། སྦས་དོན་རླུང་སེམས་ཀྱི་སྒྱུ་ལུས་གསུམ་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ལས། །ཕྱོགས་དང་པོ་ཐ་མལ་གྱི་སྒོ་གསུམ་སྒྱུ་མར་སྤྱོད་པའི་ཚུལ། མེ་ལོང་ལ་རང་གི་གཟུགས་བརྙན་འཆར་དུ་བཅུག་ནས་དེ་ལ་རྒྱན་གོས་དང་། བཟའ་བཏུང་ལ་སོགས་པ་བསྟབས་ན་དགའ་བ་འདུག་གམ་བལྟ། རེས་བརྡེག་འཆོག་དང་རྣམ་འགྱུར་རྩུབ་མོ་བསྟན་ནས་མི་དགའ་བ་འདུག་གམ་བལྟས་པས། དེ་ལ་དགའ་སྡུག་གཉིས་ཀ་མེད་པ་ལྟར་རང་ཉིད་ལའང་དེ་ལྟར་གོམས་སུ་བཅུག་ནས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་འཆར་བ་ལ་རྩལ་སྦྱང་། དེ་བཞིན་དུ་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལ་བརྗོད་པ་འཇམ་རྩུབ་སྣ་ཚོགས་པ་འདོད་རྒྱལ་དུ་བསྒྲགས་ཀྱང་ཆགས་སྡང་མི་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་དག་བྲག་ཅ་ལྟ་བུར་སྦྱང་། དེ་བཞིན་ སྨིག་རྒྱུ་གཡོ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཆུ་རླུང་འཇམ་པོ་ལ་ཉི་ཟེར་དང་རླུང་ཕྲ་མོས་བཏབ་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་ཚུར་མ་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ། ཡིད་ངོར་ཤར་བའི་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་པའང་སྣང་ཙམ་ཉིད་ནས་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པར་བསམ། དེ་ལྟར་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དང་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་ཕན་ཚུན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ན་ན་ཚ་འདྲེ་གདོན་ལ་སོགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་རྙེད་པ་སྙན་དང་མི་སྙན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་དབེན་པར་མགོ་སྙོམས་ནས་ཅུང་ཟད་གོམས་པའི་ཚེ་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་མདུན་སར་ཡིད་ཀྱི་དམ་བཅའ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་བྱས་ནས་རྐྱེན་དང་བསྲེ་བ་ལ་བསླབ་བོ། །གལ་ཏེ་ཆགས་སྡང་སྐྱེ་བ་འདུག་ན་སླར་ཡང་དབེན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཕྱིན་ལ་རྐྱེན་ཐུབ་ཐུབ་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་དག་པའི་སྒྱུ་ལུས་ལ་སྤྲུལ་པ་དབྱིབས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་། རང་བཞིན་དབྱིབས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལས། དང་པོ་ནི། རྫོགས་རིམ་ཀྱི་སྔོན་འགྲོ་བསྐྱེད་རིམ་ཡིན་པས་སྔོན་དུ་བསྐྱེད་རིམ་ལ་བྱང་ཆུབ་ན་རབ། མིན་ན་རྫོགས་རིམ་རང་ལམ་གྱི་ལྷ་སྐུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་གསལ་སྣང་ལ་གོམས་པ་བརྟན་པ་མེད་ན་བར་དོ་ལོངས་སྐུར་ལྡང་བའི་ལམ་གྱི་དངོས་གཞི་ལའང་ངེས་པ་མི་ཐོབ་པས། རེ་ཞིག་དང་པོར་ཐབས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྐུ་ལ་བརྟེན་པའི་ཚུལ། ཡི་དམ་གྱི་སྐུ་འགྱིང་ལོག་པ་བྲིས་འབུར་ཅི་རིགས་པའི་སྣང་བརྙན་མེ་ལོང་དུ་འཆར་བཅུག་པའམ། ཡང་མེ་ལོང་ལས་ཀྱང་མེ་ལོང་གཉིས་པར་འཆར་དུ་བཅུག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་ཡུན་རིང་དུ་ཤེས་པ་རྩེ་གཅིག་པས་བལྟས་ལ་ཡིད་ཡུལ་དུ་གནས་པ་ལ་བསླབ་སྟེ་རིམ་ལྔ་ལས། རྡོ་རྗེ་སེམས་ དཔའ་ལེགས་བྲིས་པ། །མེ་ལོང་དྲི་མ་མེད་པ་ལ། །གཟུགས་བརྙན་གསལ་བར་སྣང་དང་མཚུངས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་གོམས་པ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་གྱུར་པ་དང་རང་བཞིན་དབྱིབས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བསླབ་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་བསླབ་ན་བློས་བཅོས་པའི་ཐ་སྙད་ལ་གསལ་བའི་སྐུའི་གསལ་སྣང་ཙམ་གྱིས་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཇི་ལྟ་བའི་སྒྱུ་མའི་སྐུར་ཡང་མི་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་བས་ན་སྔར་བློས་བཅོས་པའི་བག་ཆགས་ཙམ་དུ་གོམས་པ་དེ་ཉིད་ལྷག་མཐོང་གི་ལྟ་བས་ཟིན་པའི་བསྐྱེད་རིམ་མཚན་ཉིད་པའི་གསལ་སྣང་དུ་འཆར་བ་ལ་བསླབས་པས་རྣམ་སྨིན་གྱི་ལུས་འདི་ཉིད་ལྷའི་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་། དེ་ཡང་བཞིན་ལག་གི་རྣམ་པར་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྟོང་གཟུགས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ལྷ་སྐུར་འཆར་བ་འབྱུང་སྟེ་དུས་འཁོར་ལས། རང་གི་ཡིད་ལས་སྐྱེས་པ་མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ཉིད། གང་ཞིག་མཐའ་དག་རྒྱལ་བའི་སྲས་དང་རྣལ་འབྱོར་དབང་པོས་བསྟན་བྱ་སྟེ། ཞེས་སོ། །དེ་ནས་བོགས་དབྱུང་བའི་དོན་དུ་ལྷ་དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་བ་ཙམ་གྱི་ཆེ་བ་དང་། ཡུངས་འབྲུར་ཚུད་པ་ཙམ་གྱི་ཆུང་བ་དང་། གཅིག་ལས་དུ་མ་དང་། དུ་མ་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བ་ལ་སོགས་དང་། གཞན་ཡང་རྗེས་ཤེས་དང་། རྗེས་ཐོབ་ཐམས་ཅད་དུ་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་སྣང་བ་དབང་ཤེས་ཀྱི་ངོ་ལ་དངོས་སུ་སྣང་བ་དང་། དེའི་བག་ཆགས་ཡིད་ངོར་སྣང་བ་མཐའ་དག་ལྷ་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་རྩལ་སྦྱོང་ཞིང་། ཁྱད་པར་སྐབས་འདིར་ལྷ་ སྐུའི་སྒྱུ་མ་བསྒོམ་པའི་དགོས་དོན་ནི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་ལས་བར་དོ་འཆར་བའི་ལྷ་སྐུར་ལྡང་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པས་རྨི་ལམ་གྱི་སྒྱུ་ལུས་སྐབས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་དུག་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་སྐུ་གསུམ་དུ་སྦྱང་བའི་ཞིང་སྦྱོང་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་བསླབས་ཏེ། ཞེ་སྡང་སྒྱུ་ལུས་སུ་བསྲེ་བ་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་སྦྱོང་། འདོད་ཆགས་དབང་དང་བསྲེ་བ་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་སྦྱོང་། གཏི་མུག་འོད་གསལ་དུ་བསྲེ་བ་ཆོས་སྐུའི་ཞིང་སྦྱོང་གསུམ་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་བར་དོའི་ཡིད་ལུས་འབྱུང་བའི་ལུས་དང་བྲལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ལྷའི་སྐུར་ལྡང་ཞིང་དེ་ཉིད་འོད་གསལ་དུ་འཇུག་པ་དང་། དེ་ལས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ལྡང་བ་སོགས་ཀྱང་རྨི་ལམ་གྱི་སྐབས་ཉམས་སུ་བླང་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། རླུང་དབུ་མར་ཐིམ་པ་ལས་སྟོང་པ་བཞིས་དྲངས་པའི་འོད་གསལ་གྱི་མཐར་རླུང་སེམས་ཙམ་གྱི་སྒྱུ་མའི་ལྷ་སྐུར་ལྡང་བའམ། ཡང་ན་རླུང་དབུ་མར་ཐིམ་པའི་དགའ་བ་བཞི་དྲངས་པའི་རྗེས་ཀྱི་ལྷན་སྐྱེས་ལས་སྒྱུ་མའི་སྐུར་ལྡང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་སྔ་མ་ལ་སློབ་པའི་དོན་དུ་རྫོགས་རིམ་གྱི་ལྷ་སྐུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྙིང་གའི་རྩ་འདབ་ཀྱི་དབུས་སུ་རླུང་སེམས་ཙམ་ལས་གྲུབ་པའི་ཧཱུཾ་སྔོན་པོ་འོད་ཟེར་ཁ་དོག་ལྔ་པ་ཞིག་བསམ། དེ་ལ་རླུང་རིག་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བས་རླུང་དབུ་མར་ཞུགས་པའི་རྟགས་དུ་བ་སོགས་པ་དང་སྣང་མཆེད་ཐོབ་གསུམ་གྱི་འོད་གསལ་དང་བཅས་པའི་ངང་དུ་ལྷ་སྐུ་ཧཱུཾ་དང་བཅས་པ་རོ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་མཉམ་པར་བཞག་ཅིང་། སླར་ཡང་རླུང་སེམས་ཙམ་ལས་གྲུབ་པའི་སྒྱུ་མའི་སྐུར་ལྡང་བའོ། །ཕྱི་མའི་དོན་ཡང་སྟོང་བཞིའི་དོད་ཐུབ་དུ་དགའ་བཞི་འདྲེན་པ་ཙམ་ལས་ཁྱད་པར་གཉིས་པ་མེད་དོ། །དེ་ཙམ་མི་ནུས་ པས་རིལ་འཛིན་དང་རྗེས་གཞིག་གི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་པའི་འཇུག་ལྡང་བྱ་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ལྷ་སྐུ་ཡིག་འབྲུ་དང་བཅས་པ་ལ་རིག་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བའི་རླུང་ཁ་སྦྱོར་ཅི་རིགས་བཟུང་བའི་མཐར། མེ་ལོང་ཧས་བཏབ་པ་ལྟར་སྟོང་གཟུགས་ཀྱི་ལྷ་སྐུ་ཡིག་འབྲུ་ལ་བསྡུ། ཡིག་འབྲུ་ཡང་ནཱ་དའི་བར་དུ་བསྡུས་ཏེ་མི་དམིགས་པའི་ངང་ནས་རླུང་ཁ་སྦྱོར་ཅི་ནུས་སུ་བཟུང་ངོ་། །གཉིས་པ་ནི། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འོད་དུ་ཞུ་བ་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ་བསྡུ། དེ་རྣམས་ཀྱང་འོད་དུ་ཞུ་བ་རང་ལ་བསྡུ། རང་ཉིད་ཧཱུཾ་གི་བར་ཞུ་ཚུལ་སྔར་བཞིན་ནོ། །འོད་གསལ་དེའི་ངང་ལ་རླུང་སེམས་ཙམ་ལས་གྲུབ་པའི་སྒྱུ་མའི་ལྷ་སྐུར་ལྡང་བ་དང་། ཡང་དེ་ཉིད་འོད་གསལ་དུ་འཇུག་པ་དང་ཡང་ལྡང་བ་སོགས་ལ་རླུང་སྦྱོར་དང་ལྷན་ཅིག་ཡང་ཡང་སློབ་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་དོན་པོ་ཡིན་ཏེ་བར་དོར་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པའི་ལམ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའང་ཡིན་ལ། གནས་སྐབས་སུའང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟར་འཆར་བས་བདེན་འཛིན་འཇིག་པ་དང་། མངོན་དུ་གྱུར་ན་མེ་ཆུ་དུག་མཚོན་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་མི་གནོད་ཅིང་། ཚེ་འདི་ཉིད་ལའང་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་སྒྲིབ་བྲལ་དུ་དག་ནས། འདོད་གཟུགས་ཀྱི་ལྷ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འཇའ་ལུས་སྒྱུ་མའི་སྐུ་འགྲུབ་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་རྨི་ལམ་གྱི་གདམས་པ་ལ། རྨི་ལམ་བཟུང་བ་དང་། སྦྱང་ཞིང་སྒྱུ་མར་སློབ་པ་དང་། འཁྲུལ་པ་ལ་ལོབ་རྫིས་བྱ་བ་དང་། ཉམས་སུ་མྱོང་ཚུལ་ལ་སོགས་པའི
Chinese
什么显现也没有。应当了知一切法都是如此。这是对于如幻的执持之境，在一切显现上加以扩展的忆念最为重要。其中，有共同意义上的不清净幻身和清净幻身两种，以及秘密意义上的风心幻身三种需要修习。第一方面，以平凡的三门来运用幻化的方式：让镜子中显现自己的影像，然后对它施加装饰、食物等，看看它是否高兴；一会儿又进行殴打、毁坏，并展现粗暴的姿态，看看它是否不高兴。因为它既没有高兴也没有不高兴，所以也让自己如此习惯，并练习显现如幻的景象。同样，对于镜中的影像，随意说出各种柔软或粗暴的话语，也不产生贪恋或嗔恨，像回声一样地进行练习。同样， 对于海市蜃楼变幻的诸法，也像在平静的水面上，阳光和微风照射一样显现，但实际上并不存在。同样，对于心中升起的能取所取的各种念头，也认为仅仅是显现而已，实际上并不成立。这样，由于身语意三门和外境的显现是相互依存而产生的，所以对于疾病、鬼神等，以及世间的得失、好坏等八法，在寂静处平静地适应一段时间后，在众人面前坚定自己的誓言，并学习与各种境遇相融合。如果产生贪恋或嗔恨，就再次回到寂静处，尽可能地修习能够克服各种境遇。第二，关于清净幻身，有化身形象瑜伽和自性形象瑜伽。首先，由于生起次第是圆满次第的前行，所以首先精通生起次第是最好的。如果不是这样，那么对于圆满次第自身道路的本尊身如幻的明相，如果没有稳固的习惯，那么在中阴身转化为报身的道路的真实基础上，也无法获得定解。因此，暂时首先依靠方便世俗身的方式：将本尊的姿势各异的绘画或雕塑影像显现在镜子中，或者从镜子中
English
There is no appearance whatsoever. Understand that all phenomena are like that. This is primarily about cultivating the recollection that expands upon all appearances of objects as being like illusions. Therein, there are two types of illusory bodies: impure illusory bodies in the general sense and pure illusory bodies, as well as three types of illusory bodies in the secret sense of wind and mind, which are to be meditated upon. The first aspect is how to use the three ordinary doors as illusions. Allow your own reflection to appear in a mirror, and then offer it ornaments, food, and so on, and see if it is happy. Then, strike, break, and show harsh expressions to see if it is unhappy. Since it has neither happiness nor unhappiness, train yourself in the same way and practice manifesting illusory appearances. Similarly, speak various gentle or harsh words arbitrarily to the reflection in the mirror, but do not generate attachment or aversion, and practice like an echo. Similarly, regarding the phenomena of mirages that shift and change, they appear like sunlight and gentle breezes on calm water, but they are not actually established. Similarly, consider that the various thoughts of grasping and being grasped that arise in the mind are merely appearances and are not established as true. Thus, since the three doors of body, speech, and mind, and the appearances of objects arise from interdependence, after becoming accustomed to diseases, spirits, and so on, and the eight worldly dharmas of gain and loss, praise and blame, etc., in a secluded place, make a firm vow in front of many people and learn to mix with circumstances. If attachment or aversion arises, then return to a secluded place and meditate as much as possible to overcome circumstances. Second, regarding the pure illusory body, there are the yoga of emanation form and the yoga of self-nature form. First, since the generation stage is the preliminary to the completion stage, it is best to first become proficient in the generation stage. If not, then if there is no stable habituation to the clear appearance of the deity's form as an illusion on the path of the completion stage itself, then there will be no certainty in the actual basis of the path of transforming into the sambhogakaya in the bardo. Therefore, for the time being, first rely on the method of the conventional body: allow the image of the yidam deity in various postures, whether painted or sculpted, to appear in a mirror, or from the mirror
Chinese
在第二面镜子中显现的影像，长久地以专注的心识观看，并练习安住于意念之中，在次第五中说：金刚萨埵被精妙地描绘，如同在无垢的镜子中，影像清晰显现。如是串习变得非常稳固后，需要修习自性形之瑜伽。如果不这样修习，仅凭分别念造作的言词所显现的明亮身相，无法获得殊胜的成就，也不会转变为如幻之身。因此，先前仅是串习分别念造作的习气，现在通过以胜观之见所摄持的生起次第具相之明相来修习，就能使此异熟之身完全清净为天尊的自性。虽然显现为面容和手等形象，但实际上是无自性的空色，显现为大手印的天尊身相。如时轮经中说：从自己的意念中产生，如同镜子中的影像一般，所有这些都是诸佛之子和瑜伽自在者所应宣说的。之后，为了提升，将该天尊观想为充满整个世间般巨大，或小如芥子般微小，或从一化为多，或将多合为一等等。此外，在一切后得和后知中，将器情世间显现于根识面前的景象，以及其习气显现于意识面前的一切，都修习为天尊和宫殿。特别是在此阶段，观修天尊幻身的目的，是为了从自性光明中生起中阴显现的天尊身相，因此，如同梦中幻身出现的情况一样，要修习将三种毒的自性转化为三身的田地修治三种方式。将嗔恨混合于幻身中，是化身的田地修治；将贪欲混合于自在中，是报身的田地修治；将愚痴混合于光明中，是法身的田地修治。通过修持这三种方式，在中阴时，意生身会生起为脱离肉身、极其微细的天尊身相，并且融入光明中，然后如幻般生起等等，这些都与梦中修持的方式相同。第三是：
English
In the second mirror, one gazes for a long time with focused awareness at the image that appears, and trains in abiding in the realm of thought. In the Five Stages, it says: Vajrasattva is excellently depicted; like an image appearing clearly in a stainless mirror. When such familiarity becomes extremely stable, one must train in the yoga of the nature of form. If one does not train in this way, merely the clear appearance of the body that is clarified by conceptual fabrication will not attain supreme accomplishment, nor will it transform into an illusory body as it is. Therefore, one trains in the appearance of the clear appearance of the generation stage with characteristics, which is apprehended by the view of superior seeing, that same familiarity that was previously familiarized only as the habitual tendency of conceptual fabrication, so that this very body of fruition is completely purified into the nature of a deity. And although it appears in the form of face and hands, it is actually emptiness-form without inherent existence, and the deity body of the Great Seal arises. As it says in the Kalachakra: Born from one's own mind, just like an image in a mirror, all of these are to be taught by the sons of the Victorious Ones and the masters of yoga. Then, for the purpose of enhancement, one visualizes that deity as being as large as filling the entire world, or as small as fitting into a mustard seed, or as one becoming many, or as many being gathered into one, and so forth. Furthermore, in all subsequent cognitions and subsequent attainments, one trains in skill by visualizing all appearances of the container and its contents appearing directly to the senses, and all their habitual tendencies appearing to the mind, as deities and palaces. In particular, the purpose of meditating on the illusory body of the deity at this time is to arise as the deity body that appears in the bardo from the luminosity of intrinsic awareness. Therefore, just as in the case of the illusory body in dreams, one trains in the three ways of cultivating the field by transforming the nature of the three poisons into the three bodies. Mixing hatred with the illusory body is the field cultivation of the nirmanakaya; mixing desire with power is the field cultivation of the sambhogakaya; mixing delusion with luminosity is the field cultivation of the dharmakaya. Having practiced these three, in the bardo, the mind-made body arises as a very subtle deity body that is separated from the physical body, and that itself enters into luminosity, and then arises as if it were an illusion, and so forth, which is similar to the way of practicing in dreams. The third is: