Tibetan
་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩི་རྒྱས། །དེ་སྤྱད་པས་འདུ་བའི་ནད་སེལ། ཁམས་འཛག་མེད་ཀྱིས་འཁོར་བའི་གཡུལ་ངོ་བཅོམ། རྟོགས་ཚོགས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་གཡུལ་རྒྱལ་བ་ལ་འོག་སྒོ་ནམ་མཁའི་རྡོ་རྗེའི་ལམ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །གཉིས་པ་བརྟེན་པ་རླུང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། གཡོ་བ་རླུང་ལ་འགྱུ་བ་ཆེ་ཆུང་གཉིས། །ཆེ་བ་ཉིན་ཞག་ཕྲུགས་གཅིག་དག་ལ་ནི། །ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱའི་གྲངས་སུ་འགྱུ། །ཆུང་བ་ཀུན་རྟོག་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི། གྲངས་དང་མཉམ་པའི་བཞོན་པ་ལྟ་བུར་གནས་ དེ་ལ་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་གསུམ་དུ་བསྒྲེས་པའི་འགྱུར་འབྱུང་བ་བཞི་སོ་སོའི་རླུང་ལ་ལྔ་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་རེའི་འགྱུར་ཚད་བསྡོམས་པས་སྐྱེས་བུ་དར་བབས་ནད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་ཞིག་ལ་ཉིན་ཞག་རེར་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་འགྱུ་བ་ནི་འགྱུ་བ་ཆེན་པོའི་རླུང་ཡིན་ཏེ་ཐལ་འགྱུར་ལས། རྩ་ལ་བརྟེན་པའི་རླུང་དག་ནི། ཉི་ཁྲི་དང་ནི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག །དྲུག་བརྒྱ་དག་ཏུ་འགྱུ་བ་ནི། །འགྱུ་བ་ཆེན་མོའི་རླུང་དུ་འདོད། །ཅེས་སོ། །དེའང་རྒས་པ་རྣམས་ལ་ནི་འབྱུང་བའི་གྲལ་ཉམས་པས་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱིས་མ་ཚང་ལ། སྤྱིར་རྒོད་ན་ཚེ་ཐུང་། བྱིང་ན་སྡུག་བསྔལ་བ་སོགས་འབྱུང་ངོ་། །འབྱུང་བ་མ་རྒྱས་པའི་གཞོན་ནུ་རྣམས་ལ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་མ་ཆེད་ལ་འཕོ་བ་རིང་ན་ཚེ་རིང་ཞིང་ནང་ཉུང་འཁོར་འདུ། ཐུང་ན་དེ་ལས་ལྡོག །དྲག་ན་བསོད་ནམས་དང་ལྡན། ཞན་ན་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །འགྱུ་བ་ཆུང་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཅན་གཙོ་ཆེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་གྲངས་དང་མཉམ་བས་དེ་དག་གི་བཞོན་པར་གྱུར་པ་སྟེ་སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། གཞན་ནི་བཞི་སྟོང་བརྒྱད་ཁྲིའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ཡང་ཁ་སྣ་ནས་རྒྱུ་བ་མ་གཏོགས་པ་རྩའི་ནང་ན་རྟོག་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་དུ་འགྱུ་བ་ཆུང་བའི་རླུང་ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་ལོ་ལས་གྱེས་པའི་འཕར་རྩ་ནས་འགྱུ་བ་རྣམས་བསྡོམས་པར། ཆིག་འབུམ་ཉི་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ནང་དུ་འགྱུ་བ་སྟེ་ཐལ་འགྱུར་ལས། རྩ་ནས་ངེས་པར་འགྱུ་བ་ནི། འབུམ་ཕྲག་གཅིག་དང་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །སྟོང་ཕྲག་དྲུག་དང་བརྒྱ་ཕྲག་དྲུག །རྩ་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། །འགྱུ་བ་ཆུང་བའི་རླུང་དུ་འདོད། །ཅེས་སོ། །བྱེད་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར། །རྩ་བའི་རླུང་ནི་སྲོག་འཛིན་མེ་མཉམ་དང་། །ཁྱབ་བྱེད་གྱེན་ རྒྱུ་ཐུར་སེལ་ལྔར་གནས་པའི། །བྱེད་ལས་རིམ་བཞིན་སྲོག་བརྟེན་མེ་དྲོད་བསྐྱེད། །ལུས་ཉམས་བརྟས་དང་དབུགས་ཀྱི་འགྲོ་འོང་དང་། འགྲོ་འདུག་བཤང་གཅི་འཕེན་པའི་བྱ་བ་བྱེད། །དེའང་ཕོ་རླུང་གྱེན་རྒྱུ་སྟོད་ན་གནས། །མོ་རླུང་ཐུར་སེལ་སྨད་དང་མ་ནིང་མཉམ། ནང་གི་རླུང་ནི་འབྱུང་ལྔའི་ཁ་དོག་ཅན། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་གནས་པའི་རྟེན། །དུག་ལྔ་དང་ནི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔ། །རྒྱུ་འབྲས་ལྟ་བུར་མཆེད་པའི་རྟེན་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་རྩ་བའི་རླུང་ལྔ་ལས་སྲོག་འཛིན་སྙིང་ག་ན་གནས་ཏེ་སྲོག་གནས་པར་བྱེད་དོ། །མེ་མཉམ་ལྟོ་བ་ན་གནས་ཏེ་དྲོད་འབེབས། ཁྱབ་བྱེད་ནི་ལུས་བྱེད་ས་ལ་གནས་ཏེ་ལུས་ཉམས་བརྟས་པར་བྱེད། གྱེན་རྒྱུ་ནི་རོ་སྟོད་ན་གནས་ཏེ་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་བྱེད། །ཐུར་སེལ་ནི་རོ་སྨད་ན་གནས་ཏེ་འགྲོ་འདུག་དང་ཟག་པ་འདོར་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཕྱིའི་རླུང་ལྔ་ཞེས་གྲགས་སོ། །ནང་གི་རླུང་ནི་འབྱུང་བ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཏེ་སའི་རླུང་ནི་སེར། ཆུའི་དཀར། མེའི་དམར། རླུང་གི་ལྗང་། ནམ་མཁའི་རླུང་མཐིང་ག་སྟེ། བསྒོམ་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་དབྱིབས་ཀྱང་རིམ་པ་བཞིན་གྲུ་བཞི་དང་། ཟླ་གམ་དང་། གྲུ་གསུམ་དང་། གཞུ་བདུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཟླུམ་པོའོ། །དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ནང་གི་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་གནས་པའི་རྟེན་བྱེད། དེ་ཡང་མ་དག་པའི་དུས་ན་དུག་ལྔ་མཆེད་པའི་གཞི་བྱེད་ལ། ལམ་གྱི་དུས་ཟད་པར་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་གྲུབ་པ་དང་། དག་པའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་མཆེད་པའི་རྟེན་བྱེད་དོ། །དེ་དག་རྒྱུ་ཚུལ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་དབྱར་མེ། སྟོན་རླུང་། དགུན་ཆུ། དཔྱིད་སའི་རླུང་རྒྱུ་བས་དེའི་གཉེན་པོར་གོ་ལྡོག་ནས་བསྒོམ་པའམ། ཡང་ན་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པ་ནམ་མཁའི་རླུང་འབའ་ཞིག་གམ། ནད་ཁམས་དང་བསྟུན་ནས་གང་འཕྲོད་བསྒོམ་པའོ། །དེ་དག་ ཀྱང་ཕོ་མོ་མ་ནིང་གི་རླུང་གསུམ་དུ་བསྡུ་ན། སྣ་བུག་གཡས་ནས་རྒྱུ་བ་ཕོ་རླུང་། གཡོན་ནས་རྒྱུ་བ་མོ་རླུང་། ཆ་མཉམ་དུ་རྒྱུ་བ་མ་ནིང་གི་རླུང་གསུམ་ཡང་། འབྱུང་བ་ལྔའི་རླུང་གི་ངེས་པས་དུས་བཞིའི་འཕོ་དུས་ལ་སྦྱར་ཏེ། སྐྱེས་པས་མོ་རླུང་དང་། བུད་མེད་ཀྱི་ཕོ་རླུང་དང་། གཉིས་ཀས་མ་ནིང་གི་རླུང་ལ་གཙོ་བོར་སྦྱངས་ན་གསང་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ལྔ་འབྱོངས་པར་སླ་ལ། དེ་ལ་ནི་རགས་པ་མེད་པས་ཁ་དོག་དང་རྣམ་པ་མེད་དོ། །དེའང་གྱེན་རྒྱུ། ཐུར་སེལ། མཉམ་གནས་གསུམ་གྱི་གནད་ལས། སྟེང་རླུང་མནན་པ་དང་། འོག་རླུང་བསྡུ་བ་དང་། བར་རླུང་བསྐྱིལ་བ་གསུམ་གྱི་གནད་ལ་མཁས་པར་བྱ་བའི་ཚུལ་ཐལ་འགྱུར་ལས། གྱེན་དུ་རྒྱུ་དང་ཐུར་དུ་སེལ། །བར་ན་མཁས་པས་གནད་ཉིད་བཙལ། །ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་མདའ་ལྟར་འཕང་བ་དང་། གཞུ་ལྟར་འགུག་པ་དང་། བུམ་པ་ཅན་དུ་བསྐྱིལ་བ་དང་། ཆུ་སྲིན་ཆིངས་སུ་བསྡམ་པ་དང་། རི་བོ་ལྟར་མནན་པ་དང་། སྦུབས་ཆུ་ལྟར་བསྡུ་བ་དང་། རྩ་གནས་སུ་དགྲམ་པ་དང་། རང་གནས་སུ་གཞིལ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་དུ་ཁྱབ་པར་གདལ་བའི་གནད་དགུ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །དེའང་རླུང་གི་རང་བཞིན་ནི་གཉིས་ཏེ། ལས་ཀྱི་རླུང་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ངོ་། །དེ་སྐད་དུ་རྩ་གནས་འཁོར་ལོ་ལས། རླུང་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །ཡེ་ཤེས་དང་ནི་ལས་རླུང་ངོ་། །ཞེས་པ་ལྟར་ལས་ཀྱི་རླུང་གིས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་བྱེད་དེ། རྩའི་གནས་འགྱུར་ཞིང་འཆུས་པ་ལས། ལས་ཀྱི་རླུང་དུ་སོང་སྟེ་དེ་སེམས་ཀྱི་བཞོན་པར་གྱུར་པ་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་རྣམ་འགྱུར་དང་། བྱིང་རྒོད་རྨུགས་གསུམ་ལ་སོགས་པ་རླུང་ཉམས་ངན་པ་ སྐྱེ། གནས་མལ་འཕྱུགས་པ་ལས་འཁྲུལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་འཆར། དུས་བཞིའི་རླུང་འགྱུར་བས་ཚེའི་དུས་བྱེད་པའང་། དགུན་དུས་ཀྱི་ཆབ་རོམ་ལྟ་བུའི་རླུང་མེ་རླུང་དུ་སོང་བ་དང་། །དཔྱིད་དུས་ཀྱི་ས་བོན་ལྟ་བུའི་རླུང་ཆུ་རླུང་དུ་སོང་བ་དང་། དབྱར་དུས་ཀྱི་མེ་སྟག་ལྟ་བུའི་རླུང་ས་རླུང་དུ་སོང་བ་དང་། སྟོན་དུས་ཀྱི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུའི་རླུང་རླུང་གི་རླུང་དུ་སོང་བ་ལས་ཚེའི་དུས་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་འགྱུ་ཚད་མ་ཚང་བ་ལས་ཚེའི་དུས་བྱེད་པ་ནི། དར་ལ་བབས་པ་ལ་སུམ་བརྒྱས་མ་ཚང་ན་ལོ་གཅིག །ལྔ་བཅུས་མ་ཚང་ན་ལོ་གཉིས། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མ་ཚང་ན་ལོ་གསུམ། ཉེར་གཅིག་མ་ཚང་ན་ལོ་བཞི། བརྒྱད་ཆས་མ་ཚང་ན་ཟླ་བ་བདུན། དྲུག་ཆས་མ་ཚང་ན་ཟླ་བ་ལྔ། བཞི་ཆས་མ་ཚང་ན་ཟླ་བ་གཅིག །བཅུ་ཆས་མ་ཚང་ན་ཞག་ཉེར་དགུ། ཉི་ཤུ་མ་ཚང་ན་ཞག་བཅོ་བརྒྱད། སུམ་ཅུ་མ་ཚང་ན་ཞག་བཅུ། བཞི་བཅུ་མ་ཚང་ན་ཞག་བདུན། དྲུག་ཅུ་མ་ཚང་ན་ཞག་བཅོ་ལྔ་རྣམས་སོ། །རླུང་འགྱུར་བ་ལས་ནད་བསྐྱེད་པའང་ཉིན་དུས་མེ་རླུང་དུ་གནས་པ་ཆུ་རླུང་དུ་གྱུར་པ་དང་། མཚན་དུས་ཆུ་རླུང་དུ་གནས་པས་རླུང་དུ་གྱུར་པ། ནང་དུས་ས་རླུང་དུ་གནས་པ་རླུང་གི་རླུང་དུ་གྱུར་པ་དང་། ནུབ་དུས་རླུང་གི་རླུང་དུ་གནས་པ་མེ་རླུང་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལས་ནང་དུ་འགྲོལ། དེའང་མེ་རླུང་དུ་གནས་གྱུར་པ་ལ་མཁྲིས་པ། ཆུ་ལས་བན་ཀན། རླུང་ལས་རླུང་ནད། ས་ལས་ལྡན་པ་སྟེ་ནད་གཉིས་འདུས་དང་། འདུས་པ་སྟེ་གསུམ་ག་འདུས་པའི་ནད
Chinese
增长智慧的精华。使用它能消除聚集的疾病。以无漏的精液战胜轮回的战场。证悟的集合转化为身和智慧，因此，战胜从悲伤中解脱的战场，也被称为下门虚空的金刚道。第二，依靠风的详细分类是：运动的风有大小两种流动。大的流动在一昼夜之间，有两万一千六百次的流动。小的流动与八万四千个念头的数量相等，如同坐骑一样存在。 其中，七万二千条脉络，通过与三种结合，产生四种变化的各自的风，各有五千四百次的流动量，总计来说，对于一个身体强壮、没有疾病的成年人来说，每天流动两万一千六百次是大的流动风，如《根本续》所说：依赖于脉络的风，有两万和一个千，六百次的流动，被称为大的流动风。这样说。对于衰老的人来说，由于元素的秩序衰退，有五十八次是不完整的。一般来说，如果过于活跃，寿命就短；如果迟钝，就会痛苦等等。对于元素没有完全发育的年轻人来说，有三十二次是不完整的，如果移动时间长，寿命就长，内部少而聚集。如果短，则相反。如果强壮，则具有福德；如果虚弱，则会痛苦。小的流动主要是指具有念头的人，与八万四千种烦恼的数量相等，因此成为它们的坐骑，如《幻化续》所说：其他的是八万四千。就像这样。此外，除了从口鼻中流动的，在脉络中作为念头和智慧的所依而流动的小的风，从享用轮中分离出来的脉搏中流动的总和，在一亿两千六千六百次中流动，如《根本续》所说：从脉络中确定流动的，有一亿两千万，六千六百，从脉络中确定产生，被称为小的流动风。这样说。为了从作用的角度进行区分，根本的风是命勤火等，遍行上 行下泄五种存在，作用依次是维持生命。
English
It increases the essence of wisdom. By using it, it eliminates the diseases of accumulation. With un-leaking essence, it conquers the battlefield of samsara. The collection of realizations transforms into body and wisdom, therefore, conquering the battlefield of liberation from sorrow is also called the lower gate, the vajra path of space. Second, the detailed classification of the wind that relies on is: The moving wind has two flows, large and small. The large flow in one day and night has twenty-one thousand six hundred flows. The small flow is equal to the number of eighty-four thousand thoughts, and exists like a mount. Among them, the seventy-two thousand channels, through combination with the three, produce four changes, each of the winds has five thousand four hundred flows, in total, for a healthy adult without diseases, flowing twenty-one thousand six hundred times a day is the large flow wind, as the Root Tantra says: The winds that rely on the channels, have twenty thousand and one thousand, six hundred flows, are called the large flow wind. So it is said. For the elderly, due to the decline of the order of elements, fifty-eight times are incomplete. Generally, if too active, life is short; if sluggish, there will be suffering, etc. For young people whose elements are not fully developed, thirty-two times are incomplete, if the movement is long, life is long, the inside is less and gathers. If short, then the opposite. If strong, then it has merit; if weak, then there will be suffering. The small flow mainly refers to those with thoughts, equal to the number of eighty-four thousand afflictions, therefore becoming their mount, as the Illusion Tantra says: The others are eighty-four thousand. Like this. Furthermore, apart from flowing from the mouth and nose, the small wind flowing in the channels as the basis of thoughts and wisdom, the sum of the flows from the pulse separated from the enjoyment wheel, flows in one hundred and twenty-six thousand six hundred times, as the Root Tantra says: From the channels it is determined to flow, there are one hundred and twenty million, six thousand six hundred, from the channels it is determined to arise, it is called the small flow wind. So it is said. In order to distinguish from the perspective of action, the root wind is life-sustaining, fire-equal, and pervasive up- going, down-clearing five exist, the actions are in order, sustaining life.
Chinese
能生热。身体强壮，气息出入，行走坐卧，排泄大小便等活动。其中，男性之气上行，位于上身；女性之气下泄，位于下身；中性之气调和。内在之气具有五行的颜色，是蕴、界、处所依之根本，也是五毒和五种智慧如因果般生长的根本。其中，五根本气中，命勤气位于心间，维持生命；等火气位于腹部，产生热量；遍行气位于身体，使身体强壮；上行气位于上身，进行呼吸；下泄气位于下身，进行行走坐卧和排泄等活动，因此被称为外五气。内在之气是五行的自性，即：地之气为黄色，水为白色，火为红色，风为绿色，空之气为蓝色。若从修习的角度而言，其形状依次为正方形、半月形、三角形、弓形和圆形。依靠这些，内在的蕴、界、处得以安住。而且，在不净之时，是五毒生长的基础；在道位时，依靠穷尽三摩地而成就神通；清净之时，是五种智慧生长的根本。若从运行方式的角度而言，夏季火气运行，秋季风气运行，冬季水气运行，春季地之气运行，因此，可以反过来修习其对治，或者仅仅修习周遍觉知的虚空之气，或者根据疾病的情况修习适合的气。这些也可以归纳为男性、女性和中性三种气。从右鼻孔运行的是男性之气，从左鼻孔运行的是女性之气，平衡运行的是中性之气。同样，通过确定五行的气，并将其与四季的变化相结合，男人主要修习女性之气，女人主要修习男性之气，两者都主要修习中性之气，就容易成就秘密智慧的五气。因为这些气没有粗大的部分，所以没有颜色和形状。其中，上行气、下泄气、住留气这三种的关键在于，精通压制上气、收摄下气和舒展中气这三者的要点。
English
It can generate heat. It strengthens the body, regulates the flow of breath, and facilitates activities such as walking, sitting, lying down, and excreting urine and feces. Among these, the male air ascends and resides in the upper body; the female air descends and resides in the lower body; and the neutral air is harmonizing. The inner air has the colors of the five elements and is the basis upon which the aggregates, realms, and sources abide. It is also the basis for the growth of the five poisons and the five wisdoms, like cause and effect. Among the five root airs, the life-sustaining air resides in the heart and maintains life. The fire-equalizing air resides in the stomach and produces heat. The pervasive air resides in the body and strengthens it. The upward-moving air resides in the upper body and facilitates breathing. The downward-clearing air resides in the lower body and facilitates activities such as walking, sitting, and excretion. Therefore, it is called the outer five airs. The inner air is the nature of the five elements: the earth air is yellow, water is white, fire is red, wind is green, and space air is blue. From the perspective of practice, their shapes are, in order, square, crescent, triangle, bow-like, and round. Relying on these, the inner aggregates, realms, and sources are able to abide. Moreover, in impure times, it is the basis for the growth of the five poisons; in the path, it accomplishes siddhis by relying on exhaustive samadhi; and in pure times, it is the basis for the growth of the five wisdoms. From the perspective of how they operate, fire air operates in summer, wind air operates in autumn, water air operates in winter, and earth air operates in spring. Therefore, one can practice their antidotes in reverse, or simply practice the all-pervasive space air, or practice the air that is suitable according to the condition of the illness. These can also be summarized into three airs: male, female, and neutral. The air that flows from the right nostril is the male air, the air that flows from the left nostril is the female air, and the air that flows in balance is the neutral air. Similarly, by determining the air of the five elements and combining it with the changes of the four seasons, men mainly practice the female air, women mainly practice the male air, and both mainly practice the neutral air, it is easy to accomplish the five airs of secret wisdom. Because these airs do not have gross parts, they have no color or shape. Among these, the key to the three—upward-moving air, downward-clearing air, and abiding air—lies in mastering the points of suppressing the upper air, gathering the lower air, and expanding the middle air.