Tibetan
ཁོར་བའི་རང་བཞིན་ལས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འཕགས་པ་མེད་དེ་ཀུན་བྱེད་ལས། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡེ་ནས་ཤེས། །ཡུལ་ལ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ། །ཡུལ་ལས་བྱུང་བས་རང་བྱུང་མིན། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དེ་གང་ཡིན་ན། །སོ་སོ་རང་གི་རིག་པའི་སྟོང་ཉིད། ཤེས་བྱའི་གཤིས་ལ་མ་ཤོར་བའི་སྤྲོས་བྲལ། །རྣམ་རིག་དབུ་མར་མ་བཟུང་བའི་རང་གྲོལ། །ཡེ་གྲོལ་རྒྱ་ཡན་དུ་མ་ཤོར་བའི་ངང་བསྒོམ། །གནས་བྱ་གནས་བྱེད་ལ་མ་བལྟོས་པའི་ཞི་གནས། །ཡུལ་ལ་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་མི་དཔྱོད་པའི་ལྷག་མཐོང་། རང་ངོ་ཀ་དག་ལས་མི་གཡོ་བའི་མཉམ་གཞག །ལྷུན་གྲུབ་འགག་པ་མེད་པའི་རྗེས་ཐོབ། ཀུན་གཞི་དང་མ་འདྲེས་པས་ཐོག་མ་ནས་གྲོལ་བ། །རྣམ་ཤེས་དང་མ་འདྲེས་པས་གློ་བུར་དུ་མ་བསྡམས་པ་རིག་པ། རྒྱ་ཡན། མ་བཅོས། མི་འཆོས། མི་བསྒོམ། མི་ཡེངས། མ་འཁྲུལ། བསམ་ཡས། དེ་ལ་ལྟ་སྒོམ་གྱིས་གཟེངས་མ་བསྟོད་པ། རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས་ཞབས་རྟོག་མ་བྱས་པ། འོག་འགྱུས་དབུ་འཕང་མ་སྨད་པ། ཟང་ཐལ་དུ་ལྷག་གེ །སྟོང་ཉིད་དུ་རྗེན་ནེ་ ཀ་དག་ཏུ་ལྷོད་དེ་བ་ཅིག་ལ་ལྟ་བའི་བླ་དགས་སུ་བཏགས་པ་ཙམ་ལས། དོན་ལ་དེ་དག་ཀྱང་གཤིས་ཐོག་ཏུ་ཡོད་མི་ཤེས། མེད་མི་ཤེས་པའི་ཚུལ་ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བརྡའ་ཙམ་བཏགས་པ་ཙམ་མོ། །བརྡའ་ཙམ་བཏག་པ་ཙམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གློ་བུར་བ་སྟེ་རི་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་སློབ་པ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་མཐའ་དག་ཀྱང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་ཤིང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་གནས་ལུགས་ནི་སྒྲ་དང་བརྗོད་པའི་ཡུལ་དུ་མི་གནས་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། རིག་པ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་ལ། །འཁྲུལ་དང་མ་རིག་ག་ལ་ཡོད། །ཡེ་ཤེས་སེམས་དང་བྲལ་བ་ལ། །བག་ཆགས་དྲི་མ་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་དང་། མི་འགག་རིག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལས། །ཀུན་བཟང་ཡངས་པའི་དབྱིངས་ཉིད་ཤར། །དགོངས་པ་ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་དབྱིངས། །རྟོག་མེད་སྨྲ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་ཆོ་འཕྲུལ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་རིག་ཐོག་ཏུ་རྡོ་རུས་མ་འཕྲོད་བདག་ཅི་ཡང་མི་སེམས་པ་སྒོང་ང་ལྟ་བུ་དཔེར་བྱས་ནས་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཧ་ཤང་གི་ལྟ་བར་འཛིན་པ་ནི་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལ་བསྐུར་ཞིང་། རྣམ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་མ་ཕྱེད་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་དང་བཅས་པའི་རྟག་དོང་གིས་བཟུང་བའི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་དར་ལྕེ་རྟོག་པའི་རླུང་གིས་བསྐྱོད་ནས་ཡུལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་ཞུགས་པའི་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་ལྷག
Chinese
沒有任何事物比輪迴的自性更殊勝，如《普作續》所說： 「自生智慧本來知， 緣境分別之智慧， 由境所生非自生。」 那麼，什麼是自生智慧呢？各自本覺的空性，不落入所知之自性中的離戲，不執著於明空雙運的中觀自解脫，不落入本來解脫的放任自修，不依賴能依所依的寂止，不以名言分別判斷對境的勝觀，不從本初清淨的自性中動搖的等持，任運成就無有間斷的後得，不與阿賴耶識相混的本初解脫，不與名言相混的頓然不束縛之覺性，廣大，無造作，不修正，不修持，不散亂，不迷惑，不可思議。不以見修行果來抬高它，不用分別念來貶低它，不以下劣來貶低它的高貴，坦然敞開，空性中赤裸，本初清淨中放鬆，僅僅是將它視為一種標籤而已。實際上，這些事物在本性上是存在還是不存在，都無法確定。如《中觀根本慧論》所說：善現，一切法皆是假名安立而已。假名安立者，乃是暫時性的，如同山王所讚歎。因此，所有有學道的諦實，都與所知障相連。無自性的實相，不住於言說與表達的範疇。如《自生續》所說： 「覺性遠離戲論時， 豈有迷亂與無明？ 智慧遠離心識時， 豈有習氣與垢染？」 以及， 「不滅覺性之法性， 普賢廣大之界現， 意為廣大智慧界， 離念言思皆超脫， 譬如虛空之神變。」 理由是，在覺性上，如果石頭和骨頭不相容，什麼也不想，像雞蛋一樣，以此為例，執著於無言無思的哈尚之見，這是對勝義諦的誹謗，只是沒有區分名言和智慧的表現而已。像這樣，以八識為主的常斷見所執持的心和心所的旗幟，被分別念的風所吹動，趨向於取境的增益之餘。
English
There is nothing even slightly superior to the nature of samsara, as it says in the Kunje Gyalpo Tantra: "Self-born wisdom knows from the beginning, That wisdom which discriminates objects, Is not self-born, because it arises from objects." So, what is self-born wisdom? It is the emptiness of one's own awareness, the freedom from elaboration that does not fall into the nature of knowable objects, the self-liberation that does not grasp at the union of clarity and emptiness in the Middle Way, the natural meditation that does not fall into the license of original liberation, the peaceful abiding that does not depend on the object of focus or the focusing subject, the superior seeing that does not judge objects with conceptual consciousness, the equanimity that does not waver from the self-face of primordial purity, the spontaneous accomplishment that is unceasing in post-meditation, the original liberation that is not mixed with the all-ground, the awareness that is not suddenly bound because it is not mixed with consciousness, vast, unmade, uncorrected, unmeditated, unscattered, unconfused, inconceivable. Do not elevate it with views, meditation, and conduct, do not demean it with conceptual analysis, do not debase its nobility with inferiority, remain openly transparent, naked in emptiness, relaxed in primordial purity, merely labeling it as such. In reality, it is impossible to know whether these things exist or do not exist in their nature. As it says in the Mother Sutra: "Subhuti, all phenomena are merely labels and designations." Whatever is merely labeled and designated is temporary, praised by the King of Mountains himself. Therefore, all the truths of the path of learning are connected with the obscurations of knowledge. The reality of selflessness does not abide in the realm of sound and expression. As it says in the Rangshar: "When awareness is free from elaboration, How could there be delusion and ignorance? When wisdom is free from mind, How could there be habitual tendencies and stains?" And, "From the dharmata of unceasing awareness, The expanse of Samantabhadra itself arises, The intention is the expanse of great wisdom, Beyond thought, speech, and conception, Like the magical displays of the sky." The reason is that if stone and bone do not mix in awareness, not thinking of anything, taking the example of an egg, and clinging to the view of Hashang, which is without speech or thought, is a slander against the Victorious Mother, and is merely an expression that does not distinguish between consciousness and wisdom. In this way, the banner of mind and mental factors, held by the constant view of the eight consciousnesses, is moved by the wind of conceptual thought, and is the remainder of the superimposition that engages in taking objects.
Tibetan
་མཐོང་དེས་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་པ་ཉེར་བསྡོགས་ལས་གཞན་ཅི་ཞིག་རུང་། འོ་ན་ལྷག་མཐོང་མཚན་ཉིད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཞིག་ནས་ནི་ཡང་དག་པའི་བསམ་པ་སྟེ་ཞི་བའི་འདུ་ཤེ་ལ་ཡང་མི་གནས་པའོ། །ལྷག་མཐོང་ནི་ལྟ་བ་མེད་པ་སྟེ། ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱང་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའོ། །གང་གིས་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའོ། །ཞེས་དང་། དེ་སྐད་དུ་བདེན་གཉིས་ལས། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཁམས་གསུམ་ པའི། །སྒྲོ་བཏགས་རྣམ་པ་ཅན་རྟོག་ཡིན། །ཞེས་སོ། ཁྱད་པར་བློ་ངོའི་སྤྲོས་པ་ལས་འདས་པ་ནི་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཡིན། དེ་གཉིད་སྟུག་པོའི་གནས་སྐབས་ལས་གཞན་དུ་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ན་དབང་གསུམ་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཡུལ་ལྔ་ཡིད་ཤེས་དང་བཅས་པ་ཆོས་སྐུར་ཐིམ་ནས་ཀུན་གཞི་ལས་སད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ལུགས་སོ་སོ་རང་རིག་གི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཐམས་ཅད་གླེན་པ་བསྒོམ་པ་ལ་སོང་བས་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་། མིག་གི་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང་། མ་རིག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་སྟོང་པར་བསྟན་པ་དང་། མ་རིག་པ་ཟད་པ་མེད་པ་སོགས་རྣམ་བྱང་གིས་སྟོང་པར་བསྟན་པའི་དོན་ལ་སྐྲག་པར་གྱུར་པས་སེམས་བདེན་འཛིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་མ་འདས་ཤིང་མྱ་ངན་འདས་པའི་དོན་དང་འགལ་བའི་ཚུལ་ཡུམ་གྱི་འགྲེལ་ཆེན་གྱིས་ཤེས་ལ། དེ་སྐད་དུ་དཀོན་བརྩེགས་ལས། རྟོག་པའི་འཁོར་ལོས་སྲིད་པའི་དགོན་པར་ལ་བྱམས། །རྟག་ཏུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་འདུ་བྱེད་ཅིང་། །སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཕྲག་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཞེས་རྟོག་པའི་ས་བོན་ནམ་བསྐྱེད་གཞི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཅན་གྱི་རྩ་བ་མ་ཆོད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཟེར་ཙ་ན་དུས་གསུམ་གྱི་བག་ཆགས་མངོན་གྱུར་བ་ཞིག་ལངས་ནས་ཤེས་པ་འཐོར་ཡས་སྲང་དུ་མི་ཆུད་པ་ཞིག་ལ་ངོས་གཟུང་། དེ་ལས་གཞན་པ་ཡུལ་དང་། དབང་ཤེས་དང་། ཚོར་བ་གསུམ་ལས་བལྟར་མི་མངོན་པའི་ཡིད་བྱེད་ཤིན་ཏུ་ཕྲབ་ཡངས་པ་དེ་མཉམ་གཞག་གི་གནས་སྐབས་སུའང་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་ངོས་བཟུང་ནས་བླང་བྱར་བྱས་པས་ཆོས་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ལུགས་ཐམས་ཅད་རིག་པས་དཔྱད་བཟོད་པའི་ཆོས་ ཅན་དུ་སོང་བའི་ཚུལ། །ལང་དཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་ལྟར་རབ་རིབ་ཅན་དག་གིས། །སྐྲ་ཤད་ལོག་པར་འཛིན་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་དངོས་པོར་རྟེག་པ་འདི། །བྱིས་པས་ལོག
Chinese
那么仅凭此见解，还能算什么呢？不过是初禅的近分定而已。那么，什么是具有特征的胜观呢？在《菩萨藏》中说：菩萨不住于正确的念头，即寂静之想。胜观是没有见解的，甚至连见解本身也看不到。谁能如此见到，他才是真正地见到。如是说，在《二谛论》中说：心和心所，三界的一切，都是虚构的，是分别念。特别是，超越了意识的戏论，是不可说、不可思、不可言的。如果说这只有在深度睡眠的状态下才有可能，那么第三能的俱生智，以及五境和意识融入法身，从阿赖耶识中醒来的状态，所有这些不可思议的实相，各自的自证智，无分别的自性，都因为愚人执着于禅修而消失了。因此，对于眼等十二处，以及眼界等十八界，以及无明灭尽等缘起性空的道理，以及无明不灭等解脱性空的道理感到恐惧，因此，心的实执之障未脱离颠倒，并且违背了涅槃的意义，这可以从《母经》的释论中得知。如是说，《宝积经》中说：分别念的轮子爱着轮回的寂静处，恒常造作 कर्म（藏文：ལས，梵文天城体：कर्म，梵文罗马拟音：karma，汉语字面意思：业）和烦恼，显现并积聚成百上千的痛苦。因此，由于分别念的种子或生起之基，即具有能分别的识的根本未断，所以一提到分别念，过去、现在、未来的习气就会显现，以至于意识无法控制，被认为是散乱。除此之外，对于境、根识和感觉这三者，以及对于在观修时也难以察觉的极其微细广大的作意，也认为是分别的智慧，并执以为应取，因此，一切法性不可思议的实相都变成了可以被意识分析的对象。在《楞伽经》中说：犹如患有眼翳的人，错误地执着毛发之轮，同样，对事物的执着，也是愚人的颠倒。
English
Then what else could this view be? It's just the preliminary stage of the first dhyana. So, what is vipassana characterized by? In the Bodhisattva-pitaka, it says: A Bodhisattva does not abide even in the correct thought, that is, the thought of peace. Vipassana is without view; even the view itself is not seen. Whoever sees it in this way, he sees it correctly. It is said, in the Two Truths, that mind and mental factors, all of the three realms, are fabricated, are conceptualizations. In particular, what is beyond the elaboration of the mind is unspeakable, unthinkable, and inexpressible. If it is said that this is only possible in a state of deep sleep, then the coemergent wisdom of the third empowerment, and the state of the five objects and consciousness dissolving into the dharmakaya and awakening from the alaya, all these inconceivable realities, each's self-aware wisdom, the nature of non-conceptualization, all disappear because fools cling to meditation. Therefore, they are afraid of the meaning of the twelve ayatanas, such as the eye, and the eighteen dhatus, such as the eye-dhatu, and the emptiness of dependent origination, such as the absence of ignorance, and the emptiness of liberation, such as the absence of the exhaustion of ignorance. Therefore, the obscuration of the mind's clinging to reality has not escaped perversion, and it contradicts the meaning of nirvana, which can be known from the commentary on the Mother Sutra. It is said, in the Ratnakuta Sutra: The wheel of conceptualization loves the solitary places of samsara, constantly creating karma (藏文：ལས，梵文天城体：कर्म，梵文罗马拟音：karma，汉语字面意思：业) and afflictions, manifesting and accumulating hundreds of thousands of sufferings. Therefore, because the seed of conceptualization or the basis of arising, that is, the root of the discriminating consciousness, has not been cut off, as soon as conceptualization is mentioned, the habits of the past, present, and future will manifest, so that the consciousness cannot be controlled and is considered to be scattered. Apart from that, the mind that is extremely subtle and vast, which is invisible from the three: object, sense consciousness, and feeling, is also considered to be discriminating wisdom even in the state of samadhi, and is taken as something to be adopted. Therefore, all the inconceivable realities of the nature of phenomena have become objects that can be analyzed by the mind. In the Lankavatara Sutra, it says: Just as those with cataracts mistakenly grasp a wheel of hair, so too, the clinging to things is the perversion of fools.