Tibetan
མེད། །རྫོགས་ཆེན་དོན་ལ་བསྒོམ་དང་མི་བསྒོམ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་རིག་པ་མཐོ་དང་མི་མཐོ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་ཡེ་ཤེས་གསད་ཆེན་ཀུན་ལ་རོལ། །རྫོགས་ཆེན་མཐའ་ལ་འདི་ཞེས་བསྟན་དུ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་དོན་ལ་ཚིག་དང་ཡི་གེ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་རྒྱལ་པོའི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་གནས། །ཚིག་དང་ཡི་གེ་མེད་པ་རྫོགས་ཆེན་དོན་ལ་སྤྱོད། །གསལ་འགྲིབ་འཛིན་རྟོག་མེད་པར་ རང་སྣང་བདེ་བའི་ཤུགས། །རྫོགས་ཆེན་དོན་ལ་དེ་བཞིན་གནས་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །ལྟ་བ་དེའི་ངོ་བོ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་དང་བྲལ་པའི་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། རྟོགས་བྱའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་ཡོད་པ་གང་ཞིག་གོ །དེ་སྐད་དུ་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། གསོལ་བ། དེ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཅི་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་ཚིག་བླ་དགོས་སོ། །འདི་ནི་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་དང་ཡི་གེ་དག་གིས་གདགས་པར་མི་ནུས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲ་བ་དང་། བརྗོད་པ་དང་། རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ཏེ་ཡེ་ནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདུག་པའོ། །ཞེས་རྐང་པ་ཐམས་ཀ་དག་གི་དངོས་དོན་ཀྱང་གསལ་བར་བསྟན་ནོ། །འདི་ལྟར་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེས་སྤྱོད་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སམ། ལྟ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་བློས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་སྒྲ་དང་རྟོག་གེའི་ཡུལ་འབའ་ཞིག་ཏུ་དམིགས་ནས་བརྗོད་བྲལ་བློ་འདས་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་ཤིང་། ཐེག་པ་འོག་མའི་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་ནས་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་རྫོགས་རིམ་ཆེན་པོ་སྟོན་པའི་རྒྱུད་ལུང་ལ་གཤེ་བ་ནི་རྨུ་རྒོད་ཀྱིས་སེམས་རྣམ་པར་དཀྲུགས་པ་ཡིན་ཏེ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་སྐུལ་བའི་མདོ་ལས། བྱམས་པ་འདི་ལ་མང་དུ་ཐོས་པས་རྒྱགས་ཤིང་དྲེགས་པ་དག་ནི། ཡང་དག་པའི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་ ནས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་རྨུ་རྒོད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དང་བྲལ་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རབ་ཏུ་ཟབ་མོ་ལས་རིང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་ལྟ་བ་ཟབ་མོ་ལ་བློ་ཆོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་འགོད་པ་ནི་ཉེས་པ་མི་བཟད་པས་ན་ངེས་པའི་དོན་བསྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་བྱའི་གཤིས་ཐོག་ཏུ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་གི་རྒྱུད་དོན་ཟབ་མོ་ནི་རྟོག་གེའི་བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་བྱས་གཏན་ལ་མི་ཕེབས་པའི་ཚུལ་འཕགས་པ་དགོངས་པའི
Chinese
没有。大圆满的意义上没有修与不修。大圆满的觉性没有高与不高。大圆满的智慧享用所有广大的（事物）。大圆满的边际上没有这个可以指示。大圆满的意义上没有词语和文字。大圆满国王的见地那样安住。没有词语和文字，就在大圆满的意义上行持。没有明暗执著分别， 自显安乐的力量。大圆满的意义上没有那样安住。如是说。那个见地的自性是圣者的谛实，是远离能取所取的各自自明的智慧。是与所证悟的佛陀法身同等具有的。如是，在圣者《宝云经》中说：请问：那个“唯有如此”是什么？回答说：那个“唯有如此”是真实意义的殊胜之语。这是各自自己的觉性，不能用词语和文字来施设。为什么呢？因为超离了所有言说、表达和分别的境域，是圣者智慧的境域，是本初如何就如何安住的。这样也清楚地显示了所有偈颂的真实意义。像这样，没有证悟的人们，以具有过失行为的戒律，或者以执持见地为殊胜的心，将各自的分别智慧仅仅执著于声音和思辨的境域，从而诽谤不可言说、超离心识的伟大智慧。并且，他们执着于下乘的思辨禅定，从而呵斥宣说圣者道之大圆满次第的续部和教言，这是被迷乱所扰乱的心，如《策励殊胜意乐经》中说：慈氏，这些人因为多闻而变得傲慢自大，远离了如理作意， 所以心相续变成了迷乱，远离了止观，远离了甚深佛法。如是说。因此，对于甚深见地施加理智的辩驳是不可饶恕的过失，所以用决定意义的修所成智慧来确定所知的事物本性，而金刚语续部的甚深意义不能用思辨的思所成智慧来确定的道理，是圣者所证悟的。
English
There is not. In the meaning of Dzogchen, there is no meditation and no non-meditation. In Dzogchen rigpa, there is no high and no low. Dzogchen Yeshe enjoys all vastness. In the limit of Dzogchen, there is nothing to point out as "this." In the meaning of Dzogchen, there are no words and letters. The view of the Dzogchen king abides as it is. Without words and letters, one practices in the meaning of Dzogchen. Without clarity, dimness, grasping, and conceptualization, the power of self-appearing bliss. In the meaning of Dzogchen, there is no such abiding. Thus it is said. The essence of that view is the noble truth, the self-cognizant wisdom of individual awareness, free from the duality of grasper and grasped. It is equivalent to the Dharmakaya of the Buddha to be realized. Thus, in the Noble Cloud of Jewels Sutra, it is said: Asked: What is that which is called "just that"? Answered: That which is called "just that" is the supreme word of the true meaning. This is the individual's own awareness; it cannot be designated by words and letters. Why? Because it transcends the realm of all speaking, expressing, and conceptualizing; it is the realm of noble wisdom, abiding as it has always been. Thus, the actual meaning of all the verses is also clearly shown. Like this, those who have not realized this, with ethics accompanied by misconduct, or with a mind that holds the view as supreme, fixate the wisdom of individual discrimination solely on the realm of sound and speculation, thereby slandering the great wisdom that is beyond expression and beyond mind. Moreover, clinging exclusively to the meditative stabilization of the lower vehicles' speculation, they criticize the tantras and agamas that teach the great perfection stage of the noble path, which is a mind disturbed by delusion. As it says in the Sutra of Encouraging Supreme Intention: Maitreya, those who are satiated and arrogant from much learning in this, being separated from proper attention, the mind-stream becomes deluded, separated from shamatha and vipashyana, and far from the profoundly deep Dharma of the Buddha. Thus it is said. Therefore, to apply intellectual refutation to the profound view is an unforgivable fault. Therefore, the profound meaning of the vajra words of the tantras, which establish the nature of knowable things on the ground of the wisdom arising from definitive meaning meditation, cannot be established by the wisdom arising from speculative thought, as the Noble One realized.
Tibetan
་ངེས་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འཕགས་ཀྱིས་གསོལ་བ། བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲགས་བརྒྱ་ཆེན་གྱི་ཞིང་ཁམས་དྲེགས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་ཕྱིན་པའི་ཚེ་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམ་པ་མང་པོ་དོན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་སེམས་པར་བགྱིད། འཇལ་བར་བགྱིད། རྟོག་པར་བགྱིད། འཚོལ་བར་བགྱིད་པ་ལས། ཡང་དག་པའི་དོན་མ་རྟོགས་ནས་བློ་གྲོས་ངན་པ་དེ་དག་གཅིག་ལ་གཅིག་རྩོད་པར་གྱུར། གཤེ་བར་གྱུར། ཞེར་འདེབས་པར་གྱུར། ཚར་གཅོད་པ་དག་མཐོང་ནས། ཀྱེ་མ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ནི་རྟོག་གེ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་བསྟན་ན་སྙམ་མོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་འཕགས་ང་ནི་ཡང་དག་པར་རྟོག་གེ་ཐམས་ཅད་འདས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །སངས་རྒྱས་ནས། རྣམ་པར་ཕྱེའོ། །གསལ་བར་བྱས་སོ། །དོན་དམ་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་རིག་གིས་རིག་པར་ངས་བཤད་ལ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་རྟོག་གེའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་གེ་ནི་མཚན་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་ པ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་གེ་ནི་རྩོད་པ་མངོན་པར་འཕེལ་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པ་ནི་རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་ནི་རྟོག་གེས་བརྟག་པའམ། རྗེས་སུ་དཔག་པའམ། གཞལ་བར་མི་ནུས་སོ། །སོ་སོ་རང་རིག་ཚད་མེད་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། །བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་ཡོངས་ཆད་པས། །རྩོད་དང་བྲལ་བ་དོན་དམ་ཆོས་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་རྟོག་གེའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཞུགས་ཚུལ་ནི་འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་དོན་གྱིས། དབང་པོ་རྣོན་པོའི་ངོར་ཤེས་བྱའི་གཤིས་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ལྟར་བསྟན་པ་སྟེ། འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་སྙིང་པོ་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་དག་པ་མི་འགྱུར་མི་འཕོ་བར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བསྟན་ཅིང་། སློབ་དཔོན་འཕགས་པའི་ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ་ལས་ཀྱང་། ས་ཡི་དཀྱིལ་ན་གནས་པའི་ཆུ། །དྲི་མ་མེད་པར་གནས་པ་ལྟར། །ཉོན་མོངས་ནང་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་། །དེ་བཞིན་དྲི་མ་མེད་པར་གནས། །ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཡིན་པར་ཡང་། རྒྱུད་བླ་མར། རྫོགས་སངས་སྐུ་ནི་འཕྲོ་ཕྱིར་དང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱེར་མེད་ཕྱིར་དང་། །རིགས་ཡོད་ཕྱིར་ན་ལུས་ཅན་ཀུན། །རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་ཅན། །ཞེས་དང་། རྩ་ཤེ་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་གང་། །འགྲོ་བ་འདི་ཡི་རང་བཞིན་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་མོད
Chinese
在《正解》中也提到，菩萨法护请示说：我前往如来大名声的傲慢国土时，许多外道思念无意义的相，衡量，分别，寻觅，却不领悟真正的意义，那些恶慧者互相争论，辱骂，诋毁，惩罚。我见到后心想：唉！如果能宣说如来们的真实意义是完全超越一切思辨的，那该多好啊！佛说：法护，我已证悟成佛，完全超越了一切思辨。成佛后，我进行了辨别，使其显明。我已宣说，真实意义是圣者们通过各自的自证智慧所能领悟的，而凡夫俗子所能领悟的则是思辨的范畴。思辨是相的行境。真实意义是不可言说的。思辨是争论的显着增长。真实意义是争论的平息。实际上，思辨无法检验，推测或衡量。自证智慧是无限的行境，不可言说，言语完全断绝，远离争论，是真实意义的法，它超越了思辨的范畴。如是说。它进入众生相续的方式，是通过最后法轮的意义，向根器敏锐者展示了所知之自性如何存在。在《圣大涅槃经》中，非常清楚地表明了如来藏的秘密心髓，其自性完全清净，不变不异。阿阇黎圣天在《法界赞》中也说：如同位于大地中心的清水，无垢而存在一样，烦恼之中，智慧也同样无垢而存在。也因为是如来藏，所以在《宝性论》中说：圆满佛陀之身是为利益众生而示现，以及真如无有分别，因为具有佛性，所以一切有情众生，恒常具有如来藏。以及在《中论》中说：如来之自性，即是众生之自性。就是这样。
English
Also in the 'Correct Explanation', Bodhisattva Dharma Protection requested: 'When I went to the realm of the Tathagata Great Fame, called the Arrogant Land, many non-Buddhists contemplated meaningless characteristics, measured, discriminated, and sought, but without understanding the true meaning, those of bad intelligence argued with each other, insulted, slandered, and punished. When I saw this, I thought: Alas! How wonderful it would be if I could proclaim that the ultimate meaning of the Tathagatas is completely beyond all speculation!' The Buddha said: 'Dharma Protection, I have awakened to Buddhahood, completely transcending all speculation. Having become a Buddha, I have distinguished and clarified it. I have said that the ultimate meaning is what the noble ones can understand through their own self-awareness, while what ordinary people can understand is the realm of speculation. Speculation is the realm of characteristics. The ultimate meaning is inexpressible. Speculation is the manifest increase of disputes. The ultimate meaning is the pacification of disputes. In reality, speculation cannot examine, infer, or measure. Self-awareness is the immeasurable realm, inexpressible, with all language completely cut off, free from disputes, it is the ultimate meaning of the Dharma, which is beyond the realm of speculation.' Thus it is said. The way it enters the continuum of sentient beings is through the meaning of the final turning of the wheel, showing how the nature of what is to be known exists for those with sharp faculties. In the 'Great Nirvana Sutra', it is very clearly shown that the secret essence of the Tathagatagarbha, its nature is completely pure, unchanging and immutable. Acharya Aryadeva also said in the 'Praise of Dharmadhatu': 'Just as water in the center of the earth remains stainless, so too, wisdom remains stainless within the afflictions.' Also, because it is the Tathagatagarbha, it is said in the 'Uttaratantra Shastra': 'The body of the perfect Buddha is manifested for the benefit of beings, and the suchness is without distinction, because it has the Buddha-nature, so all sentient beings constantly have the Tathagatagarbha.' And in the 'Root Wisdom': 'Whatever is the nature of the Tathagata, that is the nature of these beings.' That is how it is.