Tibetan
་བུ་སྣོད་དང་། སྲིན་བུའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ལྷག་ཅིང་རྩ་སྣ་འགྱུར་བ་ལས། ཟླ་མཚན་འོང་ངོ་། །དེ་ཡང་རོམ་ཞེས་པ་ནི་རང་བཞིན་དུ་བཞག་ན་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པས་ན་རོ་དང་མཚུངས་ལ། དེ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་གནད་དུ་བསྣུན་ན་རྩ་དེ་བདེ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་གང་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱར་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ ཟས་ཀྱི་རོ་མྱོང་བ་ལྟར་འགྱུར་བས་རོ་མ་ཞེས་བྱའོ། །རྩ་དེ་དྲང་ན་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྫོགས། འཆུས་ན་ཡོན་པོར་འོང་། སྟོད་སྨད་སྦོམ་ཕྲར་གྱུར་པས་གཟུགས་མི་སྡུག །རྩའི་སྦུག་ཡངས་ན་ལྟོ་ཆེ། །ཕྲན་ཆུང་འཁྱོག་ན་སྐྱུག་ཅིང་ཟས་མི་ལེན། གློ་བུར་གྱི་ནད་སྣ་མང་། དེས་ཟས་ལེན་པ་དང་། ཕ་མའི་ཁམས་ཀྱི་དྭངས་སྙིགས་ཕྱེད་ཅིང་འཁྲུ་བར་བྱེད་དོ། །རྐྱང་མ་ཞེས་པ་ནི་རང་བཞིན་དུ་བཞག་ན་གཞན་དང་མི་འབྲེལ་ཞིང་རེང་བུ་ལྟར་གནས་པས་རྐྱང་མ་ལ། གཅུད་པའི་མན་ངག་ལ་མཁས་ན་རྩ་དེ་སྟོང་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ཆོས་ཉིད། རྟོག་བྲལ་གྱི་ཉམས་སྐྱེ་བས་རྟོག་པའི་ཡན་ལག་དང་མི་ལྡན་པས་རྐྱང་མའོ། །རྩ་དེ་དྲང་ན་ངག་སྙན་ལ་བརྡའ་གསལ། ཡལ་ག་བྱུང་ན་སྐད་འཛེར་ལ་བརྡའ་མི་གསལ། འཆུས་ན་གག་སྐད་དུ་འོང་། ལྟེབ་པ་ལས་ལྡབ་ལྡིབ་དང་འདར་བ་འོང་། རྩ་འདི་ཕྲན་ལུས་དྲོད་ཆེ། ཡངས་ན་ཆུང་པའོ། །དབུ་མ་ནི་གནས་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་དེ་གཉིས་ཀའི་དབུས་ན་ཡོད་པས་དབུ་མའམ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀའི་མུ་དང་བྲལ་བས་བདེ་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་དབུ་མ་ཞེས་བྱ་ལ། དེའང་གནས་ཚུལ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆ་ནས་རྩའི་རང་བཞིན་ཕྲན་སྐོམ་དད་ཆུང་། ཡངས་ན་སྐོམ་དད་ཆེ། འཁྱོག་ན་བློ་རྒོད་ཅིང་དངོས་མེད་ཀྱི་ལས་སྣ་ཚོགས་སྟོན། །སྦོམ་ཕྲ་ཡོད་པའམ་ཕན་ཚུན་དུ་འགྱུར་ན་སྒོ་གསུམ་ལ་རང་དབང་མེད་པའི་གེགས་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ་སྲོག་དང་རླུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རྩ་གསུམ་པོ་འདི་ནི་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱི་མོ་ཡིན་པས་མ་སྒྲ་ཞུགས་པའོ། །བྱེད་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཞལ་ན་རོ་མ་ནས་ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་དང་བྱང་སེམས་རྒྱུ་བས་ཐིག་ལེའི་ལས་ལ་མཁས་ན་ལུས་ཀྱི་ལས་ཟད་པར་བྱེད། ཟས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད་ ཅིང་བསམ་གཏན་གྱི་ཟས་ཀྱིས་འཚོ། །རྐྱང་མ་ནས་འབྱུང་བཞིའི་དྭངས་མ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་རྒྱུ་བས་རྩའི་གནད་ལ་མཁས་ན་ངག་གི་ལས་དག །གོས་ཀྱི་ཞེན་པ་ཆོད། གནད་དུ་བསྣུན་པའི་ངོ་བོ་དོན་དམ་གྱི་དབུ་མ་ནི་ཤེལ་ཀྱི་ཀ་བ་བཙུགས་པ་ལྟར་སྟོང་པ་ཟང་ཐལ་བ་འོད་ཀྱི་
Chinese
子宫和蠕虫的种类增多，脉络发生变化，月经就会来临。所谓的“若玛”，如果保持自然状态就不能起作用，所以和尸体一样。如果通过缘起而切中要害，那么这个脉就是安乐的自性，因此对于没有任何思念和心中没有任何造作的法性，就像品尝食物的味道一样，所以叫做“若玛”。这个脉如果正直，身体的功德就圆满。如果弯曲，就会变得臃肿。上下粗细变化，容貌就不美观。脉的内部宽敞，肚子就大。如果细小弯曲，就会呕吐，不摄取食物，突发各种疾病。它能够摄取食物，并且分离父母精血的精华和糟粕，从而导致腹泻。所谓的“江玛”，如果保持自然状态，就和其他事物不相关联，像孤零零地存在一样，所以叫做“江玛”。如果精通窍诀的教授，那么这个脉就是空性的自性，所以是法性。由于产生离分别的体验，所以不具备分别的支分，因此是“江玛”。这个脉如果正直，语言就悦耳，表达就清晰。如果出现分支，声音就嘶哑，表达就不清晰。如果弯曲，就会发出鹅叫般的声音。由于褶皱，就会出现嘟囔和颤抖。这个脉细小，身体就温暖。宽敞，身体就矮小。所谓的“邬玛”，如果从状态的角度来说，因为它位于两者之间，所以叫做“邬玛”。如果从法性的角度来说，因为它远离有和无两种边，所以是无二的乐空自性，因此叫做“邬玛”。而且，从世俗谛的角度来说，脉的自性细小，口渴就小。宽敞，口渴就大。弯曲，心智就狡猾，并且显现各种虚无的事业。粗细不一或者相互变化，就会出现三门不自在的各种障碍，因为它是生命和所有风息的基础。像这样，这三个脉是所有脉的根本，所以加入了“玛”字。如果从作用的角度来衡量，从若玛流出血液、血清和菩提心，如果精通明点的作用，身体的作用就会耗尽，断除对食物的贪恋，并且依靠禅定的食物来维持生命。从江玛流出四大精华和智慧的风息，如果精通脉的要害，语言的作用就会完善，断除对衣物的贪恋。切中要害的自性，胜义的邬玛就像竖立水晶柱一样，空明通透，是光明的……
English
The uterus and the types of worms increase, and the veins change, then menstruation will come. The so-called "Roma," if left in its natural state, cannot function, so it is like a corpse. If it is struck at the key point through dependent arising, then this vein is the nature of bliss, so for the Dharma nature that has no thoughts and no mental fabrications, it is like tasting the flavor of food, so it is called "Roma." If this vein is straight, the qualities of the body will be complete. If it is crooked, it will become bloated. If the top and bottom become thick and thin, the appearance will not be beautiful. If the inside of the vein is wide, the belly will be big. If it is small and crooked, it will vomit and not take food, and sudden diseases of various kinds will occur. It can take food, and separate the essence and dregs of the parents' essence and blood, thus causing diarrhea. The so-called "Kyangma," if left in its natural state, is not related to other things and exists like a solitary being, so it is called "Kyangma." If one is skilled in the instructions of essence, then this vein is the nature of emptiness, so it is Dharma nature. Because the experience of non-discrimination arises, it does not possess the branches of discrimination, therefore it is "Kyangma." If this vein is straight, the speech will be pleasant and the expression will be clear. If branches appear, the voice will be hoarse and the expression will not be clear. If it is crooked, it will make a goose-like sound. Due to wrinkles, there will be mumbling and trembling. If this vein is thin, the body will be warm. If it is wide, the body will be short. The so-called "Uma," if from the perspective of the state, because it is located in the middle of the two, it is called "Uma." If from the perspective of Dharma nature, because it is far from the two extremes of existence and non-existence, it is the nature of indivisible bliss and emptiness, therefore it is called "Uma." Moreover, from the perspective of conventional truth, the nature of the vein is thin, and thirst is small. If it is wide, thirst is great. If it is crooked, the mind will be cunning, and it will manifest various illusory activities. If it is thick and thin or changes with each other, various obstacles will occur that make the three doors not free, because it is the basis of life and all winds. Like this, these three veins are the root of all veins, so the syllable "Ma" is added. If measured from the perspective of function, blood, serum, and bodhicitta flow from Roma. If one is skilled in the function of bindus, the function of the body will be exhausted, cutting off attachment to food, and sustaining life with the food of meditation. The essence of the four elements and the wind of wisdom flow from Kyangma. If one is skilled in the key points of the veins, the function of speech will be perfected, cutting off attachment to clothing. The nature of striking the key point, the ultimate Uma, is like erecting a crystal pillar, empty and transparent, is the light of...
Tibetan
རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་རླུང་གི་གནད་ལ་མཁས་ན་སེམས་ཀྱི་ལས་སྦྱོང་། སྐོམ་གྱི་ཞེན་པ་དག །རྨི་ལམ་རྒྱུན་ཆོད། མཐར་ཐུག་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་གྱི་དོན་ལ་སྤྱོད་པས་ཀྱང་དབུ་མ་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་སྦྱོང་བ་སྔོན་དུ་སོང་བ་དང་བསོད་ནམས་ཅན་ལ་རྩ་དེ་ཟང་ཐལ་དུ་ཡོད་པས་ཅི་བསམ་དགེ་བར་འགྱུར། ཤེས་རབ་ཆེ་ལ་ཡིད་གཞུངས་པས་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཀྱང་བདེ་བླག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །མ་དོར་ན་ལུས་གྲུབ་ཕན་ཆད་རྩ་གྲུབ་ལ། རྩ་གྲུབ་ན་དེ་ལ་བརྟན་པའི་རླུང་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའང་གྲུབ་པས་དེ་ཐབས་ལམ་ཟབ་མོའི་གནད་ཀྱིས་གྲོལ་བ་ལ་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཤེས་དགོས་པའི་ཚུལ་ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ཀྱི་གནད་ནི་རྩེ་ཡིན་ཏེ། །གནས་དང་བཀོད་པ་འགྱུར་བ་དང་། །འཁོར་ལོའི་རྟེན་དང་ལུས་ཀྱི་སྲོག །མིང་དང་བྱེ་བྲག་རྒྱུ་དང་རྐྱེན། །བྱེད་པའི་ལས་དང་མཚན་ཉིད་དང་། །ཉོན་མོངས་ལས་དང་ཡེ་ཤེས་ལས། །ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་སྣང་བ། །ནད་དང་འབྱུང་བའི་བྱེ་བྲག་དང་། །འཁྲུག་མལ་གནས་པའི་མཐའ་ཡིས་དབྱེ། །ལྟེམ་པས་འགགས་ལ་བཅིར་བས་འཆིང་། །མནན་པས་གནད་ལ་གཅུད་པས་གསལ། །གཅུས་པས་བག་ལ་དྲང་བས་ཤེས། །འཕུལ་བས་སྟོང་ལ་དྲག་པས་ཟིན། །དེ་ལྟར་རྩ་ཡི་གནད་ཀྱིས་ཀྱང་། །སངས་རྒྱས་གནད་ནི་མཚོན་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚུལ་ནི་སློབ་དཔོན་ ཆེན་པོ་བི་མ་ལའི་དུམ་དུམ་ཁྲིགས་དང་། རྩ་གནས་འཁོར་ལོའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་ཕྱེ་བ་ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་སྟོན་པས་འདིར་དེ་ཙམ་མོ། །དེ་ལྟར་རྩ་གསུམ་པོ་ལུས་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་ལྟར་གནས་བྱའི་ནང་ན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡི་གེ་གསུམ་གཙོ་འཁོར་ལྟར་གནས་པ་དེས་ཕྱི་རུ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ། ནང་དུ་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ། གསང་བར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དབུ་མ་ལ་རོ་རྐྱང་གཉིས་པོས་ལྟེ་བ་ནས་གྱེས། མཁལ་མར་གཅེར་བ་ལ་སོགས་པ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་མདུད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་ཚུལ་དུ་གནས་ཏེ། དུས་འཁོར་ཡེ་ཤེས་ལེའུར་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་བཅིངས་པའི་རྩ། སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་གྱི་ལམ་གསུམ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཐུར་སེལ་གྱི་ལམ་གསུམ་ལྕགས་སྒྲོག་ལྟར་བཅིངས་པའི་རྩ་ལས་གྱེས་པའི་རྩ་ཆེན་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་སྣ་ཟུག་པའི་རྩ་མདུང་ཡིག་འབྲུའི་རྣམ་པར་ཡོད་པ་ལས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་གནས་སུ་ཉེ་བར་བརྗོད་ཅིང་། དེ་རྣམས་ལས་བྱུང་བའི་ཁམས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པོ་དང་བཅས་པ་ནང་གི་ཡུལ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་གྲུབ་
Chinese
因为具有自性，如果精通风的要点，就能调伏心性，消除口渴的执着，断绝梦境的延续。最终，由于运用不住于二边的法性光明之义，所以也称为中脉。而且，对于先前已经修习过且具有福德的人来说，此脉是通透的，所以无论想什么都会变成善事。智慧广大且心性调顺，因此道的功德也能轻易生起。如果不舍弃，那么在身体成就之前脉就会成就，脉成就了，那么依于它的稳固的风和智慧等也会成就，因此要以甚深方便道的要点来解脱，必须了解金刚身的处所之理，如《入中论》所说：身体的要点是顶端，处所和布置会改变，是轮的所依和身体的命根，名称和差别，因和缘，作用的事业和体性，从烦恼业和智慧中，依靠道而显现，疾病和元素的差别，以扰乱之处的边际来区分，按压使之闭塞，束缚使之缠绕，压迫使之成为要点，收缩使之明晰，弯曲使之潜藏，正直使之知晓，推动使之空虚，猛烈使之抓住。像这样，通过脉的要点，也能象征佛的要点。如此等等。其理是大学者无垢友的《支分支分摄》和，详细剖析脉、处所、轮的自性的《胜乘宝》中非常清楚地阐述的，所以这里就讲到这里。像这样，三脉作为身体的命根，在所住之处的内部，身语意的三个字如主眷般安住，由此外在成为身语意三者，内在成为三种烦恼，秘密成为身语意的所依。像这样的中脉，由左右二脉从脐间分离，在肾脏等处，以二十一种结的方式存在，如《时轮经·智慧品》所说：以缕线缠绕的脉，命和下泄清净的三个通道。如此等等。其中，下泄清净的三个通道如铁索般缠绕的脉中分离出的二十四条大脉的末端，存在着如箭头的脉，由于身语意的差别而接近于处所，并且连同从它们产生的二十四种界，成就为内在的二十四个处所。
English
Because it possesses self-nature, if one is skilled in the key points of the winds, one can subdue the mind, eliminate the attachment to thirst, and cut off the continuation of dreams. Ultimately, because it utilizes the meaning of the clear light of the Dharma-nature that does not abide in the two extremes, it is also called the Middle Way. Moreover, for those who have previously practiced and possess merit, this channel is transparent, so whatever they think will turn into good deeds. With great wisdom and a subdued mind, the qualities of the path can also arise easily. If it is not abandoned, then the channels will be accomplished before the body is accomplished, and if the channels are accomplished, then the stable winds and wisdom that rely on them will also be accomplished. Therefore, to be liberated by the key points of the profound path of skillful means, one must understand the state of the Vajra body, as it is said in the Madhyamakavatara: 'The key point of the body is the crown, the place and arrangement will change, it is the basis of the wheels and the life force of the body, the name and distinctions, the cause and conditions, the actions of activity and the nature, from the afflictive emotions and wisdom, appearing through reliance on the path, the differences of diseases and elements, distinguished by the boundaries of the place of disturbance, pressing causes obstruction, binding causes entanglement, oppression makes it the key point, contraction makes it clear, bending makes it latent, straightening makes it known, pushing makes it empty, and force makes it seized. In this way, through the key points of the channels, the key point of the Buddha can also be symbolized.' So on and so forth. The reason for this is that the great scholar Vimalamitra's 'Dum Dum Thrig' and the 'Supreme Vehicle Jewel,' which extensively analyzes the nature of the channels, places, and wheels, explain it very clearly, so I will only say this much here. In this way, the three channels, like the life force of the body, reside within the place of dwelling, and the three letters of body, speech, and mind reside like the main and attendant deities. Thus, externally, they become the three of body, speech, and mind, internally, they become the three afflictions, and secretly, they become the support of body, speech, and mind. Such a central channel, with the two channels of the left and right separating from the navel, exists in the kidneys and other places in the form of twenty-one knots, as stated in the Kalachakra Tantra, Wisdom Chapter: 'The channels bound by threads, the three paths of life and downward cleansing.' So on and so forth. Among them, the ends of the twenty-four major channels that branch out from the channels bound like iron chains of the three paths of downward cleansing, there are channels like arrows, which are close to the place due to the differences of body, speech, and mind, and together with the twenty-four elements that arise from them, they are accomplished as the twenty-four inner places.