Tibetan
་རྩལ་གཏེར་མཆོག་དང་། །གཙུག་ལག་མི་འདྲ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང་། །ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བྱེད་བློ་དང་སྔགས་ལ་སོགས། །རྣམ་བཀོད་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐ་དད་དང་། །རྣམ་གྲངས་རྣམ་མང་རྣམ་ཐར་སྒོ་དག་དང་། །འཇིག་རྟེན་ཕན་པའི་རྣམ་པ་དེ་དང་དེས། །རྒྱལ་སྲས་མཐུ་ཆེན་རྣམ་པ་སྟོན་བྱེད་པ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་མ་ལུས་བྱུང་། །ཞེས་སོ། །ཤེས་རབ་མེད་ན་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་དང་ཇི་ལྟ་བ་ཤེས་པ་ལྟ་ཞོག་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་ལ་ འབད་ཀྱང་དེ་དག་ཐར་བའི་རྒྱུད་མི་འགྲོ་དག་པར་ཡང་མི་ནུས་ཏེ། ཤེས་རབ་མེད་ན་འབྲས་བུ་དོན་གཉེར་ལ། །སྦྱིན་པ་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་དག་མི་འགྱུར། །ཞེས་དང་། ཤེས་རབ་སྣང་བས་མུན་པ་མ་བསལ་ན། །ཚུལ་ཁྲིམས་དག་དང་ལྡན་པར་དེ་མི་འགྱུར། །ཕལ་ཆེར་ཤེས་རབ་མེད་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་དག །ཉེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཉོན་མོངས་རྙོག་བཅས་འགྱུར། །ཞེས་དང་། ཤེས་རབ་མེད་ན་སྔོན་གྱི་སྦྱིན་འབྲས་ལས་རྒྱལ་པོ་དང་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཐོབ་སྟེ། གྲགས་པ་ལན་གཅིག་བྱུང་ཡང་དེ་མ་ཐག་ཉམས་ཤིང་། བསམ་པ་བཟང་ཡང་གཞན་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པའི་མཐུ་ཆུང་བར་འགྱུར་བས་ཐ་ན་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཙམ་ལའང་བསླབ་དགོས་ཏེ། ཤེས་རབ་ལོག་པའི་སྐྱོན་གྱིས་སེམས་སྙེགས་ན། །བཟོད་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་ལ་གནས་མི་མོས། །ལེགས་ཉེས་རྟོག་ལ་མི་དགེའི་ཚུལ་འཆང་ཞིང་། །ཡོན་ཏན་མེད་པའི་རྒྱལ་ལ་གྲགས་པ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །མདོར་ན་གཏི་མུག་རྨོངས་པའི་མུན་པ་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་རང་བཞིན་དུ་ལྡན་པས་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཉི་མ་མ་ཤར་བར་དུ་མི་ལྡོག་ལ། དེའི་རྐྱེན་ཡང་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། སྙོམ་ལས་ཅན་དང་། གཉིད་ལ་དགའ་བ་དང་། དྲན་ཤེས་ཉམས་པའི་གཏི་མུག་མི་རྟོག་པའི་བསམ་གཏན་དུ་སྒོམ་པ་དང་། མི་ཤེས་བཞིན་དུ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། ལོག་ལྟ་ཆེ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུམ་པར་གྱུར་ནས་བློའི་སྲོ་ཤི་ནས་མཁས་པ་བསྟེན་པ་ལ་མི་དགའ་ཞིང་། དེའི་སྒྲིབ་བྱེད་དུ་ཐོས་བསམ་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པའི་བདུད་ཀྱི་གསང་ཚིག་སྒྲོག་པ་ཡོད་དོ། །ལེ་ལོ་སྙོམ་ལས་བསྟེན་ངན་བསྟེན་པ་དང་། །གཉིད་ཀྱི་དབང་གྱུར་མི་རྟོག་ངང་ཚུལ་དང་། །ཐུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ལ་མོས་མེད་དང་། །ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ནོན་པས་དོན་འདྲི་དང་ །དམའ་སེམས་བདག་ལ་ཞེན་པ་བྱུང་བའི་རྒྱུས། ། མཁས་པའི་སྐྱེ་བོ་བསྟེན་པར་མ་དད་དང་། །ལོག་པའི་རྣམ་རྟོག་དུག་ཆེ་ལོག་ལྟ་དག །གཏི་མུག་རྒྱུ་ཡིན་མཁས་པས་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་ཐོག་མར་ཐོས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་བརྟེན་དགོས་པའི་ཚུལ། དེའང་འདི་ན་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་སར། །ཐོས་པ་ལས་བྱུང་ཤེས་རབ་མ་བརྟེན་ན། །བསམ་དང་བསྒོམ་པའི་ཡོན་ཏན་གནས་མིན་འཁྱམས། །ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་རུ་གསུངས། །དེ་ལ་གང་ཟག་གང་གི་རྒྱུད་འཕགས་པ་ཡིན་ན་ནི་སྔོན་གྱི་གོམས་པའི་སྟོབས་བརྟན་པས་སྐྱེ་བ་དེ་ལ་ཐོས་བསམ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མ་བྱས་ཀྱང་རང་སྟོབས་ཀྱི་རིག་པ་སྲིད་ཀྱི། དེ་ལྟར་སྲིད་ནའང་སོ་སོ་ཡང་དག་པ་རིག་པ་བཞི་དང་ལྡན་པས་དགུ་པའི་ཡོན་ཏན་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་འབད་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞོན་ནུ་ནོར་བཟང་གིས། ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་ཚད་བཟུང་མེད་པར་ཤོག །ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རང་རྒྱུད་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཡིན་པའི་རྟགས་སུ་སེམས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་ཡོད་ཅིང་། རྨོངས་པའི་ཕྱོགས་འགྲོ་བ་གཞན་དང་གཞན་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ན་དེ་དག་གི་ལེགས་སྨོན་གསོལ་བས་ཕན་པར་མི་འགྱུར་བས་ཐོག་མར་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་འཚོལ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཙམ་པོ་པ་ཁ་བའི་འོག་གི་འབར་འབུར་དང་འདྲ་སྟེ་གནས་མིན་དུ་འཁྱམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་དཔའ་བོས། ཐོས་ཉུང་དམུས་ལོང་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་མི་ཤེས། །དེ་མེད་དེ་ཀོས་ཅི་ཞིག་བསམ་པར་བྱ། །དེ་བས་ཐོས་ལ་བརྩོན་བྱ་དེ་རྒྱུ་ལ། །བསམས་བཞིན་བསྒོམས་པས་ཤེས་རབ་ཡངས་པ་འབྱུང་། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཐོས་པ་ཡིན་པའི་ཚུལ་དང་། ཐོས་ནས་ནགས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ། མགོན་པོ་བྱམས་པས། ཤེས་རབ་མཆོག་ཡིན་དེའི་གཞི་ནི། །ཐོས་པ་དེ་ཕྱིར་ཐོས་པ་མཆོག ། ཅེས་དང་། བསླབ་བཏུས་ལས། བཟོད་བྱ་ཐོས་པ་བཙལ་བར་བྱ། །དེ་ནས་ནགས་སུ་གནས་པར་བྱ། །མཉམ་པར་གཞག་ལ་བརྩོན་བྱ་ཞིང་། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་ཐོས་པས་གཏན་ལ་ཇི་ལྟར་དབབ་ན། དབབ་བྱ་ཆོས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་དེ་དེའང་མཛོད་ལས། སྟོན་པའི་དམ་ཆོས་རྣམ་གཉིས་ཏེ། ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། །ཞེས་པ་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལ་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བསྟན་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ལས་སྔ་མ་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་ཤེས་ནས་རང་རྒྱུད་ལ་བཀལ་ཏེ་དེའི་རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ན་རྟོགས་པའི་བསྟན་པ་མ་ནོར་བར་རྟོགས་པ་ནི་ལུང་གི་བསྟ
Chinese
技艺之宝藏，有多少不同的学问啊，完全成办的智慧和咒语等，各种不同的法之差别，各种各样的解脱之门，以利益世间的各种方式，示现大能大力之菩萨之相，所有这些都从智慧中产生。如是说。如果没有智慧，莫说了解经和证悟之法有多少和如何，即使努力于布施和戒律等波罗蜜多之道，那些也不会成为解脱之因，也不能清净，因为如果没有智慧，在追求果实之时，布施的自性也不会完全清净。如是说。如果智慧的光芒没有驱散黑暗，那人也不会具备清净的戒律。大多数情况下，因为没有智慧，戒律会因过失的瑕疵而变得烦恼混浊。如是说。如果没有智慧，从以前布施的果报中获得国王和首领等地位，即使名声出现一次，也会立刻衰败，即使想法善良，成办利益他人的能力也会变小，所以甚至连世间的论典也需要学习，因为如果智慧颠倒的过失使心动摇，就无法安住于忍辱的功德，对于好坏的辨别，会持有不善的态度，如同没有功德的国王获得名声一样。如是说。总之，愚痴蒙昧的黑暗，自然存在于众生的相续中，在智慧的太阳没有升起之前，它不会消失，而它的因缘也是罪恶的朋友，懒惰和懈怠，喜欢睡眠，失念的愚痴，在无分别的禅定中修习，明明不懂却傲慢自大，邪见深重，对于广大的佛法道理感到畏惧，以至于智慧枯竭，不喜欢依止智者，并且作为它的障碍，还有宣扬听闻和思维没有意义的魔鬼的秘密语言。懒惰懈怠，依止恶友，被睡眠控制，无分别的状态，对于能仁的殊胜智慧没有信心，被邪恶的傲慢压制而提问，由于低劣的想法和对自我的执着，不相信依止智者，邪恶的分别念剧毒。
English
The treasure of skills, how many different disciplines there are, the wisdom and mantras that completely accomplish, the various differences of the Dharma, the various kinds of liberation gates, through various ways of benefiting the world, showing the appearance of the powerful and mighty Bodhisattva, all these arise from wisdom. Thus it is said. If there is no wisdom, let alone knowing how many and how the teachings of scripture and realization are, even if one strives on the path of generosity and discipline, etc., those will not become the cause of liberation, nor can they be purified, because if there is no wisdom, when seeking the fruit, the nature of generosity will not be completely purified. Thus it is said. If the light of wisdom does not dispel the darkness, that person will not possess pure discipline. In most cases, because there is no wisdom, discipline becomes afflicted and turbid due to the flaws of faults. Thus it is said. If there is no wisdom, from the past fruits of generosity, one obtains positions such as king and leader, even if fame arises once, it will immediately decline, even if the thought is good, the power to accomplish the benefit of others will become small, so even worldly treatises need to be studied, because if the fault of inverted wisdom shakes the mind, one cannot abide in the virtue of patience, regarding the discernment of good and bad, one will hold an unwholesome attitude, like a king without virtue obtaining fame. Thus it is said. In short, the darkness of ignorance and delusion naturally exists in the minds of beings, and it will not disappear until the sun of wisdom rises, and its causes are evil friends, laziness and idleness, fondness for sleep, the delusion of forgetfulness, practicing meditation in non-conceptual samadhi, being arrogant even though one does not understand, having strong wrong views, becoming afraid of the vast Dharma teachings, to the point that wisdom withers, and one does not like to rely on the wise, and as its obstacle, there is also the proclamation of the secret language of demons that hearing and thinking are meaningless. Laziness and idleness, relying on bad friends, being controlled by sleep, the state of non-conceptuality, having no faith in the supreme wisdom of the Sage, being suppressed by evil arrogance and asking questions, due to inferior thoughts and attachment to self, one does not believe in relying on the wise, evil conceptual thoughts are highly poisonous.
Chinese
应当舍弃愚痴的观点，因为愚痴是（轮回的）因。如是说。因此，首先必须依赖听闻的功德。于此，在凡夫位，如果不依赖听闻所生的智慧，那么思和修的功德就会游荡不定。听闻的智慧被称为一切的因。如果某人的相续是圣者，那么凭借前世串习的力量，即使今生没有广泛地听闻和思维，也可能具有自生的智慧。即使如此，由于具备四种各别正知，在未生起第九功德之前，仍然需要努力。如青年贤护说：愿一切功德都没有止境。如是祈愿。因此，如果自相续是凡夫的标志是心中有烦恼，并且与其他的愚痴者一样，那么祈祷他们的善愿是不会有帮助的，所以首先应当寻求听闻所生的智慧。如果不这样做，那么思和修的智慧就像雪下的肿块一样，会游荡不定。如是，导师英雄说：少闻的盲人不知道修行的道理，没有听闻，又有什么可思考的呢？因此，应当努力听闻，这是（智慧的）因，如理思维后修行，就会产生广大的智慧。如是说。因此，听闻是产生智慧的因，以及听闻后去森林的方式。弥勒怙主说：智慧是殊胜的，其基础是听闻，因此听闻是殊胜的。 如是说。学集论中说：应当寻求听闻，之后在森林中居住，努力于等持。如是说。那么，听闻如何确定呢？所确定的法是佛陀的珍贵教法，如俱舍论中说：导师的圣法有两种，即具有教法和证法。如是说，教法有教法和证法两种，前者是了知十二部经等的内容，后者是了知后将其运用到自己的相续中，并在相续中现证其证悟，那么不错误地证悟证法就是教法的
English
One should abandon the view of ignorance, because ignorance is the cause (of samsara). Thus it is said. Therefore, one must first rely on the merits of listening. Here, in the position of an ordinary person, if one does not rely on the wisdom arising from listening, then the merits of thinking and meditating will wander aimlessly. The wisdom of listening is said to be the cause of everything. If the continuum of someone is a noble being, then by the power of past habits, even if one does not engage in extensive listening and thinking in this life, one may have self-born wisdom. Even if this is the case, because one possesses the four individual correct knowledges, one still needs to strive until the ninth merit is generated in the continuum. As the youth Norzang said: May all merits be without limit. Thus he prayed. Therefore, if the sign that one's own continuum is that of an ordinary person is that the mind is afflicted, and one is similar to other ignorant beings, then praying for their good wishes will not be helpful, so one should first seek the wisdom arising from listening. If one does not do so, then the wisdom of thinking and meditating will be like a bump under the snow, wandering aimlessly. Thus, the teacher Hero said: The blind person with little listening does not know the way of meditation. Without listening, what is there to think about? Therefore, one should strive to listen, this is the cause (of wisdom). By thinking and then meditating, vast wisdom will arise. Thus it is said. Therefore, listening is the cause of the arising of wisdom, and the way to go to the forest after listening. Lord Maitreya said: Wisdom is supreme, its basis is listening, therefore listening is supreme. Thus it is said. The Compendium of Trainings says: One should seek listening, then dwell in the forest, and strive in meditative equipoise. Thus it is said. Then, how does listening determine? The dharma to be determined is the precious teaching of the Buddha, as the Treasury of Knowledge says: The teacher's sacred dharma is of two kinds, namely, possessing doctrine and realization. Thus, the teaching has two kinds, the teaching of scripture and the teaching of realization. The former is to understand the meaning of the twelve branches of scripture and so on, and the latter is to apply it to one's own continuum after knowing it, and to actually realize its realization in the continuum. Then, to realize the teaching of realization without error is the teaching of scripture.