Tibetan
གས་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་དགོས་ཤིང་། འདི་ལྟར་ནོར་བུ་དང་མར་མེ་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བའི་ནང་ན་ཉི་ཟླའི་ གསལ་བ་མཆོག་ཡིན་པ་ལྟར་ཤེས་རབ་ནི་ཤེས་བྱ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་མཆོག་གོ །ཞེས་སློབ་སྤྲིང་གི་འགྲེལ་བས་ཀྱང་བསྟན་པ་ལྟར་སྦྱོར་ལམ་དུ་དབང་པོ་ལྔ་དང་སྟོབས་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་གཙོ་བོའང་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་མགོན་ཡོད་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སེར་སྣས་གནོད་པ་དང་། དད་པ་ལ་ལོག་ལྟས་སྒྲིབ་པ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ལེགས་པར་ཤེས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་འཕེལ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། སློབ་དཔོན་དཔའ་བོས། སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་འདི་དག་ནི། །ཤེས་རབ་མགོན་བཅས་ལྷག་པར་མཐུ་ལྡན་འགྱུར། །ཞེས་དང་། དད་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་རྣམ་པ་ཡང་། །དབང་པོ་གཞན་ལ་བློ་བཞིན་ཤེས་རབ་གཙོ། །དེ་ཡི་མགོན་ལྡན་ཡོན་ཏན་སྐྱོན་ཤེས་པས། །ཉོན་མོངས་ཟད་པའི་ཚུལ་ལ་མཁས་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སློབ་པ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་རང་གི་ལུས་ལས་ཤ་བཅད་དེ་བྱིན་ཀྱང་ནད་ཀྱི་གདུང་བ་ཅན་སྨན་གྱི་སྡོང་བུ་ལས་ལེན་པ་ལྟར་མཐོང་ཞིང་སྦྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་འགྲོ་ཐོབ་པའང་མ་ངེས་པས་ང་རྒྱལ་དང་ཞུམ་པའི་རྣམ་རྟོག་མི་འབྱུང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སྤྱོད་པའི་དཀའ་སྤྱད་མི་བཟོད་པས་དེ་ལ་རློམ་སེམས་མི་འབྱུང་ཞིང་གཞན་དོན་ལ་དམིགས་པ་དང་། བཟོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མགོ་མི་ནོན་ཞིང་། སྤྱོད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུམ་པ་དང་། སྡངས་པ་སོགས་དགག་མི་ནུས་ཤིང་མི་བཟོད་པ་དང་། བཟོད་པའི་སྐྱོན་ཡོན་ཤེས་པས་ལོག་བསྒྲུབ་ལ་སྐྱོ་ངལ་མི་འབྱུང་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པའི་གཞི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་ནས་ལེ་ལོ་ལྡོག་པ་ལ་མཁས་པས་ལམ་ཆོད་མྱུར་བ་དང་། སྲིད་པའི་རྒྱུ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གང་དུ་འགྱུར་མ་ནོར་བའི་བསམ་ གཏན་གྱི་རང་བཞིན་དམིགས་ཕྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་དག་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་བ་ལ་རག་ལས་ཏེ། ཤེས་རབ་མིག་གསལ་རྣམ་པར་བྱེ་གྱུར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རང་གི་ཤ་བྱིན་ཀྱང་། །སྨན་གྱི་ཤིང་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར། །མཐོ་འམ་དམའ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་གཞན་རྣམས་ལའང་བཤད་དོ། །གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་ཀྱང་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བསླུར་མི་ཚུགས་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བའི་སེམས་ཅན་ལ་བྱམས་པའི་བློ་ཤུགས་དྲག་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་མི་འདྲེ་བ་དང་། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་བཟོད་པའི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་ཀྱང་མྱ་ངན་གྱིས་ནེན་ནས་དགེ་བའི་བར་ཆད་དུ་འགྱུར་བའི་ལེ་ལོ་མེད་པ་དང་། གཞན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་དགའ་བ་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་ཡང་དེའི་སེམས་སྒྱུ་མའི་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་བརྡལ་ཡང་ཐད་ཀར་གང་བབས་ཀྱི་གཞན་དོན་ལ་མི་གཡེལ་བ་རྣམས་ཀྱང་བློན་པོ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ལས་འབྱུང་བའི་ཚུལ། སྔ་མ་ལས། དབང་པོའི་ཡུལ་རྣམས་ལྷ་རྫས་འདྲ་བདོག་པའི། །རྒྱལ་སྲིད་ཆེ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག །རང་བཞིན་ཚུལ་མིན་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡང་། །ཤེས་རབ་ཡོན་ཏན་བློན་པོ་ལྡན་པའི་མཐུ། །གཞན་ལ་ཕན་བྱེད་རོ་གཅིག་བྱམས་པ་ལ། །འདོད་ཆགས་འགོ་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དང་། །གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་སྙིང་རྗེ་ལ། །མྱ་ངན་ཁུར་གྱི་ལེ་ལོས་མི་དམའ་དང་། །དགའ་མཆོག་དང་ལྡན་ཡང་དག་གཡེང་མེད་དང་། །འགྲོ་དོན་མི་གཡེལ་བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོ་དང་། །ཡོན་ཏན་དེ་དང་དེ་དག་གཉེན་པོའི་ལམ། །ཤེས་རབ་ཆེན་པོས་བཀག་པས་རྣམ་ པར་མཛེས། །ཞེས་སོ། །མདོར་ན་རྒྱུ་འབྲས་བསླུ་བ་མེད་པ་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པ་དང་། ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་དང་། སྟོན་པ་དང་བསྟན་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་ངེས་ཤེས་སྐྱེ་བ་དང་། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རག་ལས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་ལ་སྙིང་ཐག་པ་ནས་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ལ་ངེས་པ་བརྟན་པ་དང་། ཐེག་པ་གོང་འོག་དང་། བདེན་པ་གཉིས་དང་དྲང་དོན་ངེས་དོན་དང་མདོ་སྔགས་གཉིས་ཀྱི་གནང་བཀག་ལ་གང་ཟག་གཞན་ལ་ཆེས་འགལ་བ་ཤས་རབ་ཅན་ལ་མི་འགལ་ཞིང་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་བློའི་མཐུ་ཆེ་བ་མཐའ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ཏེ། བུ་ལ་བྱམས་པའི་མ་འདྲ་ཤེས་རབ་ལས། །དེ་འདྲའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་འབྱུང་ཅི་མཚར་གྱི། །བདེ་གཤེགས་སྟོབས་བཅུ་སྟོབས་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་བ། །མཚུངས་མེད་མཆོག་ཏུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དང་། །ཡོན་ཏན་ཚོགས་གཞན་མ་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །དེ་འདྲའི་ཤེས་རབ་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ཅིང་འབྱུང་། །ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཐ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་དང་། བཟོ་གནས་དང་། གཙུག་ལག་དང་། བདག་ཉིད་བསྲུང་བ་དང་། ཟས་ནོར་བསྒྲུབ་པ་དང་གཞན་ལ་ཕན་འདེགས་པ་ལ་སོགས་པའང་ཤེས་རབ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་འབྱུང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དག་ན་སྒྱུ
Chinese
在加行道的阶段，神通之足的等持也必须依靠智慧来成就。就像在珍珠和灯火等光明中，日月的光明最为殊胜一样，智慧是使所知显现的最胜之法。正如《学 शिपि》的注释所说，在加行道中，五根和五力等的主体也是智慧。如果拥有智慧的护佑，就能很好地了解布施被吝啬所损害，以及信心被邪见所蒙蔽等过失，从而精通断除烦恼和增长功德的方法。正如导师英雄所说：布施等这些福德，若有智慧的护佑，则会更加具有力量。以及，信等诸根的形态，在诸根中，智慧如意为主。拥有它的护佑，知晓功德过失，就能精通烦恼止息之法。如此，菩萨在修学道的阶段，即使从自己的身体上割下肉来布施，也像身患疾病者从药树上取药一样看待，并且由于依靠布施也不一定能获得善趣，因此不会产生傲慢和沮丧的分别念。由于无法忍受以戒律行持的苦行，因此不会对此产生自负，并且专注于利他。仅仅依靠忍耐也无法压制烦恼，对于广大的行为感到气馁，并且无法阻止嗔恨等，也无法忍受，并且由于了解忍耐的过失和功德，因此不会对邪道感到厌倦，并且由于了解精进的起始之处没有颠倒，从而精通对治懈怠，因此能够迅速了断道途，以及对于成为轮回之因和菩提之支的禅定的自性，以及所缘的对境等一切，也都依赖于智慧的真如显现。如果智慧之眼明亮而清晰，菩萨即使布施自己的肉，也不会像对待药树那样分别，对于高低也不会在意。如是对于戒律等其他方面也应如是宣说。此外，具有智慧的菩萨即使成为转轮王，也不会被欲妙所
English
In the stage of the path of application, the samadhi of the feet of miraculous powers must also be accomplished by relying on wisdom. Just as among the lights of jewels and lamps, the light of the sun and moon is the most supreme, so wisdom is the most supreme means of illuminating what is to be known. As the commentary on the *Śikṣāsamuccaya* also shows, in the path of application, wisdom is also the main thing among the five faculties and the five powers. If one has the protection of wisdom, one will know well the faults such as generosity being harmed by miserliness and faith being obscured by wrong views, and thus be skilled in the means of exhausting afflictions and increasing qualities. As the teacher Hero said: These merits such as generosity, with the protection of wisdom, will become especially powerful. And also, the form of the faculties such as faith, among the faculties, wisdom is the chief, like the mind. Possessing its protection, knowing the qualities and faults, one will become skilled in the manner of exhausting afflictions. Thus, when a Bodhisattva is in the stage of learning the path, even if he cuts off flesh from his own body and gives it away, he sees it as someone suffering from illness taking medicine from a medicinal tree, and because it is not certain that he will attain a good rebirth by relying on generosity, he does not have thoughts of pride or discouragement. Because he cannot endure the asceticism of practicing with discipline, he does not become arrogant about it and focuses on the benefit of others. By patience alone, he cannot overcome afflictions, and he is discouraged by vast conduct, and he cannot prevent hatred and so on, and he cannot endure, and because he knows the faults and qualities of patience, he does not become weary of wrong practices, and because he knows that the basis of exertion is not inverted, he is skilled in reversing laziness, and thus he quickly cuts through the path, and also the nature of meditation, which is the cause of existence and the limb of enlightenment, and all that does not mistake what it will become, such as the object of focus, all depends on the manifestation of the suchness of wisdom. If the eye of wisdom is clear and distinct, even if a Bodhisattva gives away his own flesh, he will not discriminate like a medicinal tree, and he will not be high or low. Likewise, it should be explained for the others such as discipline. Furthermore, a Bodhisattva who possesses wisdom, even if he becomes a universal monarch, will not be
Chinese
不能被俘获，以及对可爱的众生怀有强烈的慈爱之心，却不与贪欲混杂；对他人的痛苦生起无法忍受的悲悯，却没有被忧伤所困扰，没有因懈怠而变成善行的障碍；虽然具有对他人圆满的无限欢喜，但其心却如幻化的化身；虽然广阔的广大平等普及一切，却不会直接因任何情况而偏离利他，这些也都是像大臣一样的智慧所产生的状态。如前所说：诸根的对境如同天物一般，拥有广阔王位的菩萨们，其自性不会以不合理的方式改变，这也是因为具有智慧功德大臣的力量。对于利益他人、具有同一味道的慈爱，完全舍弃了贪欲的侵染；对于他人无法忍受的痛苦的悲悯，不会因忧伤的重负而低落；虽然具有殊胜的欢喜，却完全没有散乱；不会偏离利益众生的大平等；这些功德以及它们的对治之道，被伟大的智慧所遮止，因而显得极为庄严。总而言之，对因果不虚获得定解，了知佛法与非法，对导师和教法的功德从内心深处生起定解，一切功德都依赖于善知识，对世间行为的暂时和究竟从内心深处感到厌倦，对缘起获得坚定的定解，对于上下乘、二谛、不了义和了义、显宗和密宗二者的取舍，对于其他人来说极其矛盾之处，有智慧的人却不矛盾并且能够修持，所有这些增上智慧的力量都是智慧的功德。如同母亲慈爱孩子一样，从智慧中产生，如此圆满的显现有什么可惊奇的呢？善逝的十力是力量中最杰出的，无与伦比、至高无上的所有事业，以及所有其他的功德集合，也都依赖于这样的智慧之因。同样地，甚至世间的艺术、工巧、学术、守护自身、获取食物和财富以及利益他人等等，也都是有智慧的人才能做到。因为在世间
English
Unable to be captured, and having a strong mind of love for adorable beings, yet not mixed with desire; generating unbearable compassion for the suffering of others, yet not overwhelmed by sorrow, without laziness that turns into an obstacle to virtue; although possessing immeasurable joy in the perfection of others, their mind is like an illusory emanation; although vast equanimity pervades all, they are not distracted from directly engaging in the benefit of others in any situation, these are also the ways in which wisdom, like a minister, arises. As stated before: The objects of the senses are like divine substances, the Bodhisattvas who possess great kingdoms, their nature does not change in an unreasonable way, this is also due to the power of having a minister of wisdom and virtue. For the loving-kindness that benefits others and has the same taste, completely abandoning the onset of desire; for the unbearable compassion for the suffering of others, not being lowered by the burden of sorrowful weariness; although possessing supreme joy, being completely without distraction; not being distracted from the benefit of beings, having great equanimity; those qualities and their antidotes, being blocked by great wisdom, appear extremely beautiful. In short, gaining certainty in the infallibility of cause and effect, knowing Dharma and non-Dharma, generating certainty from the depths of one's heart in the qualities of the teacher and the teachings, all qualities depending on the virtuous friend, feeling weary from the depths of one's heart towards the temporary and ultimate of worldly behavior, gaining firm certainty in dependent origination, regarding the acceptance and rejection of the higher and lower vehicles, the two truths, the provisional and definitive meanings, and the two, Sutra and Tantra, those that are extremely contradictory to other individuals, those with wisdom do not contradict and are able to practice, all these increasing powers of wisdom are the qualities of wisdom. Like a mother's love for her child, arising from wisdom, what is surprising about the appearance of such perfection? The ten powers of the Sugata are the most outstanding of powers, all the incomparable and supreme activities, and all other collections of qualities, also depend on such a cause of wisdom. Similarly, even worldly arts, crafts, scholarship, protecting oneself, obtaining food and wealth, and benefiting others, etc., are all done by those who have wisdom. Because in the world