Tibetan
ཚོད་སོགས་ལྟ་བུའི་བློ་སྒྱིས་པས། །དེ་ཚེ་ཤ་ལ་སོགས་གཏོང་བ། །དེ་ལ་དཀའ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཞེས་པ་སྟེ། གོམས་པ་མཐར་སོན་པའི་ཚེ་འཁོར་བ་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པ་བརྟན་པས་རང་ལུས་ལ་ཆགས་པ་འགོག་ཅིང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་ སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་རྒྱས་པས་སྡིག་པ་སྤངས། །རྒྱུ་ལོག་པས་འབྲས་བུ་ཚེར་བ་སྡུག་བསྔལ་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ། སྡིག་པ་སྤངས་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་མེད། །མཁས་པའི་ཕྱིར་ན་མི་དགའ་མེད། །འདི་ལྟར་ལོག་པར་རྟོགས་པ་དང་། །སྡིག་པས་སེམས་དང་ལུས་ལ་གནོད། །བསོད་ནམས་ཀྱིས་ནི་ལུས་བད་།།།ལ། །མཁས་པ་ཡིས་ནི་སེམས་བད་།།།ན། །གཞན་དོན་འཁོར་བར་གནས་ཀྱང་ནི། །སྙིང་རྗེ་ཅན་དག་ཅི་སྟེ་སྐྱོ། །ཞེས་སོ། །མདོར་ན་དུས་གསུམ་དུ་བྱོན་བཞུགས་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མངོན་པར་འཆིང་རྒྱ་བའི་ལམ་གྱི་གྲོགས་སུ་བརྩོན་འགྲུས་འདི་མ་བརྟེན་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་ཅིང་། ཁྱད་པར་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་འདིས་རང་བས་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་སྔ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཕམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྔོན་རོལ་ཏུ་འཚང་རྒྱ་བའང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱས་ནས་སེམས་གཟེངས་བསྟོད་པའི་ཚུལ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གང་དག་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་དག་དང་། གང་དག་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དེ་དག་དང་། གང་དག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཚུལ་འདི་འདྲ་བ་དང་། ལམ་འདི་འདྲ་བ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་འདི་འདྲ་བས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར། ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་གྱུར་བ་ཤ་སྟག་ལས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་མ་ཡིན་གྱི། བདག་ཀྱང་ཅི་ནས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ ཐུན་མོང་གི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བདག་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཙལ་ལོ། །འབད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། ཁྱད་པར་ཚེ་ལ་ལོང་མེད་བསམ་པ་ནི་གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱ་བས་བརྩོན་པར་བྱ་བའི་ཡན་ལག་ཡིན་པའི་ཚུལ། བདག་གི་ཚེ་ནི་ཉིན་མོའི་མཐར་འགྱུར་ཏེ། །མྱུར་བ་མྱུར་བར་འཆི་བའི་མུན་ནག་གིས། །གཏུགས་ན་འཁོར་བའི་སྤྱོད་པ་རྒྱུ་སྐར་ལས། །རྣམ་གྲངས་མང་བ་དེ་ཡི་དབུགས་མི་བྱིན། །འདི་ལྟར་ཚེ་འདི་ནི་ཉི་མ་ནུབ་རི་ལ་ཕྱོགས་པ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་གཡོ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ཡིད་བརྟན་པར་བྱ་བའམ། རིང་དུ་གནས་པའི་ནུས་པ་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པས་འཁོར་བའི་སྤྱོད་པ་ནི་རྒྱུ་སྐར་བཞིན་དུ་རྣམ་གྲངས་མང་ལ་བྱས་པས་ཟིན་པ་མེད་ཅིང་ཡོད་ཀྱང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ལ་བསམས་ནས་བརྩོན་དགོས་ཏེ་གསལ་རྒྱལ་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མི་རྟག་པ། འདི་ལྟར་མི་བརྟན་པ། འདི་ལྟར་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན། ཡུན་ཐུང་བ། མི་གནས་པ། གཡོ་བ། འགུལ་བ། མཐར་འཇིག་པ། སྐད་ཅིག་པ། མཐར་སྡིག་པ། ཟད་ཅིང་འཇིག་པའི་སྒོ། མཐར་བགྱིས་པའི་ཆོས་ཅན་འཇིག་པ་དང་བཅས་པ། མྱ་ངན་དང་། འཁྲུག་པ་མང་བ། འབྲུལ་ལ། འཇིག་པ། འཆད་པ། འགྱེལ་བ། འཐོར་བ། རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ། ཁྱོད་མི་རྟག་པར་བལྟ་བ་དང་། ཟད་པ་དར། འཇིག་པར་བལྟ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཆགས་པ་མེད་པར་བལྟ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་གིས་སྡང་བ་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་གིས་རྨོངས་པ་མེད་པ་དང་། རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དང་། འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བདེ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་མི་ཆགས་པར་བྱའོ། །སྲོག་དང་ནད་མེད་ པའི་རྒྱགས་པས་རྒྱགས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདོད་པ་རྣམས་རྙེད་པའམ། སོ་སོར་རྙེད་པའམ། བསགས་པའམ། རབ་ཏུ་བསགས་པའམ། བསྟེན་པས་ནི། འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངོམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ང་མི་སྨྲའོ། །གང་དག་ངོམས་པ་དེ་དག་ནི་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོམས་སོ། །ཞེས་དང་། ལི་ཙཱ་བི་དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་། ལུས་འདི་ནི་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། བདག་པོ་མེད་པའོ། །ལུས་འདི་ནི་ས་དང་འདྲ་སྟེ་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །ལུས་འདི་ནི་ཆུ་དང་འདྲ་སྟེ་བདག་པོ་མེད་པའོ། །ལུས་འདི་ནི་མེ་དང་འདྲ་སྟེ་སྲོག་མེད་པའོ། །ལུས་འདི་ནི་རླུང་དང་འདྲ་སྟེ་གང་ཟག་མེད་པའོ། །ལུས་འདི་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་སྟེ་རང་བཞིན་མེད་པའོ། །ལུས་འདི་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཏེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་འདི་ནི་རྩྭ་དང་། ཤིང་དང་། རྩིག་པ་དང་། བོང་བ་དང་། མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་སྟེ་བེམ་པོའོ། །ལུས་འདི་ནི་རླུང་གི་འཁྲུལ་འཁོར་དང་ལྡན་པར་འབྱུང་སྟེ་ཚོར་བ་མེད་པའོ། །ལུས་འདི་ནི་རྣག་དང་། མི་གཙང་བ་བསགས་པ་སྟེ་གསོག་གོ །ལུས་འདི་ནི་རྟག་ཏུ་བྱུག་པ་དང་། མཉེ་བ་དང་། འཇིག་པ་དང་འགྱེས་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ་གསོབ་པོ། །ལུས་འདི་ནི་ནད་བཞི་བརྒྱ་རྩ་བཞིས་གཙེས་པའོ། །ལུས་འདི་ནི་རྟག་ཏུ་རྒ་བས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་སྟེ་ཁྲོན་པ་རྙིང་བ་དང་འདྲའོ། །ལུས་འདི་ནི་འཆི་བའི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ་མཐར་མི་གནས་པའོ། །ལུས་འདི་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་སྟེ། གཤེད་མ་དང་། དུག་དྲག་པོ་དང་། གྲོང་སྟོང་པ་ལྟ་བུའོ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་ལུས་ལ་སུན་པ་དང་། སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་ཅིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་མོས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཞེས་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤིན་ཏུ་གཡོ་ཞིང་མི་བརྟན་པ་སོགས་ལ་རྟོག་པའི་སྒོ་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ བརྩམ་དགོས་པ་འདི་ནི་སྡེ་སྣོད་ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་ལེགས་པར་གསུངས་ཤིང་དོན་ཟབ་པ་ཡིན་ཏེ་འཕགས་པ་ནཱ་གཱ་རྫུ་ནས་ཀྱང་། དབང་ཕྱུག་ལུས་རྟོག་དྲན་པ་བདེ་གཤེགས་ཀྱིས། །འགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་དུ་ཉེ་བར་བསྟན། །ཅེས་དང་། མགོའམ་གོས་ལ་བློ་བུར་མེ་ཤོར་ན། །དེ་དག་བཟློག་སླད་བགྱི་བ་བཏང་ནས་ཀྱང་། །ཡང་སྲིད་མེད་པར་བགྱི་སླད་འབད་འཚལ་ཏེ། །འདི་བས་ཆས་མཆོག་དགོས་པ་གཞན་མ་མཆིས། །ཞེས་བརྩོན་འགྲུས་ལ་བསྐུལ་བའི་གཏམ་མྱུར་བའི་མཐར་ཐུག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སློབ་དཔོན་ཙནྡྲ་བས་རང་གི་སློབ་མ་ལ་སྤྲིང་བར། མི་ཡི་དངོས་པོ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་རྙེད་གྱུར་ནས། །དོན་དུ་བརྣག་པ་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་བརྟུན་ཏེ་བསྒྲུབས། །མར་མེའི་མེ་ལྕེ་ཤུགས་དྲག་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་ལྟའི། །ཚེ་ནི་སྐད་ཅིག་གནས་པའི་གདེངས་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཅེས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལེ་ལོའི་གཉེན་པོར་གཅིག་ཏུ་ཆེ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་དྲན་པ་ཁོ་ན་མན་ངག་གི་དམ་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ལེ་ལོ་དང་མ་འདྲེས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་དགོས་པའི་ཚུལ། །ལེ་ལོའི་རྙོག་པ་དྭགས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི། །དལ་འབབ་ཕྱོགས་ལྷུང་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པར། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་རྒྱ་མཚོར་ཕྱིན་དེ་སྲིད། །གཡོ་ཞིང་མྱུར་བའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཉམས་མི་བགྱིད། །དེ་ལ་ཆུ་ཀླུང་རྣམས་ནི་རྙོག་པའི་དྲིས་མ་རུངས་པར་བྱེད་པའི་དཔེས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་འགལ་ཟླ་ནི་ལེ་ལོ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་རེས་ཤིག་བརྩོན་ཡང་རེས་ཤིག་མི་བརྩོན་པའི་ལམ་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་རིང་ཞིང་སྐྱོ་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་ཉེས་དམིགས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཚུལ་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལས། ཉོན་མོངས་སུམ་གྱི་གཞི་གཅིག་ནི། །ལེ་ལོ་ཡིན་ཏེ་གང་ལ་ཡོད
Chinese
就像用幻术欺骗心识一样，那时布施血肉等，那有什么困难呢？这是说，当习惯达到极致时，轮回自性本空，像幻象一样，了悟坚定，就能阻止对自身肉体的执着。空性和大悲的力量增长，就能断除罪业。原因是颠倒的，结果荆棘般的痛苦就不会产生。断除罪业就没有痛苦，因为有智慧就没有不悦。像这样颠倒地认识，罪业会损害身心，福德能滋养身体，智慧能滋养心灵。为了利益他人，即使停留在轮回中，具有慈悲心的人又有什么可忧愁的呢？ 总之，过去、现在、未来三世诸佛，没有一位不依靠精进来作为证悟菩提之道的助缘。特别是我们的导师，比他发菩提心更早的，如弥勒菩萨等先行成佛的，也是因为精进的差别而成就的。认识到这一点后，要提升自己的心志。《宝云经》中说：菩萨们，像这样，如来、阿罗汉、正等觉的诸佛，已经证悟成佛的，正在证悟成佛的，以及将要证悟成佛的，都是以这样的方式，这样的道路，这样的精进，证悟成佛，正在证悟成佛，以及将要证悟成佛。又说：那些如来，都是成为如来之后才证悟成佛的，不是没有成为如来就证悟成佛的。我也要尽一切努力，为了无上正等菩提而证悟成佛，以与一切众生共同的精进，以及以缘一切众生的精进，我也要那样寻求，那样努力。就像经文所说的那样。特别是，思维生命没有空闲，是作为对治的作意，是应当精进的支分。我的生命走向日暮，迅速地，迅速地被死亡的黑暗所逼近，轮回的行径比星星还要...
English
Just as using illusion to deceive the mind, at that time, giving away flesh and blood, what difficulty is there in that? This means that when habit reaches its extreme, samsara is inherently empty, like an illusion. When realization is firm, it can prevent attachment to one's own body. The power of emptiness and great compassion increases, and sins can be eliminated. Because the cause is reversed, the thorny fruit of suffering will not arise. Because sins are eliminated, there is no suffering. Because there is wisdom, there is no displeasure. Understanding in this inverted way, sins harm the mind and body, merit nourishes the body, and wisdom nourishes the mind. Even if one remains in samsara for the benefit of others, what is there to worry about for those with compassion? In short, all the Buddhas who have come, are dwelling, and will go in the three times, none have not relied on diligence as an aid to the path of attaining enlightenment. In particular, our teacher, those bodhisattvas who generated the mind of enlightenment earlier than him, such as Maitreya, etc., who attained Buddhahood earlier, also achieved it because of the difference in diligence. Having recognized this, one should elevate one's own mind. The "Cloud of Jewels Sutra" says: Bodhisattvas, in this way, the Tathagatas, Arhats, Perfectly Awakened Buddhas, those who have attained Buddhahood, those who are attaining Buddhahood, and those who will attain Buddhahood, all attain Buddhahood, are attaining Buddhahood, and will attain Buddhahood through such a way, such a path, and such diligence. It also says: Those Tathagatas, all become Tathagatas before attaining Buddhahood, not attaining Buddhahood without becoming Tathagatas. I also must make every effort to attain Buddhahood for the sake of unsurpassed perfect enlightenment, with the diligence common to all sentient beings, and with the diligence focused on all sentient beings, I also must seek in that way, strive in that way. Just as the sutra says. In particular, thinking that life has no leisure is the antidote-like attention, and is a branch of what should be diligently practiced. My life is heading towards sunset, quickly, quickly being pressed by the darkness of death, the conduct of samsara is more than the stars...
Chinese
不要给予那些繁多的事物以喘息之机。就像这生命如同太阳西沉于山一样，极其动摇不定，怎能值得信赖呢？既然已经断定它没有长久存在的可能，就应该考虑到轮回的行为就像星星一样，虽然种类繁多，但做了也无法完成，即使完成也没有意义，因此必须精进。如《光明国王请问经》中所说：大王，一切众生的身体的自性就是这样，即如此无常，如此不稳定，如此不可信赖，如此是彻底坏灭的法，短暂，不住留，动摇，摇摆，最终坏灭，刹那，最终是罪恶，是耗尽和坏灭之门，最终是所作的法，与坏灭相伴，充满忧愁和纷乱，衰老，坏灭，衰退，倒塌，散落，是彻底坏灭的法。因此，大王，你应该观照无常，观照耗尽和坏灭，观照没有贪欲的染着，没有嗔恨的憎恨，没有愚痴的迷惑，对于王位的权势和欲妙享受的安乐也不应贪着。不要因生命和无病的饱足而自满。为什么呢？大王，我不会说通过获得、分别获得、积累或充分积累、侍奉诸欲就能感到满足。那些感到满足的人，是圣者智慧的满足。还有，在《离垢称所说经》中也说：此身是由各种因缘产生的，没有自主。此身如同土地，没有作用。此身如同水，没有自主。此身如同火，没有生命。此身如同风，没有人格。此身如同虚空，没有自性。此身是四大种的住所，不是真实的。此身如同草、树木、墙壁、泥块和木偶，是无生命的。此身如同具有风的幻轮，没有感觉。此身是脓和不净之物的积聚，是积聚
English
Do not give those numerous things a chance to breathe. Just as this life is like the sun setting on the mountains, it is extremely unstable, so how can it be trusted? Since it has been determined that it has no possibility of lasting long, one should consider that the actions of samsara are like stars, although there are many kinds, they cannot be completed even if done, and even if completed, they are meaningless, therefore one must strive diligently. As it is said in the Sutra Requested by King Clear Light: "Great King, the nature of the bodies of all beings is like this, that is, so impermanent, so unstable, so untrustworthy, so completely destructive dharma, short-lived, not dwelling, shaking, swaying, ultimately destructive, momentary, ultimately sinful, the gate of exhaustion and destruction, ultimately the dharma that is made, accompanied by destruction, full of sorrow and confusion, aging, destruction, decay, collapse, scattering, is the dharma of complete destruction. Therefore, Great King, you should contemplate impermanence, contemplate exhaustion and destruction, contemplate the absence of attachment to desire, the absence of hatred to anger, the absence of delusion to ignorance, and you should not be attached to the power of the throne and the happiness of sensual enjoyment. Do not be complacent with the fullness of life and health. Why? Great King, I will not say that satisfaction can be felt by obtaining, separately obtaining, accumulating, or fully accumulating, or serving desires. Those who feel satisfied are satisfied with the wisdom of the noble ones." Also, in the Teaching of Vimalakirti, it is said: "This body arises from various causes and conditions, and has no autonomy. This body is like earth, and has no function. This body is like water, and has no autonomy. This body is like fire, and has no life. This body is like wind, and has no personality. This body is like space, and has no nature. This body is the abode of the great elements, and is not real. This body is like grass, trees, walls, clods of earth, and puppets, and is inanimate. This body appears to be endowed with a whirlwind of wind, and has no sensation. This body is an accumulation of pus and impurities, and is accumulating.
Chinese
哦！此身乃是恒常涂抹、揉搓、坏灭、离散之法，是为虚幻。此身乃为四百零四种疾病所折磨。此身乃是恒常被衰老所压迫，犹如老井。此身乃是趋向死亡的终点，终究不能安住。此身乃为蕴、界、处所完全占据，犹如刽子手、剧毒、空城。你应对如此之身生起厌恶和厌倦，并对如来之身生起敬信。如是，通过思维身体的自性极为动摇且不稳固等，而发起精进。 发起精进必须这样做，这是在各大藏经中善说且意义深刻的，如圣者龙树菩萨也说：“具力者以身体的观察和忆念，善逝已，示现为唯一的行进之路。”又说：“若头或衣物上突然着火，为了阻止那些，放下应做之事，为了不再有来世而努力，没有比这更重要的事了。”这是催促精进之语的快速终点。同样，导师旃扎巴给自己的弟子写信说：“人的事物极其难得，一旦获得，就应坚持不懈地努力完成你所渴望的目标。犹如油灯的火焰被强风吹动，生命连片刻的安住都无法确定。”如是，精进的违品，懒惰的对治，最为殊胜的就是忆念无常，这是口诀的精要。因此，必须发起不与懒惰混合的精进之理。 懒惰的污垢，达波的精进，并非显示缓慢流淌的偏颇，而是直至到达遍知之海，也不要舍弃动摇而迅速的行仪。对此，河流以污浊的污垢使其不适为例，精进的对立面唯有懒惰，所以时而精进时而不精进的道路，与菩提遥远且充满厌倦，因此要了解其过患之理，如《念住经》中说：“烦恼的三种根源之一，就是懒惰，存在于何处。”