Tibetan
ས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་དོན་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པར་བྱས་ལ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་དོ། །ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བཀའ་བསྩལ་ཏོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་པའི་ལམ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་བཟུང་སྟེ། འཕགས་པ་སྡུད་པ་ལས། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་གྱུར་བ། །དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་སྤྱོད་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་མཐོང་ཞིང་། རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣལ་དུ་འབྱོར་བས་སྣང་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བློས་བསྒོམ་དུ་མེད་ཀྱང་། གདོད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་གང་ཞིག་ལ་བསྒོམ་པའི་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་སྟེ། འཕགས་པ་བདེན་པ་གཉིས་བསྟན་པ་ལས། དེ་དོན་དམ་པར་ཤིན་ཏུ་དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ལམ་བསྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱམས་པར་བྱ། །ཞེས་བཀའ་བསྩལ་བས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་དང་སྟབས་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། དེས་གཤིས་ཀྱི་བཞུགས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་ལ་རེག་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། མཉམ་པར་གཞག་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ། །ཞེས་བཀའ་བསྩལ་ཏོ། །དེའི་རང་བཞིན་མངོན་སུམ་པ་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཕྱིར། །ནམ་མཁའ་ རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས། །བསྒོམ་པའི་དོན་དང་རོ་གཅིག་པ། །དེ་ལ་གཟུགས་སོགས་ཕུང་པོ་ལྔ། །ཚོགས་བརྒྱད་ཀུན་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །འདི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ནི་གཟུང་དུ་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ། མཐའ་དང་དབུས་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་ནི་བཙལ་ན་མི་རྙེད་པ། དམིགས་པ་ལས་འདས་པ། ཐོག་མ་དང་། བར་དང་། ཐ་མར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་བྲལ་བ། འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཡུམ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་འདི་ནི་ནམ་མཁའ་བསྒོམ་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལ་ནི་གཟུགས་མ་མཆིས། ཚོར་བ་མ་མཆིས། འདུ་ཤེས་མ་མཆིས། འདུ་བྱེད་མ་མཆིས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་མཆིས། ཞེས་པ་ནས། སངས་རྒྱས་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་གསུངས་པ་དང་། སྡུད་པ་
Chinese
以听闻的智慧区分正确的意义，为了使之现前而生起修习的智慧。仅仅听闻等等不能使意义现前。如是宣说。其中，自性智慧是指将显现的道，即一切法无自性的意义，执持为修习的智慧。《圣者集经》中说：诸法无自性，若能善知者，是行殊胜般若波罗蜜。如是。因此，修习的智慧是见诸法无我，并且自性安住于无自性的意义中，从而见到无相的智慧。对此，即使不能以有实和无实的作意之心修习，但对于本初自性极度解脱的智慧之界，忆念安住，即安立为修习之名。圣者《二谛经》中说：彼于胜义中，虽极无有事，然于世俗中，亦修习于道。如是说。以及《三摩地王经》中说：汝应慈爱而领悟。如是宣说，因此，安住与修习的智慧是相同的。世尊也宣说了以此能触及本性的安住方式：以安住如实知。为了确定其自性现前，虚空，极清净的界，与修习的意义为一体。其中，色等五蕴，八识聚皆不存在。如此，虚空是不可取，不可示，非色法，无边无中，同样，心是寻则不得，超越对境，初、中、后皆不可见，远离色等五蕴，因是无为法而超越八识聚。于《母经》中说：修习般若波罗蜜是修习虚空，虚空中无色，无受，无想，无行，无识。乃至无佛。如是宣说。以及《集经》
English
Having distinguished the correct meaning with the wisdom of hearing, one generates the wisdom of meditation in order to make it manifest. Merely hearing and so on will not make the meaning manifest. Thus it was taught. Therein, the wisdom of self-nature is to hold the manifest path, which is the meaning of all phenomena being without self-nature, as the wisdom of meditation. In the 'Noble Collection Sutra', it says: 'Those who fully know that all phenomena are without self-nature, are practicing the supreme perfection of wisdom.' Thus it is. Therefore, the wisdom of meditation is seeing the selflessness of phenomena, and naturally abiding in the meaning of selflessness, thereby seeing the wisdom of no appearance. Although one cannot meditate on this with the mind of conceptualizing existence and non-existence, the term meditation is applied to whatever closely places mindfulness on the sphere of wisdom that is primordially and naturally utterly liberated. In the 'Noble Two Truths Sutra', it says: 'Although it is utterly without substance in the ultimate, it is also meditated upon as the path in the conventional.' Thus it says. And in the 'Samadhiraja Sutra', it says: 'You should lovingly understand.' Thus it was taught, therefore, abiding in equipoise is the same as the wisdom of meditation. The Blessed One also taught that in this way one will touch the way of abiding in its nature: 'Through abiding in equipoise, one knows things as they truly are.' In order to ascertain its self-nature as manifest, the sky, the realm of perfect purity, is of one taste with the meaning of meditation. Therein, the five aggregates such as form, and all eight collections of consciousness do not exist. Thus, the sky is ungraspable, unshowable, non-corporeal, without beginning or middle, similarly, the mind is unfindable when sought, beyond objects, invisible in the beginning, middle, and end, separate from the five aggregates such as form, and transcends the eight collections of consciousness because it is unconditioned. In the 'Mother Sutra', it says: 'Meditating on the Perfection of Wisdom is meditating on the sky; in the sky there is no form, no feeling, no perception, no formation, no consciousness.' And so on, up to 'there is no Buddha.' Thus it was taught. And the 'Collection Sutra'
Tibetan
ལས། གཟུགས་རྣམས་མི་མཐོང་ཚོར་བ་དག་ཀྱང་མི་མཐོང་ཞིང་། །འདུ་ཤེས་མཐོང་བ་མེད་ལ་སེམས་པ་མི་མཐོང་ཞིང་། །གང་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་དང་སེམས་ཡིད་མཐོང་མེད་པ། །འདི་ནི་ཆོས་མཐོང་ཡིན་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་དམ་བཅའ་སྟོན་པ་ཉིད་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་བཞེད་པ་ཡིན་ཀྱང་། མེད་ཅེས་བློ་ཡིས་བཀག་པ་ན། །ཤེས་རབ་ཉིད་དང་ལྷག་པར་འགལ། །ཅང་མེད་ཆད་པ་ཉིད་མ་ཡིན། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀུན་གྱི་མཛོད། །ཅེས་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡོད་པའི་མཐའ་བཀག་ནས་མེད་པ་ཞིག་བློ་བུར་དུ་བསྒོམ་པ་བྱར་མེད་དེ། གདོད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པས་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་ཞིང་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པས་ཐེར་ཟུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གནས་མི་དམིགས་པས་མཚན་མ་མེད་པའོ། །སྐད་ཅིག་ལ་སྐྱེ་ཞིང་ འགྲིབ་པས་སྨོན་པ་མེད་པ་སྟེ་རྣམ་པར་ཐར་བའི་སྒོ་གསུམ་དུ་གནས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་འབྱུང་གནས་སམ་གཞི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མི་ཕམ་མགོན་པོས། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །བཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཅེས་གཞིའི་གཤེས་ལུགས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་བལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པས་མངོན་དུ་བྱས་པ་ལ་དབུ་མའི་ལྟ་བར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས་ཀྱང་། འོད་སྲུངས། སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་བཙལ་ན་མི་རྙེད་དོ། །གང་མ་རྙེད་པ་དེ་ནི་མི་དམིགས་སོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་དེས་ན། རང་བཞིན་ཉིད་དུ་རྣམ་དག་པའི། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་བལྟ། །བལྟ་ཞེས་བྱ་བའང་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །ངང་ལས་མ་གཡོས་བསྒོམ་པའི་མཆོག །དེ་ཡི་མདུན་ན་བློ་དང་ནི། །ཡིད་བྱེད་ཐམས་ཅད་གནས་པ་མིན། །དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་བཅོས་མའི་ཆོ་གས་མ་བསླད་པ། གནས་ལུགས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་གཞན་མི་རྟོག་ཀྱང་དམུས་ལོང་ལྟར་རྐྱེན་མ་ཚོགས་པའམ། གཉིད་ཀྱིས་ལོག་བལྟ་བུ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བས་ཀྱང་ལྡང་བས་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་གནས་ཤིང་། བདག་མེད་པའི་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ལ་འདོད་ཀྱིས། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྟགས་ན་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་ལམ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཡུམ་བར་མ་ལས། གང་གི་ཅི་ཡང་མ་གཟིགས་པའི་དོན་དེ་གཟིགས་པའོ། །ཞེས་དང་། དོན་དམ་པར་མཐོང་བ
Chinese
又，色等不見，受等亦不見，想無所見，心亦不見，於何識與心意皆不見，如來說此乃見法。如是。雖說立誓遮止四邊生乃是應成派中觀師之主張，然若以分別念遮止說無，則與智慧本身更相違背，並非斷滅一無所有，乃是身與一切智慧之寶藏。如是說故，如是遮止有邊之後，不可能忽然修習無，以其本來即是自性清淨，故以諸蘊為空，以剎那壞滅故非恆常。以不住於所緣故無相。以剎那生 滅故無願，安住於三解脫門乃是如來等之身與大智慧之生處或基。彌旁仁波切云：此中無有任何當除遣，亦無少許當安立。如是確立基之行相後，於真實如實觀，如實見則得解脫。如是各別作意之智慧超離凡夫之意境，故於現證立為中觀之見。如是《寶積經》中亦云：善現，心若遍尋則不可得，凡不可得者即不可緣。如是。以是之故，於自性清淨之，真實如實觀，觀亦是世俗諦，不離自性乃為禪修之最勝。於彼之前，心與作意皆不住。其中自性清淨者，乃未為造作所染污，以彼本然之住法，雖不緣其他對境，然亦非如盲人般未具足因緣，亦非如睡眠般顛倒，且較無想定更為殊勝，故於一切行住坐臥皆以如實之瑜伽而安住，且欲求與無我之義相合。如是若以智慧善加觀察，則真實之智慧見道乃是不見一切法，如《中觀根本慧論》云：於何亦不見之義即是見。及於勝義諦中見
English
Furthermore, forms are not seen, nor are feelings seen; perception is unseen, and mind is unseen. Where consciousness, mind, and intellect are all unseen, the Tathagata declares this to be the seeing of Dharma. Thus it is. Although stating the vow to prevent the arising of the four extremes is the assertion of the Prasangika Madhyamikas, if one blocks with conceptual thought, saying "non-existent," it is especially contradictory to wisdom itself. It is not utter annihilation, but the treasury of all bodies and wisdom. As it is said, like this, after blocking the extreme of existence, it is impossible to suddenly meditate on non-existence, because from the beginning it is naturally completely pure, therefore it is empty of the aggregates and is not permanent because it is destroyed in an instant. Because it does not abide in an object, it is signless. Because it arises and diminishes in an instant, it is wishless, abiding in the three doors of liberation is the source or basis of the bodies and great wisdom of the Tathagatas. Mipham Gonpo said: "There is nothing to be removed here, and there is nothing to be placed." Having thus established the manner of the basis, "Look at reality as it is, and seeing reality, one is liberated." Thus, the wisdom of individual discernment transcends the realm of the minds of ordinary beings, and therefore, realization is established as the view of Madhyamaka. As it is also said in the Ratnakuta Sutra: "Subhuti, if the mind is sought everywhere, it cannot be found. Whatever cannot be found is unobservable." Thus it is. For that reason, in the naturally pure, look at reality as it is. "Looking" is also conventional truth. Not moving from its own state is the best of meditation. Before that, all thoughts and mental activities do not abide. Among these, naturally completely pure is that which is not defiled by artificial rituals. Although it does not contemplate other objects by its very nature, it is not like a blind person who does not have the conditions, nor is it like sleeping upside down. It is also superior to the absorption of non-perception, so in all activities, it abides in the yoga of suchness, and desires to be in accordance with the meaning of selflessness. Thus, if one examines well with wisdom, then the path of seeing of true wisdom is the non-seeing of all dharmas, as it is said in the Intermediate Mother Sutra: "Seeing is the meaning of not seeing anything." And seeing in ultimate truth