Tibetan
ཐུན་པའི། །བློ་སྐྱེས་པ་ལ་རྟོགས་པའི་བླ་དྭགས་བཏགས། །དེ་ལས་དང་པོ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་དང་། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་ཤེས་བྱ་ཤེས་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེང་བྱ་རང་རྒྱུད་པ་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པས། གཟུང་འཛིན་ལས་རྣམ་པར་འདས་པ་སྟེ། ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཇུག་པའང་ཞིབ་དེའི་ཆོ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་དེ་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྟེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། འོད་སྲུངས་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སུས་ཀྱང་བལྟར་མེད་པ། མངོན་དུ་བྱར་མེད་པ། ཐོབ་པ་མེད་པ། མ་ཐོབ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །བློ་དང་འདྲེས་པའི་ཆ་ནས་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པར་བརྟགས་ཤིང་སྣང་བ་མཐའ་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ལ་ ལྟོས་ནས་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་ཅེས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་དང་གཞི་གཅིག་གི་སྟེང་ནས་བདེན་པ་གཉིས་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བའི་ཉེས་པ་གཉིས་ཀ་ཁེགས་ཤིང་། བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་དོན་དམ་དུ་འོང་བའི་སྐབས་སྲིད་པའི་བདེན་པ་གཉིས་རྟོགས་བྱ་རྟོགས་བྱེད་ལས་འདས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་དོན་དམ་དང་མཐུན་པའི་བློ་སྐྱེས་པ་ལ་རྟོགས་པའི་བློ་དྭགས་སུ་བཏགས་པའི་ཚུལ་ཟླ་བ་གགས་པས། སྟོང་པ་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བློ་སྐྱེས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མེད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་དེས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་མི་འགག་པར་མ་རྟོགས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན། སྟོང་ཉིད་མེད་དགག་ཏུ་འདོད་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བའི་མ་ཡིན་དགག་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་ལས། ཁོ་བོས་མེད་པར་དགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཉིད་དགས་པ་བྱས་པར་ཟད་ཀྱི། མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་ཚུལ་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ནི་མ་སྨྲས། ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟ་ནའང་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས། མེད་པར་དགག་པ་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པའང་ཡོད་དེ། ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དམིགས་ན་ནམ་མཁས་གར་ཁྱབ་ཀུན་གཞིས་ཁྱབ་པའི་ལྟ་བ་རགས་པ་དེ་འོང་ཉེ་བས། བྷཾ་ག་ལའི་པཎྜི་ཏས། ཀུན་གཞི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཁས་ལེན་པའི་གྲུབ་མཐའ་རགས་པ་དེ་ཙམ་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་པ་ལའང་མེད་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ། ཤེས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཏིང་མ་ནོར་བར་རྟོགས་པའི་ཚུལ། གང་ཞིག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ནི། །ཆོས་རྣམས་མ་ལུས་ཀུན་གྱི་མཛོད། །གང་ལ་བམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །ཡང་དག་འཇུག་པ་ལྡེ་མིག་ཡིན། །དེ་ལྟར་གདམས་ངག་ཐོབ་པ་ནི་ཐོབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ལ། དེའི་རྗེས་ལ་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་ལ་བསྙེན་པའི་ཚུལ། འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིས་བསླར་དེ། བསམ་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་དང་། མི་བདེ་བ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་དག་པར་མཐོང་ངོ་། །དེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ཡང་ཆོད་དེ། དེས་ན་བསམ་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ལ་བསྙེན་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྒ་བའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསམས་པས་ཀྱང་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དགེ་བའི་ཆོས་ནི་མ་བསམས་པར་ན་གཞན་གྱིས་ཐོབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་ཚད་མེད་མཐའ་ལས་པའི་བར་དུ་ཆོས་མཉན་ཀྱང་གལ་ཏེ་མ་བསམས་ན་ནམ་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བཀའ་བསྩལ་ཏེ། དེ་བས་ན་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རིགས་པ་དང་ལུང་གིས་བརྟགས་ལ་ཡང་དག་པའི་དོན་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཤེས་རབ་ཟབ་མོ་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་ པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་དེའི་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པར་བྱས་ལ་མངོན་སུམ་པའི་ལམ་བསྒོམ་མོ། །ཇི་ལྟར་བསྒོམས་ན་གོ་ཆ་བགོས་པ་བསྟན་པ་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྟོང་མི་བལྟ། །སྟོང་ལས་གུད་ནས་སྟོང་མི་བལྟ། །དེ་ལྟ་བུར་ནི་གང་བལྟ་བ། །སྟོང་པ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་རེ་ཞིག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ལ་བརྟེན་པའི་ཚུལ། རྩ་ཤེ་ལས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་མ་ཡིན་པའི། །ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། །དེ་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་པའི། །ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པས་དེ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་གྱི་དང་པོ་གཤིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་ནི། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཆོས་རྣམས་
Chinese
总之，生起智慧时，安立为证悟的智慧之名。其中首先是圣者的等持，以及在佛的境界中，由于能知所知等境与有境的实有自性皆不成立，因此是完全超离能取所取的。而且有境智慧的行境，以及与之相关的作意和心所的行境全部断绝，证悟不可言说、不可思议的法性，这就是胜义谛。如《宝积经》中说：“光护，何为胜义谛之空性，那是谁也见不到的，不可现见的，不可获得的，未获得的。”如此等等。从与智慧相混合的角度，所有可以言说、思议的事物以及一切显现都是世俗谛，因为它们是依赖于世间人的智慧而安立的。这样一来，既避免了说一切名言法都不存在的过失，也避免了在同一个基础上，两种谛相落于两边的过失。由于二谛无别，因此世俗谛也有可能成为胜义谛。当了知二谛超越了能证所证，并且生起了与胜义谛相符的智慧时，就像月亮隐没一样，将这种生起的智慧安立为证悟的智慧。因此，可以说生起了与空性相符的智慧，就是证悟了空性，但实际上并非证悟了空性。如是说。因此，即使是证悟一切法在胜义中不存在的智慧，也并非没有证悟一切法仅仅是名言。为什么呢？因为认为空性是否定之否定，这与说事物不存在的非否定相违背。如《观世音菩萨行仪》中说：“我以否定之方式，仅仅是遮止了胜义中诸蕴的存在，但并未以非否定之方式说事物不存在。”如是说。即便如此，也有人追随法称论师所说“否定即一无所有”的观点，认为中观的见解就是一无所有。如果认为就是一无所有，并以分别慧来观察，那么就会产生虚空遍一切处、阿赖耶识遍一切处的粗大见解。
English
In short, when wisdom arises, it is given the name of wisdom of realization. Among them, first is the samadhi of the noble ones, and in the realm of the Buddha, since the real self-nature of the objects and subjects such as knowable and knower are not established, it is completely beyond the grasp of the taker and the taken. Moreover, the objects of the wisdom of the subject, and all the objects of attention and mental factors related to it are completely cut off, and the realization of the indescribable and inconceivable Dharma nature is the ultimate truth. As it is said in the Ratnakuta Sutra: "O Light Protector, what is the emptiness of the ultimate truth, that is what no one can see, cannot be manifested, cannot be obtained, and has not been obtained." And so on. From the perspective of being mixed with wisdom, all things that can be spoken and thought about and all appearances are the conventional truth, because they are established depending on the wisdom of the world. In this way, both the fault of saying that all nominal dharmas do not exist and the fault of the two truths falling to both sides on the same basis are avoided. Since the two truths are inseparable, it is possible for the conventional truth to become the ultimate truth. When it is understood that the two truths transcend the object and subject of realization, and the wisdom that is in accordance with the ultimate truth arises, just like the moon disappears, this arising wisdom is established as the wisdom of realization. Therefore, it can be said that the wisdom that is in accordance with emptiness arises, that is, emptiness is realized, but in reality emptiness is not realized. So it is said. Therefore, even the wisdom that realizes that all dharmas do not exist in the ultimate sense does not realize that all dharmas are merely nominal. Why? Because the view that emptiness is a negation of negation contradicts the non-negation that says things do not exist. As it is said in the Conduct of Avalokiteshvara: "I have only prevented the existence of the aggregates in the ultimate sense by means of negation, but I have not said that things do not exist by means of non-negation." So it is said. Even so, some people follow the view of Dharmakirti that "negation is nothing at all" and think that the view of the Middle Way is nothing at all. If you think it is nothing at all and observe it with discriminating wisdom, then the crude view that space pervades everywhere and the alaya consciousness pervades everywhere will arise.
Chinese
如是。孟加拉的班智达说，粗略地承认一切万法为阿赖耶识的宗义，在外道中也没有。因此，如果了知一切法都是缘起之自性，那就是毫不颠倒地证悟之方式。何为缘起？乃是所有法之宝藏。以何者所具之智慧，乃是正确进入之钥匙。如是获得教诫，乃是获得之智慧的功德。其后，以思惟之智慧，了知缘起无生，从而亲近大涅槃之道。在《圣大涅槃经》中说：‘善男子，一切有情都执著于常、乐、我、净等四种颠倒。因为思惟的缘故，见到无常、无乐、无我、不净。’由此也能断除四颠倒。因此，以思惟之因缘，将亲近大涅槃。思惟生之相、老之相等，也能解脱。善男子，不思惟善法，则他人无法获得。为何如此呢？因为，无论谁在无数无量无边的劫中听闻佛法，如果他不思惟，则永远无法获得无上圆满正等觉。’如是宣说。因此，以思惟之智慧，用理性和经典来衡量，则与正确辨别真实意义的部分相符的甚深智慧，唯有超越思辨的范畴，才能辨别其自性差别，从而修持现观之道。如何修持呢？如《披甲经》所示：‘不应于空性中观空，不应于空性之外观空，如是观者，名为见空。’如是。暂时依靠缘起之方式。《根本慧论》中说：‘无有非缘起之法，故无非空性之法。’因此，在对此进行阐述时，分为三部分，首先是自性缘起：显现世间轮回涅槃诸法
English
Thus. The Pandit of Bengal said that even the crude tenet of acknowledging all phenomena as the ālaya-vijñāna is not found even in the non-Buddhist heretics. Therefore, if one knows that all dharmas are of the nature of dependent arising, that alone is the way to realize it without error. What is dependent arising? It is the treasury of all dharmas. With what kind of wisdom is it the key to enter correctly. Obtaining such instruction is the merit of the wisdom of attainment. After that, with the wisdom of contemplation, realizing that dependent arising is unborn, one approaches the path of great nirvāṇa. In the Noble Great Nirvāṇa Sūtra, it says: 'Son of good family, all sentient beings are deluded by the four inversions of permanence, happiness, self, and purity. Because of contemplation, they see impermanence, unhappiness, selflessness, and impurity.' Thus, the four inversions can also be cut off. Therefore, by the cause of contemplation, one will approach the great nirvāṇa. By contemplating the characteristics of birth, the characteristics of aging, etc., one will also be liberated. Son of good family, if one does not contemplate virtuous dharmas, others cannot attain them. Why is that? Because, no matter who listens to the Dharma for countless immeasurable and boundless kalpas, if he does not contemplate, he will never attain the unexcelled perfect complete enlightenment.' Thus it was taught. Therefore, with the wisdom of contemplation, measuring with reason and scripture, the profound wisdom that is in accordance with the part that correctly distinguishes the true meaning, only by transcending the scope of speculation, can one distinguish the difference of its nature, and thus cultivate the path of direct perception. How to cultivate? As shown in the Armor Discourse: 'One should not view emptiness in emptiness, one should not view emptiness apart from emptiness, whoever views in such a way is called seeing emptiness.' Thus. For a while, relying on the way of dependent arising. In the Root Wisdom Treatise, it says: 'There is no dharma that is not dependently arisen, therefore there is no dharma that is not emptiness.' Therefore, in explaining this, it is divided into three parts, the first of which is the nature of dependent arising: the phenomena of saṃsāra and nirvāṇa