Tibetan
་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་བས་འདི་སྐད་ཅེས་གསེལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བགྱི་བའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མ་མཆིས་སམ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མཆིས་སམ། ཅི་སྟེ་མཆིས་ན་བདེན་པ་གཅིག་ཏུ་བས་སོ། །ཅི་སྟེ་མཆིས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་རྫུན་དུ་མི་འགྱུར་རམ། བཀའ་བསྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ན་བདེན་པ་གཉིས་སུ་མཆིས་སོ། །བཀའ་བསྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བདེན་པ་གཉིས་གསུངས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གང་ཟག་གི་ཤེས་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །གང་ ཟག་གི་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་གི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀོན་མཆོག་འབྱུང་གནས་ལས། བར་སྣང་བྱ་རྗེས་ཇི་བཞིན་དུ། །འགྲོ་བ་དེ་ཡང་ཡེ་ནས་མེད། །སྦལ་བའི་སྤུ་ལ་བལྟ་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཞི་བའི་ཆོས་ཉིད་བལྟ། །བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་མེ་ལོང་ལ། །རང་བཞིན་སྟོང་པར་མཁས་པས་བཤད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་ནའང་རེ་ཞིག་ཡུལ་ལྔའི་ཤེས་པ་ཚོན་རིས་མ་འདྲེས་ལྟས། །གཟུགས་སོགས་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཆ་བཟུང་བ། །དེ་ལ་དེར་འཛིན་དགག་བསྒྲུབ་བློ་རྟོག་གི །འཁྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་ཉིད་དུ་བརྟག །འདི་ལྟར་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ལམ་ལ་སྣང་བའི་ཆོས་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་སྟེ་འདོད་པའི་ཡུལ་ལྔ་ལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་སེམས་ཞུགས་ནས་དགག་བསྒྲུབ་ཀྱི་བློ་རྟོག་ཏུ་ཤར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་ཀྱིས་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་བརྟག་ཅིང་། དེ་ལྟར་གོམས་ཤིང་རྟོགས་པ་རྣམས་ནི་སྲིད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ལས་ཐར་བས་ཐར་བའི་ལམ་སྣ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ལ་ཆེ་ཐད་དུ་བགྱིད་པའི་ཚུལ་གསང་ཆེན་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལས། ཉན་ཐོས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཇུག་ཅིང་ལྡང་མོད་ཀྱི། ཉན་ཐོས་ནི་བདག་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ནར་ཤེས་པར་བྱེད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་སེམས་ཅན་བསྡུ་བའི་བ
Chinese
出自《大超越经》。童子文殊菩萨如是请问：世尊，何谓世俗谛与胜义谛？胜义谛中无世俗谛耶？世俗谛中有胜义谛耶？若有，则二谛成一。若有，则如来所说岂不成妄语耶？佛告之曰：种姓之子，世俗谛即是胜义谛。世尊，如是则有二谛耶？佛告之曰：种姓之子，以善巧方便故，为利益有情而说二谛。种姓之子，就言词而言，则有二种，即世间法与出世间法。种姓之子，出世间补特伽罗之识，是胜义谛。补特伽罗之识，是世俗谛。如是。所谓补特伽罗之识，出自《宝源经》：如虚空鸟迹，众生亦如是，本来即无。如观蛙毛，如是观寂灭之法性。如镜中之面像，智者说其自性空。如是。如是，暂且以五境之识，观如未混之彩色。取色等所欲之受用分。于彼执彼，作破立之分别念。如是观想一切错乱显现，如幻化八喻。如是，于信解行道上，所显现之法，即色、声、香、味、触五欲，有境之心入于五欲，生起破立之分别念，如是观想一切错乱显现，以幻化八喻观其显现而无自性。如是串习、了悟者，从有之城市中解脱，是名抓住了解脱之道。不以此为满足，于菩萨道上精进之理，出自大秘密善巧方便：声闻与菩萨虽入定、出定，然声闻唯知自身得涅槃，菩萨则以四摄事摄受有情。
English
From the Great Transcendence Sutra. Manjushri, as a youth, asked: "Bhagavan, what is meant by conventional truth and ultimate truth? Is there no conventional truth in ultimate truth? Is there ultimate truth in conventional truth? If there is, then the two truths become one. If there is, then wouldn't the Tathagata's words become false?" The Buddha replied: "Son of good family, conventional truth itself is ultimate truth." "Bhagavan, is there then two truths?" The Buddha replied: "Son of good family, through skillful means, two truths are taught for the benefit of sentient beings. Son of good family, in terms of words, there are two aspects: worldly dharma and transcendental dharma. Son of good family, the knowledge of a transcendental person is ultimate truth. The knowledge of a person is conventional truth." Thus it is said. The so-called knowledge of a person is from the Jewel Source Sutra: "Like the tracks of birds in the sky, beings are also like that, originally non-existent. Like looking at frog's hair, likewise, contemplate the nature of peace. Like a face's reflection in a mirror, the wise say its nature is empty." Thus it is. Even so, for the time being, with the knowledge of the five objects, view it like unmixed colors. Take hold of the desired enjoyment of forms, etc. Grasping onto that as that, making discriminating thoughts of negation and affirmation. Contemplate all confused appearances as the eight examples of illusion. Thus, on the path of practice with faith, the phenomena that appear, namely form, sound, smell, taste, and touch, the five objects of desire, with the mind of the object-possessor entering the five desires, arising discriminating thoughts of negation and affirmation, contemplate all confused appearances with the eight examples of illusion, contemplating their appearance as without inherent existence. Those who are accustomed to and realize this are liberated from the city of existence, which is called grasping the path of liberation. Not being content with just that, the way to greatly advance on the Bodhisattva path is from the Great Secret Skillful Means: Although Shravakas and Bodhisattvas enter and arise from samadhi, Shravakas only know that they themselves attain Nirvana, while Bodhisattvas gather sentient beings through the four objects of gathering.
Tibetan
རྩོན་འགྲུས་རྒྱུན་མི་གཅོད་ཅིང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་གིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་བདེན་པ་གཉིས་ སུ་དབྱེ་བའང་མཉམ་གཞག་གི་དུས་ན། མཐར་ཐུག་བློ་ཡིས་རྣམ་ཐར་དཔྱད་བཟོད་ན། །དོན་དམ་མ་ཡིན་བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཕྱིར། །གཅིག་དང་དུ་མར་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམས། །བློ་ཡི་ཡུལ་ན་ནམ་ཡང་གནས་མ་མྱོང། །དེ་ལྟར་དོན་དམ་བདེན་པའི་གཤིས་བློ་སྣང་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བ། དེའི་ངོར་སྤྲོས་པར་སྣང་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཕྱིར་གཅིག་དང་ཐ་དང་གང་དུའང་གྲུབ་པ་མེད་པས་བདེན་པ་གཉིས་ཞེས་ཚིག་བླ་དགས་སུ་བྱས་པ་ཙམ་ལས་གཞི་གཅིག་གི་སྟེང་ནས་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས་བློས་དཔྱད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་བློས་དཔྱད་དུ་བཟོད་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ན་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་ཡང་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ཡོད་པར་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་བློས་དཔྱད་བཟོད་དེ་ནི་བློས་བརྟགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་དང་བཅས་པའི་འདུས་བྱས་ཀུན་རྫོབ་པ་ལས་ནམ་ཡང་འདའ་བ་མེད་པས་དོན་དམ་པ་དང་ཤིན་ཏུ་འགལ་བའི་ཚུལ་སྤྱོད་འཇུག་ལས། དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་དང་། འགྲེལ་བ་རྒྱ་གཞུང་ལས། དོན་དམ་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིར་དོན་དམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཐམས་ཅད་པའི་མིང་ཡིན་ཡང་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་བྱ་བར་བཤེད་ལ། དེ་ཉིད་ནི་ཞི་དོན་དམ་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་གྱིས་ལྟོས་པ་ཙམ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཞན་ཡང་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྣམ་པ་མེད་པའི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདིས་དོན་དམ་པ་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པས་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །གཞན་ཡང་བློ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་། དེའི་སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱི་འོར་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་ན་ནི་གཅིག་ཏུ་འདུལ། ཡང་ན་ནི་དུ་མ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་གནས་ཀྱང་། དོན་དམ་པ་ནི་དེ་དང་ཤིན་ཏུ་རྫས་འགལ་བས་བློ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདུ་བའི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ནའང་དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་ལས། འདུ་བྱེད་ཁམས་དང་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་ནི། །གཅིག་དང་ཐ་དད་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། གཅིག་དང་ཐ་དད་
Chinese
精进不间断，以六度使有情完全成熟，并且对有情生起大悲心，这就是菩萨善巧方便。等等广说。如此将二谛 区分，在等持的时候，如果究竟的智慧能够经得起分析，就不是胜义谛，因为智慧是世俗谛。相违的，一和多的体性，从来没有存在于智慧的境中。因此，胜义谛的自性，是远离智慧显现能取所取。在那上面显现的戏论是世俗谛，因为在任何一和多中都不成立，所以说二谛只是随口说说，并没有从一个基础上堕入任何一方，所以是智慧无法分析的。如果智慧能够分析的就是胜义谛，那么兔子的角也应该有形状和颜色。像这样，能够被智慧分析的，就只是被智慧所测度的，所以连同八识聚在内的一切有为法都是世俗谛，永远无法超越，所以与胜义谛极其相违。《入行论》中说：胜义非是智境界，智是世俗诚谛想。以及，注释印度论典中说：胜义和等等被提及。此处胜义这个词，虽然是一切的名称，但是被解释为极其隐蔽，一切事物不可分割的自性。那本身就是寂灭的胜义谛，是真实不虚的，仅仅是依赖的真实不虚就只是假立而已，因为是分别的境。此外，有相和无相的现量等等的智慧被称为世俗谛，因为这遮蔽了见到胜义谛。因此非常清楚。此外，智慧境的相，以及那些戏论的岸边，一切法要么归于一， 要么安住于众多。但是，胜义谛与此极其相违，所以没有与智慧一起存在的可能性。即使如此，《解深密经》中说：有为界和胜义的体性，是一和异的体性。
English
Exertion is continuous, and sentient beings are completely matured by the six perfections, and great compassion is generated for sentient beings. This is the skillful means of a Bodhisattva. And so on, it is widely said. Thus, the two truths are distinguished, and at the time of equipoise, if the ultimate wisdom can withstand analysis, then it is not the ultimate truth, because wisdom is the conventional truth. The characteristics that contradict one and many have never existed in the realm of wisdom. Therefore, the nature of the ultimate truth is free from the appearance of wisdom, grasping and being grasped. The elaboration that appears on it is the conventional truth, because it is not established in any one or many, so saying the two truths is just a casual remark, and it does not fall into any side from one basis, so it is something that wisdom cannot analyze. If what can be analyzed by wisdom is the ultimate truth, then the horns of a rabbit should also have shape and color. Like this, what can be analyzed by wisdom is only what is measured by wisdom, so all conditioned phenomena, including the eight consciousnesses, are conventional truths, and can never be transcended, so they are extremely contradictory to the ultimate truth. The "Entering the Middle Way" says: "The ultimate is not the object of wisdom, wisdom is considered to be the conventional truth." And, the commentary on the Indian treatise says: "The ultimate and so on are mentioned. Here, the word 'ultimate' is the name of everything, but it is explained as extremely hidden, the indivisible nature of all things. That itself is the peaceful ultimate truth, it is truly not false, and the truth that is merely dependent is just a fabrication, because it is the object of discrimination. Furthermore, wisdom such as appearance and non-appearance are called conventional truths, because they obscure the seeing of the ultimate truth." Therefore, it is very clear. Furthermore, the appearance of the realm of wisdom, and on the shore of those elaborations, all phenomena either converge into one, or abide in the state of being many. However, the ultimate truth is extremely contradictory to this, so there is no possibility of existing together with wisdom. Even so, the "Samdhinirmocana Sutra" says: "The nature of the conditioned realm and the ultimate, is the nature of being free from one and different."