Tibetan
རྫིང་བུར་ཟླ་བ་ཤར་བའམ། རི་མོ་མཁན་གྱི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུ་ནི་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད་དོ། །བདེན་གཉིས་ལས། སྣང་དུ་འདྲ་ཡང་དོན་བྱེད་དག །ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་མི་ནུས་ཕྱིར། །ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ནི་དབྱེ་བའང་བྱས། །ཞེས་སོ། །འདི་གཉིས་ཀའང་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་ན་གཉིས་སུ་སྣང་ཡང་། གཤིས་ནས་གཞལ་ན་ཐ་དད་པར་མི་མངོན་ཏེ། བག་ཆགས་དང་འཁྲུལ་ངོ་ལ་སྐྱེས་པར་མཉམ། དབང་པོའི་ཡུལ་སོ་སེ་ལ་སྣང་བར་མཉམ། །རེ་ཞིག་འཁྲུལ་ངོ་ཙམ་དུ་སྣང་བའི་དོན་བྱེད་ ཀྱང་མིག་ཤེས་ཀྱི་བལྟ་ཡུལ་དུ་ཡོད་ན་ཡོད་མཉམ། མེད་ན་མེད་མཉམ་དུ་གཅིག་པས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའོ། ཁྱད་པར་དབྱེ་བའི་གཞི་ཡུལ་ཆོས་དབྱིངས་ཙམ་ལ་ལྟོས་ན་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་ཚེ། བློ་ལ་བདེན་ཞེན་དང་བཅས་པའི་སེམས་རྟོག་དང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་ཞེན་མེད་པའི་འཆར་སྒོ་དང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་། འཁྲུལ་གཞི་དང་འཁྲུལ་བའི་བློ་རྟོག་དབྱིངས་སུ་གྲོལ་ནས་རང་བཞིན་མེད་པའི་གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ལྗོན་པས་ཞུས་པར། མེ་ལོང་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་དག་ལ། །བཞིན་གྱི་ཟླ་བ་སྣང་བ་ལྟར། །ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པར། །ལྗོན་པས་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །དོན་དམ་བདེན་པ་གཤིས་ཀྱི་བཞུགས་ཚུལ་ཏེ། །འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས་པའི་ཆོས། ངོ་བོ་གཉིས་མེད་གདེང་ནས་བསམ་བརྗོད་འདས། །རྟོག་དང་མ་རྟོགས་བློ་ཡིས་མ་བཞག་གོ །དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི། གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བ། སྤྲོས་པ་མེད་པ། གཅིག་དང་ཐ་དད་པ་ལས་འདས་ཤིང་། འཁོར་བ་དང་ཆོས་སོ་ཅོག་གདོད་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་སོ་སོ་སྐྱེ་བའི་རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི་བློས་མི་བཞག་པ་སྟེ། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། གཞན་ལས་ཤེས་མིན་ཞི་བ་ལ། །སྤྲོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་སྤྲོས་པ། །རྣམ་རྟོག་མེད་དོན་ཐ་དད་མེད། །དེ་ནི་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་བློས་མ་བཞག་ན་བདེན་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བའང་མི་རུང་སྟེ་རྒྱུ་མེད་པའི་འབྲས་བུའོ་སྙམ་དུ་དོགས་ན་སློབ་དཔོན་འཕགས་པའི་བསྒོམ་རིམ་ལས། སྙིང་པོ་མེད་པའི་ཆོས་འདི་ནི། །རྟོག་པ་ལས་ནི་མ་ལུས་འབྱུང་། །གང་རྟོག་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད། །དེ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་གྲོལ་བ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་མཚོ་ཆེན་སྟོངས་པ་ལ། །རླབས་ནི་འབྱུང་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་སྣ་ཚོགས་རྣམ་ཤེས་ནི། ། དངོས་པོ་མེད་ལ་འཇུག་པ་མེད། །ཅེས་པས་གཞལ་བྱའི་ཆོས་རྣམས་གཞལ་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་པོར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་ཀྱང་། གང་རྟོག་དེའི་རང་བཞིན་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ཚེ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། རླབས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་མེད་པའི་ཚེ་རླབས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དུ་འབྱུང་བ་ཡང་མ་གྲུབ་བོ། །དེ་སྐད་དུ་སྔ་མ་ལས། གང་ཚེ་དེ་ཉིད་དོན་མཐོང་བ། །དེ་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་མཉམ་གཞག་པས། །མི་རྟོག་བརྗོད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །རང་གིས་མཐོང་བ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ནམ་མཁའི་ཆོས་ནི་འབའ་ཞིག་བཞིན། །གང་ལ་རྣམ་རིག་ཅུང་ཟད་མེད། །དེ་བཞིན་ཆོས་འདི་རྣམ་ཤེས་པ། །ཅུང་ཟད་ཤེས་པ་ཡོད་མ་ཡིན།་ །འབྱུང་བ་དང་ནི་གནས་པ་ཉིད། །བྱིས་པ་རྨོངས་པ་རྣམས་ལ་སྣང་། །ཤེས་རབ་རིག་པས་བལྟ་བ་ལ། །སྐྱེ་བ་དང་ནི་གནས་པ་མེད། །ཅེས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་གཤིས་ལ་དམ་བཅའ་བ་དང་། ཁས་བླང་བའི་ཡུལ། ལེན་པ་པོ་དང་། ལེན་བྱེད་ཀྱི་ངོས་བཟུང་གང་ཡང་མེད་པ་དེ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཅན་གྱི་བློས་དཔགས་ཤིང་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་རྟག་ཆད་ཀྱི་འཕྲང་ལས་ཐར་བ་མེད་པས་བརྡར་བཏགས་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་དེ་ཉིད་འགག་པ་ལ་སོགས་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་ནང་དུ་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་བྲལ་བར་གཤིས་ཐོག་ཏུ་གྲོལ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་སྟེ། བདེན་གཉིས་ལས། སྐྱེ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ཡང་། །ཡང་དག་པ་དང་མཐུན་ཉིད་བཞེད། །སྐྱེ་མེད་སྤྲོས་ཀུན་ཞི་བ་ལ། །དོན་དམ་ཞེས་པའི་བརྡའ་མཛད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་གསུངས་ཀྱི། །དངོས་པོའི་ཆ་ནས་མ་ཧེའི་རྭ་ལྟར་ཐ་དད་པ་མེད་ པའི་ཚུལ། བདེན་གཉིས་འདྲེས་པའི་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ནི། །རྫིང་བུར་ཞུགས་པའི་ཟླ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་བཞིན། །སྣང་བའི་ཆ་ནས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་། །རང་བཞིན་མ་གྲུབ་དོན་དམ་བདེན་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གནས་ལུགས་རྫིང་བུའི་ནང་དུ་ཟླ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་ཞུགས་པ་ལྟར་མཐོང་དུས་ཀྱི་སྣང་བའི་ཆ་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་ཀྱང་། ཟླ་བར་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དོན་དམ་དུ་མཉམ་ལ། དེ་གཉིས་ཟླ་བའི་གཟུགས་དང་རྫིང་བུར་འདྲེས་པ་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བར་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་བདེན་གཉིས་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་ས། དེའང་རང་གི་བློ་ངོའི་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆ་ནས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་དུ་གནས་པའི་ཆ་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་པའི་ཚུལ། མྱ་ངན
Chinese
就像池塘中显现的月亮，或者画家的马车，这被认为是颠倒的世俗谛。如《二谛论》所说：“显现虽相似，但作用不同。因有作用和无作用之故，分为了正确和不正确的世俗谛。”虽然这两者在言语上说起来好像是二，但从本性上衡量，并不会显现出差别，因为它们在习气和错觉中产生是相同的，在各自的根识境界面前显现是相同的。暂且，仅仅在错觉中显现的作用，如果存在于眼识的观察对象中，那么存在是相同的，不存在也是相同的，因为它们是相同的，所以不是自性成立的。特别是，如果观察区分的基础——法界，那么在获得圣者的智慧时，心中所有带着实执的念头和显现都是颠倒的世俗谛，所有没有实执的显现和显现方式都是正确的世俗谛。错觉的根源和错觉的念头在法界中解脱，从而证悟了无自性的实相。如《宝积经》所说：“如明镜的中心完全清净，显现面容的月亮一样。宝积，应如是了知诸法无自性。”胜义谛是本性的安住方式，轮回和涅槃的法，本体无二，超越了思虑言说，不是能思和所思的智慧所能安立的。其中，胜义谛是本性的安住方式，自性寂灭，没有戏论，超越了一和多，轮回和一切法从本初就无自性，因此不是凡夫的能证悟和不能证悟的智慧所能安立的。如《中观根本慧论》所说：“不从他知是寂静，无戏论且无所戏论，无有分别无异义，是则名为彼体性。”如果不是智慧所能安立的，那么分为二谛也是不合理的，会认为这是无因之果，如果对此有所怀疑，那么如圣天论师的《修习次第》所说：“此无实事之诸法，皆从分别而生起，若起分别彼亦空，如是空性即解脱。如是大海若枯竭，则无浪涛能生起，如是种种之意识，于无实事不生起。”因此，所量之法都是能量的
English
Like the moon appearing in a pond, or a painter's chariot, these are considered to be inverted conventional truths. As stated in the "Two Truths": "Appearances are similar, but their functions differ. Due to the presence and absence of function, the conventional truth is divided into correct and incorrect." Although these two appear to be two when spoken of, they do not appear to be different when measured from their nature, because they are the same in arising from habits and illusions, and they are the same in appearing before the respective sense faculties. For the time being, the function that appears only in illusion, if it exists in the object of sight consciousness, then existence is the same, and non-existence is also the same, because they are the same, so it is not self-established. In particular, if one looks at the basis of differentiation, the Dharmadhatu, then at the time of attaining the wisdom of the noble ones, all thoughts and appearances with clinging to truth in the mind are inverted conventional truths, and all appearances and ways of appearing without clinging to truth are correct conventional truths. The root of illusion and the thoughts of illusion are liberated in the Dharmadhatu, thereby realizing the nature of non-self-existence. As stated in the "Jewel Heap Sutra": "Like the center of a clear mirror, the moon of the face appears. Jewel Heap, thus should you know that all phenomena are without self-existence." The ultimate truth is the way of abiding in nature, the phenomena of samsara and nirvana, the essence is non-dual, transcending thought and expression, and cannot be established by conceptual and non-conceptual wisdom. Among them, the ultimate truth is the way of abiding in nature, self-nature is peaceful, without elaboration, transcending one and many, and all phenomena of samsara are primordially without self-existence, therefore it cannot be established by the wisdom of ordinary beings who can and cannot realize it. As stated in the "Root Wisdom": "Not known from others, it is peaceful, without elaboration and without what is elaborated, without discrimination and without different meanings, that is called its nature." If it cannot be established by wisdom, then dividing it into two truths is also unreasonable, and it would be considered a causeless result. If there is doubt about this, then as stated in Acharya Aryadeva's "Stages of Meditation": "These phenomena without essence all arise from discrimination; if discrimination arises, that too is empty; thus emptiness is liberation. If the great ocean were to dry up, then no waves could arise; likewise, various consciousnesses do not arise in what is without essence." Therefore, the objects to be measured are all measuring
Chinese
虽然最初的本体是从分别念产生的，但是当认识到所分别的自性是空性的时候，就成立了解脱这个词。如果没有波浪的来源，那么波浪这个名称也不会成立。如经中说：何时见彼真实义，彼时瑜伽入定中，无分别言说皆不存，亲见自性无狐疑，如是虚空之自性，于彼少许识亦无，如是此法唯识者，少许了知亦是无，生与住者二者相，唯于愚童现此景，若以智慧观视之，生与住者二者无。等等广说。因此，对于本性进行承诺，以及承诺的对境，接受者和接受的行为的界定，这些仅仅是被唯识者的心识所臆测，并虚构为无生灭，这样是无法从常断的悬崖中解脱的。因此，与施设名言的胜义谛，以及生和灭等等戏论的一切边际相分离，在本性上解脱，这是非名言的胜义谛。二谛中说：遮止生等即是，安立为真如性，于无生寂灭一切戏论，即是胜义谛之表示。如是，为了众生的利益，以善巧方便宣说了二谛，但在事物的角度上，如同水牛角一样，没有差别的道理。真二谛混合的显空双运，犹如浸入池塘中的月亮化身。从显现的角度来说，是世俗谛，而自性不成立的是胜义谛。世俗的安立，如同月亮的化身进入池塘中一样，从看到时的显现角度来说，在世俗中成立，但是从月亮不是真实的角度来说，在胜义中是平等的。这两者如同月亮的形象和池塘没有混合一样，在显现上是本体唯一的二谛双运，在自性不存在的状态中体验，这就是所谓的证悟二谛。也就是说，从自己的心识角度来说，超越世间的部分是胜义谛，安住于世间的部分是世俗谛的道理。涅槃
English
Although the initial entity arises from conceptualization, the term "liberation" is established when one realizes the emptiness of the nature of what is conceptualized. If there is no source of waves, the name "wave" will not be established either. As it is said in the earlier text: "When one sees that very true meaning, at that time, the yogi is in meditative equipoise. There is no non-conceptual speech. Seeing oneself, there is no doubt. Like the nature of space, in that, there is no slight consciousness. Likewise, this Dharma, the consciousness, has no slight knowledge. The appearance of arising and abiding, only appears to foolish children. If one looks with wisdom and intelligence, there is no arising and abiding." And so on, it is extensively taught. Therefore, to make commitments about the nature, and the object of commitment, the taker and the definition of the act of taking, these are merely conjectured by the mind of the consciousness-only school and fabricated as without arising and ceasing. In this way, one cannot be liberated from the precipice of permanence and annihilation. Therefore, liberation in the nature, separate from the imputed conventional ultimate truth and all the extremes of elaboration such as arising and ceasing, is the non-conventional ultimate truth. In the Two Truths, it says: "The cessation of arising and so on is, established as the nature of Suchness. In the unborn, the pacification of all elaborations, is the indication of the ultimate truth." Thus, for the benefit of sentient beings, the two truths are taught with skillful means, but from the perspective of things, there is no difference, like the horns of a buffalo. The union of appearance and emptiness, the union of the two truths, is like the manifestation of the moon entering a pond. From the perspective of appearance, it is the conventional truth, and the ultimate truth is that which is not established by its own nature. The establishment of the conventional is like the manifestation of the moon entering the pond. From the perspective of appearance when seeing it, it is established in the conventional, but from the perspective that the moon is not true, it is equal in the ultimate. These two, like the image of the moon and the pond not being mixed, experiencing the union of the two truths, which is of one essence in appearance, in the state of non-existence of self-nature, is called the realization of the two truths. That is to say, from the perspective of one's own mind, the part that transcends the world is the ultimate truth, and the part that abides in the world is the reason for the conventional truth. Nirvana