Tibetan
དུས་ཀྱི་མཐའ་སྐད་ཅིག་མ། མིང་གི་མཐའ་ཡི་གེའོ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི། རྡུལ་ཕྲ་རབ་བདུན་ལ་རྡུལ་ཕྲན་གཅིག །དེ་བདུན་ལ་ལྕགས་རྡུལ། དེ་བདུན་ལ་ཆུ་རྡུལ། དེ་བདུན་ལ་རི་བོང་རྡུལ། དེ་བདུན་ལ་ལུག་རྡུལ། དེ་བདུན་ལ་གླང་རྡུལ། དེ་བདུན་ལ་ཉི་ཟེར་གྱི་རྡུལ། དེ་བདུན་ལ་སྲོ་མ། དེ་བདུན་ལ་ཤིག །དེ་བདུན་ལ་ནས། དེ་བདུན་ལ་སོར་མོ་དབུས་མའི་ཚིགས་གཅིག །སོར་མོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་ཁྲུ་གང་། ཁྲུ་བཞི་ལ་གཞུ་འདོམ། དེ་ལྔ་བརྒྱ་ལ་རྒྱང་གྲགས། གྲོང་དང་དེ་སྲིད་དུ་རིང་བ་ལ་དགོན་པ་ཞེས་གྲགས་སོ། །དེའང་རྒྱང་གྲགས་ཕྱེད་དམ་གྲོང་ཟད་པའི་མུར་ཐུག་པ་ནི་བས་མཐའ་ཞེས་དབྱེའོ། །རྐྱང་ གྲགས་བརྒྱད་ལ་དཔག་ཚད། དེས་རི་དང་ཡུལ་དང་། གནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚད་གཞལ་ལ། དེ་ལྟར་ཆེ་ལ་སྲ་ཞིང་བརྟན་པའང་མཐར་གྱིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་བལྟར་མི་མངོན་པ་ཉིད་དོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་ནི། སྐྱེས་བུ་སྟོབས་ཅན་གྱིས་སེ་གོལ་གཏོགས་པའི་ཡུན་ལ་སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་འདའ། དེའི་ཆ་གཅིག་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལ་དེའི་སྐད་ཅིག །དེའི་སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་ཅུ་ལ་ཐང་གཅིག །ཐང་གཅིག་དགུ་བརྒྱ་ལ་ཞག་གཅིག །ཐང་གཅིག་སུམ་ཅུ་ལ་ཡུད་ཙམ། ཡུད་ཙམ་སུམ་ཅུ་ལ་ཉིན་ཞག་གཅིག་གོ །ཉིན་ཞག་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ། དེ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོར་བརྩི་བ་དང་། དུས་ཚད་དེའི་ཁོང་དུ་བྱང་བགྲོད་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འཕུལ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་སྟོབས་ཆུང་ལ། རྟེན་བྱེད་སྟོབས་ཆེ་བས་རི་རབ་ངོས་ལ་ཉེར་སོང་ནས་དེས་ཀྱང་སྐྱོབ་པས་དབྱར་ཉི་མ་རིང་ཞིང་ཚལ། ལྷོ་བགྲོད་འཕུལ་བྱེད་སྟོབས་ཆེ་ལ་རྟེན་བྱེད་སྟོབས་ཆུང་བས་མུ་ཁྱུད་ཀྱི་ནང་རོལ་ལ་ཉེ་བ་ཙམ་དུ་ལྷོར་ཐལ་བས་དགུན་ཉི་ཐུང་ཞིང་། ཉི་ཟེར་ལ་རླུང་གི་རེག་པ་དང་རྒྱང་རིང་བའི་བྱེད་པ་བསྡོམས་པས་གྲང་བའོ། །དེའང་ཉི་ཟླ་གཉིས་ནི་རང་སྟོབས་ཀྱིས་རི་རབ་ལ་གཡོན་དུ་བསྐོར་བ་ཡིན་ཏེ། འཆར་བཞུད་གཡས་སུ་བསྐོར་བར་མཐོང་བ་ནི་གོ་ལའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་བྱེད་པ་ལས་སོ། །གཟའ་གཞན་རྣམས་འགྲོས་བཞི་མ་ངེས་པར་བརྩམ་པ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་སྐར་རྣམས་ལ་ནི་བགྲོད་པ་མེད་དོ། །དེ་ལ་ཉིན་ཞག་དང་། ཚེས་ཞག་དང་། ཁྱིམ་ཞག་དང་། ཞག་མི་ཐུབ་པའི་ཆ་ལས་ཟླ་བཤོལ་འབྱུང་བ་དང་། ཕྱི་ནང་གཞན་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་སྦྱར་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ལག་རྩིས་རྣམས་སུའང་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ལོའི་གྲངས་ངེས་པས་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་དང་དུས་ལ་སོགས་གཞལ་ ལ།
Chinese
时间的尽头是刹那，名称的尽头是文字。其中第一方面是：七个极微尘为一个微尘，七个微尘为一个铁尘，七个铁尘为一个水尘，七个水尘为一个兔尘，七个兔尘为一个羊尘，七个羊尘为一个牛尘，七个牛尘为一个日光尘，七个日光尘为一个虱，七个虱为一个麦粒，七个麦粒为中指一节。二十四个指节为一肘，四个肘为一张弓的长度（约等于身高），五百个弓长为一呼喊的距离。与村庄一样长的地方被称为寺庙。那也是呼喊距离的一半，或者到达村庄尽头的地方，被称为边际。八个呼喊距离为一踰缮那。以此来测量山、土地和所有地方的尺寸。像这样巨大、坚硬和稳固的事物，最终也会逐渐变成极微尘，变得不可见。第二方面，时间的尽头是刹那：一个有力量的人弹指的时间里，会过去六十四个刹那。它的百分之一百二十为一个“它的刹那”。六十个“它的刹那”为一个“唐”。九百个“唐”为一个昼夜。三十个“唐”为一个“宇扎姆”。三十个“宇扎姆”为一个昼夜。三十个昼夜为一个月，十二个月算作一年。在这个时间范围内，北行太阳的轮子推动力小，支撑力大，靠近须弥山，因此也能保护它，所以夏天白天长而凉爽。南行太阳的推动力大，支撑力小，几乎要越过外围，向南倾斜，所以冬天白天短。阳光与风的接触和遥远的作用加在一起，就寒冷了。太阳和月亮依靠自身的力量向左绕须弥山旋转。看到它们的升起和落下似乎是向右旋转，这是由于地球仪的旋转造成的。其他星曜以不确定的四种方式运行，而恒星则没有运行。因此，从昼夜、望日、星宿日和无法持续的时刻中产生闰月，并且将内外其他三种分类结合起来的推理，也像在时轮历的计算中确定的一样。像这样确定年份的数量，从而衡量众生的寿命和时间等等。
English
The end of time is the moment, the end of name is the letter. The first aspect of that is: seven extremely small dusts are one small dust, seven small dusts are one iron dust, seven iron dusts are one water dust, seven water dusts are one rabbit dust, seven rabbit dusts are one sheep dust, seven sheep dusts are one cow dust, seven cow dusts are one sunlight dust, seven sunlight dusts are one louse, seven lice are one barleycorn, seven barleycorns are one section of the middle finger. Twenty-four finger sections are one cubit, four cubits are one bow's length (approximately equal to height), five hundred bow lengths are one shout's distance. A place as long as a village is called a monastery. That is also half a shout's distance, or the place that reaches the end of the village, is called the boundary. Eight shout's distances are one yojana. With this, the size of mountains, lands, and all places are measured. Like this, something that is large, hard, and stable will eventually gradually become extremely small dust, becoming invisible. The second aspect, the end of time is the moment: in the time it takes for a strong person to snap their fingers, sixty-four moments pass. One hundred and twenty of its parts is "its moment." Sixty "its moments" are one "tang." Nine hundred "tangs" are one day and night. Thirty "tangs" are one "yud-tzam." Thirty "yud-tzams" are one day and night. Thirty days and nights are one month, twelve months are counted as one year. Within this time frame, the driving force of the north-moving sun's wheel is small, and the supporting force is large, so it goes close to Mount Sumeru, and therefore it also protects it, so summer days are long and cool. The driving force of the south-moving sun is large, and the supporting force is small, so it almost crosses the periphery, leaning south, so winter days are short. The combination of the sun's rays with the touch of the wind and the effect of distance makes it cold. The sun and moon rotate to the left around Mount Sumeru by their own power. Seeing their rising and setting appear to rotate to the right is due to the rotation of the globe. The other planets move in uncertain four ways, while the stars have no movement. Therefore, from the day and night, the lunar day, the constellation day, and the unsustainable moments, intercalary months arise, and the reasoning that combines the three classifications of inner, outer, and other is also determined as in the calculations of the Kalachakra. By determining the number of years in this way, the lifespan and time of beings are measured.
Tibetan
འཇལ་བྱེད་དེ་ཡང་ལུགས་ལས་ལྡོག་ན་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མས་འཇིག་གོ །ཕྱོགས་གསུམ་པ་ནི། མིང་གི་མཐའ་ཡི་གེ་འདུས་པ་སྟེ་ཡི་གེ་སིལ་བུ་གསུམ་འདུས་པ་ལས་ཆོས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆ་དང་། ན་རོ་དང་། ས་སོ་སོ་ན་གནས་དུས་ཆོས་ཀྱི་མིང་དུ་མི་འགྲུབ་ཀྱང་། གསུམ་པོ་ཚོགས་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་བྲིས་པ་ནི་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་སྟེ། མགོ་དང་། དཔུང་པ་དང་། ཟགས་མཆུ་དང་། ཡང་འཐེན་དང་། མར་འཐེན་དང་། སྤོ་དང་། མིག་བུ་ལ་སོགས་ཚོགས་པ་ལས་ཡི་གེའི་གཟུགས་བརྙན་དུ་གྲུབ་པའོ། །ཡི་གེ་ནི་སྒྲ་དང་སྒྲའི་དོན་སྤྱི་ཚོགས་པའི་ཆོས་ཞེས་རྗོད་བྱེད་དུ་གྲུབ་པ་དེ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡི་གེའང་གཅིག་ལ་མིང་གཞིའང་གཅིག་ཡོད་པ་ཀ་ཞེས་པ་དང་། ཡི་གེ་གཅིག་ལ་མིང་གཞི་གཉིས་ཡོད་པ་ལྷ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། ལ་དང་ཧ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །ཡི་གེ་གཅིག་ལ་མིང་གཞི་གསུམ་ཡོད་པ་ནི་གཞན་ཞེས་ལྟ་བུ་ག་དང་། ཞ་དང་། ནའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཞི་ཡོད་པ་ནི། རྒྱན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ར་དང་། ག་དང་། ཡ་བཏགས་པ་དང་། ནའོ། །ལྔ་ཡོད་པ་མང་མཐའ་དབྱངས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ད་དང་། བ་དང་། ཡ་བཏགས་དང་། ང་དང་། སའོ། །དེའང་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་ལ་དབྱངས་ཞུགས་པས་མིང་ལ་སོགས་མངོན་འབྱུང་གི་ཡི་གེ་འགྲུབ་སྟེ། སྡེ་པའི་དང་པོ་ཀ་བརྗོད་པ་ན་དེའི་སྲོག་ཏུ་ཡི་གེ་ཨ་རང་བཞིན་དུ་ཞུགས་པ་ཀ་ཨ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་གི་གུ་བྱིན་ན་ཨིར་འགྱུར་ཏེ་ཀི་ཨི་ཞེས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ན་རོ་ལས་ཨོ་དང་། འགྲེང་བུ་ལས་ཨེ། ཞབས་ཀྱུ་ལས་ཨུ་རང་བཞིན་དུ་འབྱུང་བའོ། །གསལ་བྱེད་རྣམས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་བསྡུ་བའི་ཚུལ། ཅ་ཆ་ཇ་དང་ཞ་ཟ་འ་རྣམས་རྒྱ་གར་ན་མེད་དེ་བོད་སྐད་ལ་འཇུག་པའི་དབང་དུ་ཐོན་མིས་མཛད་ཅིང་ཕྱོགས་མཚུངས་ཙམ་དུ་བརྩིན། ཅ་ཆ་ཇ་གསུམ་ནི་སྡེ་པ་གཉིས་ པའི་དང་པོ་གསུམ་དང་ཆ་འདྲའང་ཞ་ནི་ཤ་དང་མཚུངས་ཤིང་། ཟ་ནི་ས་འ་ཨ་དང་མཚུངས་པའི་ཚུལ་རྒྱ་གར་པས་ཞ་ལུ་ལ་ཤ་ལུ་ཟེར་བ་དང་། ཟ་ཧོར་ལས་ཧོ་རར་འབོད་པས་མཚོན་ལ། འ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་ཡི་གེ་ལ་རིང་ཆར་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། བོད་དུའང་འཕུལ་རྟེན་དང་རིང་ཆར་འགྱུར་བ་ཤས་ཆེ་ཞིང་། དེ་ལྟར་སྐྲའི་ཉག་མ་འདུས་པ་ལས་ལན་བུ་དང་། ཀུ་ཤའི་ཉག་མ་འདུས་པ་ལས་ཆུན་པོ་དང་། རྩའི་ཉག་མ་འདུས་པ་ལས་ནེའུ་གསིང་དུ་གྲུབ་པ་ལྟར་ཡི་གེ་འདུས་པ་ལས་མིང་། མིང་འདུས་པ་ལས་ཚིག །ཚིག་འདུས་པ་ལས་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་སུ་འགྲུབ་སྟེ། དེའང་ལེའུ་དང་། བམ་པོ་དང་། སྡེ་ཚན་དང་། ཀླད་དང་། གཞུང་དང་། རྗེ
Chinese
衡量者如果违背规律，就会在终结时的刹那毁灭。第三方面是：名字的结尾的字母集合，也就是三个零散的字母集合，比如“法”这个词。支分、那若、萨各自存在时，无法成为法的名字。但三者集合才能产生。关于书写，那是字母的形态，头、臂膀、滴水嘴、向上拉、向下拉、圆圈、眼孔等集合起来，才能形成字母的影像。字母是声音和声音的意义共同聚集的法，是能表达的。其中，一个字母只有一个根本字母，比如“ཀ་(ka)”。一个字母有两个根本字母，比如“ལྷ་(lha)”，是ལ(la)和ཧ(ha)两种。一个字母有三个根本字母，比如“གཞན་(gzhan)”，是ག(ga)、ཞ(zha)、ན(na)。同样，有四个根本字母的是，比如“རྒྱན་(rgyan)”，是ར(ra)、ག(ga)、ཡ་བཏགས་(ya btags，下加字ya)、ན(na)。有五个根本字母的是，比如“མང་མཐའ་དབྱངས་(mang mtha' dbyangs)”，是ད(da)、བ(ba)、ཡ་བཏགས་(ya btags，下加字ya)、ང་(nga)、ས(sa)。总之，三十个辅音加入元音，就能形成名字等显现的字母。念诵第一组的ཀ་(ka)时，字母ཨ་(a)自然融入其中，就像ཀ་ཨ་(ka a)一样。如果加上གི་གུ་(gi gu，i)，就会变成ཨི(i)，也就是ཀི་ཨི་(ki i)。同样，那若(na ro，o)产生ཨོ་(o)，འགྲེང་བུ་(’greng bu，e)产生ཨེ(e)，ཞབས་ཀྱུ་(zhabs kyu，u)产生ཨུ་(u)。将辅音归纳为二十四个的方法：ཅ་ཆ་ཇ་(ca cha ja)和ཞ་ཟ་འ་(zha za ’a)在印度没有，是吞弥桑布扎为了适应藏语而创造的，只是大致相似。ཅ་ཆ་ཇ་(ca cha ja)三个和第二组的前三个相似，ཞ་(zha)和ཤ་(sha)相似，ཟ་(za)和ས་འ་ཨ་(sa ’a a)相似，比如印度人把ཞ་ལུ་(zha lu)说成ཤ་ལུ་(sha lu)，把ཟ་ཧོར་(za hor)叫做ཧོ་རར་(ho rar)就可以证明。འ་(’a)就像印度字母中有长音一样，在藏语中也多用于作前缀、后置和变成长音。就像头发的细丝集合成辫子，吉祥草的细丝集合成束，草根的细丝集合成草坪一样，字母集合成名字，名字集合成词，词集合成佛语和论著。它们又可以分为章节、卷、部分、头、正文和后
English
The measurer, if it deviates from the norm, will be destroyed in the instant of the end. The third aspect is the collection of letters at the end of a name, that is, the collection of three scattered letters, such as the word "chos (法, dharma)". When cha, na ro, and sa exist separately, they cannot become the name of chos. But they arise from the collection of the three. As for writing, it is the form of letters, the head, arms, spout, upward pull, downward pull, circle, eyelet, etc., which together form the image of a letter. A letter is a dharma that is the gathering of sound and the meaning of sound, and is the means of expression. Among them, one letter has only one root letter, such as "ཀ་ (ka)". One letter has two root letters, such as "ལྷ་ (lha)", which are ལ (la) and ཧ (ha). One letter has three root letters, such as "གཞན་ (gzhan)", which are ག (ga), ཞ (zha), and ན (na). Similarly, one with four root letters is, for example, "རྒྱན་ (rgyan)", which are ར (ra), ག (ga), ཡ་བཏགས་ (ya btags, ya subscript), and ན (na). One with five root letters is, for example, "མང་མཐའ་དབྱངས་ (mang mtha' dbyangs)", which are ད (da), བ (ba), ཡ་བཏགས་ (ya btags, ya subscript), ང་ (nga), and ས (sa). In short, when vowels are added to the thirty consonants, letters such as names are formed. When reciting the first of the groups, ཀ་ (ka), the letter ཨ་ (a) is naturally incorporated into it, just like ཀ་ཨ་ (ka a). If གི་གུ་ (gi gu, i) is added, it becomes ཨི (i), that is, ཀི་ཨི་ (ki i). Similarly, ཨོ་ (o) arises from na ro (o), ཨེ (e) arises from 'greng bu (e), and ཨུ་ (u) arises from zhabs kyu (u). The method of reducing the consonants to twenty-four: ཅ་ཆ་ཇ་ (ca cha ja) and ཞ་ཟ་འ་ (zha za 'a) do not exist in India, but were created by Thonmi Sambhota to adapt to the Tibetan language, and are only roughly similar. ཅ་ཆ་ཇ་ (ca cha ja) are similar to the first three of the second group, ཞ་ (zha) is similar to ཤ་ (sha), and ཟ་ (za) is similar to ས་འ་ཨ་ (sa 'a a), as can be seen from the fact that Indians call ཞ་ལུ་ (zha lu) ཤ་ལུ་ (sha lu), and ཟ་ཧོར་ (za hor) is called ཧོ་རར་ (ho rar). འ་ ('a) is like the long vowels in Indian letters, and in Tibetan it is mostly used as a prefix, suffix, and to become a long vowel. Just as strands of hair are gathered to form braids, strands of kusha grass are gathered to form bundles, and strands of roots are gathered to form lawns, letters are gathered to form names, names are gathered to form words, and words are gathered to form the Buddha's words and treatises. They can also be divided into chapters, volumes, sections, heads, texts, and post-