Tibetan
དལ་འབྱོར་གྱི་ཚོམས་རྣམ་པར་བཞག་པ། དལ་འབྱོར་གྱི་ཚོམས་རྣམ་པར་བཞག་པ། ད་ནི་གཞུང་གི་ལུས་དངོས་རྣམ་པར་བཞག་པར་བྱེད་པ་ལ་སྤྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣམས་རྩིས་མགོ་རྣམ་པ་ལྔའི་ཆིངས་ཀྱིས་བཅིངས། བསྟན་བཤད་བསྡུ་གསུམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པའམ་ཆུ་བབས་སུ་འགྲེལ་ཀྱང་རུང་སྟེ། འགྲེལ་ཚུལ་ལ་ཚིག །འགྲེལ། དོན་འགྲེལ། འབྱེད་འགྲེལ། རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ། དཀའ་འགྲེལ། སྒྲུང་འགྲེལ་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་སྟོན་པའི་སྐབས་མ་ངེས་པས་ན་འདིར་ངོ་བོ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་ལ་ཚིག་བསྡེབས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གཙོ་བོར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོར་དལ་འབྱོར་གྱི་ཚོམས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་ལྔ། མི་ལུས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ། འགལ་ཟླ་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་བཤད་པ། དལ་འབྱོར་གྱི་རང་བཞིན་ངོས་བཟུང་བ། རྙེད་པར་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ། སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། འདི་ལྟར་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲོག་དགོན་པ་ནི་ཉེས་པ་མཐའ་དག་གི་སྣོད། སྐྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འོབས། དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་ལྟར་མི་གཙང་ཞིང་ཆོ་ངེས་འདེབས་པའི་གནས་ལ་མིའི་ལུས་རྟེན་འཐོབ་པ་མཐའ་དག་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་གཙང་མར་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ། རིང་ནས་བཤེས་པ་འཁོར་བའི་འབྲོག་དགོན་དུ། །མགོ་དང་ཡན་ལག་བཅད་པས་གདུང་གྱུར་ཅིང་། །ཕྱིན་ཆད་གདུང་འགྱུར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས། །ད་དུང་མཐོ་རིས་བདེ་ལ་སྲེད་ཅིང་རྨོངས། །ཞེས་པས་གང་དུ་བསྟིབ་ཙམ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ འབའ་ཞིག་འཐོབ་པ། བྱ་བ་མཐའ་དག་ཉས་པར་སྤྱོད་པ། སྡིག་པའི་རང་བཞིན་དང་ཡོངས་སུ་འདྲེས་པ།་ བྱེད་པ་མང་ལ་འབྲས་བུ་ཉུང་བ། སྙན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་དང་བཅས་པ། ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་ཀྱང་ཡིད་བརྟན་མེད་པ། མང་པོའི་ཁྲོད་དུའང་འཇིགས་པ་དང་བཅས་རྦ། སོ་མ་བཏང་བའི་ཆུ་སྣོད་ལྟར་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྱོགས་མི་འཛིན་པ། མཛའ་བཤེས་དང་ཉེ་དུ་འདྲལ་བ། སྔོན་ཆད་ཀྱང་མགོ་དང་ཡན་ལག་གཅད་པའི་ལས་ཚུལ་མཐའ་མི་ཐུག་པ་མྱོང་ཟིན་པ། ད་དུང་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་ཡང་བསྔགས་པར་མ་བྱས་པའི་གནས་སུ་དགེ་སྡིག་གི་འཇུག་ལྡོག་གང་ཡང་མི་ཤེས་པའི་རྨོངས་པ་འདི་དག་ནི་མི་ལུས་ཙམ་པོ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་འཁོར་བའི་གནས་ནས་ནམ་ཡང་ཐར་པའི་གོ་སྐབས་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་སྐད་དུ་ནམ་མཁའ་རིན་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། གང་དག་སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྒྱུས་མིའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡང་སྐྱེས། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཚང་། རྟག་ཏུ་ཆོས་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་ལས་
Chinese
暇满之品如是安立。 暇满之品如是安立。 现在为了对正文的实体进行安立，一般来说，所有的论典都以五种算术的约束来约束。或者以教、释、摄三者来确定，或者像流水一样地解释也可以。解释的方法有词解释、意义解释、分别解释、广解释、难解释、故事解释等六种，因为显示的时机不确定，所以这里本质上是广解释，而词句的组合则以体验为主。因此，首先对暇满之品进行安立，共有五点：人身之分类、宣说八种违品无暇、确定暇满之自性、宣说难以获得的理由、总结本章之义。第一点是：如此轮回痛苦的荒野，是一切过患的容器，是各种出生的深渊，如同大坟场一样不干净且发出哀嚎的地方，获得人身之所依，并非一切都能成为清净的法器。长久以来亲近轮回的荒野，头和肢体被砍断而成为亲属，将来变成亲属而隐没的那些，现在仍然贪恋天界的安乐而愚昧。如是，从稍微接触就开始获得痛苦，一切行为都变得恶劣，与罪恶的自性完全混合，所作甚多而结果甚少，伴随着不悦耳的声音，即使获得受用也无法信任，即使在众人之中也伴随着恐惧，如同没有过滤的水器一样不容纳功德，与亲朋好友分离，以前也已经经历过无数次头和肢体被砍断的事情，现在仍然会像鬼吃人一样地经历，这些圣者们从未赞叹过的地方，对于善恶的取舍一无所知的愚昧者，仅仅是被称为人身而已，从轮回的处境中永远没有解脱的机会，如是宣说。如《虚空藏经》中所说：何者以昔善之因，亦复生于人间界，诸根亦皆悉圆满，恒常生于行法处，然
English
The topic of leisure and endowment is established. The topic of leisure and endowment is established. Now, in order to establish the actual body of the text, generally all treatises are bound by the constraints of five kinds of calculations. Or they are established by the three aspects of teaching, explanation, and summary, or they can be explained like a flowing river. The methods of explanation include six types: word explanation, meaning explanation, distinction explanation, extensive explanation, difficult explanation, and story explanation. Because the timing of the display is uncertain, here the essence is extensive explanation, and the combination of words and sentences is mainly based on experience. Therefore, first, the topic of leisure and endowment is established, with five points: classification of human bodies, explanation of the eight unfavorable states of non-leisure, determination of the nature of leisure and endowment, explanation of the reasons for being difficult to obtain, and summary of the meaning of this chapter. The first point is: Thus, the wilderness of suffering in samsara is a container for all faults, an abyss of various births, a place that is unclean and wailing like a great cemetery. Obtaining a human body as a basis does not mean that everything can become a pure vessel for Dharma. Having been close to the wilderness of samsara for a long time, the head and limbs are cut off and become relatives, and those who become relatives and disappear in the future still crave the happiness of the heavenly realms and are ignorant. Thus, from the slightest contact, suffering begins to be obtained, all actions become bad, completely mixed with the nature of sin, much is done but little results, accompanied by unpleasant sounds, even if enjoyment is obtained, it cannot be trusted, even among the crowd, it is accompanied by fear, like a water vessel without a filter, it does not contain merits, separated from friends and relatives, and has already experienced countless times of having the head and limbs cut off in the past, and will still experience it like a ghost eating people, these places that the holy ones have never praised, the ignorant who know nothing about the acceptance and rejection of good and evil, are only called human bodies, and there is never an opportunity to be liberated from the situation of samsara, as it is said. As it is said in the Sutra of Akashagarbha: Those who are born in the human world because of the good deeds of the past, and whose senses are also complete, are always born in a place where Dharma is practiced, but
Tibetan
དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་ཤེས། མི་དགེ་བའི་ལམ་ལ་མང་དུ་བརྟེན་ཅིང་སྤྱོད་པ་དེ་དག་མིར་གྱུར་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ཐ་མར་གྱུར་པ་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་འགྲོ་མུ་མཐའ་མེད་པར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ལམ་སྲོལ་ལ་མ་ཞུགས་པའམ། ཞུགས་ཀྱང་དགེ་སྡིག་འདྲེས་མར་སྤྱོད་པ་དང་། ཚེ་འདི་འབའ་ཞིག་ལས་ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་ཅང་མི་དྲན་པས་འདུ་འཛི་དང་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་གཅིག་ཏུ་ཡིད་གཞོལ་ཞིང་ངེས་འབྱུང་གི་དམ་ལ་མི་འདུ། ཡུལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་འབའ་ཞིག་ལ་ཆགས། མངའ་རིས་དང་ལང་ཚོས་རྒྱགས། འདོད་པའི་ཡུལ་ལྔ་ལ་རང་དགར་སྲེད་ཅིང་རྨོངས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་མ་ཏི་ཅི་ཏྲས། དགའ་བར་བགྱིད་པའི་ཡུལ་རྣམས་དང་། །རྒྱགས་པར་བགྱིད་པའི་ལང་ཚོ་ དང་། །བདག་ཉིད་རང་དགར་སྤྱོད་པ་དེ། །ཀུན་ཏུ་དོན་མེད་བགྱིད་པའི་སྒོ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཤིན་ཏུ་མི་བསྲུན་ཞིང་འཕྱར་གཡེང་བ་དེ་དག་གིས་ནི་རེ་ཞིག་ཆོས་ཐོས་པའམ། ཁྱིམ་པའི་རྟགས་སྤངས་པའམ། ངག་ནས་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་ཆེན་པོ་སྒྲོག་ཅིང་རེས་འགའ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཉིད་ནི་སྡིག་པའི་བསམ་སྦྱོར་དང་ཤིན་ཏུ་འདྲེས་ཤིང་རྨོངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ངན་སོང་དུ་འབབ་ཅིང་གཞོལ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ནའང་ངན་འགྲོ་དང་། མིའི་ལུས་རྟེན་ཙམ་པོ་པ་ལས་ཅུང་ཟད་འཕགས་ཤིང་ཐར་པའི་ས་བོན་དང་ལྡན་པས་ན་མི་ལུས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་བརྗོད་དུ་རུང་བའི་ཚུལ། ནམ་མཁའ་རིན་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ན་གང་དག་ཆོས་འདི་བདག་ཏུ་མ་ཞུགས་པའམ། ཞུགས་ཀྱང་རུང་སྟེ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་འདྲེས་མར་སྤྱོད་ཅིང་འདུ་འཛི་དང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལྷུར་ལེན་པས། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་མི་བསྲུན་ཞིང་འཕྱར་བ། ངན་སོང་གསུམ་དུ་འབབ་ཅིང་ངན་འགྲོར་གཞོལ་བའི་ལས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་གཟིགས་ཏེ་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ན་ཐར་པའི་ས་བོན་དང་ལྡན་པས། དེའི་ཕྱིར་མི་ལུས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་དང་། སློབ་སྤྲིང་ལས། གང་ཞིག་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོར་རྟག་ཏུ་འཁོར་གྱུར་པའི། །ནང་དུ་ཞུགས་ནས་བསྟི་བ་ཙམ་ལ་བདེར་སེམས་པ། །དེ་ནི་ངེས་པར་རིམ་གྱིས་དབང་མེད་བརྒྱ་ཕྲག་ཏུ། །འགྲོ་བ་མཉམ་དང་མི་མཉམ་ཀུན་ཏུ་འཁྱམས་པར་འགྱུར། །ཞེས་མཉམ་པ་ནི་ལྷ་དང་མི། མི་མཉམ་པ་ནི་ངན་འགྲོར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། སྤྱིར་གནས་རིགས་དྲུག་ཏུ་འཁྱམས་ཤིང་ཁྱད་པར་དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོ
Chinese
并且不了解业的果报。那些大量依赖和实行不善行的人，虽然被称为人，但最终会堕落，即死后会无止境地堕入恶趣。正如（经文）所说。同样，那些没有进入教法的道路，或者进入了也善恶混杂地实行，并且只记得今生而不记得来世的人，完全沉迷于喧嚣和欲望的享受，不守解脱的誓言，只贪恋世俗的享乐，因财富和青春而骄傲，任意贪恋和迷惑于五欲，正如导师玛蒂吉扎所说：使人快乐的诸境，使人骄傲的青春，以及自我任意的行为，都是徒劳无功之门。如是说，那些身语意极不调顺和轻浮放荡的人，即使一时听闻佛法，或者舍弃了在家人的标志，或者口中宣说伟大的佛法，有时也似乎在行善法，但由于持续不断地与罪恶的思想行为混杂，并且迷惑，所以又会堕入和沉溺于恶道。即使如此，也比仅仅是恶趣和人的身体略胜一筹，并且具有解脱的种子，因此可以被称为具有特殊的人身。如《虚空宝经》中所说：在有情界中，那些没有进入此法，或者即使进入了也善恶混杂地实行，并且专注于喧嚣和散乱，身语意不调顺和轻浮，那些堕入三恶道和沉溺于恶趣的业力者，也被佛陀慈悲的日光照耀，在漫长的时间后具有解脱的种子，因此被称为具有特殊的人身。又如《劝友书》中说：谁若常时于轮回中流转，入于其中仅思安乐，彼 निश्चित 渐次不由自主，于百千生中，与等不等诸趣皆流转。其中等者是天与人，不等者应知是恶趣。第二是，总的来说，漂泊于六道，特别是暇满
English
And does not understand the ripening of karma. Those who rely heavily on and practice non-virtuous paths, although called humans, will ultimately fall, that is, after death they will fall endlessly into the lower realms. As it is said. Similarly, those who have not entered the path of the teachings, or who have entered but practice mixed good and evil, and who only remember this life and do not remember the next, are completely immersed in the noise and enjoyment of desires, do not keep the vows of liberation, only crave worldly pleasures, are proud of wealth and youth, and arbitrarily crave and are deluded by the five desires, as the teacher Matichitra said: The objects that make people happy, the youth that makes people proud, and the self-willed behavior, are all doors to doing nothing. As it is said, those whose body, speech, and mind are extremely unruly and frivolous, even if they hear the Dharma for a while, or abandon the signs of householders, or proclaim the great Dharma from their mouths, and sometimes seem to be practicing virtuous Dharma, but because they are constantly mixed with sinful thoughts and actions, and are deluded, they will again fall into and be immersed in evil paths. Even so, it is slightly better than just the lower realms and the human body, and has the seed of liberation, so it can be called a special human body. As it is said in the Sutra of the Precious Sky: Among sentient beings, those who have not entered this Dharma, or even if they have entered, practice mixed good and evil, and focus on noise and distraction, and whose body, speech, and mind are unruly and frivolous, those who fall into the three lower realms and are immersed in the karma of the lower realms are also illuminated by the sunlight of the Buddha's compassion, and after a long time have the seed of liberation, so they are called special human bodies. Also, as it is said in the "Letter to a Friend": Whoever constantly revolves in the wheel of samsara, enters into it and only thinks of happiness, he निश्चित gradually involuntarily, in hundreds of thousands of lives, will wander in all equal and unequal realms. Among them, the equal are gods and humans, and the unequal should be known as the lower realms. The second is, in general, wandering in the six realms, especially leisure and endowment