Tibetan
་བྱེད་མི་སྤྱོད་འཛིན་པར་མི་བྱེད་པ། །དེ་དག་ཉེས་མང་གཏི་མུག་འཐིབས་པོས་བསླད་པ་སྟེ། །ཡུན་རིང་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པ་སྨན་ཆེན་མི་བསྟེན་བཞིན། །ཞེས་སོ། ཁྱད་པར་ཐར་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བའི་མིག་གཅིག་པ་ལྟ་བུ། ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པའི་གནས་མཐོང་ཞིང་ཤེས་པ། ཁམས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་མུན་ནག་སྟུག་པོ་འདྲ་བའི་སྒྲོན་མ་ལམ་བསླབ་པ་གསུམ་དང་། ངེས་བརྗོད་ཐེག་པ་གསུམ་ལག་ཏུ་མཆིས་པ་ལྟ་བུའང་གཏོང་བ་དག་གཏི་མུག་གི་གཡུལ་ངོར་ཕམ་པ་ཡིན་ཏེ་ཙནྡྲ་གོ་མིས། འགྲོ་བ་ཀུན་གྱི་མིག་གཅིག་དྲི་མ་མེད་པ་གང་། །དེ་ནི་ས་རྣམས་གསུམ་པོའི་སྤྱི་མཐུན་སྒྲོན་མེ་སྟེ། །བསྟན་པ་འདི་ལེགས་རྙེད་ནས་གང་ཞིག་འདོར་བ་དེ། །གཏི་མུག་ཤིན་ཏུ་རྨད་བྱུང་དག་གིས་གཅེས་པར་ཟད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་དག་གིས་གཞུང་འདིའི་ཀླད་ཀྱི་དོན་དང་བརྩམ་པར་དམ་བཅའ་བའི་སྐབས་དབྱེ་ནས་བསླབ་པའི་ལམ་གྱི་གང་ཟག་རྣམས་ཉན་པའི་སྣོད་རུང་དུ་བྱས་པའོ། ། དལ་འབྱོར་གྱི་ཚོམས་རྣམ་པར་བཞག་པ། ད་ནི་གཞུང་གི་ལུས་དངོས་རྣམ་པར་བཞག་པར་བྱེད་པ་ལ་སྤྱིར་བསྟན་བཅོས་རྣམས་རྩིས་མགོ་རྣམ་པ་ལྔའི་ཆིངས་ཀྱིས་བཅིངས། བསྟན་བཤད་བསྡུ་གསུམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པའམ་ཆུ་བབས་སུ་འགྲེལ་ཀྱང་རུང་སྟེ། འགྲེལ་ཚུལ་ལ་ཚིག །འགྲེལ། དོན་འགྲེལ། འབྱེད་འགྲེལ། རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ། དཀའ་འགྲེལ། སྒྲུང་འགྲེལ་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་སྟོན་པའི་སྐབས་མ་ངེས་པས་ན་འདིར་ངོ་བོ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་ལ་ཚིག་བསྡེབས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གཙོ་བོར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོར་དལ་འབྱོར་གྱི་ཚོམས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་ལྔ། མི་ལུས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ། འགལ་ཟླ་མི་ཁོམ་པ་བརྒྱད་བཤད་པ། དལ་འབྱོར་གྱི་རང་བཞིན་ངོས་བཟུང་བ། རྙེད་པར་དཀའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་པ། སྐབས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། འདི་ལྟར་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲོག་དགོན་པ་ནི་ཉེས་པ་མཐའ་དག་གི་སྣོད། སྐྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འོབས། དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་ལྟར་མི་གཙང་ཞིང་ཆོ་ངེས་འདེབས་པའི་གནས་ལ་མིའི་ལུས་རྟེན་འཐོབ་པ་མཐའ་དག་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་གཙང་མར་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ། རིང་ནས་བཤེས་པ་འཁོར་བའི་འབྲོག་དགོན་དུ། །མགོ་དང་ཡན་ལག་བཅད་པས་གདུང་གྱུར་ཅིང་། །ཕྱིན་ཆད་གདུང་འགྱུར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས། །ད་དུང་མཐོ་རིས་བདེ་ལ་སྲེད་ཅིང་རྨོངས། །ཞེས་པས་གང་དུ་བསྟིབ་ཙམ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ འབའ་ཞིག་འཐོབ་པ། བྱ་བ་མཐའ་དག་ཉས་པར་སྤྱོད་པ། སྡིག་པའི་རང་བཞིན་དང་ཡོངས་སུ་
Chinese
不做不应该做的事，不持有不应该持有的事物。那些人被众多的罪过和浓厚的愚痴所蒙蔽。就像长期患病的人不依赖伟大的药物一样。正如（寂天菩萨所说）： 所有众生的唯一眼睛，无垢的， 那是三地的共同明灯。 得到这个教法后，如果有人舍弃它， 那简直是被极其奇妙的愚痴所珍爱。 就像这样说的。那些人通过区分这部论著的开头意义和写作承诺的章节，使学习道次第的人成为适合听法的容器。 暇满的分类。 现在，为了实际安置论著的正文，一般来说，所有的论著都以五种算术开端的方式约束。或者可以通过教、说、总结这三种方式来确定，或者像水流一样来解释。解释的方式有词解释、意义解释、区分解释、广义解释、困难解释、故事解释这六种，因为显示的时机不确定，所以这里主要采用广义解释的本质，并体验词语的组合。因此，首先是暇满的分类，分为五部分：人身分类，八种违缘无暇的解释，暇满的自性认知，获得困难的原因解释，以及总结本章的意义。第一，就像这样，轮回是痛苦的荒野，是一切罪过的容器，是各种出生的深渊，像大墓地一样不洁净且发出哀嚎的地方，获得人身作为所依，并非所有都能成为清净的法器。长久以来，我们是轮回荒野中的朋友， 头和四肢被砍断而痛苦， 未来还会痛苦和隐藏的人们， 现在仍然渴望天界的安乐而愚昧。 就像这样，无论在哪里稍微停留，都只能获得痛苦，一切行为都以罪恶的方式进行，完全是罪恶的本性。
English
Not doing what should not be done, not holding what should not be held. Those are obscured by numerous faults and thick ignorance. Like someone afflicted with a long-term illness not relying on great medicine. As (Shantideva) said: The one eye of all beings, immaculate, That is the common lamp of the three realms. Having obtained this teaching, if someone abandons it, That is simply being cherished by extremely wonderful ignorance. Like that said. Those people, by distinguishing the opening meaning of this treatise and the chapters of the writing commitment, make the individuals on the path of learning suitable vessels for hearing the Dharma. The classification of leisure and endowment. Now, in order to actually place the body of the treatise, generally all treatises are bound by the bond of five kinds of arithmetic beginnings. Or it can be determined by the three ways of teaching, explaining, and summarizing, or it can be explained like a flowing stream. There are six ways of explaining: word explanation, meaning explanation, distinguishing explanation, extensive explanation, difficult explanation, and story explanation. Because the time of showing is uncertain, here the essence of extensive explanation is mainly adopted, and experiencing the combination of words is the main thing. Therefore, for now, first, the classification of leisure and endowment is divided into five parts: the classification of human bodies, the explanation of the eight obstacles of non-leisure, the recognition of the nature of leisure and endowment, the explanation of the reasons for the difficulty of obtaining, and the summary of the meaning of this chapter. First, like this, samsara is a wilderness of suffering, a container of all faults, an abyss of various births, a place like a great cemetery that is unclean and emits wails. Obtaining a human body as a basis, not all can become pure Dharma vessels. For a long time, we have been friends in the wilderness of samsara, Having our heads and limbs cut off, we suffer, People who will suffer and be hidden in the future, Now still crave the bliss of the heavens and are ignorant. Like that, wherever we stay even a little, we can only obtain suffering, all actions are carried out in a sinful way, and are completely of a sinful nature.
Tibetan
འདྲེས་པ།་ བྱེད་པ་མང་ལ་འབྲས་བུ་ཉུང་བ། སྙན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་དང་བཅས་པ། ལོངས་སྤྱོད་ཐོབ་ཀྱང་ཡིད་བརྟན་མེད་པ། མང་པོའི་ཁྲོད་དུའང་འཇིགས་པ་དང་བཅས་རྦ། སོ་མ་བཏང་བའི་ཆུ་སྣོད་ལྟར་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྱོགས་མི་འཛིན་པ། མཛའ་བཤེས་དང་ཉེ་དུ་འདྲལ་བ། སྔོན་ཆད་ཀྱང་མགོ་དང་ཡན་ལག་གཅད་པའི་ལས་ཚུལ་མཐའ་མི་ཐུག་པ་མྱོང་ཟིན་པ། ད་དུང་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནམ་ཡང་བསྔགས་པར་མ་བྱས་པའི་གནས་སུ་དགེ་སྡིག་གི་འཇུག་ལྡོག་གང་ཡང་མི་ཤེས་པའི་རྨོངས་པ་འདི་དག་ནི་མི་ལུས་ཙམ་པོ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་འཁོར་བའི་གནས་ནས་ནམ་ཡང་ཐར་པའི་གོ་སྐབས་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་སྐད་དུ་ནམ་མཁའ་རིན་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། གང་དག་སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་རྒྱུས་མིའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡང་སྐྱེས། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཚང་། རྟག་ཏུ་ཆོས་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་ཤེས། མི་དགེ་བའི་ལམ་ལ་མང་དུ་བརྟེན་ཅིང་སྤྱོད་པ་དེ་དག་མིར་གྱུར་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ཐ་མར་གྱུར་པ་སྟེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་འགྲོ་མུ་མཐའ་མེད་པར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ལམ་སྲོལ་ལ་མ་ཞུགས་པའམ། ཞུགས་ཀྱང་དགེ་སྡིག་འདྲེས་མར་སྤྱོད་པ་དང་། ཚེ་འདི་འབའ་ཞིག་ལས་ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་ཅང་མི་དྲན་པས་འདུ་འཛི་དང་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་གཅིག་ཏུ་ཡིད་གཞོལ་ཞིང་ངེས་འབྱུང་གི་དམ་ལ་མི་འདུ། ཡུལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་འབའ་ཞིག་ལ་ཆགས། མངའ་རིས་དང་ལང་ཚོས་རྒྱགས། འདོད་པའི་ཡུལ་ལྔ་ལ་རང་དགར་སྲེད་ཅིང་རྨོངས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་མ་ཏི་ཅི་ཏྲས། དགའ་བར་བགྱིད་པའི་ཡུལ་རྣམས་དང་། །རྒྱགས་པར་བགྱིད་པའི་ལང་ཚོ་ དང་། །བདག་ཉིད་རང་དགར་སྤྱོད་པ་དེ། །ཀུན་ཏུ་དོན་མེད་བགྱིད་པའི་སྒོ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཤིན་ཏུ་མི་བསྲུན་ཞིང་འཕྱར་གཡེང་བ་དེ་དག་གིས་ནི་རེ་ཞིག་ཆོས་ཐོས་པའམ། ཁྱིམ་པའི་རྟགས་སྤངས་པའམ། ངག་ནས་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་ཆེན་པོ་སྒྲོག་ཅིང་རེས་འགའ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཉིད་ནི་སྡིག་པའི་བསམ་སྦྱོར་དང་ཤིན་ཏུ་འདྲེས་ཤིང་རྨོངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ངན་སོང་དུ་འབབ་ཅིང་གཞོལ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ནའང་ངན་འགྲོ་དང་། མིའི་ལུས་རྟེན་ཙམ་པོ་པ་ལས་ཅུང་ཟད་འཕགས་ཤིང་ཐར་པའི་ས་བོན་དང་ལྡན་པས་ན་མི་ལུས་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་བརྗོད་དུ་རུང་བའི་ཚུལ། ནམ་མཁའ་རིན་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས། སེམས་ཅན་གྱི
Chinese
杂染：行为多而结果少，伴随不悦耳的声音，获得享受却不可靠，在众人之中也伴随着恐惧。如未清洗的水器般不接受功德，断绝友人和亲属。过去也已体验过无数次被砍头和肢体的经历，现在仍将继续体验被鬼怪吞噬的痛苦。对于这些圣者们从不赞叹之处，善恶取舍一无所知的愚昧之人，被称为仅仅是人身而已，永远没有从轮回中解脱的机会。正如《虚空宝经》中所说：有些人因前世的善业而转生到人间，诸根也完全具足，经常出生在行持佛法的地方，却不了解业和业的果报。他们大量依赖和行持不善之行，这些人虽被称为人，实际上是堕落者，死后将无止境地堕入恶道。同样，那些没有进入佛法正轨，或者即使进入也善恶混杂地行事，只顾今生而完全不记得来世，一心沉迷于喧嚣和欲望的享受，不遵守出离心的誓言，只贪恋世俗的享受，因财富和青春而自满，随意贪恋五欲而愚昧无知的人，正如导师玛蒂吉扎所说：令人欢喜的诸境，使人自满的青春，以及随心所欲的行事，都是徒劳无功之门。正如所说，那些身语意极不调顺且轻浮放荡的人，即使一时听闻佛法，或者舍弃了在家人的标志，或者口中宣说伟大的佛法，有时也似乎在行持善法，但由于持续不断地与罪恶的念头和行为混杂，并且愚昧无知，所以仍将堕入和沉溺于恶道。即便如此，他们也比恶道和仅仅是人身的人稍微优越，并且具有解脱的种子，因此可以被称为具有特殊的人身。正如《虚空宝经》中所说：众生
English
Contamination: much action with little result, accompanied by unpleasant sounds, unreliable even when enjoyment is obtained, and fraught with fear even among many. Like an unwashed water vessel, it does not hold to the side of merit, severing friends and relatives. Having already experienced countless times the cutting off of heads and limbs in the past, and still to experience being devoured by demons, these foolish ones who know nothing of the acceptance or rejection of good and evil in places never praised by the holy ones are said to be merely human bodies, with no chance of ever being liberated from the state of samsara. As it is said in the Sutra of the Precious Sky, "Those who are born in the human world through the merit of previous good deeds, whose faculties are also complete, who are always born in places where Dharma is practiced, but do not understand karma and the ripening of karma, who rely heavily on and practice non-virtuous paths, those who are called humans are actually degenerate, for after death they fall into endless miserable realms." Similarly, those who have not entered the path of the teachings, or who, even if they have entered, practice a mixture of good and evil, and who do not remember the state of the future, but are solely devoted to the distractions and enjoyments of desire, and do not abide by the vows of renunciation, who are attached only to worldly enjoyments, who are filled with pride in their possessions and youth, and who are foolishly attached to the five objects of desire, as the teacher Mati Citra said, "The objects that bring joy, the youth that makes one proud, and the self-indulgent behavior, are all doors to doing meaningless things." As it is said, those whose body, speech, and mind are extremely unrestrained and frivolous, even if they hear the Dharma for a while, or abandon the signs of a householder, or proclaim great Dharma from their mouths, and sometimes seem to practice virtuous Dharma, but because their constant nature is mixed with sinful thoughts and actions and they are foolish, they will again fall into and be immersed in miserable realms. Even so, they are slightly superior to the miserable realms and those who are merely human bodies, and because they possess the seed of liberation, they can be called beings with a special human body. As it is said in the Sutra of the Precious Sky, "Sentient beings