Tibetan
ཟོད་པ་དེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་འགལ་ལོ་སྙམ་ན། བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དུས་ན་ལྷག་མཐོང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དོན་དམ་བདེན་པ་མཚན་ཉིད་ལ་ཡོད་པས་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཚེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་། འདིར་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དཔྱད་རིག་རྣོན་པོས་གཤིས་ཀྱི་བཞུགས་ཚུལ་ལ་མ་ཚང་འདྲུ་བའི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་མེ་ལྟ་བུས་རྟོག་པའི་བུད་ཤིང་བསྲེགས་པའི་དུས་དེ་ལྟར་འདོད་ན། དེས་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་དུ་ཚིག་ལ་མི་རྟོན་དོན་ལ་རྟོན་པའི་ཆ་ནས་བདེན་གཉིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་པ་མ་རྟོགས་པར། བདེན་པ་གཉིས་ཤ་བའི་རྭ་ལྟར་ཐ་དད་དུ་ལྡང་བའི་ཐ་སྙད་ལ་དཔྱོད་པའི་བློའི་དགག་བྱ་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མཐར་ཐུག་དཔྱད་རིག་གིས་དགག་ནུས་པ་ལ་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་དང་། རེག་པ་གང་གིས་ཀྱང་དགག་མི་ནུས་པ་ལ་དཔྱད་བཟོད་པ་ཞེས་མཆོག་གཟིགས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་དག་བཞེད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་འཇུག་པ་ལས་ཀྱང་། དངོས་ཀུན་ཡང་དག་རྫུན་པའི་མཐོང་བ་ཡི། །དངོས་རྙེད་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འཛིན་པར་འགྱུར། །ཡང་དག་མཐོང་ཡུལ་གང་ཡིན་དོན་དམ་སྟེ། །མཐོང་བ་རྫུན་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གསུངས། །ཞེས་ཡུལ་རྣམས་ཡུལ་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་པའི་ཚེ། མཐར་ཐུག་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གྱི་བློས་ཕྱེ་བ་འདི་ཐ་སྙད་ ཀྱི་བློས་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་གསང་ཚིག་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་བྱའི་འཇུག་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུས་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྣང་བའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་རྣམས་ལ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། ཇི་ལྟར་སྐད་ཅིག་མཐའ་ཡོད་ལྟར། །ཐོག་མ་དབུས་ཀྱང་བརྟག་པར་གྱིས། །སྐད་ཅིག་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་སྐད་ཅིག་ལ་མི་གནས། །ཞེས་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱིས་ཕྱོགས་བསྒྲུབ་པར་གསུངས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཕྲེང་བའི་རིག་པའི་ཤེས་པ་རྗེས་དཔག་ཚད་མས་དཔྱད་བཟོད་པ་བདེན་པའི་དང་པོ་བཀག་པའི་ཤུགས་ལ། དཔྱད་མི་བཟེད་པའི་ཤེས་བྱར་ངེས་ཏེ་མཚན་ཉིད་ངེས་པ་ཅན་ནོ། །དོན་དམ་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དཔྱད་བཟེད་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་རིག་གི་གཞལ་བྱ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཐོབ་ནས་སོ་སོ་རང་རིག་གི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་ནའང་། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་གིས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རིག་ཤེས་རྗེས་དཔག་གིས་ངེས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་རིག་ཤེས་རྗེས་དཔག་གི་རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་སྤྲོས་བྲལ་དཔྱད་བཟོད་དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་འདོད་པའང་མཐར་ཐུག་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་མེད་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཅན་དེ་ཡང་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལས་མ་འདས་པ་ཉིད་དེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་བར། གང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁས་བླངས་པ་དེའི་ཚེ་རྟག་པར་འགྱུར་ལ། དོན་དམ་པར་མེད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ཆད་པར་འགྱུར་ན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་བཤད་པའི་ཕྱིར། བློས་དཔྱད་པའི་རིག་ཤེས་ནི་སེམས་ཙམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་མི་རུང་བ་དང་། སྤྲོས་པ་བཀག་པ་ཙམ་སྤྲོས་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་མ་འདས་པས། དེ་སྐད་དུ་དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་ལས། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མངོན་དུ་རྟོགས་ནའང་ཀུན་རྫོབ་དེ་བས་ལོགས་སུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་དང་དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པ་སྣམ་བུའི་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་པ་བཞིན་བདེན་པ་གཉིས་པོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདག་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་སྣམ་བུ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ནའང་། ཀུན་རྫོབ་དེ་བས་ལོགས་སུ་དམིགས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་ཡང་འགྱུར་བས། སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་དུས་གཅིག་འཇུག་པ་མི་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་རིག་པ་ལྔས་གནོད་བྱེད་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལས་དངོས་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་བའམ། དེ་ཉིད་དུའང་བརྗོད་དུ་མེད་ལ། གཅིག་པ་བཀག་པ་ཙམ་གྱི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་མདོ་སྡེ་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་འདོད་པ་ལྟར་ན། ཤེས་པ་ལ་ཕྱི་དོན་ཉིད་དངོས་སུ་མི་སྣང་ཡང་དོན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་རང་གི་རྣམ་པ་གཏད་པས། ཤེས་དོན་དང་འདྲ་བའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་ལ་དོན་རིག་གོ་ཞེས་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དོན་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་དུས་ཐ་དད་པའི་གཟུང་འཛིན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གནས་པར་འདོད་པ་དང་། ཡང་ཁ་ཅིག་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གསལ་ལོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་མེད་དོ་ཞེས་རྣམ་བཅས་པ་དང་མཐུ
Chinese
如果认为忍辱与胜义谛相违，那么在修习智慧的时候，以胜观无分别智具有胜义谛的体性，超越了凡夫的智慧境界时，确实是这样。但在这里，如果以思维智慧的敏锐分析，像火一样以分别识烧掉所分别的木柴时，想要彻底挖掘事物本性的存在方式，那么，由于没有在思维智慧的阶段，从不依赖言辞而依赖意义的角度，现量证悟二谛双运的法性，而是像牛角一样，二谛成为互相独立的，那么就是以思辨的智慧，完全执着于所破的法。像这样，最终能被分析的智慧所破斥的，就是不可分析的；任何接触都不能破斥的，就是可分析的，这是至尊者们的观点。如《入行论》中所说： “一切事物皆是真实的虚幻之见， 事物所获得的自性即是执着。 真实所见之境即是胜义谛， 虚幻之见即是世俗谛。” 当诸境依赖于有境而安立时，以最终迷惑与否的智慧来区分，这是难以用名言的智慧来理解的无上密语。以这样的方式来确定所知，其量有二：就世俗谛而言，对于显现的缘起法，龙树菩萨说： “如刹那有边际， 初始、中间亦应观。 因刹那三者之自性， 世界不住于刹那。” 通过一异相离的方式进行论证，以随之而来的理智，通过比量，在破斥了可分析的第一个真谛的背后，确定了不可分析的所知，这是具有确定性的特征。就胜义谛而言，即使获得了可分析的最终分析智慧所衡量的量，并通过各自的自证无分别智来证悟，但那些凡夫也是通过跟随论证的理智比量来确定的。像这样，理智
English
If it is thought that forbearance contradicts the ultimate truth, then at the time of cultivating wisdom, the ultimate truth has the characteristic of the wisdom of higher seeing that is non-conceptual, and when it transcends the realm of ordinary people's minds, it is indeed so. But here, if one wants to thoroughly excavate the way things exist in their nature with the sharp analysis of the wisdom of thought, like a fire burning the firewood of thought with discriminating wisdom, then if one desires it that way, then in that state of the wisdom of thought itself, from the point of view of relying on meaning rather than words, without realizing the manifest nature of the two truths in union, the two truths become as distinct as the horns of a cow, then one is completely focused on the object of negation of the mind that analyzes terms. Like this, what can be ultimately refuted by analytical wisdom is what cannot be analyzed, and what cannot be refuted by any contact is what can be analyzed, so say the great beings of supreme vision. As it is said in the Engaging in the Bodhisattva's Deeds: "All things are seen as truly false, The nature of things found is held. Whatever is the object of true seeing is the ultimate, The false seeing is said to be the conventional truth." When objects are established in dependence on the subject, distinguishing by whether or not there is ultimate delusion, this is the supreme secret word that is difficult to understand with the wisdom of terms. The valid cognitions that ascertain the way of engaging with knowable objects in that way are two. In terms of conventional truth, for all dependent arisings that appear, the teacher Nagarjuna said: "As a moment has an end, The beginning and middle should also be examined. Because of the nature of the three moments, The world does not abide in a moment." By proving the opposite through the separation of one and many, with the rational knowledge that follows the reasoning, by inference, behind the refutation of the first truth that can be analyzed, it is certain that the knowable object is unanalyzable, and it has a definite characteristic. In terms of ultimate truth, even if one obtains the measure of what can be analyzed, which is measured by the ultimate analytical wisdom, and realizes it through the non-conceptual wisdom of individual self-awareness, those ordinary people also ascertain it through the rational knowledge of inference that follows the reasoning. Like that, rational knowledge
Chinese
认为自续派中观宗所说的，以比量推测的自性，无生、离戏、可堪观察，是胜义谛的体性，也不是究竟的。因为以成立胜义中无有，世俗中有的理由，对于唯识宗来说，也没有超出常与断的自体。在《六十正理论释》中说：如果在世俗中承认，则会变成常；如果认为胜义中没有，则会变成断，等等。以理智分析的明觉，是唯识宗的自性，对于真实义来说是不合理的。仅仅遮止戏论，并没有超出戏论的差别。如《解深密经》中说： 即使现证了胜义谛，由于比它更特别地执着世俗，因此不能获得涅槃。与世俗和事物相异的胜义谛，不会成为世俗谛的法性，就像瓶子不是布的法性一样，因为二谛是相异的。仅仅没有完全成立的世俗之我，不会成为胜义谛，就像仅仅没有完全成立的瓶子不是布一样。即使在现证胜义谛而获得涅槃的时候，由于比它更特别地执着世俗，也会变成完全的烦恼，因此，在一个人的相续中，同时存在完全的烦恼和清净是不相违的。这就是以五种理证进行破斥。因此，远离一切戏论的胜义谛，既不能说是变成了不同于世俗谛的事物，也不能说就是它本身，也不是仅仅遮止同一的差别。还有一些人，如同随经部行中观宗所认为的那样，虽然外境本身没有直接显现于意识中，但是由于将自己的相赋予了对境的意识，因此，在生起与所知境相似的相时，就认识了对境，以这种执着的方式完全受用对境，认为异时的能取和所取存在于世俗中。还有一些人，如同瑜伽行中观宗所认为的那样，世俗中所有显现的一切都是意识的事物，因为没有外境，这与有相派相符。
English
The Svatantrika-Madhyamikas' assertion that the nature of inferential cognition, unborn, free from elaboration, and able to withstand scrutiny is the characteristic of ultimate truth is also not definitive. For the Vijnanavadins, the reason for establishing existence in the conventional while being non-existent in the ultimate does not transcend the entity of permanence and annihilation. In the commentary on the "Sixty Stanzas of Reasoning," it is said, "If one accepts it as conventional, it becomes permanent; if one considers it non-existent in the ultimate, it becomes annihilation," and so forth. The discriminating awareness that analyzes with the mind, which is the nature of the Cittamatrins, is not suitable for true meaning. Merely negating elaboration does not transcend the distinctions of elaboration. As it is said in the Samdhinirmocana Sutra: Even if one directly realizes the ultimate truth, one will not attain nirvana because one apprehends the conventional as something separate from it. The ultimate truth, which is different from the conventional and entities, will not become the nature of the conventional truth, just as a pot is not the nature of cloth. Because the two truths are different, merely the non-establishment of the conventional self will not become the ultimate truth, just as merely the non-establishment of a pot is not cloth. Even at the time of attaining nirvana by directly realizing the ultimate truth, one will also become completely afflicted because one apprehends the conventional as something separate from it. Therefore, it will not be contradictory for complete affliction and purification to occur simultaneously in the continuum of one person. This is what is meant by refuting with five types of reasoning. Therefore, the ultimate truth that is free from all elaborations cannot be said to have become a different entity from the conventional truth, nor can it be said to be the same, nor is it merely the difference of negating oneness. Furthermore, some, as the Sautrantika-Madhyamikas believe, although external objects themselves do not directly appear to consciousness, by entrusting their own aspect to the consciousness of the object, when an aspect similar to the object of knowledge arises, they recognize the object. By fully utilizing the object in this way of apprehension, they believe that the grasper and the grasped of different times exist in the conventional. Others, as the Yogacara-Madhyamikas believe, all that appears in the conventional is an object of consciousness, because there is no external object, which is in accordance with the Sākāra-vāda.