Tibetan
་གཉིས་ཏེ། ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། །ཞེས་པ་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ལ་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བསྟན་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ལས་སྔ་མ་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་ཤེས་ནས་རང་རྒྱུད་ལ་བཀལ་ཏེ་དེའི་རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ན་རྟོགས་པའི་བསྟན་པ་མ་ནོར་བར་རྟོགས་པ་ནི་ལུང་གི་བསྟན་པ་ཚུལ་བཞིན་དུ་གོ་བ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ལྟ་མོད་ཀྱི་བློ་གྲོས་ཆུང་ངུ་དག་དེ་ལ་ཞུམ་པར་བྱ་མི་དགོས་ཀྱི་རང་གི་བློ་ཉམས་ལ་དཔགས་པའི་ཐོས་པ་རེ་ལ་མ་འབད་ན་ཆོས་དང་གང་ཟག་ཕྱོགས་འཛོལ་བ་དེ་འོང་བས། གང་བསྒྲུབ་པའི་གནས་དེ་ཉིད་ལ་ཐོས་བསམ་མཐིལ་ཕྱིན་པར་གོམས་སུ་འཇུག་ཅིང་། མཐར་གྱི་བློའི་མཐུ་ཇེ་ཆེར་བསྐྱེད་པ་ལ་བསླབ་བོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་གང་བསྒྲུབ་པའི་གནས་རྒྱ་ཆུང་ངུ་ལས་མེད་ཀྱང་དེ་ཉིད་རང་ལ་ཐོས་བསམ་མཐིལ་ཕྱིན་ན་དེའི་དོན་མ་འཁྲུལ་བ་ཉམས་སུ་ལོངས་ཤིང་། དེ་ལྟར་དེ་ལམ་དུ་སོང་ན་བསྒོམས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ནང་ན་སྐྱེ་བ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བསྒོམ་པ་དེ་མ་ནོར་བའི་རྟགས་སུ་ཇི་ཙམ་བསྒོམས་པ་དེ་ཙམ་དུ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཇེ་ཆེར་འཕེལ་བ་ཞིག་དགོས་ཏེ་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ལྷག་མཐོང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རབ་དབྱེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ རྟོགས་པ་དང་། དོན་དམ་རྟོགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། རིག་པའི་གནས་ལྔ་དག་ལ་བརྩོན་པར་མ་བྱས་ན། །འཕགས་མཆོག་གིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་མི་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་དག་ཚར་གཅད་རྗེས་གཟུང་དང་། །བདག་ཉིད་ཀུན་ཤེས་བྱ་ཕྱིར་དེ་ལ་དེ་བརྩོན་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར། བསྟན་པ་ལ་མ་དད་པ་རྣམས་ཚེར་བཅད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རིག་པ་དང་། དད་པ་ཅན་རྣམས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་བཟོ་དང་གསོ་བ་རིག་པ་དང་། རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནང་རིག་པ་འཚོལ་བ་ནི་སྐབས་འདིའི་དགོས་པ་བྱེ་བྲག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་འཚོལ་ན་ནི་བྱེ་བྲག་དབྱེ་བ་མེད་དོ། །འདིར་ནི་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོན་སྤྱིའི་སྒོ་ནས་འཇལ་བ་དང་། མངོན་གྱུར་གྱི་སྒོ་ནས་འཇལ་བ་སྟོན་པའི་ཕྱིར། འཇལ་བྱེད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྡེ་མིག་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། གཞལ་བ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་དྲང་ངེས་གཉིས་ཀྱི
Chinese
有两种，即具有教证和证悟的自性。如是说，教法有教证和证悟两种，前者是了知包括十二部经在内的经藏之义，后者是了知之后加于自相续，并在相续中现前实证其证悟，因此，要不错乱地证悟证悟之教，依赖于如理通达教证之教。现在，多数智慧浅薄者不必为此气馁，如果不努力学习与自己智慧相符的听闻，就会出现对法和补特伽罗的偏颇执着。因此，应当习惯于对所要修习之处透彻地闻思，并最终学习增进智慧的力量。为什么呢？因为即使所要修习之处范围很小，如果自己对它透彻地闻思，就能毫不错乱地体验它的意义。这样，如果它成为道路，那么从修习中产生的智慧就会在内在产生，这是由量成立的缘故。因此，作为修习不错乱的标志，需要修习多少，就要有多少分别的智慧增长，因为以如所有性和尽所有性为对境的智慧的体性是胜观的智慧。而且，智慧的分类有两种，即世俗 证悟和胜义证悟。第一种是，如《经庄严论》所说：“若不勤于五明处，纵是圣者亦不成一切智，是故为断他宗随摄受，及为自知一切当勤学。”如是说，为了断除不信仰教法者，需要学习声明和因明；为了随顺摄受具信仰者，需要学习工巧明和医方明；为了自己能够通晓一切，需要寻求内明，这是此时的特殊必要。如果为了获得佛果而发起菩提心去寻求这一切，那么就没有差别了。此处是为了从总义和现观的角度显示无我之真如，为了安立衡量者智慧之钥匙和所衡量之圣法宝藏，所以要讲说二谛。
English
There are two, namely, possessing the nature of scripture and realization. As it is said, the teachings have two aspects: scriptural transmission and realization. The former is to understand the meaning of the scriptures, including the twelve branches of scripture, and the latter is to understand and apply it to one's own mindstream, and to directly realize that realization in the mindstream. Therefore, to realize the teaching of realization without error depends on understanding the teaching of scripture properly. Now, most of those with little wisdom do not need to be discouraged by this. If they do not strive for learning that matches their own intellectual capacity, there will be biased attachment to the Dharma and individuals. Therefore, one should become accustomed to thoroughly studying and contemplating the subject to be practiced, and ultimately learn to increase the power of wisdom. Why? Because even if the place to be cultivated is small, if one thoroughly studies and contemplates it, one can experience its meaning without confusion. In this way, if it becomes a path, then the wisdom arising from meditation will arise within, because it is established by valid cognition. Therefore, as a sign that meditation is not mistaken, it is necessary that the more one meditates, the more the wisdom of discernment increases, because the nature of wisdom that focuses on suchness and all-encompassingness is the wisdom of insight. Moreover, there are two types of wisdom: conventional realization and ultimate realization. The first is, as stated in the Ornament of the Sutras: "If one does not diligently apply oneself to the five sciences, even the supreme noble one will not become omniscient. Therefore, in order to subdue others and to take hold of them, and to know everything oneself, one should diligently study them." Thus, in order to cut off those who do not believe in the teachings, one needs to study grammar and logic; in order to follow and accept those who have faith, one needs to study crafts and medicine; and in order to know everything oneself, one needs to seek inner knowledge, which is the specific need of this time. If one generates bodhicitta and seeks all of this in order to attain Buddhahood, then there is no difference. Here, in order to show the selflessness of suchness from the perspective of general meaning and direct perception, and in order to establish the key of wisdom that measures and the treasure of the holy Dharma that is measured, the two truths will be explained.
Tibetan
་རྣམ་གཞག་ནི། གཞལ་བྱའི་ཆོས་ལ་འཇལ་བྱེད་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །དྲང་ངེས་གཉིས་དང་ལྡེམ་དགོངས་རྣམ་བཞིར་གཞལ། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་དེ་བཞིན་ཉིད། །རྣམ་ཐར་གསུམ་དུ་གནས་པ་ངེས་དོན་ཡིན། །ཆོས་ཅན་སྣང་ཚོད་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། །རིགས་པས་གཞལ་ནས་སྒྲོ་བཏབས་དྲང་བའི་ལམ། །གཉིས་པོས་དྲང་ངེས་གང་ལ་རྟོན་མི་རྟོན། །ཤེས་དེ་གསུང་རབ་བལྟ་བའི་ལྡེ་མིག་ཡིན། །དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་ཐར་བའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་ཅིང་། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། ཞེ་སྡང་སྤངས་པ། གཏི་མུག་ལེགས་པར་བཅོམ་པ། སྲིད་པ་མེད་པར་གྱུར་བ། ངོ་བོ་ཉིད་ལའང་རང་བཞིན་མེད་ཅིང་། སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བ། ནི་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། ཆོས་ཅན་སྣང་ཚོད་ལྟར་འཇུག་པ་སྐྱེ་འགག་དང་། འགྲོ་འོང་དང་། དག་གྲོལ་དང་། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་ཞིང་། བློ་དང་། སྙམ་བྱེད་དང་། བརྗོད་པས་ཐུག་ཅིང་། རིག་པའི་མཐུས་གཞལ་དུ་ཡོད་པ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་གང་། དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་གང་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་གང་དག་ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་བདག་དང་། སེམས་ཅན་དང་། སྲོག་དང་། སྐྱེས་བུ་དང་། གང་ཟག་དང་། ཤེད་ལས་སྐྱེས་དང་། ཤེད་བདག་དང་། བྱེད་པ་པོ་དང་། ཚོར་བ་པོ་དང་། སྒྲ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་བཤད་པ་དང་། བདག་པོ་མེད་པ་ལ་བདག་པོ་དང་བཅས་པར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་བྱུང་བ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་མེད་པ་དང་། སྲོག་མེད་པ་དང་། གང་ཟག་མེད་པ་དང་། བདག་པོ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་བའི་སྒོའི་བར་དུ་མེད་པར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་རྟོན་གྱི། དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་མི་རྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཆ་ཤས་ཞིབ་མོར་ཕྱེ་ན་རྟོན་པ་བཞི་ད
Chinese
分别的体性是：以衡量所量之法，用能衡量的智慧，衡量正直、了义二者和隐覆、密意四种。一切诸法的自性，即如是性，安住于三解脱门中了义。为了有法显现量得以进入道，以理衡量后假立，是正直之道。以二者衡量，应依或不应依正直、了义，此了知是阅览经论的钥匙。其中，一切法的法性，进入解脱之门，即空性、无相、无愿之果，并且不现行积聚，远离贪欲，舍弃嗔恚，善于调伏愚痴，成为无有存在，自性中也无有自性，远离生、灭、住三者。 是了义。有法如显现量般进入，生灭、往来、清净解脱、蕴、界、处等以各种形象显现，与心、作意、言说相合，以智慧的力量可以衡量，假立而宣说的一切都是正直之义。如圣者无尽慧所宣说的经中说：何为了义经？何为正直义经？经中凡是为了进入道而宣说的，那些就称为正直义。经中凡是为了进入果而宣说的，那些就称为了义。经中凡是宣说我、有情、命、士夫、补特伽罗、势力生、势力主、作者、受者，以及以各种形象宣说声音，以及将无有主者宣说为具有主者的，那些就称为正直义。经中凡是宣说空性、无相、无愿、不现行积聚、无生、无有、无物、无我、无有情、无命、无补特伽罗、无有主者，以及在解脱门之间无有，那些就称为了义。因此，应依了义经，不应依正直义经。如是说。如果细致地分开部分，则有四依。
English
The nature of distinction is: Measuring the measurable dharma with the measuring wisdom, measuring the two, direct and definitive, and the four, hidden and intentional. The essence of all dharmas, suchness itself, abiding in the three doors of liberation is definitive meaning. In order for phenomena to enter the path as they appear, establishing them through reasoning is the direct path. Measuring with these two, whether to rely on or not rely on the direct and definitive, this knowledge is the key to viewing the scriptures. Among them, the nature of all dharmas, entering the door of liberation, is emptiness, signlessness, and the fruit of wishlessness, and does not manifest accumulation, is free from desire, abandons hatred, is good at subduing ignorance, becomes without existence, and also has no self-nature in its own nature, and is free from the three, arising, ceasing, and abiding. Is the definitive meaning. Phenomena enter as they appear, arising and ceasing, going and coming, purification and liberation, aggregates, elements, and sense bases appear in various forms, and are combined with mind, attention, and speech, and can be measured by the power of wisdom. All that is established and proclaimed is the meaning of directness. As it is said in the sutra taught by the noble Inexhaustible Intelligence: What is the sutra of definitive meaning? What is the sutra of direct meaning? Those sutras that are taught for the purpose of entering the path are called direct meaning. Those sutras that are taught for the purpose of entering the fruit are called definitive meaning. Those sutras that teach about self, sentient beings, life, individuals, persons, those born of power, lords of power, actors, experiencers, and sounds in various forms, and those that teach about the ownerless as having an owner, those are called direct meaning. Those sutras that teach about emptiness, signlessness, wishlessness, non-manifest accumulation, unborn, non-existent, non-object, non-self, non-sentient being, non-life, non-person, non-owner, and without between the doors of liberation, those are called definitive meaning. Therefore, one should rely on the sutra of definitive meaning, and not rely on the sutra of direct meaning. Thus it is said. If the parts are divided in detail, there are four reliances.