Tibetan
ག་ཏུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དང་། །ཡོན་ཏན་ཚོགས་གཞན་མ་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །དེ་འདྲའི་ཤེས་རབ་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ཅིང་འབྱུང་། །ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཐ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་དང་། བཟོ་གནས་དང་། གཙུག་ལག་དང་། བདག་ཉིད་བསྲུང་བ་དང་། ཟས་ནོར་བསྒྲུབ་པ་དང་གཞན་ལ་ཕན་འདེགས་པ་ལ་སོགས་པའང་ཤེས་རབ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་འབྱུང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དག་ན་སྒྱུ་རྩལ་གཏེར་མཆོག་དང་། །གཙུག་ལག་མི་འདྲ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང་། །ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བྱེད་བློ་དང་སྔགས་ལ་སོགས། །རྣམ་བཀོད་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐ་དད་དང་། །རྣམ་གྲངས་རྣམ་མང་རྣམ་ཐར་སྒོ་དག་དང་། །འཇིག་རྟེན་ཕན་པའི་རྣམ་པ་དེ་དང་དེས། །རྒྱལ་སྲས་མཐུ་ཆེན་རྣམ་པ་སྟོན་བྱེད་པ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་མ་ལུས་བྱུང་། །ཞེས་སོ། །ཤེས་རབ་མེད་ན་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་དང་ཇི་ལྟ་བ་ཤེས་པ་ལྟ་ཞོག་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་ལ་ འབད་ཀྱང་དེ་དག་ཐར་བའི་རྒྱུད་མི་འགྲོ་དག་པར་ཡང་མི་ནུས་ཏེ། ཤེས་རབ་མེད་ན་འབྲས་བུ་དོན་གཉེར་ལ། །སྦྱིན་པ་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་དག་མི་འགྱུར། །ཞེས་དང་། ཤེས་རབ་སྣང་བས་མུན་པ་མ་བསལ་ན། །ཚུལ་ཁྲིམས་དག་དང་ལྡན་པར་དེ་མི་འགྱུར། །ཕལ་ཆེར་ཤེས་རབ་མེད་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་དག །ཉེས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཉོན་མོངས་རྙོག་བཅས་འགྱུར། །ཞེས་དང་། ཤེས་རབ་མེད་ན་སྔོན་གྱི་སྦྱིན་འབྲས་ལས་རྒྱལ་པོ་དང་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཐོབ་སྟེ། གྲགས་པ་ལན་གཅིག་བྱུང་ཡང་དེ་མ་ཐག་ཉམས་ཤིང་། བསམ་པ་བཟང་ཡང་གཞན་ལ་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པའི་མཐུ་ཆུང་བར་འགྱུར་བས་ཐ་ན་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཙམ་ལའང་བསླབ་དགོས་ཏེ། ཤེས་རབ་ལོག་པའི་སྐྱོན་གྱིས་སེམས་སྙེགས་ན། །བཟོད་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་ལ་གནས་མི་མོས། །ལེགས་ཉེས་རྟོག་ལ་མི་དགེའི་ཚུལ་འཆང་ཞིང་། །ཡོན་ཏན་མེད་པའི་རྒྱལ་ལ་གྲགས་པ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །མདོར་ན་གཏི་མུག་རྨོངས་པའི་མུན་པ་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་རང་བཞིན་དུ་ལྡན་པས་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཉི་མ་མ་ཤར་བར་དུ་མི་ལྡོག་ལ། དེའི་རྐྱེན་ཡང་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། སྙོམ་ལས་ཅན་དང་། གཉིད་ལ་དགའ་བ་དང་། དྲན་ཤེས་ཉམས་པའི་གཏི་མུག་མི་རྟོག་པའི་བསམ་གཏན་དུ་སྒོམ་པ་དང་། མི་ཤེས་བཞིན་དུ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། ལོག་ལྟ་ཆེ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུམ་པར་གྱུར་ནས་བློའི་སྲོ་ཤི་ནས་མཁས་པ་བསྟེན་པ་ལ་མི་དགའ་ཞིང་། དེའི་སྒྲིབ་བྱེད་དུ་ཐོས་བསམ་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པའི་བདུད་ཀྱི་གསང་ཚིག་སྒྲོག་པ་ཡོད་དོ། །ལེ་ལོ་སྙོམ་ལས་བསྟེན་ངན་བསྟེན་པ་དང་། །གཉིད་ཀྱི་དབང་གྱུར་མི་རྟོག་ངང་ཚུལ་དང་། །ཐུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ལ་མོས་མེད་དང་། །ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ནོན་པས་དོན་འདྲི་དང་ །དམའ་སེམས་བདག་ལ་ཞེན་པ་བྱུང་བའི་རྒྱུས། ། མཁས་པའི་སྐྱེ་བོ་བསྟེན་པར་མ་དད་དང་། །ལོག་པའི་རྣམ་རྟོག་དུག་ཆེ་ལོག་ལྟ་དག །གཏི་མུག་རྒྱུ་ཡིན་མཁས་པས་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་ཐོག་མར་ཐོས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་བརྟེན་དགོས་པའི་ཚུལ། དེའང་འདི་ན་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་སར། །ཐོས་པ་ལས་བྱུང་ཤེས་རབ་མ་བརྟེན་ན། །བསམ་དང་བསྒོམ་པའི་ཡོན་ཏན་གནས་མིན་འཁྱམས། །ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་རུ་གསུངས། །དེ་ལ་གང་ཟག་གང་གི་རྒྱུད་འཕགས་པ་ཡིན་ན་ནི་སྔོན་གྱི་གོམས་པའི་སྟོབས་བརྟན་པས་སྐྱེ་བ་དེ་ལ་ཐོས་བསམ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མ་བྱས་ཀྱང་རང་སྟོབས་ཀྱི་རིག་པ་སྲིད་ཀྱི། དེ་ལྟར་སྲིད་ནའང་སོ་སོ་ཡང་དག་པ་རིག་པ་བཞི་དང་ལྡན་པས་དགུ་པའི་ཡོན་ཏན་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་འབད་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞོན་ནུ་ནོར་བཟང་གིས། ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་ཚད་བཟུང་མེད་པར་ཤོག །ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རང་རྒྱུད་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཡིན་པའི་རྟགས་སུ་སེམས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་ཡོད་ཅིང་། རྨོངས་པའི་ཕྱོགས་འགྲོ་བ་གཞན་དང་གཞན་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་ན་དེ་དག་གི་ལེགས་སྨོན་གསོལ་བས་ཕན་པར་མི་འགྱུར་བས་ཐོག་མར་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་འཚོལ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཙམ་པོ་པ་ཁ་བའི་འོག་གི་འབར་འབུར་དང་འདྲ་སྟེ་གནས་མིན་དུ་འཁྱམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་དཔའ་བོས། ཐོས་ཉུང་དམུས་ལོང་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་མི་ཤེས། །དེ་མེད་དེ་ཀོས་ཅི་ཞིག་བསམ་པར་བྱ། །དེ་བས་ཐོས་ལ་བརྩོན་བྱ་དེ་རྒྱུ་ལ། །བསམས་བཞིན་བསྒོམས་པས་ཤེས་རབ་ཡངས་པ་འབྱུང་། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཐོས་པ་ཡིན་པའི་ཚུལ་དང་། ཐོས་ནས་ནགས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ། མགོན་པོ་བྱམས་པས། ཤེས་རབ་མཆོག་ཡིན་དེའི་གཞི་ནི། །ཐོས་པ་དེ་ཕྱིར་ཐོས་པ་མཆོག ། ཅེས་དང་། བསླབ་བཏུས་ལས། བཟོད་བྱ་ཐོས་པ་བཙལ་བར་བྱ། །དེ་ནས་ནགས་སུ་གནས་པར་བྱ། །མཉམ་པར་གཞག་ལ་བརྩོན་བྱ་ཞིང་། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལ་ཐོས་པས་གཏན་ལ་ཇི་ལྟར་དབབ་ན། དབབ་བྱ་ཆོས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་དེ་དེའང་མཛོད་ལས། སྟོན་པའི་དམ་ཆོས་རྣམ
Chinese
所有的一切事业，以及其他所有的功德集合，都依赖于这种智慧而产生。就像世间的艺术、工艺、学术、自我保护、获取食物和财富以及帮助他人等等，都是有智慧的人才能做到的。世间有无数的艺术珍宝，有各种不同的学术，以及完全掌控的智慧和咒语等等。各种不同的教法，各种各样的解脱之门，以及各种利益世间的方式，都展现了伟大菩萨的力量。这一切都源于完整的智慧。如果没有智慧，不要说了解经论和证悟的法有多少和如何，即使努力修持布施和戒律等波罗蜜多的道，也无法成为解脱之因，也无法清净。如果没有智慧，在追求果报时，布施本身也不会变得清净。如果没有智慧的光芒驱散黑暗，就不会具备清净的戒律。大多数情况下，因为没有智慧，戒律会被罪过的过失所染污，变得烦恼。如果没有智慧，即使凭借前世布施的果报获得了国王和首领等地位，名声也只会出现一次就立即消失。即使心怀善意，也很难帮助他人。因此，即使是世间的论典也需要学习。如果心被错误的智慧所驱使，就不会安住于忍辱的功德。在辨别好坏时，会持有不善的态度，就像没有功德的国王一样，名声转瞬即逝。总之，愚痴的黑暗自然存在于众生的相续中，只有当智慧的太阳升起时，才能消除它。而愚痴的原因是恶友、懒惰、懈怠、贪睡、失念、修持不作意的不思之禅、明明不懂却傲慢自大、邪见深重、对广大的佛法道理感到畏惧，以至于智慧枯竭，不喜欢亲近智者。而听闻和思维会成为它的障碍。
English
All activities and all other collections of merit arise dependent on such wisdom. Similarly, even worldly arts, crafts, scholarship, self-preservation, obtaining food and wealth, and helping others, etc., occur to those who have wisdom. In the world, there are countless supreme treasures of art and various different fields of study, as well as the wisdom and mantras that completely control them. The various arrangements of the Dharma, the different types of liberation gates, and the various ways of benefiting the world, all demonstrate the power of the great bodhisattvas. All of these arise from complete wisdom. Without wisdom, let alone knowing how many and what kind of teachings of scripture and realization there are, even if one strives on the path of the perfections, such as generosity and discipline, they will not become causes for liberation, nor will they be purified. Without wisdom, in seeking results, generosity itself will not become completely pure. If the light of wisdom does not dispel the darkness, one will not possess pure discipline. For the most part, because of the lack of wisdom, discipline becomes defiled by the faults of wrongdoing, becoming afflicted. Without wisdom, even if one obtains the position of king or leader, etc., from the fruits of past generosity, fame will only arise once and then immediately vanish. Even if one has good intentions, one will have little power to help others. Therefore, even worldly treatises must be studied. If the mind is driven by the fault of wrong wisdom, it will not be able to abide in the virtue of patience. When discerning good and bad, one will hold an attitude of non-virtue, like a king without merit, whose fame is fleeting. In short, the darkness of ignorance naturally exists in the minds of beings, and it will not be dispelled until the sun of wisdom rises. The causes of ignorance are evil friends, laziness, idleness, love of sleep, loss of mindfulness, meditating on non-conceptual meditation without discernment, arrogance even though one does not know, strong wrong views, and being daunted by the vast meaning of the Dharma, to the point that intelligence withers, and one does not like to associate with the wise. Listening and contemplation become obstacles to it.
Chinese
有宣说无有精髓的魔之密语。与懒惰懈怠，亲近恶友，为睡眠所控，处于无思状态，对能仁之殊胜智慧没有兴趣，被邪慢压制而寻问意义，因生起卑劣心和对自我的执着。 不信奉贤士，邪恶分别念如毒般猛烈，生起邪见。是愚痴之因，贤士应舍弃。如是。因此，首先必须依赖听闻的功德。于此，在凡夫之处，若不依赖听闻所生之智慧，则思维和修习的功德将漂泊不定。听闻之智慧，被说是所有一切之因。其中，若有众生之相续是圣者，则因往昔串习之力稳固，故于此生虽未广行听闻思惟，亦可能生起自力之智慧。如是虽可能，然因具足四种个别正知，故在未生起第九功德于相续之前，必须努力。如青年贤护（Nor bzang）云：愿诸功德，亦无有衡量。如是发愿。因此，自相续是凡夫之征相，即心怀烦恼，与愚昧之方之其他有情相同，若具足此等，则彼等之善愿祈祷无有利益，故首先应寻求听闻所生之智慧。若不如此，则思维和修习之智慧，犹如雪下之余烬，漂泊不定。如是，导师英雄（dPa' bo）云：少闻如盲人，不知修习之理。无彼，彼又将思维何事？因此，应勤奋于听闻，彼为因，如理思维修习，则将生起广大智慧。如是。因此，是智慧生起之因的听闻之理，以及听闻后前往森林之理。怙主慈氏（Byams pa）云：智慧为殊胜，彼之基为，听闻，故听闻殊胜。 如《学集论》云：应寻求堪忍之听闻，之后应住于森林，应勤奋于等持。如是说。其中，听闻如何决定，所决定之法即是如来之教法，珍宝也。于彼，《俱舍论》云：导师之正法
English
There are proclamations of secret words of demons that lack essence. And laziness, negligence, relying on bad companions, being controlled by sleep, being in a state of non-thought, having no interest in the supreme wisdom of the Able One, being oppressed by wrong pride and asking for meaning, and due to the arising of low self-esteem and attachment to self. Not having faith in relying on wise people, wrong thoughts are as poisonous and have wrong views. It is the cause of ignorance, which the wise should abandon. Thus, one must first rely on the merits of listening. Here, in the place of ordinary beings, if one does not rely on the wisdom that comes from listening, then the merits of thinking and meditating will wander aimlessly. The wisdom of listening is said to be the cause of all. Among them, if the continuum of any person is noble, then because the power of previous habits is stable, even if one does not do extensive listening and thinking in that life, the intelligence of one's own power may arise. Even if it is possible, one must strive until the ninth quality is not born in the continuum because it possesses four individual correct knowledges. As the youth Norzang said: May all qualities also be without measure. Thus he prayed. Therefore, as a sign that one's own continuum is an ordinary person, the mind is afflicted, and if one possesses the same as other beings who go to the side of ignorance, then their good wishes and prayers will not be of benefit, so one must first seek the wisdom that comes from listening. If one does not do so, then the wisdom of thinking and meditating is like embers under the snow, wandering aimlessly. Thus, the teacher Hero said: The one who has little listening is like a blind person, not knowing how to meditate. Without that, what will he think about? Therefore, one should be diligent in listening, that is the cause, and if one meditates while thinking, then vast wisdom will arise. Thus. Therefore, the reason for listening is the cause of the arising of wisdom, and the reason for going to the forest after listening. Lord Maitreya said: Wisdom is supreme, its basis is, listening, therefore listening is supreme. As it says in the Compendium of Trainings: One should seek tolerant listening, then one should dwell in the forest, and one should strive for even placement. Thus it is said. How does listening determine that? The Dharma to be determined is the precious teaching of the Buddha himself, and also in the Treasury it says: The teacher's true Dharma