Tibetan
གས་པ་ལ་ཡང་སོ་སོར་རྟོག་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་དམིགས་པ་ལ་ཡང་བལྟའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་པས་དམིགས་པ་ལ་དབང་ཐོབ་བོ། །ཞེས་དང་། ད་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དམིགས་པ་གང་ཅི་ཡང་རུང་། ད་ཐམས་ཅད་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མི་གནས་པ་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བར་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་པ་འདིས་དམིགས་པ་མཐའ་དག་འདུས་བྱས་ཡིན་པར་གསལ་བར་བསྟན་ཅིང་། དེ་ལྟར་ཡིན་པས་བསྔོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དུས་གསུམ་དང་། ཁམས་གསུམ་དང་། དགེ་སྡིག་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་དེ་ལ་ནི་བསྔོ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་ཡང་དག་སྦྱོར་བའི་རྒྱུད་ལས། དེ་ཡི་སྡིག་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི། །ཆ་གཉིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། །མཁས་པས་འདི་གཉིས་རྣམ་པར་སྤང་། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་རྒྱ་ཆེར་ཡོད་དོ། །དེ་བས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་པའི་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་སྒྱུ་དང་། རྨི་ལམ་དང་། ཆུ་ཟླ་དང་། མིག་ཡོར་ལྟ་བུར་བལྟ་ཞིང་། རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཤེས་པ་དེས་སེམས་འདི་ལྟར་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་ལྟ་བུ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པས་འཁོར་བ་ན་འཁོར་བ་སྙིང་རེ་རྗེ་སྙམ་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀུན་རྫོབ་པ་མངོན་དུ་བྱས་ལ། ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ངང་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པར་བྱའོ། ། གང་གི་ཚེ་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་བྲལ་ནས་མཉམ་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་རྩོལ་བ་གློད་དེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཆ་མཉམ་པའི་བཏང་སྙོམས་ལ་གོམས་པར་བསླབ་བོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་རྩོལ་བ་བྱས་ན་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བས་རྒོད་པར་འགྱུར་ལ། ཡང་ཤེས་པའི་གདངས་ཉམས་ནས་བྱིང་བར་གྱུར་ན་ལྷག་མཐོང་མེད་པར་རིག་པར་བྱས་ནས་དམུས་ལོང་ལྟ་བུའི་སེམས་མུན་པར་ཞུགས་པའི་སྐྱེས་བུའམ། མིག་བཙུམས་པ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གདངས་ཆ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་བསལ་ཕྱིར་བྱིང་བ་དེ་ཉིད་བཙལ་བས་བསླངས་ནས་ཤེས་བྱའི་དོན་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་
Chinese
並且對於各別觀察和以對一切眾生的大悲心為目標也應當觀察。種姓之子，這樣的話，菩薩以善巧方便和清淨的般若波羅蜜多就能夠在目標上獲得自在。如是說。現在菩薩的目標無論是什麼，現在一切都是為了現證一切智智，沒有不適用的。菩薩凡是將一切目標完全迴向，那就是菩薩的善巧方便，能見到一切法都隨順菩提。這段話清楚地表明了一切目標都是有為法。既然如此，迴向的特徵也就完全成立了。而般若波羅蜜多是從三世、三界以及善惡本身中解脫出來的，因此對它沒有迴向。在《真實相應經》中說：「它的罪業和福德，兩種部分是分別思維的，智者應當捨棄這兩種。」等等，有很多類似的說法。因此，從禪定中出定的時候，應當將一切世間視為幻象、陽焰、夢境、水月和眼翳等。之後，以獲得的智慧應當這樣生起心念：唉，這些眾生因為受到普遍的煩惱所困擾，沒有領悟到如此甚深的法，所以在輪迴中流轉，真是可悲啊！這樣就顯現了世俗菩提心。並且，應當將一切法安住在無顯現的禪定，也就是勝義菩提心的狀態中。 當遠離了沉沒和掉舉的過失，安住在平等中的心融入於真如之時，那時就應當放鬆努力，習慣於止觀雙運的捨。如果對此加以努力，心就會因為散亂而掉舉。如果智慧的光芒減弱而變得沉沒，就要認識到沒有勝觀，就像盲人一樣，心陷入黑暗中的人，或者像閉著眼睛一樣，沒有分別思維智慧的光芒，為了消除這種過失，就要尋找沉沒，將其提起，然後以正確的智慧來認識所知之義，也就是無分別的智慧。
English
And also, one should observe with individual contemplation and with great compassion towards all sentient beings as the object. Son of good family, in this way, Bodhisattvas who are skilled in means and pure in the perfection of wisdom will be able to gain mastery over the object. Thus it is said. Now, whatever the object of a Bodhisattva may be, everything now is without exception for the sake of actualizing the omniscient wisdom. A Bodhisattva who completely dedicates all objects is a Bodhisattva who is skilled in means, seeing that all dharmas follow after enlightenment. This passage clearly shows that all objects are conditioned phenomena. Since this is the case, the characteristic of dedication is also completely established. And the Perfection of Wisdom is liberated from the three times, the three realms, and good and evil themselves, therefore there is no dedication for it. In the Sutra of True Concordance, it says: "Its sins and merits, the two parts are separately conceived, the wise should abandon these two." And so on, there are many similar statements. Therefore, when arising from that samadhi, one should view all the worlds as illusions, mirages, dreams, water moons, and visual impairments. Afterwards, with the wisdom that is attained, one should generate the mind in this way: Alas, these sentient beings, because they are afflicted by pervasive afflictions, have not comprehended such profound Dharma, and therefore wander in samsara, how pitiful! Thus, the conventional Bodhicitta is manifested. And also, one should place all dharmas in the state of non-manifesting samadhi, which is the ultimate Bodhicitta. When the mind, free from the faults of sinking and agitation, abides equally and merges into Suchness, then one should relax effort and train in equanimity, which is the union of calm abiding and insight. If effort is applied to this, the mind will become agitated due to distraction. And if the radiance of wisdom diminishes and becomes dull, one should recognize that there is no superior seeing, like a blind person, a person whose mind is plunged into darkness, or like closing the eyes, without the radiance of discriminating wisdom, in order to eliminate this fault, one should seek out the dullness, raise it up, and then with correct wisdom recognize the meaning of what is to be known, which is non-discriminating wisdom.
Tibetan
ཤེས་རང་བཞིན་གྱིས་གོ་འབྱེད་པའི་གདངས་གདོན་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་རྟོག་དཔྱོད་རྣོན་པོ་ལྷག་མཐོང་དུ་འདོད་ནས་སྤྲེའུ་བཞིན་དུ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་ཞིང་རྒོད་པར་གྱུར་བ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་འཁྲུལ་ན་ཆེས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཤེས་རབ་ནི་དངོས་པོ་བྱེ་བྲག་ཡིན་པས་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ན་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་ཀྱང་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཤིང་མ་གྲུབ་ན་ཤ་པ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པཎྜི་ཏ་པྲཛྙཱ་མོཀྵས་ཀྱང་དབུ་མའི་འགྲེལ་བ་ལས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་དགོངས་འགྲེལ་ལས། དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་དེ་དག་ལ་ཤེས་བྱའི་དོན་དེ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པ་དང་། བཟོད་པ་དང་། འདོད་པ་དང་བྱེ་བྲག་འབྱེད་པ་དང་ལྟ་བ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་འགལ་སྙམ་ན། འདི་དག་ནི་ མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟར་མཐོང་བའི་ལྷག་མཐོང་གཅིག་པོ་ལ་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་བྱའི་ཁྱད་པར་དེ་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཞུགས་པའི་ཚེ་ཇི་སྙེད་པའི་ཤེས་བྱ་མཁྱེན་པས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚེ་ཤེས་བྱ་ཡུལ་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་ཇི་ལྟ་བར་མཁྱེན་པས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བུཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་། དོན་ལ་རྟོག་པས་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་མཚན་མར་འཛིན་པ་གང་ཞིག་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་རྒྱན་གཉིས་པས་ཀྱང་བཤད་ཅིང་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་ནི་སྔ་མ་རྩིང་ལ་ཕྱི་མ་ཞིབ་པའི་ཁྱད་པར་ཙམ་ལས་སྐད་ཅིག་དང་ཆ་ཤས་དུ་མ་ལ་དམིགས་པས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་དང་འདྲེས་པའི་ཤེས་རབ་འདུས་བྱས་ཀུན་རྫོབ་པར་བརྒྱུད་ལྡན་ཡིན་ཏེ་འཇམ་དཔལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བ་ལས་ཀྱང་། བསམ་གཏན་ལ་མཚན་མ་དང་། ཤེས་རབ་རྒྱུ་བ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ལས་ཅེས་དང་། ལྷའི་བུ་ཇི་ཙམ་དུ་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་། མཐོང་བ་དང་། ཐོས་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་དུ་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་དེ་དག་ནི་ཐོ
Chinese
应当宣说以觉性开启的妙音。当有人想要以敏锐的分别和分析作为胜观，像猴子一样心识散乱而掉举时，如果误以为是分别的智慧，那就会与一切皆空且无我的道理相违背。为什么呢？因为智慧是特殊的对境，如果对境不成立，那么智慧本身也无法成立，就像树木不成立，枝叶等也无法成立一样。班智达智慧解脱（梵文：Prajñā-mokṣa）也在《中观论释》中这样说过。如此说来，如果有人认为这与《解深密经》中所说相违背：“像那样，在等持的行境，对于那些影像，对所知之义进行辨别，以及详细地辨别，以及完全地思择和完全地分析，以及安忍，以及欲求，以及分别，以及见解和分别，这些就叫做胜观。像那样，菩萨是精通胜观的。” 如果有人这样认为，那么这些并非是指在入定之时，将一切法视为无二智慧的体性，如同虚空一般显现的唯一的胜观。当所知的差别进入能知的对境时，通过了知多少所知而进行辨别；当自性清净时，所知不进入对境，如实地了知，从而详细地辨别；由于具有听闻和思维的智慧，因此忆念包括十二部经在内的圣言，并且思索其含义，因此凡是以带分析的相执着，即是完全的思择和完全的分析，赡部洲二胜也这样说过。思择和分析二者，只是前者粗略后者精细的差别而已。因为它们缘于刹那和众多部分，所以是与八识聚混合的、有为的、世俗的、具有传承的智慧。如《文殊师利幻化经》中也说：“禅定中的相，以及智慧的流动，也是魔的事业。”又说：“天子啊，有多少的思择，以及分别，以及完全的思择，以及见，以及听，以及分别，以及有多少的识的处所，就有多少是魔的事业。”因此，这些都是
English
One should proclaim the melodious sound that opens up through awareness. When someone desires to use sharp discrimination and analysis as superior seeing (vipassanā), and their mind becomes distracted and agitated like a monkey, if they mistake this for discriminating wisdom, it will greatly contradict the emptiness and selflessness of all things. Why? Because wisdom is a specific object; if the object is not established, then wisdom itself cannot be established, just as if a tree is not established, its branches and leaves cannot be established either. The Paṇḍita Prajñā-mokṣa also stated this in the commentary on the Madhyamaka. If that is the case, someone might think this contradicts what is said in the Saṃdhinirmocana Sūtra: "Thus, in the realm of meditative absorption, with respect to those images, the discrimination of the meaning of what is to be known, the detailed discrimination, the complete conceptualization, the complete analysis, the forbearance, the desire, the differentiation, the view, and the conceptualization—these are called superior seeing. Thus, a Bodhisattva is skilled in superior seeing." If someone thinks this, then these are not referring to the sole superior seeing that, during meditative equipoise, sees the nature of all phenomena as the non-dual wisdom, like the expanse of the sky. When the distinctions of what is to be known enter the object of the knower, one discriminates by knowing as much as is to be known; when the nature is completely pure, what is to be known does not enter the object, and one knows it as it is, thereby discriminating in detail; because one possesses the wisdom of hearing and thinking, one remembers the sacred words, including the twelve branches of scripture, and contemplates their meaning, so whatever clings to characteristics with analysis is complete conceptualization and complete analysis. The two ornaments of Jambudvipa (Asanga and Vasubandhu) also said this. Discrimination and analysis only differ in that the former is coarse and the latter is subtle. Because they focus on moments and many parts, they are conditioned, conventional wisdom mixed with the eight consciousness aggregates, possessing a lineage. As it is also said in the Mañjuśrīvikrīḍita Sūtra: "Characteristics in meditation, and the wandering of wisdom, are also the work of Māra." And it says: "O son of the gods, as much as there is conceptualization, discrimination, complete conceptualization, seeing, hearing, differentiation, and as many places of consciousness as there are, that much is the work of Māra." Therefore, these are