Tibetan
ྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་སྟེར་བར་མཛད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་རྒྱས་བཏབ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་ཡོད་ པ་དང་མེད་པ་ལས་འདས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། སྒྱུ་མ་དང་(རྗེས་སུ་མཐུན་པའམ་)འདྲ་བར་ཤེས་ པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་གཟུགས་གཅིག་པུ་ནི་མེ་ལོང་གི་ནང་དུ་མཐོང་པ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་ ལ་གནས་པར་སྣང་པའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་མེ་ལོང་ལ་སྣང་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ ལ་གནས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ བཞིན་དུ་སྣང་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པས་སྦྱོར་བའི་ཡན་ལག་དྲུག་ རྟག་ཏུ་བསྒོམས་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ གཟུགས་ནི། ཕྱི་རོལ་ཏུ་ནམ་མཁའ་ལ་མཐོང་ཞིང་ནང་དུ་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ དུ་མཐོང་ངོ་། །དེ་བས་ན་ཕྱི་དང་ནང་དུ་སྣང་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ལས་འདས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ་ དབང་པོ་སོ་སོ་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། འཇིག་ རྟེན་གསུམ་སྣང་བྱེད་ཅིང་དྲི་མེད་གློག་འདྲ་འོད་ཟེར་དུ་མ་འཕྲོ་བར་བྱེད། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ དང་བརྟེན་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་ དུ་བསྟན་པར་མཛད་པས་ན་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་(རྣམས་)སྣང་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱའོ། 369། འཁོར་བའི་བག་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ན་དྲི་མ་མེད་པའོ། །འོད་གསལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་ གྱུར་པས་ན་གློག་དང་འདྲ་(ཞིང་མཚུངས་ན་ཐ་དད་མེད་)བའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པས་ན་འོད་ཟེར་དུ་མ་འཕྲོ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་གར་བཞུགས་ ཞེ་ན། ཕྱི་དང་ལུས་(རྣམས་)ལ་(ནི་ཐ་དད་མེད་པར་)ཞེས་བྱ་བར་གསུངས་སོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་ཕྱི་ དང་ལུས་ལ་གནས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཐོང་ཞེ་ན། ། ཡུལ་(དང་)བྲལ་ཞེས་བྱ་བར་གསུངས་ཏེ། ནམ་མཁའི་དབུས་སུ་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་སོགས་ པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དྲིན་གྱིས་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དོར་བར་བྱེད་པའི་དུས་དེ་ལ་ཉི་མ་ དང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་བཞིན་དུ་ཕྱི་དང་ལུས་དབྱེར་མེད་པའི་ངོ་བོས་རྣལ་འབྱོར་པས་མཐོང་ པ་ཡིན་གྱི། གཟུང་པ་དང་འཛིན་པའི་འབྲེལ་པ་མ་ཆད་པའི་བར་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་ པོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། སྣང་པ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་ལས་འདས་པར་གྱུར་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་ གཟུགས་བརྙན་དང་། ཆུ་ཟླ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའོ། །གང་དུ་མཐོང་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་ལ་ གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་དངས་པའི་
Chinese
那么，给予觉悟之道是怎样的呢？例如，‘手印’等，由于已在无上菩提上盖上手印，因此是超越有和无的。应当知晓，这如同幻术或相似之物。例如，仅仅一个形相在镜子中显现，并且看似存在于先前的位置。外在的事物本身并未显现在镜子中，因为它存在于自身之中。但它也并非与那（镜中之像）完全不同，因为它以同样的方式显现。同样，瑜伽士通过持续修习六支瑜伽，凭借其力量，能够看到具足一切相的空性之形，在外在的虚空中，以及内在的意根中，都同样显现。因此，显现在外和内的事物并非真实存在，因为它超越了能生和所生的关系。但它也并非不存在，因为它成为了各个感官的对境。因此，由于其殊胜之处，它能照亮三界，并放射出无垢如闪电般的光芒。’这段话表明，一切作为所依和能依的事物的自性，都如实地显现，因此被称为‘照亮三界’。 由于脱离了轮回的习气，所以是无垢的。由于是光明自性，所以如闪电一般（相似，但并非完全相同）。由于是超越世间的五种智慧的自性，所以被称为‘放射出多种光芒’。那么，它住在哪里呢？经中说：‘在外和身体（之间没有差别）’。那么，如果它住在外和身体之中，为什么众生看不见呢？经中说：‘远离对境’。在虚空之中，凭借空性的力量，当眼根等舍弃了色等对境时，就像太阳和阳光一样，瑜伽士能够以无别于外和身体的体性见到它。在能取和所取的关联未断绝之前，是无法见到的。那么，它是什么样的呢？‘仅仅是显现’，这意味着它超越了实体，如同梦中的影像和水中的月亮一般显现。在哪里显现呢？‘住在虚空中’，例如，在清澈的
English
How is the giving of the path to enlightenment? For example, 'mudra' (ཕྱག་རྒྱ་, *hastamudrā*, hand gesture, seal) and so on, because the mudra that has been sealed on the unsurpassed enlightenment is beyond existence and non-existence. It should be known that this is like an illusion or something similar. For example, only one form is seen in the mirror, and it appears to exist in the previous place. The external object itself does not appear in the mirror, because it exists in itself. But it is also not completely different from that (the image in the mirror), because it appears in the same way. Similarly, the yogi, through the power of constantly meditating on the six limbs of yoga, is able to see the form of emptiness that is complete with all aspects, appearing in the external sky and also in the internal mind faculty. Therefore, the object that appears externally and internally is not truly existent, because it is beyond the relationship of cause and effect. But it is also not non-existent, because it becomes the object of each of the senses. Therefore, because of its distinctiveness, it illuminates the three realms and radiates immaculate, lightning-like rays of light.' This passage shows that the nature of all things that are the basis and the dependent is revealed as it is, and therefore it is called 'illuminating the three realms'. Because it is free from the habitual tendencies of samsara, it is immaculate. Because it is the nature of clear light, it is like lightning (similar, but not exactly the same). Because it is the nature of the five transcendent wisdoms, it is called 'radiating multiple rays of light.' Where does it reside? It is said in the sutra: 'There is no difference between the outside and the body.' So, if it dwells in the outside and the body, why do sentient beings not see it? It is said: 'It is apart from objects.' In the middle of the sky, by the power of emptiness, when the eye faculty and so on abandon objects such as form, the yogi is able to see it with a nature that is inseparable from the outside and the body, like the sun and sunlight. It cannot be seen until the connection between the grasper and the grasped is broken. What is it like? 'It is merely an appearance,' which means that it transcends substance and appears like an image in a dream or the moon in water. Where does it appear? 'It dwells in the sky,' for example, in the clear --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ བཞིན་དུ་སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པར་མཐོང་པའོ། །ཅི་མཐོང་ཞེ་ན་སེམས་(ཀྱི་ གཟུགས་)ཞེས་བྱ་བ་ནི། བག་ཆགས་ཀྱི་དྲི་མ་ལས་འདས་པར་གྱུར་པའི་རང་གི་སེམས་(ཀྱི་སྟོང་ གཟུགས་)ཡིན་གྱི་གཞན་(གྱི་)ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ ཀྱི་གཟུགས་དེ་གང་ནས་བྱུང་ཞེ་ན། སེམས་ལས་བྱུང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན། རྨི་ལམ་གྱི་ གནས་སྐབས་སུ་ཕལ་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་པའི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་སོ་ སོར་སྣང་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་ལས་ནི་མ་ ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་སེམས་ལས་བྱུང་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི། ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཇི་ལྟར་གནས་པར་ འགྱུར་ཞེ་ན། འགྲོ་བ་དུ་མ(འི་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་)ལ་ནི་(སེམས་ཉིད་ཀྱིས་)འཁྱུད་པར་བྱེད་པ་དེ་གཅིག་ 1-351 གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་ཆུས་གང་(བར་གྱུར་)པའི་གྲངས་མེད་པའི་བུམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ ཉི་མ་གཅིག་པུ་དུ་མར་སྣང་པར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་མོ་དེ་སེམས་ཅན་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་ཁར་བཞུགས་པའོ། །རྟེན་དུ་མའི་དབང་གིས་དེ་ཡང་དུ་མར་མི་འགྱུརཏེ། དཔེར་ན་ཉི་མ་གཅིག་པུ་ནི་བུམ་པ་རེ་རེ་ལ་གཟུགས་བརྙན་དུ་གྱུར་པ་བཞིན་དུའོ། །འོ་ན་ གལ་ཏེ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་འབྲེལ་པས་གནས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི། རྟེན་མེད་པས་ བརྟེན་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་བྱ་ ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ཡིན་གྱི། (བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་)རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་འབྲེལ་པས་ ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཉི་མ་གཅིག་པུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གསལ་ བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་མཛད་ པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་གལ་ཏེ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་འབྲེལ་པས་གནས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐྱོན་མེད་ དེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ཉམས་པར་གྱུར་པས་ཉི་མ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་ བའི་སེམས་ཉམས་པར་གྱུར་པས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སེམས་མི་ཉམས་པར་ཤེས་པར་ བྱའོ། །དེ་བས་ན་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་འབྲེལ་པ་ནི་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡིན་གྱི་ལུས་པོ་ལ་ སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རང་གི་སེམས་སྣང་པར་གྱུར་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ པོ་གསལ་བར་མཛད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་མོས་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟེར་བར་མཛད་ཀྱི། (ཆད་པ་ལ་སོགས་པ་)ཉི་ཚེ་བ(འི་སྟོང་པ་)དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ༼༣༦༽ ། ༈ དེ་ཉིད་བསྟན་པར་མཛད་དེ། སེམས་ནི་དྲི་མ
Chinese
正如在镜子里看到影像一样，在无云的晴空中也能看到（心的影像）。看到什么呢？所谓的‘心（之形）’，是超越了习气污染的自心（之空形），而不是其他的。那么，作为心之自性的空性之形从何而来呢？所谓的‘从心而生’，譬如在梦境中，由平凡的心所产生的各种显现，同样也是从轮回的心中产生，而不是从其他地方产生。如果说是从心中产生，那么它如何存在于外境呢？所谓的‘与众多（众生的心之形）相拥’，是指（心本身）拥抱它们，这指的是一个道理。譬如，在充满水的无数个瓶子中，只有一个太阳显现出无数个影像一样，大手印就安住在所有众生的心中。它不会因为所依的不同而变成多个，就像一个太阳在每个瓶子里都显现出影像一样。如果说是通过所依和能依的关系而存在，那么没有所依，能依不也会消失吗？可以这样说，但事实并非如此，因为它是以能遍和所遍的方式存在，而不是以（能生和所生）所依和能依的关系存在。譬如，一个太阳以其光明遍照瓶子等一切事物一样，大手印也以其自性遍及一切。即使是以所依和能依的关系存在也没有过失，譬如瓶子损坏了，太阳也不会损坏一样，轮回的心损坏了，涅槃的心也不会损坏。因此，所依和能依的关系是针对心和智慧而言的，而不是针对身体等而言的。因此，显现自心，照亮三界的这个大手印，能赐予无上菩提，而不是（断灭等）片面的（空性），也不是分别念自性的智慧印，也不是事业手印等。（36） 为了进一步阐释这一点，心是无垢的
English
Just as an image is seen in a mirror, so too is it seen in a cloudless sky. What is seen? The so-called 'form of mind' is one's own mind (empty form) that has transcended the defilements of habitual tendencies, and not something else. From where does the form of emptiness, which is the nature of mind, arise? The so-called 'arising from mind' is like the various appearances that arise from the ordinary mind in a dream state; similarly, it arises from the mind of samsara, and not from anything else. If it arises from the mind, then how does it exist externally? The so-called 'embracing many (forms of minds)' means that (the mind itself) embraces them, which refers to one principle. For example, just as one sun appears as many in countless pots filled with water, the Mahamudra resides in the hearts of all sentient beings. It does not become many due to different supports, just as one sun appears as an image in each pot. If it exists through the relationship of support and supported, wouldn't the supported disappear without the support? It can be said so, but it is not the case, because it exists in the manner of pervader and pervaded, and not in the relationship of support and supported (producer and produced). Just as one sun pervades all things such as pots with its light, so too does it pervade by its very nature. Even if it exists in the relationship of support and supported, there is no fault, just as the sun does not perish when a pot is destroyed, so too should it be understood that the mind of nirvana does not perish when the mind of samsara perishes. Therefore, the relationship of support and supported is for mind and wisdom, and not for the body and so on. Therefore, the Mahamudra that illuminates one's own mind and illuminates the three realms bestows unsurpassed enlightenment, and not (annihilation, etc.) partial (emptiness), nor the wisdom seal of the nature of conceptual thought, nor the action seal, and so on. (36) To further illustrate this point, the mind is without defilement. --------------------------------------------------------------------------------