Tibetan
་བ་མེད། །ཟབ་ཞི་སྤྲོས་བྲལ་མི་རྟོག་གཉུག་མའི་དབྱིངས། །འཕོ་འགྱུར་ཀུན་བྲལ་ལྷན་སྐྱེས་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཡོད་ཅེས་བློ་ཡིས་དཔྱད་དུ་མེད་པས་སྟོང་། །མེད་ཅེས་ངོ་བོ་ བསམ་མི་ཁྱབ་པས་བྲལ། །སྒྲོ་འདོགས་སྐུར་འདེབས་ཟད་པའི་གཉུག་མའི་ལམ། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་ཡོངས་ཀྱི་གཤེགས་ཤུལ་མཆོག །གཟོད་ནས་མ་བྱས་ལྷུན་གྲུབ་ངང་དུ་གནས། །ད་ལྟ་མ་བཅོས་བཟོ་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད། །མ་འོངས་དེ་ལས་འཕོ་འགྱུར་གཞན་བྲལ་བའི། །འགྲོ་ཀུན་ཡོངས་ཁྱབ་བདེ་གཤེགས་རྡོ་རྗེ་སེམས། །མཐའ་བྲལ་གནས་སུ་ཕྱིན་ཡང་ལེགས་མིན་ཤིང་། །ངན་སོང་སྡུག་བསྔལ་ཁུར་ཡང་མ་དམན་པའི། །རིག་སྟོང་དངུལ་ཆུ་ལྟ་བུ་ཡེ་ཤེས་ཁམས། །རྟག་ཏུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་རྟོགས་མཛོད། །མཐར་ཐུག་གཟོད་ནས་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། །རང་བཞིན་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྲུབ་ཅིང་། །ཐུགས་རྗེས་འགྲོ་ཀུན་གང་འདུལ་སྒྲོལ་མཛད་བའི། །བསམ་མི་ཁྱབ་པའི་གོ་འཕང་ལ་རེག་འགྱུར། །དེ་སྐད་གང་ཤར་གྲགས་སྟོང་གཉུག་མའི་དབྱངས། །རང་གྲོལ་བཅོས་བསྒྱུར་བྲལ་བར་སྨྲས་དེའི་མཐུས། །སྐྱེ་འགགས་གཉིས་མེད་རང་རིག་སྐུ་གསུམ་ངང་། །འགྲོ་ཀུན་ཡོངས་སུ་སྒྲོལ་བའི་མཐུ་ཐོབ་ཤོག །ཁྱད་པར་རྟོག་གེས་བརྟག་པའི་ཚིག་གི་མེས། །མཐའ་བྲལ་དབུ་མའི་ལྗོན་ཤིང་མི་བསྲེག་པར། །འོད་གསལ་འགྲོ་འོང་བྲལ་བར་འབྱམས་ཀླས་པས། །ཚེ་འདིར་མཆོག་གི་འབྲས་བུ་འཛིན་གྱུར་ཅིག ༈ །ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གླུ་དབྱངས་རིག་སྟོང་ངལ་གསོ་ཞེས་བྱ་བ། ཨ་ ཧོ༔ འཁོར་འདས་ཆོས་ཀུན་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེའི་ཁམས། །བསྐྱེད་རྫོགས་ཏིང་འཛིན་ཆོ་གས་སད་བགྱིད་པས། །སངས་རྒྱས་རང་ཞལ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡི། །ཆོས་ཉིད་ངོ་བོ་བླ་མའི་ཞབས་ལ་འདུད། ། ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་ཆོས་སྐུ་ནི། །སྐྱེ་འགགས་གནས་བྲལ་འཕོ་མེད་བདེ་ཆེན་ཏེ། །ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གིས། །གཟུང་འཛིན་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་འདི་བྱུང་ངོ་། །དེ་ཡང་ངོ་བོས་སྟོང་ཡང་རང་བཞིན་གསལ། །སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱང་དབྱིངས་ལས་ཚུལ་ཀུན་སྐྱེས། །འགགས་པ་མེད་ཀྱང་ངོ་བོའི་སྟེང་དུ་འགགས། །གནས་པ་མེད་ཀྱང་ངང་དུ་གནས་པའི་ཚུལ། །འདི་ནི་བློས་བྱས་འཛིན་པའི་དྲི་མ་འདྲ། །སྐྱེས་པའི་ཚུལ་ནི་དོན་ལ་སྐྱེ་བ་མེད། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྩལ་དེ་ཉིད། །རོ་གཅིག་གཉུག་མ་རིག་སྟོང་ངང་དུ་འདུས། །དབྱེར་མེད་རང་སྣང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རུ་གྲོལ། །བདེན་མེད་སྣང་བ་འཁྲུལ་འཁོར་བྱེད་པ་པོ། །རྣམ་རྟོག་དག་ནི་མ་རིག་རྒྱ་མཚོ་སྟེ། །
Chinese
无有。 甚深寂静离戏论，不作意本元之界， 远离一切变异，俱生之智慧， 有，以理智衡量不得故为空， 无，以自性思议不及故为离。 断绝增益谤毁之本元道， 三世诸佛一切之行迹胜， 本来未造任运而安住， 如今不整无作如是性。 未来离彼变异他者之， 周遍一切有情善逝金刚心。 虽至离边之处亦无好坏， 虽负恶趣痛苦亦无减损之， 觉空银水般智慧界， 恒常任运成就彼愿证悟。 究竟本来清净之自性， 自性身与智慧任运成， 以悲心随所应化度脱一切有情之， 不可思议之果位愿能触及。 如是所显现，声空本元之音韵， 自解脱离改造如是说之加持力， 生灭二无自明三身性， 愿得度脱一切有情之力。 尤其以分别寻思之语火， 莫焚毁离边中观之树木， 光明离去来而广大故， 愿此生执持殊胜之果。 ༈ 禅修之歌，名为觉空休息。 阿 霍！ 轮涅诸法不变金刚界， 以生圆次第禅定仪轨而苏醒， 证悟佛陀自面之， 法性自性顶礼上师足。 周遍一切之自性法身者， 生灭住离无迁大乐也， 以境与有境心与心生之， 能取所取轮回之大海由此生。 彼亦自性为空然自性明， 虽无生然从界中生一切法， 虽无灭然于自性上而灭， 虽无住然于性中而安住之相。 此乃心造执著之垢染相似， 生起之相实则无生也， 从五根境所生之妙力彼， 一味本元觉空性中合。 无别自显法身而解脱， 无实显现幻轮之作者， 分别念即是无明大海也。
English
Without. Profound and peaceful, free from elaboration, the realm of innate non-conceptuality, Free from all change, the co-emergent wisdom, Empty, because it cannot be examined by the mind as "existing," Devoid, because its essence cannot be conceived as "non-existent." The innate path where imputation and denigration are exhausted, The supreme path traversed by all the Buddhas of the three times, Unmade from the beginning, abiding in spontaneous perfection, Now, untamed, unfabricated, the suchness itself. In the future, free from change and otherness from that, The Sugata Vajra Heart, all-pervading to all beings. Even having gone to a place beyond extremes, there is no good or bad, Even bearing the burden of suffering in the lower realms, there is no diminution, The wisdom realm like liquid silver, empty of awareness, Realize that which is eternally spontaneously accomplished. The ultimate essence of primordial purity, The self-nature body and wisdom spontaneously accomplished, With compassion, taming and liberating all beings according to their needs, May I touch the state of inconceivable attainment. Whatever arises as such, the sound of emptiness, the innate melody, By the power of saying that it is self-liberated and free from alteration, In the state of self-aware three bodies, free from birth and cessation, May I obtain the power to liberate all beings. Especially, with the fire of words examined by logic, May the tree of the Middle Way, free from extremes, not be burned, Because it is boundless in its clarity, free from coming and going, May I hold the supreme fruit in this life. ༈ A song of practice, called "Resting in Awareness-Emptiness." Ah Ho! The unchanging Vajra realm of all phenomena of samsara and nirvana, By awakening with the rituals of generation and completion stage samadhi, Realizing the face of the Buddha himself, To the feet of the Lama, the essence of Dharmata, I bow. The self-nature Dharmakaya, pervading all, Is unborn, unceasing, unlocalized, unmoving, great bliss, By object and subject, mind and mental events, This ocean of grasping and clinging, samsara, arises. That also, its essence is empty, yet its self-nature is clear, Though unborn, all phenomena arise from the expanse, Though unceasing, it ceases upon its essence, Though unlocalized, the way it abides in its nature. This is like the stain of grasping, made by the mind, The way it arises is actually unborn, The power that arises from the objects of the five senses, Unites in the single taste of innate awareness-emptiness. Undifferentiated, self-appearing, liberated as the Dharmakaya, The unreal appearance, the maker of the illusion wheel, The conceptual thoughts are the ocean of ignorance.
Tibetan
ཡེ་ཤེས་རྟོག་ན་དེ་དོན་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །འཁྲུལ་སྣང་རང་ཤར་རང་གྲོལ་དབྱིངས་སུ་ཐིམ། །འབྲལ་མེད་ཉམས་མྱང་ཤུགས་འབྱུང་གཉུག་མ་དང་། །བློས་བྱས་བཅོས་མའི་གཉུག་མ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཁྱད་པར་རང་བཞིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་སྟེ། །དེ་དོན་རྟོགས་དང་དབྱེ་བ་ལེགས་ཕྱེ་མཛོད། །དགའ་བྲལ་ ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། །འདིར་སྣང་རྟོག་མེད་བདེ་བའི་བསམ་གཏན་གཉིས། །གལ་འགག་ཕྱེ་བ་གནད་ཀྱི་དོན་དུ་དབབ། །དང་པོའི་ལས་ཅན་གོ་དང་བར་པས་མྱོང་། །ཐ་མ་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་བར་དག་ཏུ། །མ་ཡེངས་དྲན་པས་རང་མདངས་བསྐྱང་བ་དང་། །གང་ཤར་རང་གྲོལ་བཅོས་བསྒྱུར་བྲལ་བར་གཅེས། །གསལ་སྟོང་ཤེས་བྱས་དཔྱད་གཟོད་ཐམས་ཅད་ཀུན། །ཉམས་ལས་མ་འདས་དེ་ཕྱིར་ཞེན་འཛིན་སྤོངས། །ནམ་ཞིག་རེ་དོག་བྲལ་བའི་རྟོགས་པ་མཆོག །མངོན་དུ་འཆར་ཚེ་གེགས་དང་གོལ་ས་བྲལ། །དེ་སྐད་བློ་འདས་དོན་ལ་བཤེས་མིན་ཡང་། །བློས་བྱས་ཚིག་གི་ཕྲེང་བ་ཟབ་མོའི་དོན། །ཅུང་ཟད་སྟོན་འདིས་རང་གཞན་འགྲོ་བ་ཀུན། །སྐད་ཅིག་རིག་སྟོང་རྗེན་པར་གྲོལ་བར་ཤོག ༈ །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་ཐོལ་གླུ་དཔའ་བོའི་རོལ་མོ་ཞེས་བྱ་བ། ཨ་ཧོ། སྣོད་བཅུད་ཀུན་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཆར་སྒོ། །རིག་སྟོང་གི་ངོ་བོ་བློ་འདས་ཀྱི་གཤིས་ལུགས། །སྲིད་ཞི་ལས་རང་གྲོལ་བདེ་ཆེན་གྱི་ཀློང་ཡངས། །གཟོད་མ་ནས་ཐོབ་ཤོར་བྲལ་བ་ལ་འདུད་དོ། །ཕྱིར་ལྟས་ཀྱི་རྟོག་གེའི་དོན་དམ་ནི་མི་མཐོང་། །ནང་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་བཞག་རྟོགས་ཚོགས་ཀུན་རང་གྲོལ། །ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་སྤང་གཉེན་རེས་འཇོག་ལས་འདས་པའི། །ཟབ་དོན་གྱི་མཐར་ཐུག་རྫོགས་ ཆེན་ལ་ཞུགས་ཤིག །ཀ་དག་གི་རིག་པ་ཅེར་གྲོལ་དུ་མཐོང་བས། །སྤང་བླངས་ཀྱི་གཉེན་པོ་དབུ་མ་རུ་ཞིག་ནས། །གང་ཤར་དང་རང་གྲོལ་ཆོས་སྐུ་ཡི་ངང་དུ། །སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྟོག་པ་མཉམ་རོལ་དུ་ཐིམ་མོ། །ཤེས་བྱ་ཡི་གཤིས་ལ་མ་ཤོར་བའི་སྤྲོས་བྲལ། །རྣམ་རིག་གི་དབུ་མར་མ་གཟུང་བའི་རང་གྲོལ། །གནས་བྱ་དང་གནས་བྱེད་ལས་འདས་ཀྱི་ཞི་གནས། །ཕྱི་ཡུལ་ལ་རྟོག་པས་མི་དཔྱོད་པའི་ལྷག་མཐོང་། །བསྒོམ་བློ་ཡི་སྡུག་བཙིར་ཐག་པས་ནི་མ་བཅིངས། །མི་བསྒོམ་པའི་དྲན་མེད་ཐ་མལ་དུ་མ་ཞུགས། །སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བའི། །ཡེ་ཡིན་གྱི་རིག་པ་ཁྱབ་བདལ་དུ་སྐྱོངས་ཤིག །མཚན་འཛིན་ལས་འདས་པས་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན། །རང་གསལ་དུ་མི་འགགས་ཆད་མཐའ་དང་བྲལ་ཞིང་། །བསམ་གྱིས་ནི་མི་ཁྱབ་བློ་འདས་ཀྱི་གཤིས་ལུགས། །བྱར་མེད་ཀྱི་བཙན་ས་ཟིན་པ་
Chinese
若以智慧思，彼义即能胜。 迷现自生自解融入于法界。 无离之体验力生本然和， 臆造造作之本然有二种。 性之差别甚大当知晓， 故当悟彼义善辨其差别。 离喜 俱生智慧与， 此现无念乐之禅定二者， 分清要害落于关键之义。 初业者得悟，中者得体验， 终至现证之间诸阶段中， 莫散乱以正念护持自明， 珍视任运自解离于改造。 明空所知一切之观察等， 皆未离于体验故当舍执着。 何时离于希冀之胜妙证悟， 现前之时远离障碍与歧途。 如是虽非超越心识义之友， 然以臆造词句之深奥义， 略作阐释愿自他一切众生， 刹那于赤裸觉空得解脱。 ༈ 此乃摄集真如性之顿悟歌，名曰勇士之嬉戏。 阿吙！ 一切器情皆为身智之显现处， 觉空之体性，超心之自性， 从轮回寂灭中自解脱，大乐之广阔虚空， 顶礼从本初即得，离得失之自性。 向外驰求之分别念，不见真实义， 内在法界之安住，一切证悟自解脱， 超离心识之取舍对治的， 甚深义之究竟，进入大圆满。 见基位之觉性当下解脱故， 舍取之对治消融于中观， 任运显现与自解脱于法身之自性中， 种种分别念融入平等味中。 不落入所知之自性中的无戏论， 不执取于明觉之中观的自解脱， 超离能住与所住的寂止， 不以分别念观察外境的胜观， 不以修习之苦恼绳索所束缚， 不堕入不修之无记庸常， 从种种贪执束缚中解脱的， 本来如是之觉性广大护持。 超离名相执着故亦非恒常， 不断自明远离断边与常边， 思维不可及，超心之自性， 获得无为之稳固地基
English
If wisdom contemplates, that meaning will prevail. Illusory appearances arise and dissolve on their own, merging into the expanse. The inseparable experience of spontaneously arising innate nature, And the contrived, artificial innate nature are two types. The difference in their nature is very great, So understand that meaning and clearly distinguish the difference. Joy and detachment, The co-emergent wisdom, And the samadhi of bliss without thought in this appearance, Separating the crucial points, bring it down to the essential meaning. The first type is understood by those with karma, the middle type is experienced, Until the final stage of direct realization, Without distraction, maintain the self-radiance with mindfulness, Cherish whatever arises as self-liberated, free from alteration. All clarity and emptiness, knowledge, investigation, and analysis, Do not go beyond experience, therefore abandon attachment. When the supreme realization free from hope and fear, Manifests, it is free from obstacles and wrong paths. Although these words are not a friend to the meaning beyond mind, The profound meaning of the garland of contrived words, By slightly explaining this, may all beings, self and others, Be liberated nakedly into the empty awareness in an instant. ༈ This is a spontaneous song summarizing the nature of reality, called the Play of the Hero. Aho! All containers and contents are the source of manifestation of body and wisdom, The essence of awareness-emptiness, the nature beyond mind, Self-liberated from samsara and nirvana, the vast expanse of great bliss, I prostrate to that which is obtained from the beginning, free from gain and loss. The ultimate meaning of outward-looking thoughts is not seen, The abiding in the inner space, all realizations are self-liberated, Transcending the alternation of acceptance and rejection of mental discrimination, Enter the ultimate of profound meaning, the Great Perfection. Seeing the awareness of original purity as directly liberated, The antidote of abandonment and adoption dissolves into the Middle Way, Whatever arises and self-liberates in the nature of the Dharmakaya, All kinds of thoughts dissolve into equal taste. The freedom from elaboration that does not fall into the nature of knowable objects, The self-liberation that is not grasped in the Middle Way of discriminating awareness, The peaceful abiding that transcends the abider and the abode, The higher seeing that does not analyze external objects with thoughts, The suffering of meditative mind is not bound by ropes, Not entering into the unconscious ordinariness of non-meditation, Liberated from the bondage of various desires, May the ever-present awareness be widely maintained. Transcending the grasping of characteristics, it is also not permanent, Unceasingly self-luminous, free from extremes of cessation and permanence, Inconceivable, the nature beyond mind, Having seized the unmade stronghold.