Tibetan
གཉིས་ཀ་ལས་འབྱུང་། ལི་ཤི་བུམ་པ་ཅན་ནི་སྐེད་པ་བུམ་པའི་ལྟོ་བ་འདྲ་བ་དཀྱུས་མ་ལས་ཆེ་ཙམ་སྟེ་རྒྱ་ཡུལ་དུ་ཡོད། ལི་ཤི་སྨུག་ཅིང་སྲ་ལ་ལྕི། །འབྲུ་རྣམས་ཉམས་པ་མེད་པ་བཟང་། །ཞེས་པ་ནི་ལི་ཤི་ཤི་མ་སོང་བ་དང་། མདོག་སྐྱལ་དྲི་ཆུང་བ་ནི་དྲི་སྣུམ་གྱི་ཆེད་དུ་བརྩིར་བའི་རོ་མ་ལ་ཤི་སོང་བ་ཡིན་པས་ཞན། རབ་གནས་ཀྱི་ཆོ་གར་ཁྲུས་ཆས་དྲི་སྣུམ་ཞེས་བཤད་པའང་ལི་ཤི་སོགས་ལས་སྦྱར་བའོ། ༈ །ཨ་མྲ ནད་བྱེད་དེ། ཨ་འབྲས་ནི་ཨམ་ཞེས་ཤིང་སྡོང་ཆེན་པོ་ལྗང་ནག །འབྲས་བུ་ལྗང་གུ་སྨིན་ནས་སྔོ་ལྗང་དུ་འགྲོ་བ། རོ་ཤིན་ཏུ་མངར་སྐྱུར་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད། དེ་ལས་རྒྱ་བལ་དུ་ཁཎྜ་བྱས་པ་ཡོད། དེང་སང་བལ་སྨན་གྱི་ཁྲོད་དུ་འབྱུང་བའི་སྐྱ་བོ་སྤུ་སོབ་རྩ་རིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་འདི་ནི་དེའི་ ནང་རུས་སོ། །འཇང་སོགས་ནས་འབྱུང་བའི་ཤིང་ཏོག་སེ་ཞགས་ཆགས་པ་འདི་ནི། ཤིང་ཏེན་ཏུ་ཀའི་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི། ཨ་འབྲས་མིན་ནོ། ༈ །སྲ་འབྲས་ནི། ཀཱ་ཀ་ཛམྦུ༔ སྟེ་བྱ་རོག་ཛམྦུ་ཟེར་བའི་ཤིང་འབྲས་ཡིན། ༈ །ཀ་ར་ཛ༔ འཇམ་འབྲས་འདི་ལ་རིགས་མང་ནའང་། ཐམས་ཅད་ཀ་རཉྫའི་ནང་གསེས་ཡིན་པས། འཇམ་འབྲས་དང་། ཀ་ར་ནའི་གཅིག་གོ ༈ །བལླེཛཾ། ཕོ་བ་རིས་ནག་པོ་དང་། ཤི་ཀྲུ། ན་ལེ་ཤམ་དཀར་པོ་སྟེ་རིགས་གཉིས་ལས། ཕྱི་མ་འདི་བུད་མེད་ཀྱི་སྐྱེ་རྒྱུན་གཅོད་པའི་སྨན་མཆོག་ཅེས་འཕགས་བལ་གྱི་སྨན་པ་དག་བཤད། ༈ །པི་པུ་ལཱི། ཟུར་ཆག་པས་པི་ལིང་། འདིའི་རྩ་བ་ལ། པི་ལིང་མཱུ་ལ་ཞེས་དེང་སང་བོད་རྣམས་ཀྱིས་ཙི་ཏྲ་ཀ་བྱེད་རྒྱུའི་སྐྱ་བོའི་ཚིགས་མདུད་མང་པོ་ཅན་འདིའོ། །སྡོང་པོ་ནི། ཙི་ཏཿ ཟེར་བའི་སྐྱ་བོ་སུག་པ་འདྲ་ཚད་པ་ཞིག་ཡོད། འབྲས་བུ་ནི་པི་ལིང་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཤིང་གཅིག་ལ་སྨན་གསུམ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་པི་ལིང་ཕྲ་མོ་ཁ་དོག་སྔོ་ནག་འབྲུམ་པ་ཞིབ་མོ་མི་གསལ་བ་འདི་ལ་སྡུམ་ལྕགས་སྐུན་མ་དང་། དེ་ལས་ནག་པ་འབྲུམ་པ་ཡང་གསལ་བ་འདི་ལ་བྱི་རིལ་མ་ཟེར་བ་སྟེ་འདི་གཉིས་རིགས་གཅིག་དང་། ཡང་ཀ་རི་པིཔྲ་ལཱི། གླང་པོའི་པི་ལིང་ཞེས་མདའ་སྨྱུག་ཙམ་པ་མདོག་ཁམས་པ་འབྲུམ་པ་རྩིང་ཞིང་རོ་ འཇམ་པ་འདི་ནི། པི་ལིང་སྦོམ་པོ་སྟེ། འདི་གཉིས་རོ་ནུས་ཅུང་ཟད་མི་མཚུང་པས་ཟླ་ཟེར་སོགས་སུ་སྨན་སོ་སོར་མཛད། རྒྱ་ནག་ནས་འབྱུང་བའི་དབང་ཕྱོགས་པི་ལིང་ཞེས་གྲགས་པ་ནི་སྔ་མ་གཉིས་དང་རིགས་མཚུངས། ཀོང་པོ་སོགས་བོད་རོང་ནས་འབྱུང་བ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚབ་རུང་བར་གསུངས་སོ། ༈ །ཤུཎཱི། སྨན་སྒ་ནི་སྒ་སྐམ་པོ། ཨཏྠ་ཀཾ། སྒེའུ་གཤེར་ནི་སྒ་རློན་པའོ། །བོད་རྣམས་སྒ་མདོག་སྐྱ་བོ་རོ་མི་ཚ་བ་དེ་ལ་ས་སྐྱར་བྱེད་ནས་མ་ནུ་བཞི་ཐང་སོགས་ལ་བཏང་བ་ནི་ནོར་བ་སྟེ། སྒ་ཕལ་པ་རོ་མི་ཚ་བ་འདི་རྒྱ་གར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྨན་ལ་བཏང་སྲོལ་མེད། མ་ནུ་བཞི་ཐང་སོགས་སུ་བཏང་རྒྱུ་ནི་སྒེའུ་གཤེར་ཉིད་དོ། ༈ །ཤིང་ཚ་ནི། རྒྱ་བལ་འཇང་རྒྱལ་རོང་སོགས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཤིང་བོད་རྣམས་ཨ་གར་གོ་སྙོད་མར་བྱེད་པ་དེའི་ལྤགས་པ་སྟེ་ཇི་ལྟར་འཐུག་པ་བཟང་། སྲབ་མོ་ནི་ཤ་སྤྱོད་བྱེད་པ་ལས་སྨན་དུ་མི་གཏོང་། བོད་དག་སྲབ་མོ་ལ་ཤིང་ཚ་དང་འཐུག་པ་ལ་དོ་ཚར་བྱེད་པ་ནོར་བ་ཡིན་ལ། འདིའི་རིགས་གཅིག །ཤིང་པི་ལུ་སྟེ་ཤིང་རོ་ཚ་ཟེར་བ་ནི་བརྒྱད་པར། ཕྱི་ལུ་འབྲས་བུས་མཁྲིས་པ་བསྐྱེད། །བད་ཀན་རླུང་ནད་སེལ་ཞིང་འཁྲུ། །ཞེས་པ་དེའོ། ༈ །ཨེ་རཎཱ དན། འདི་སྡོང་པོ་ལྕམ་ལྡོང་འདྲ་བ་སྟོད་དམར་སྨུག་ཁོང་སྟོང་ཚིགས་ཐག་ཐུང་བ། ལོ་མ་ཡང་ ལྕམ་ལོ་འདྲ་བ་རྩེ་མོ་ལྔ་དྲུག་བདུན་པ་ཁོ་ན་ཡོད་པ་སྟེ། རིགས་གཉིས་ཡོད། དན་རོག་འབྲས་བུ་དབྱིབས་རུ་སྦལ་འདྲ་བ་རུ་སྦལ་མ་ཞེས་གྲགས་པ་དེ་ནི་རྒྱ་ཡུལ་དུ་ལོ་མས་དར་གྱི་འབུ་གསོ་བའི་ཤིང་དར་ཤིང་ཟེར་བ་དེའི་འབྲས་བུ་སྟེ་དནྡ་དཀྱུས་མ་དང་མིང་གཅིག་གོ ༈ །བྲི་ཁཎྱ ནི་བལ་པོ་སོགས་སུ་ཞིང་གི་རིབ་མའི་དོན་དུ་བཙུགས་པའི་ཤིང་ཚེར་མ་ཅན་ལོ་མ་དང་མེ་ཏོག་མེད་པ་བཛྲ་དྷུསྟེ་རྡོ་རྗེའི་ཤིང་སོགས་སུ་གྲགས་པའི་འོ་མ་ལས་ཁཎྜ་བྱས་པ་སྟེ། ཟླ་ཟེར་སོགས་སུ་སྦྱོང་སྨན་ལ་ཚེར་མ་རྣོ་ཞིང་འོ་མ་མང་བ་དེ་བཟང་བར་བཤད། ཌ་མ་རུ་དྲྭ་བ་ཅན་གྱི་ཁ་ཤིང་ཡང་འདི་ལས་བཟོ་བར་བཤད་དོ། ༈ །བི་ཌརཿ ཟུར་ཆག་པས་བྱི་ཏངྒ། འདི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་སོ་ཆུང་། ༈ །ཙནྡན་དཀར་པོ་ལ། མཱ་ལ་ཡར་སྐྱེ་བའི། གོ་ཤྲིནྟཾ། ས་མཆོག །སདྲེ་ལྔ། སྦྲུལ་སྙིང་སོགས་སུ་གྲགས་པ་ནི་དེང་སོང་མི་ཕལ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་ལ། ད་ལྟ་རྒྱ་གར་ནས་འབྱུང་བ་འདི་རྣམས་ནི། ཡུལ་མལླ་ར་ནས་འབྱུང་ཞིང་། དེའང་དཀར་སེར་སྨུག་གསུམ་འབྱུང་ངོ་། ༈ །ཙནྡན་དམར་པོ་ནི་བལ་པོ་དང་ཉེ་བའི་ས་ཆ་རྣམས་དང་། རྒྱ་ཡུལ་འཇང་དང་ཉེ་བ་སོགས་སུའང་འབྱུང་། ཇི་ཙམ་མཁྲེགས་ཤིང་ལྕི་བ་བཟང་། སོབ་པ་ཞན་ནོ། ༈ །ཨ་གུ་རུ། ལྕི་མེད། དེ་ཟུར་ཆག་པས་ཨ་ག་རུ། འདི་ལ་རིགས་ གཉིས་ལས། ད་ལྟ་སྐྱ་སོབ་གསོ་མ་འདྲ་བ་ལ་སྨྱུག་མའི་རྩི་གཞོག་པ་འདྲ་བ་དང་། བསམ་པ་ཆུ་ནང་དུ་རུལ་བ་འདྲ་བ་འདི་རྣམས་རྒྱུ་གཅིག་ཅིང་ཨར་སྐྱ་ཞེས་ཟེར། དེ
Chinese
两者皆由此而来。荔枝，即瓶状荔枝，其腰部如瓶子的腹部，比普通荔枝稍大，产于中国。荔枝呈棕色，坚硬而沉重。果核完好无损者为佳。据说，荔枝未腐烂，颜色发白且气味淡者，因被视为用于香油而腐烂，故为劣品。在开光仪轨中，所说的沐浴用品香油也是用荔枝等制成的。 ༈ 阿姆拉致病：阿姆拉，即芒果，是一种名为“阿姆”的绿色大乔木。果实呈绿色，成熟后变为蓝绿色。味道非常甜酸。印度和尼泊尔用它来制作糖果。现在尼泊尔草药中出现的那种灰色、蓬松、有纹理的东西是它的内核。江等地区出产的带籽的水果，是树木丁度卡的果实，不是芒果。 ༈ 硬果：ཀཱ་ཀ་ཛམྦུ༔ (藏文，梵文天城体，kāka jambu，乌鸦阎浮)即乌鸦阎浮树的果实。 ༈ 卡拉扎：这种柔和的果实有很多种，但都属于卡拉扎的范畴。柔和的果实和卡拉纳是同一种。 ༈ 巴莱扎姆：黑色雄性巴里斯和白色纳莱沙姆两种。据说，后一种是断绝女性生育能力的良药，这是印度和尼泊尔的医生们说的。 ༈ 毕布利：因发音有误而称毕林。这种植物的根，被称为毕林木拉，现在西藏人用来制作齐特拉卡，是一种有很多灰色节的植物。它的树干是一种叫做齐特的灰色、像手指一样的东西。果实是毕林，这样一棵树上就能产出三种药材。一般来说，小而颜色蓝黑、有细小不明显疙瘩的毕林被称为杜姆恰昆玛，比它更黑、疙瘩更明显的被称为比日玛，这两种是同一种。还有卡里毕布拉利，即象毕林，像箭杆一样粗细，颜色呈土色，疙瘩粗糙，味道柔和，是粗大的毕林。这两种毕林的味道和功效略有不同，所以在《月光》等书中被用作不同的药物。从中国进口的被称为“旺秋毕林”的药物与前两种相似。据说，工布等西藏低海拔地区出产的毕林也可以作为替代品。 ༈ 舒尼：药用生姜是
English
Both come from this. Lychee, that is, the vase-shaped lychee, whose waist is like the belly of a vase, is slightly larger than the ordinary lychee and is produced in China. Lychee is brown, hard and heavy. It is good if the kernels are intact. It is said that lychee that has not rotted, is white in color and has a light odor, is considered inferior because it is considered to have rotted for the purpose of fragrant oil. In the consecration ritual, the fragrant oil for bathing is also made from lychee and other ingredients. ༈ Amra causes disease: Amra, that is, mango, is a large green tree called "Am". The fruit is green and turns blue-green when ripe. It has a very sweet and sour taste. Sweets are made from it in India and Nepal. The gray, fluffy, textured thing that appears in Nepalese herbs these days is its core. The seeded fruit produced in Jiang and other regions is the fruit of the tree Tendu, not mango. ༈ Hard fruit: kāka jambu (藏文，梵文天城体，kāka jambu，乌鸦阎浮) is the fruit of the crow jambu tree. ༈ Karaja: This soft fruit has many varieties, but they all belong to the category of Karaja. The soft fruit and Karana are the same. ༈ Ballejam: There are two types, black male baris and white nalesham. It is said that the latter is an excellent medicine for cutting off the fertility of women, according to doctors in India and Nepal. ༈ Pipuli: Due to mispronunciation, it is called Piling. The root of this plant, called Piling Mula, is now used by Tibetans to make Chitraka, which is a plant with many gray nodes. Its trunk is a gray, finger-like thing called Chita. The fruit is Piling, so three medicines can be produced from one tree. Generally, small Piling with a bluish-black color and fine, inconspicuous pimples is called Dumchak Kunma, and the one that is darker and has more obvious pimples is called Birima, these two are the same type. There is also Kari Piprali, that is, elephant Piling, which is as thick as an arrow shaft, has an earthy color, rough pimples, and a soft taste, and is a large Piling. The taste and efficacy of these two Pilings are slightly different, so they are used as different medicines in books such as "Moonlight". The medicine called "Wangchuk Piling" imported from China is similar to the first two types. It is said that Piling produced in Kongpo and other low-altitude areas of Tibet can also be used as a substitute. ༈ Shuni: Medicinal ginger is
Chinese
干姜。梵文：Attham（梵文天城体：अत्थकम्，梵文罗马拟音：atthakam，汉语字面意思：干姜）。鲜姜是生姜。藏族人把颜色发灰、味道不辣的姜当作沙姜，用于四味汤等药方中，这是错误的。这种味道不辣的普通姜，印度人不用作药物。四味汤等药方中应该用鲜姜。 肉桂：生长在中国、尼泊尔、云南、嘉绒等地的树木的树皮，藏族人用来代替沉香、豆蔻。越厚的树皮越好，薄的只能食用，不能入药。藏族人把薄的叫做肉桂，厚的叫做朵擦，这是错误的。肉桂只有一种。 木比鲁，即木味辛辣之意，在第八品中说：“比鲁果实生胆病，消除培根风病且致泻。”说的就是它。 蓖麻子：这种树的树干像樟树，上部呈红褐色，内部空心，节短。叶子也像樟树叶，顶端有五、六、七个尖。有两种。丹若果，形状像乌龟，被称为乌龟母，是汉地用叶子养蚕的树，叫做柞树的果实，与普通蓖麻子同名。 布日堪亚：尼泊尔等地为了遮蔽田地而种植的带刺树木，没有叶子和花，被称为金刚树等，用它的乳汁制成石蜜。在《月光》等书中说，作为泻药，刺尖且乳汁多的最好。据说达玛茹的网状手柄也是用这种树制作的。 尾达惹：音变后为毗塘迦。这种药材的性状容易混淆。 白檀香：生长在马拉雅山。梵文：Gośīrṣaṃ（梵文天城体：गोशीर्षं，梵文罗马拟音：gośīrṣam，汉语字面意思：牛头）。梵文：Sthānam Viśeṣaḥ（梵文天城体：स्थानम् विशेषः，梵文罗马拟音：sthānam viśeṣaḥ，汉语字面意思：殊胜之地）。梵文：Sadrelaṅga（梵文天城体：सद्रेलङ्ग，梵文罗马拟音：sadrelaṅga，汉语字面意思：萨德雷楞伽）。被称为蛇心等，现在已经不被普通人使用。现在从印度来的这些檀香，产自马拉雅地区，有白色、黄色、紫色三种。 红檀香：产于靠近尼泊尔的地方，以及靠近中国、云南等地的地方。越坚硬沉重的越好，疏松的就差。 阿古茹，梵文：Aguru（梵文天城体：अगुरु，梵文罗马拟音：aguru，汉语字面意思：沉香）。梵文：Laghu Abhāvaḥ（梵文天城体：लघु अभावः，梵文罗马拟音：laghu abhāvaḥ，汉语字面意思：无轻）。音变后为阿伽茹。这种沉香有两种，现在有一种颜色发灰、质地疏松，像刮竹子的皮一样，还有一种像泡在水里腐烂的木头，这些都是同一种，叫做阿儿嘎。
English
Dry ginger. Sanskrit: Attham (अत्थकम्, atthakam, literally meaning: dry ginger). Fresh ginger is raw ginger. Tibetans mistakenly use pale gray, non-spicy ginger as sand ginger in formulas like Manu Four Soup. This common, non-spicy ginger is not used as medicine by Indians. Fresh ginger should be used in Manu Four Soup and similar formulas. Cinnamon: The bark of trees that grow in China, Nepal, Yunnan, Gyalrong, etc., which Tibetans use as a substitute for agarwood and cardamom. The thicker the bark, the better; thin bark is only for eating and not for medicine. Tibetans mistakenly call thin bark cinnamon and thick bark "Do Tsar." There is only one type of cinnamon. Wood Bilu, meaning spicy wood, is mentioned in the eighth chapter: "Bilu fruit causes bile disease, eliminates phlegm and wind diseases, and causes diarrhea." This refers to it. Castor Bean: This tree has a trunk like a camphor tree, reddish-brown at the top, hollow inside, and with short nodes. The leaves are also like camphor leaves, with five, six, or seven points at the tip. There are two types. Danrok fruit, shaped like a turtle, known as the "turtle mother," is the fruit of the tree in China whose leaves are used to raise silkworms, called the oak tree, and has the same name as ordinary castor bean. Brikhanya: Thorny trees planted in Nepal and other places to shade fields, without leaves or flowers, known as Vajra tree, etc., from whose milk Khanda is made. In "Moonlight" and other books, it is said that the best purgative is one with sharp thorns and abundant milk. It is said that the net-like handle of Damaru is also made from this tree. Vidara: A corruption of Vitanga. The properties of this medicine are easily confused. White Sandalwood: Grows in the Malaya Mountains. Sanskrit: Gośīrṣaṃ (गोशीर्षं, gośīrṣam, literally meaning: cow head). Sanskrit: Sthānam Viśeṣaḥ (स्थानम् विशेषः, sthānam viśeṣaḥ, literally meaning: special place). Sanskrit: Sadrelaṅga (सद्रेलङ्ग, sadrelaṅga, literally meaning: Sadrelanga). Known as snake heart, etc., it is no longer commonly used by ordinary people. These sandalwoods that now come from India are produced in the Malaya region and come in white, yellow, and purple. Red Sandalwood: Produced in places near Nepal, and in places near China and Yunnan. The harder and heavier it is, the better; loose wood is inferior. Aguru, Sanskrit: Aguru (अगुरु, aguru, literally meaning: agarwood). Sanskrit: Laghu Abhāvaḥ (लघु अभावः, laghu abhāvaḥ, literally meaning: without light). A corruption of Agaru. There are two types of this agarwood. Now there is one that is grayish, loose, and like scraped bamboo skin, and another that is like wood rotting in water. These are the same type and are called Arga.